ekologia_s_otv_600


Бірінен – бірі әр түрлі айырмашылығы бар ортада тіршілік ете алатын жануарлар:
Эврибионттар +
стенобионттар
дендробионттар
гидробионттар
авиобионттар
Ағаш діндеріне өрмелеп, қабық жарықтарынан өз қорегін табатын құстар тобы:
Эврибионттар
стенобионттар
Дендробионттар +
гидробионттар
авиобионттар
3. Жануарларға жарық не үшін қажет?
зат алмасу процессі үшін
температурасын тұрақты ұстау үшін
көбею үшін
атағандардын барлығы дұрыс
кеңістікте дұрыс бейімделу және бағыт алу үшін +
4. Гидробионттарға жатады…
торғай тәрізділер
сұнқар тәрізділер
тырна тәрізділер
қаз тәрізділер +
шағала тәрізділер
5. Күн сәулесінің мол түсуі, температураның тез өзгеруі, қысымнын бірде төмендеп, бірде көтерілуі, ылғалдын аз болуы – қандай мекен ету ортасына тен?
сулы орта
топырақ
ауа – құрлықтық орта +
тірі организм
ауа
6. Фотопериодизм дегеніміз не?
ағзалардың жылу мен температура режиміне қатынасына реакциясы
ағзалардың күн мен түн ұзақтығы қатынасына реакциясы +
ағзалардың сыртқы орта факторлары қатынасына реакциясы
ағзалардың өсімдіктерге қатынасы
ағзалардың күн сәулесіне қатынасы
7. Популяция экологиясы нені зерттейді?
жануарлар түрлерінің динамикасын, сан мөлшерінің азаюын және себептерін +
тірі ағзалардың қоршаған ортамен байланысын, сыртқы факторларға төзімділігін, факторлардың организмдердің морфологиясы мен физиологиясына әсерін
жануарлар қауымдастықтарының тіршілігін, өсімдіктермен, микроорганизмдермен өзара қатынасын
жануарлар түрлерінің температура, суық, аштық, т.б. қолайсыз жағдайларға төзімділігін
аталған жауаптардың барлығы
8. Жануарлардың температураға қатынасы бойынша, қандай түрлерін ажыратады?
эврибионттар және стенобионттар
эвриндар және стениондар
эвриоксибионттар және стенооксибионттар
эвриогамдер және стеногамдер
эвритеридтер және стенотеридтер +
9. Кесіртке қанша градус суыққа шыдай алады?
–4 –60 С
–0 –20 С
–5 –70 C +
–9 –110 C
00 C – ден төмен градусқа шыдайды
10. Қандай ортада жануарлар көп кездеседі?
рН мағынасы қышқыл
рН мағынасы нейтралды және шамалы сілтілі +
рН 9
рН 10
рН мағынасы қышқылдығы жоғары және сілтілілігі төмен
11. Жануарлар бірін – бірі ұстап жеудің пайдалы жағы қандай?
әлсіз, ауру аңдарды ұстап жейді +
ақ қоянды
жыртқыш құстарды
ауру емес аңдарды ұстап жейді
түлкілерді
12. Жануарлардың бір – біріне зиян келтірмей бірінен қалған жемтікті екіншісі жеп тіршілік ету бұл…
симбиоз
коменсализм +
паналастық
паразитизм
паразитизм, симбиоз
13. Бір организмнің басқа организмдер арқылы тіршілік ететін түрін қалай атаймыз?
коменсализм
симбиоз
паразитизм +
биотикалық фактор
араластық
14. Мүйізтұмсық қай жылдардан бастап тіршілік еткен?
40 мың жыл бұрын +
30 мың жыл бұрын
50 мың жыл бұрын
20 мың жыл бұрын
60 мың жыл бұрын
15. 1988 ж Торғай даласында 1 жеті ішінде қанша киік қырылып қалды?
400 мың бас
434 мың бас +
500 мың бас
700 мың бас
600 мың бас
16. Пілдің екі түрі бар, олар қай жерлерде мекен етеді?
Азия және Африка +
Европа
Австралия
АҚШ
Мексикада
17. Ежелгі Қостанай өңірінде мекен еткен хайуанаттар:
мамонт, мүйізтұмсық керік, жылқы, бұғы, бұлан +
мамонт, қасқыр, түлкі, керік, піл
мамонт, қоян, арыстан, бұғы
мамонт, піл, ақ аю
сілеусін, қарсақ, ақ қоян,
18. Берілген қоректік тізбектердің қайсысы дұрыс құрылған?
шыбын-бақа-жылан-жыртқыш құс +
жылан-бақа-шыбын-жыртқыш құс
бақа-шыбын- жылан-жыртқыш құс
шыбын-бақа- жыртқыш құс-жылан
шыбын-жылан-бақа-жыртқыш құс
19. Жыртқыштар үшін маңызды нәрсені атаңыз
қоректік мөлшері
қоректің сапасы
қоректің алуан түрлілігі
қоректің сапасы мен алуан түрлілігі
қоректің мөлшері мен сапасы +
20. Экожүйенің аталған компоненттерінің қайсысы редуцент болып табылады?
шыбын
жауынқұрты +
кесіртке
шегіртке
барлық аталғандар
21. Ареалдық түр популяциясы орын тепкен және нақты экологиялық жағдайларымен сипатталатын бөлігі қалай аталады?
стация +
территория
ареал
аймақ
популяция
22. Балықтар үшін су қышқылдығының оптималды аралығы
2-5 рН
3-6 рН
4-8 рН
5-9 рН +
6-10 рН
23. Тропиктерге қарай жылжыған сайын жылы қанды жануарлардың құйрықтарының, құлақтарының, аяқ – қолдарының және әртүрлі өсімдіктердің тері қатпарларының және т.с.с ұзаруы байқалады. Бұл қандай ереженің тұжырымдамасы?
Бергман ережесі +
Аллен ережесі
Гюгер ережесі
Планн ережесі
Гаузе ережесі
24. Жануарларды қызықтырушы химиялық заттар не?
аттроктанттар +
репелленттер
некрофагтар
капрофагтар
биофагтар
25. Әр түр үшін оптималды топ мөлшері және оптимальды популация бар бұл принціпті кім ұсынды?
Бергман
Аллен
Глогер
Гаузе
Олмс +
Қалыпты тіршілік ету үшін пілдер үйірі ең кем дегенде неше бастан тұруы керек?
50
65
45
25 +
10
27. Қауымдастық құрушы түрлердің бірі популяциялары бірлесіп тіршілік етуден пайда табады, ал екінші түрдің популяциялары еш қандай пайда көрмейді, бұл неге тән?
ынтымақтастық
коменсализм +
аменсализм
жыртқыштық
паразитизм
28. Қиыр Шығыс жолбарысы Үнді жолбарысынан біршама бозғылттау. Бұл қандай ереженің дәлелдемесі ретінде шыға алады?
Глогер ережесі +
Аллен ережесі
Бергман ережесі
Гаузе ережесі
Либин ережесі.
29. Экскременттермен қоректенушілерді қалай атайды?
Биофаг
Некрофаг
Копрофаг +
Фитофаг
Детритофаг
30. Бизондар, қошқарбұқалар, т.б. күйіс қайырушы жануарлар қорасымен жүргенде жыртқыштардан жақсырақ қорғанады. Бұған не әсер етеді?
популяция тығыздылығы
массалық эффект
топтық эффект +
түр аралық бәсекелестік
бейімделу
31. Фотопериодизм бұл…
күн ұзақтығының маусымдық өзгерістеріне ағзалардың реакциясы +
шартты рефлекс
туа пайда болатын реакция
бейімделушілік
жауабы жоқ
32. Фотопериодизмнің реакциясының неше типі бар?
3
2 +
4
5
1-2
33. Табиғаттың маусымдық даму заңдылығын зерттейді…
экология
полентология
фенология +
периодизм
полентология, экология
34. Жануарлардың не өсімдіктердің морфологиялық тип бейімдеушіліктерінің белгілі орта факторларына және тіршілікке байланысты бейімдеушілікті айтады
ағзаның тіршілік формасы +
ағзаның бейімдеушілігі
териториялық
орта факторы
тіршілік ортасы
35. өсімдіктердің тіршілік формасындағы шешуші роль
вегатативті мүшелер
көбею мүшелері
жер асты мүшелер +
жер үсті мүшелер
аталғанның бәрі
36. Жануарлардың эуэдафикалық түрлері:
су асты мекендеушілер
бұтаны орманды мекендеушілер
топырақтың жіңішке қабатында мекендеушілер +
су үстін мекендеушілер
ауада ұшу қабілетіне
37. Жануарлардың тасты топырақта мекен етушілері аталады:
эуэдафикалық түрлер
петробионттар +
тамнобионттар
нортобионттар
жауабы жоқ
38. Гомойтермді ағзаларға жатқызылатын
өзен алабұға
европалық протей
қара қоңыз
тырна+
бенгалдық варан
39. Тіршілік байланыстарының негізгі қатынасы:
аминсализм, коменсализм
мутуализм, бәсекелестік +
мутуалистік, коменсализм
аталғандардың барлығы
аминсализм , бәсекелестік
40. Популяция құрамын көрсететін ерекшеліктер
территория, жыныстық
территория, жыныстық сәйкестік, жол ерекшелігі, физиологиялық, мінез – құлықтық, генетикалық ерекшеліктері +
жыныстық, мінез – құлықтық ерекшеліктер
мінез – құлықтық, жыныстық ерекшеліктер
генетикалық, жас ерекшеліктері.
41. Көптеген түрлерде жылдық ритмдер эндогенді болады. Мұндай ритмдер қалай аталады?
циркондық +
нейтралдық
мутуалистік
жылдық
маусымдық
42. Ағзалардың уақыт сезу қабілеттілігі бар, бұл қабілеттілік аталады:
биологиялық қабілет
биологиялық сағат +
биологиялық ритм
биологиялық жыл
биологиялық кеңістік
43. Климатты сипаттауүшін кімнің графикалық жұмыстары қолданылады?
Г. Госсен, Г. Вольтер +
Г. Вольтер
Вернадский
Скотт
Г. Госсен
44. Жануарлардың су ағымына және тез жүзу қабілетіне ие болатын экологиялық топ
планктон
нектон +
биоценоз
нектон, планктон
айтылғанның барлығы
45. Нектон экологиялық топтың өкілдері
балықтар, кальмарлар, дельфиндер +
балықтар, тасбақа
жыландар, қосмекенділер
жәндіктер, құмырсқалар
аталғанның барлығы
46. Дененің беті, желбезек және өкпе трахеяларымен тыныс алатын жануарлар
нектон
планктон
гидробионттар +
нектондар және непстон
жауабы жоқ
47. Планктонның ерекше экологиялық тобын құрайды:
нектон
нейстон +
нектон, нейстон
планктон
аталғанның барлығы
48. Гидробионттарда қандай ориентациялық ерекше дамыған?
дыбыс есту +
көру
сипап сезу
көру, сипап сезу
аталғанның барлығы
өзара байланысқан территорияларда орналасып тұрып, бір – біріне еш кедергі келтірмейтіршілік ету…
популяция
нейтролизм +
кутуализм
нейтрализм, коменсализм
мутуализм, каменсализм
Белгілі бір мөлшердің оптимализмді, тұрақтануын не дейді?
популяция мөлшері
популяция бірлігі
популяция гомеостазы +
популяция тығыздығы
аталғанның барлығы
51. Даралардың территориялық, топтың жынысы бойынша қатынасы, жас ерекшелігі, морфологиялық, физиологиялық, мінез – құлықтың және генетикалық ерекшеліктері бойынша нені білдіреді?
популяция құрылымын +
популяция гомеостазын
тығыздылығы
варияциясы
аталғанның барлығы
Жас ерекшелік жағдайы бойыншаценопопуляция дараларының таралуын не дейді?
жас ерекшелік спектірі +
регресивті популяция
фитогенді алаң
қалыпты спектр
аталғанның барлығы
Егерде бір түр басқа біреумен қоректенетін болса, яғни тірі не өлі даралар болатын болса, ол аталады…
трофикалық байланыс +
трофикасыз байланыс
биотоп
регрессивті байланыс
нейтроализм
Бір түрдің басқа бір түрдің таралуына қатынасы бұл…
форезиялық байланыс +
трофикалық байланыс
оптимум
селбису
синэкологиялық оптимум
Жануарлардың температуралық бейімделушілік жолдары қандай?
химиялық, физикалық терморегулярлық ағзалар мінезі +
ағзалар мінез – құлқы, белсенділіктер
химиялық, физикалық
оптимальды, регресивті
жауабы жоқ
Гидробионттардың қоректену ерекшеліктері қандай?
құрғақшылыққа бейімділік
суды фильтрлеу, тұндыру +
тұзды суда мекен ету
тұндыру
ми қабілеті жоқ
Паразиттерде қай уақытта өздерінің мекен ету ортасы болады, бұл құбылыс қалай аталады?
гигапаразитизм
гиперпаразитизм +
мезапаразитизм
орта жағдайы
паразитизм
Күндізгі белсенділік қандай жануарларда айқын байқалады?
үй тауықтарында, құмырсқа, инелік +
көгершін, жарқанат, сауысқандар
тасбақа, жыландар
егеуқұрық, суырлар
айтылғанның барлығы
Күндізгі және түнгі белсенділіктің тең болатын түрі?
полифазды +
гиперфазды
ритмнің теңескен түрі
профаза
қалыпты
Күн ұзақтығының маусымдық өзгерістеріне ағзалардың реакциясы
фотопериодизм +
синхронизм
оптимум
реакция
шартты рефлекс
Төменгі сатыдағы жануарлардың қоршаған ортадан қорғану әрекетінен не түзіледі?
қабық
циста +
мембрана
органоидтар қабыққа оранады
ештеңе түзбейді
Анексонорея қандай ағзаларға тән?
споралар, қарапайымдыларға, цисталарға, ұсақ жәндіктерге +
тек спораларға
тек қарапайымдыларға
тек ұсақ жәндіктерге
бұл мүмкін емес
Ағзалардың ауа ағымы арқылы пасивті түрде таралуын айтады…
пасивті таралу
аэропланктон +
нейропланктон
субпланктон
гиперпланктон
Буынаяқтылардың эволюциялық жайын қандай ғалым зерттейді?
Вернадский
Наумов
Серебряков
М.С. Гиляров +
Аталғандардың барлығы
Топырақ мегафаунасы негізінен құрайды…
жертесерлер +
қосмекенділер
бунақденелілер
кеміргіштер
барлығы дұрыс
Паразиттердің орта жағдайлары қай жағынан шектелген?
уақыты
кеңістігі
уақыты, кеңістігі +
тек қорекпен
барлығы дұрыс
Паразиттердің негізгі бейімделушілігі неге бағытталған?
қорек ету
көбеюдің жоғары болуы +
бәсекелестікке
паразитизмге
барлығы дұрыс
Паразиттер фаунасы өзгеруінің себебі не?
қорекке байланысты
уақытқа байланысты
иенің жас ерекшелігіне +
тек ортаға байланысты
дұрыс жауап жоқ
Полифазды реңге бейім жануарлар
кеміргіштер
жәндіктер
сүтқоректілер
жертесерлер, жыртқыштардың кей қатарлары +
барлығы дұрыс
Адамда тәуліктік реттемеде неше физикалық функциялар байқалады?
100 +
80
60
120
көп
71. Кенелерді жою үшін қолданылатын пестицид түрі
Альгицидтер
Инсектицидтер
фунгицидтер
акарицидтер +
гербицидтер
72. Бунақденелілерді жою үшін қолданылатын пестицид түрі
Альгицидтер
Инсектицидтер +
фунгицидтер
акарицидтер
гербицидтер
73. Жануарларды қорқыту үшін пайдаланылатын пестицид
дефлоранттар
дефолианттар
репеллент +
аттрактанттар
фумиганттар
74.Төменде аталған өзара қарым – қатынастардың қайсысы жыртқыштыққа жатады?
иесінің денесінде биттер тіршілік етеді
қасқырлар ұсақ шөп қоректілерімен қоректенеді +
бунуқ денелілер гүлдің нектарымен (шірне) қоректенеді
микроорганизмдердің ішекте тіршілік етуі
барлық аталғандар
75. Жануарлар бірлестігін қалай атайды?
зооценоз +
фитоценоз;
биоценоз;
биогеоценоз;
биосфера
76. Қарапайымдылар географиялық таралу бойынша
барлық жерге таралған +
қоңыржай белдеуде баралған
тропиктік белдеуде таралған
мұхиттарда таралған
экваторда таралған
77 . Суырлардың ең ірілерінің дене салмағы қандай?
9 кг +
10 кг
30 кг
20 кг
15 кг
78. Көртышқандардың ең негізгі қорегі?
Жауын құрты +
Насекомдар
Қарапайымдылар
¦лулар
Барлық айтылғандар
79. Қаптесер жылына неше рет балалайды?
1-5рет +
2 рет
Балаламайды
6 рет
10 рет
80. Аламан қысқа қарай неше килограмм азық қорын жинайды?
10-20 кг +
1кг
50кг
5кг
40кг
81. Сұратжалман немен қоректенеді?
Негізінен өсімдіктердің дәндерімен +
Қарапайым жәндіктермен
Сүтқоректілердің қалдықтарымен
Барлық өсімдіктермен
Дұрыс жауабы жоқ
82. Құрттардың латынша атауы
Rototoria
Vermes +
Nemateda
Ascaridida
Lumbricomopha
83. Коловраткалардың негізгі массасы
полифагтар (қорек таңдамайды) +
тек бактериялармен
балдырлармен
мүктермен
бір жасушалармен қоректенеді
84. Жауын құртының қандай өндірісте алатын орны зор?
Медицинада
Ауыл шаруашылығында +
Тамақ өнеркәсібінде
Тоқыма өнеркәсібінде
Сәндік үшін
85. Жауын құртының ауыл шаруашылығындағы маңызы қандай?
өсімдік тамырының топта еркін жайылуына
судың еркін өтунде
аэрация процесінде
топырақ қопсытуында
барлық жауабы дұрыс +
86. Буылтық құрттардың шамамен қанша түрі белгілі
3000
5000
9000 +
12000
20000
87. Буылтық құрттардың денесінің бас жақтауы неден тұрады?
Простоииумнан +
Целомнан
Пигидийдан
Нефридийден
Бұлшықеттен
88.Моллюскалардың денесі немен қапталған?
Тікеннен
қауырсын
Кутикула +
Түк
Тері
89.¦шу қабілеті қай жануарларда жақсы дамыған?
Былқылдақ дененлілер
Бунақденелілер +
Жұмыр құрттар
Сүтқоректілер
Бауырмен жорғалаушылар
90. Мұртшаларының негізгі қызметі?
Сипап сезу, иіс сезу +
Зәр шығару
Ас қорыту
Көру қыызметі
Қозғалыс қызметі
91. Бунақденелілердің мұртшаларының формасы:
Спираль
Дөңгелек
Сақина
Тарақша +
Шар тәрізді
92 Шегіртке аяқтарына тән қасиет?
Жүгіргіш
Қазғыш
Секіргіш +
Жүзгіш
Жорғалағыш
93. Бунақденелілерде дене қабырғасының күшті қатпарлары?
Қанаттары +
Аяқтары
Мұртшалары
Басы
Құрсағы
94 Бунақденелілерде зәр шығару мүшесі?
а)Асқазан
б)Мальпиги түтігі +
с)Аналь тесігі
д)Зәр шығару мүшесі жоқ
е)Бүкіл денесі
95 Буын аяқтылардың басының алдыңғы ызыпмы қалай аталады?
А) бентос
Ә) гемо
Б) акрология
В) акрон+
Г) аплостил
96 Жалпақ құрттарда болмайтын жүйе
а) Зәр шығару жүйесі
в) Қан айналым жүйесі +
с) Ас қорыту жүйесі
д) Жүйке жүйесі
е) Барлық жүйелер болады
97 Бунақденелілердегі ненің болуы қан тамыр орындарын басады?
А)Ауа толған түтік +
Б)Мұртша
С)Тері
Д)Қапшық
Е)Стигма
98 Жауын құрттардың ас қорту каналшығында түзілген менералды компоненттері бар кешенді қосылыстар қалай аталады?
гумадтар
тұздар
қышқылдар
гумус+
сілтілер
99 Қандай құрттар тобында құрттардың денесін кутикула қабаты қорғап тұрады
кірпікшелілерде
таспа құрттар
сорғыш құрттар
нематодтар +
сүліктер
100. Жылқы аскаридасы құрттар тобына жатады:
кебісшелі
сорғыш
таспа
сүлік
немотодтар+
101 Бунақдене өкілінің қайсысында ауыз аппараты соруға бейімделген?
Шегіртке
Көбелек
Бұзаубас
Қоңыз
Маса +
102 биоценозға тән түрлердің ең көп әртүрлігі
тундра
батпақ
тропикалық орман+
шалғын жерлер
тайга
103. Ауыз аппаратының күрделі құрылыстары қандай жануарларға?
Былқылдақденелілер
Бунақденелілер +
Жұмыр құрттар
Сүтқоректілер
Бауырмен жорғалаушылар
104. Бауыраяқтылар қанша класс тармағына бөлінеді?
7
3 +
11
2
13
105. «Экожүйе»терминін ғылымға енгізген ағылшын экологы
а) М.В.Лоионосов
б) В.И. Вернодский
с) Э.Геккель
д) А. Тенсли+
е) В.В. Докучаев
106. А. Тенсли «Экожүйе» терминін ғылымға қай жылы енгізді.
а) 1936
б) 1920
с) 1925
д) 1930
е) 1935+
107. өздерінің делелерін бейорганикалық қосылыстар есебінен құратын автотрафтық организмдер жатады.
а) продуценттер+
б) консументтер
с) редуценттер
д) фитофагтор
е) гетеротофты
108. Экожүйе деген түсінік негізгі неше құрауыштан тұрады.
а) 2+
б) 3
с) 4
д) 5
е) 6
109. Биоценоз терминің ғылымға енгізген кім?
а) Э.Геккель
б) А.Тенсли
с) К. Мебрус+
д) В.Н.Сукачев
е) В.В.Докучаев
110. Биоценоз туралы түсінікті енгізген ғалым
а) Э.Геккель
в) А.Тенсли
с) В.Н.Сукачев +
д) ) К. Мебрус
е) В.В.Докучаев
111. К. Мебнус биоценоз терминің қай жылы енгізген
а) 1935
в)1942
с) 1957
д) 1877+
е) 1835
112. Экожүйенің дамуының тұрақты, соңғы сатысы қалай аталады?
а) биохор
в) гомеостаз
с) клемат
д) климакс+
е) соңғы саты
113. Бір биегеоценоздың басқа беогеоценозбен ауысып отыру қалай аталады?
а) экологиялық жүйе
б) экологиялық орта
с) экологиялық фактор
д) экологиялық саты
е) экологиялық сукцессия+
114. Бір нақты географиялық аймақты мекендейтін тірі организмдер жиынтығы.
а) абиота
б) биота+
с) биом
д) биохор
е) биомасса
115. Табиғи климаттық зона ішіндегі біріккен экожүйелерді қалай атайды?
а) абиота
б) биота
с) биом+
д) биохор
е) биомасса
116. В.И. Вернадский биосфера заттегі геологиялық жағынан кездейсоқ емес неше бөліктен тұратынын айтты?
а) 3
б) 5
с) 2
д) 7+
е) 9
117. Тірі организмдерге немесе объектілерге тірі заттектердің қатысуы қалай аталады?
а) сыртқы орта
б) экологиялық орта+
с) қоршаған орта
д) мекендеу ортасы
е) қоршаған табиғи орта
118. Қарастырылып отырған обьектіден немесе субьектіден тыс жақын бірақ олармен тікелей байланыстағы табиғи күштер мен құбылыстар, оның заттегі мен кеңістігі:
а) сыртқы орта +
б) экологиялық орта
с) қоршаған орта
д) мекендеу ортасы
е) қоршаған табиғи орта
119.Экология фактор неше түрге бөлінеді
а) 3+
б) 5
с) 2
д) 7
е) 9
120. Тіршілік иелері бейімделу реакцияларымен жауап қайыратын кез келген орта жағдайының ішкі және сыртқы күші.
а) экологиялық жүйе
б) экологиялық орта
с) экологиялық фактор
д) экологиялық саты+
е) экологиялық сукцессия
121. Тұзды жерге бейімделіп өсетін өсімдіктер тобын қалай аталады?
а) мезотрофты
б) нитрофильді
с) голофитті+
д) планктондар
е) нектондар
122.Экологияға ғылымға бірінші болып енгізген ғалым?
а) Генрих Девид Тюро
б) Э. Геккель
с) Ч. Дарвин +
д) С.С. Шварц
е) Ч. Элтон
123.Сыртқы ортаның немесе табиғаттың ағзаға әсері қалай аталады?
а) экологиялық фактор +
в) зат алмасу
с) тіршілік орта
д) экологиялық спектр
е) экологиялық валенттілік
124.Су жайлатын ойпат жерлерді қалай атайды?
а) Лиман+
в) Форель
с) Диотимей
д) Лотика
е) Батпақ
125.Гетеротрофтар қандай ағзалар?
а) өз бетімен қоректенетіндер
в) Органикалық заттарды шығаратын ағзалар
с) Орғаникалық заттарды ыдырататын ағзалар
д) Дайын қоректік заттарға мұқтаж ағзалар+
е) Заттардың алмасуын реттейді
126.Түр дегеніміз бұл –
а) бірнеше бөліктерден тұратын, біліктердің өзінің қызметіне қарамай, ортақ қызмет бар және бір – біріне сәйкес келетін бөліктердің жиынтығы
в) тірі ағзаларға әсер ететін қоршаған орта жағдайының комплексі
с) ағзаның табиғаттағы әсерлерге бейімделуі
д) адам қызметінің қоршаған ортаға тигізетін әсерінің жиынтығы
е) бір – біріне морфологиялық, экологиялық белгілері бойынша ұқсас ағзалар жиынтығы+
127.Жер бетінің қанша % ін су алып жатыр?
А) 90%
в) 80%
с) 60,5%
д) 70%
е) 77,5%+
128.Топырақтың тұздану себебі
а) егістік алқаптарды көп жыл бойы көлдетіп суару+
в) егістік алқаптарды ащы сумен суару
с) жаңбыр көп жауғандықтан
д) құрғақшылықтан
е) топырақты санитарлық тазалықта ұстамау
129.Жердің батпақтану себебі:
а) егістік алқаптарды көп жыл бойы көлдетіп суару
в) егер жауын – шашын мөлшері жер бетінен буланатын ылғалдан көп болса+
с) жаңбыр көп жауғандықтан
д) құрғақшылықтан
е) топырақты санитарлық тазалықта ұстамау
130.Суыққа төзімділер(35 – 50 С онанада көп суық)
а) палма, оңтүстік қарағай
в) жапон ормандары
с) қарағай, +
д) мәңгі көк кипарис
е) гортезия, жасмин, ақ тал
131.Адаптация дегеніміз не?
а) сыртқы ортаның ағзаға әсері
в) ағзалардың табиғаттағы әсерге бейімделуі+
с) ағзалардың тіршілік әрекеттерін өткізетін табиғи бөлігі
д) тірі ағзаға әсер ететін қоршаған орта жағдайының комплексі
е) бір ағзалардың тіршілік әрекетінің басқаларына тигізетін әсері
132.Абиотикалық фактордың биотикалық фактордан айырмашылығы.
а) тіршіліктің қатысы жоқ+
в) тіршіліктің қатысы бар
с) тек бір аймақта мекен ететін ағза
д) экология валенттілігі
е) төзімділігі жоғары
133.Паразитизм грек тілінен аударғанда қандай мағынаны білдіреді?
а) жыртқыштық
в) бірлестік
с) қоректену
д) арамтамақ+
е) теріп жеу
134.Ылғалды керек етпейтін ағаш?
а) емен
в) сексеуіл+
с) шамшат
д) көк терек
е) үйіңкі
135.Қалықтың құрамын, санын, өсуін зерттейтін ғылым саласы қалай аталады?
а) картография
в) география
с) демография+
д) биосфера
е) экология
136.Жерді құм басудан қорғау жолдары
а) ағаш, шөптерді кқлдетіп суару
в) ағаш отырғызып, шөптер егу+
с) батпақтарды құрғату
д) топырақты гипспен, қышқыл тұздармен өңдеу
е) топырақты санитарлық жазықта ұстау
137.өте тез өсетін ағаш (жылына 2м – ден артық)
а) самшит
в) майлы қарағай
с) магнолия
д) қара бәйтерек+
е) үйеңкі
138.Термодинамикалық бірінші заңын мынадай формула арқылы жазуға болады:
а) А + В
в) А =В
с) В= А + Б
д) А –Б = В
е) А=Б + В+
139.Зат алмасу дегеніміз не?
а) сыртқы ортаның табиғатға әсері
в) тірі ағзаға әсер ететін қоршаған орта жағдайының комплексі
с) ағзалардың табиғаттағы әсерге бейімделуі
д) адам қызметінің қоршаған ортаға тигізетін әсерінің жиынтығы
е) сыртқы ортадан керек заттарды қабылдау, ал керексізді шығару+
140.Тіршілік энергияны фотосинтез процесі барысында жинайды, осы құбылысты не деп аталады?
а) трансформация
в) аккумуляция+
с) эколгиялық фактор
д) жүйе
е) паразитизм
141.Адам қызметінің қоршаған ортаға тигізетін әсерінің жиынтығы
а) антропогенді фактор +
в) зат алмасу
с) оптимизм
д) адаптация
е) эколгиялық фактор

142.Экологиялық факторларға не жатады?
А. Гуморальды әсер ету.
Б. Биотикалық және антропогендік факторлар.+
С. Төзімділік шегі.
Д. Климаттық факторлар.
Е. Гуморальсыз әсер ету.
143.Экология терминін алғаш қай ғалым енгізген.
А.Э.Геккель+
Б. Генрих Девид Тюро.
С.Ч.Дарвин
Д.Ч.Элтон
Е.Ф.Клементс.
144.Төмендегі қай организмдер 1-реттік консументтер болып табылады.
А.Қасқыр
Б.Жоғары сатыдағы өсімдіктер
С. Қоян+
Д. Бактериялар мен саңырауқұлақтар.
Е. Аю.
145.Биоценоздың өнімділігін қай факторлар белгілейді?
А.Омыртқалы жануарлардың алуан түрлілігі.
Б. өсімдіктердің көптігі.
С. Насекомдардың саны.
Д. Биомассалар+
Е. Біртекті өсімдіктер.
146.Жердің қатты қабаты қалай аталады?
А. Литосфера.+
Б. Тропосфера.
С. Ноосфера.
Д. Биосфера.
Е. Гидросфера.
147.Бәсекелестік дегеніміз не?
А.Бір немесе бірнеше түрге жататын организмдердің тіршілік үшін бәсекелестік.+
Б. Қорек, мекен ететін орта т.б. ресурстар үшін дарақтардың бірін-бірі өлтіруі, қууы, жеуі.
С. Бір түр өкілінің екінші түр өкілін тіршілік ортасы немесе қорегі ретінде пайдалану арқылы тіршілік етуі.
Д. Әр түрге жататын организмдердің бір-біріне қолайлы жағдай туғыза отырып, селбесіп тіршілік етуі.
Е. Бірлесіп өмір сүрудің нәтижесінде бір түрдің дарасы пайда табады, ал екінші түрге бәрібір.
148. өсімдіктермен қоректенетің ағзалар қай топқа жатады
фитофаг+
зоофаг
монофаг
олигофаг
детритофаг
149.Қай фактор абиотикалық факторға жатпайды?
А. Атмосфераның газдық құрамы.
Б. Топырақтың құрамы.
С. Қоршаған ортаның температурасы.
Д. Антропогендік.+
Е. Су құрамы.
150.Қай организмдер нағыз редуценттер?
А. Бактериялар мен саңырауқұлақтар.+
Б. Шөптер.
С. Балдырлар.
Д. Жануарлар.
Е. өсімдіктер.
151. Озонды қабат қай жерде орналасқан?
А. Тропосферада.+
Б. Атмосфераның барлық қабатында.
С. Литосферада.
Д. Ноосферада.
Е. Гидросферада.
152. Гомойотерімді организмдерге қайсысы жатады?
А. Балықтар.
Б. Адам.+
С. Қосмекенділер.
Д. Рептилиялар.
Е. Бауырмен жорғалаушылар.
153. Қоршаған ортаның қай факторларын антропогендік деп атайды?
А. Температура.
Б. Орманның жаппай өртенуі.+
С. Ылғал
Д. Атмосфералық қысым.
Е. Құрғақшылық.
154. Паразитизм дегеніміз не?
А.Бір немесе бірнеше түрге жататын организмдердің тіршілік үшін бәсекелестік.
Б. Қорек, мекен ететін орта т.б. ресурстар үшін дарақтардың бірін-бірі өлтіруі, қууы, жеуі.
С. Бір түр өкілінің екінші түр өкілін тіршілік ортасы немесе қорегі ретінде пайдалану арқылы тіршілік етуі.+
Д. Әр түрге жататын организмдердің бір-біріне қолайлы жағдай туғыза отырып, селбесіп тіршілік етуі.
Е. Бірлесіп өмір сүрудің нәтижесінде бір түрдің дарасы пайда табады, ал екінші түрге бәрібір.
155. Тірі ағзалардың бір-біріне (популяциядағы даралар арасындағы, популяциялар арасындағы қарым-қатына) әсер етуі.
А. Экологиялық фактор.
Б. Антропогендік фактор.
С. Биотикалық фактор.+
Д. Абиотикалық фактор.
Е. Биоценоз.
156. Тіршіліктің ең жоғарғы тығыздығы құрлықтың қай жерінде байқалады?
А. Тундрада.
Б. Тропикалық ормандарда.+
С. Кеңжапырақты ормандарда.
Д. Далада.
Е. Орманда.
157. «Экожүйе» ұғымын ағылшын ғалымы А.Тенсли қай жылы енгізді?
А)1917ж.
B)1935ж.+
C)1938ж.
D)1902ж.
E)1946ж.
158.Күрделі органикалық заттарды бұзып, қоректік бейорганикалық заттарды босатып оларды ыдыратып, минералды қосылыстарға айналуына көмектесетін және продуценттер пайдаланатын гетеротрофты организмдер, негізінен бактериялар мен саңырауқұлақтар.
A) продуценттер
B) редуценттер+
C) консументтер
D) органикалық заттар
E) пойкилотермді ағзалар
159. Бір популяция үшін қолайсыз болып табылатын, біржақты ғана пайдалы өзара қатынастар.
A) нейтрализм
B) мутуализм
C) комменсализм
D) аменсализм+
E) симбиоз
160. Адам Жер бетінде пайда болып және қоршаған табиғатпен бірге арақатынастары кезінде пайда болған ақылдың сферасы:
А) ноосфера+
В) биосфера
С) атмосфера
D) гидросфера
E) литосфера
161. Екі популяция екіжақты пайда алып, бір-біріне тәуелді болатын әрекеттестіктің формасы:
A) нейтрализм
B) мутуализм+
C) комменсализм
D) аменсализм
E) симбиоз
162. Биосфера үшін не болуы шарт?
А) Тірі зат+
В) Темір
С) Алтын
D) Қалайы
Е) платина
163.Экожүйе бар болады:
А) Құрғақ аймақтарда
В) Ылғалды аймақтарда
С) Суық жерлерде
D) Ыстық аумақтарда
Е) Барлық жердe+

164.Этологиялық құрылым – бұл:
А) Бір жынысты түрлердің арақатынасы
В) Әр түрлі жынысты түрлердің арақатынасы
С) Мінез-құлық құрылымы+
D) эмиграция
Е) иммиграция

165. Жануарлардың бір-біріне зиян келтірмей, бірінен қалған жемтіктің қалдығын екіншісі жеп тіршілік ету қарым-қатынастары:
A) нейтрализм
B) мутуализм
C) комменсализм+
D) аменсализм
E) симбиоз
166. төменгі температураға бейімделген организдер
А термофоб+
В термофил
С гомойотерм
Д пойкилотерм
Е галофит
167.Бір территорияда екі түрдің жағымды не жағымсыз сандық өзгеріс келтірмейтін қарым-қатынастығы:
A) комменсализм
B) мутуализм
C) нейтрализм+
D) тура антагонизм
E) паразитизм
168. Бір түр (паразит) екіншісінің (иесі) денесінің ішіне, не денесінің терісіне бекініп, иесінің есебінен тіршілік ететін түраралық қарым-қатынастар:
A) жыртқыштық
B) нейтрализм
C) қойнаулар үшін конкуренция
D) паразитизм+
E) аменсализм
169.Экологияның барлық даму тарихын қанша кезеңге бөлуге болады?
A) 3
B) 5+
C) 7
D) 9
E) 2

170. Экология ғылым ретінде келесі міндеттерді шешуге тиісті:
A) организмдердің қоршаған ортамен олардың мекен ететін жерімен қарым – қатынастарын заңы мен заңдылықтарын зерттеу
B) құрамын, құрылысын және организм үстіндегі биологиялық жүйелердің қызмет етуін зерттеу
C) организм үстіндегі биологиялық жүйелердің қоршаған ортамен қарым-қатынасының заңы мен заңдылықтарын зерттеу
D) Қоғам мен табиғаттың өтіп жатқан табиғаттың заңдары бойынша қарым-қатынасының үйлесімді жолдарын жасау
E) барлығы дұрыс+
171. Тірішілік етуге организмдердің функцияларының бейімделуі қалай аталады?
A) адаптация+
B) деградация
C) конвергенция
D) дивергенция
E) ареал
172. Тірі организмдердің қоршаған ортамен қарым-қатынасын зерттейтін ғылым:
A) антропология
B) экология+
C) биология
D) социология
E) политология
173. Бұл терминді ғылымға неміс гидробиологы К.Мебиус 1877 жылы енгізген:
A) биоценоз+
B) популяция
C) экология
D) температура
E) биосфера
174. өсімдіктер мен жануарлардың бір түріне жататын жекелеген организмдердің белгілі бір территорияға шоғырланған жиынтығы.
A) экотоп
B) ареал
C) экожүйе
D) бірлестік
E) популяция +
175. «Экожүйе» ұғымын ағылшын ғалымы А.Тенсли қай жылы енгізді?
А)1917ж.
B)1935ж.+
C)1938ж.
D)1902ж.
E)1946ж.
176.Күрделі органикалық заттарды бұзып, қоректік бейорганикалық заттарды босатып оларды ыдыратып, минералды қосылыстарға айналуына көмектесетін және продуценттер пайдаланатын гетеротрофты организмдер, негізінен бактериялар мен саңырауқұлақтар.
A) продуценттер
B) редуценттер+
C) консументтер
D) органикалық заттар
E) пойкилотермді ағзалар
177. Бір популяция үшін қолайсыз болып табылатын, біржақты ғана пайдалы өзара қатынастар.
A) нейтрализм
B) мутуализм
C) комменсализм
D) аменсализм+
E) симбиоз
178. Адам Жер бетінде пайда болып және қоршаған табиғатпен бірге арақатынастары кезінде пайда болған ақылдың сферасы:
А) ноосфера+
В) биосфера
С) атмосфера
D) гидросфера
E) литосфера
179.Екі популяция екіжақты пайда алып, бір-біріне тәуелді болатын әрекеттестіктің формасы:
A) нейтрализм
B) мутуализм+
C) комменсализм
D) аменсализм
E) симбиоз
180. Биосфера үшін не болуы шарт?
А) Тірі зат +
В) Темір
С) Алтын
D) Қалайы
Е) платина
181.Экожүйе бар болады:
А) Құрғақ аймақтарда
В) Ылғалды аймақтарда
С) Суық жерлерде
D) Ыстық аумақтарда
Е) Барлық жердe+

182.Этологиялық құрылым – бұл:
А) Бір жынысты түрлердің арақатынасы
В) Әр түрлі жынысты түрлердің арақатынасы
С) Мінез-құлық құрылымы+
D) эмиграция
Е) иммиграция

183. ноосфера ұғымының қалыптастырушысы
К. Линней
Э. Зюсс
Ж. Б. Ламарк
Ле-руа+
В. М. Вернадский
184. аталған организмдердің қайсысы автотрофтарға жатады
А емен+
В амеба
С құрт
Д адам
Е Піл
185. Агроэкожүйе
А орман
В жайлау
С дала
Д бақ+
Е теңіз

186. фитопланктонға қайсысы жатады
А шаянтәрізділер
В молюскалар
С балық
Д Бір жасушалы балдыр+
Е дельфин
187.Экологияның барлық даму тарихын қанша кезеңге бөлуге болады?
A) 3
B) 5+
C) 7
D) 9
E) 2

188. Экология ғылым ретінде келесі міндеттерді шешуге тиісті:
A) организмдердің қоршаған ортамен олардың мекен ететін жерімен қарым – қатынастарын заңы мен заңдылықтарын зерттеу
B) құрамын, құрылысын және организм үстіндегі биологиялық жүйелердің қызмет етуін зерттеу
C) организм үстіндегі биологиялық жүйелердің қоршаған ортамен қарым-қатынасының заңы мен заңдылықтарын зерттеу
D) Қоғам мен табиғаттың өтіп жатқан табиғаттың заңдары бойынша қарым-қатынасының үйлесімді жолдарын жасау
E) барлығы дұрыс+
189. гомойтермді жануар
А құрт- құмырсқа
В көл бақа
С құстар+
Д жылан
Е амеба
190. Тірі организмдердің қоршаған ортамен қарым-қатынасын зерттейтін ғылым:
A) антропология
B) экология+
C) биология
D) социология
E) политология
191. Ауаның үштен төрт бөлігін құрайды
А аргон
В көмірқышқыл газ
С шаң
Д азот+
Е оттегі
192. өсімдіктер мен жануарлардың бір түріне жататын жекелеген организмдердің белгілі бір территорияға шоғырланған жиынтығы.
A) экотоп
B) ареал
C) экожүйе
D) бірлестік
E) популяция +
193.Гомеостаз идеясын алғаш рет кім қалыптастырды?
A) К.Бернар+
B) Ф.Вольф
C) Н.Макиавелли
D) А.Мебиуске
E) А.Пуанкаре
194. өндірістік процестерді жүзеге асыру және қоғамның бейөндірістік мұқтаждарына қызмет көрсету мақсатында адамдардың іс әрекеті нәтижесінде жасалған құралдар жиынтығы:
A) техника+
B) өнеркәсіп
C) өндіріс
D) құрылыс
E) құрал
195.Организмнің және оның органдарының құрылысы мен атқаратын қызметінің тарихи және дербес даму жолында тіршілік ортасының алуан түрлі жағдайларына бейімделуі:
A) адаптация+
B) трансформация (тарату, өзгерту)
C) аккумуляция
D) фотосинтез
E) радиация
196.Адаптация сөзі латын тілінде қандай мағына береді?
A) бейімделемін +
B) таратамын
C) өзгертемін
D) жинаймын
E) қатысамын
197.Адамның шығу тегін зерттейтін ғылым:
A) антропогенез+
B) антропометрия
C) антропоморфизм
D) антропософия
E) антропонимика
198.Жануарлар не өсімдіктер түрінің, туысының, тұқымдастарының, т.б. да топтарының табиғатта тараған аймағы:
A) ареал+
B) аудан
C) қала
D) өзен
E) құрлық
199.Зат алмасу процесіне ең қолайлы температура:
A) 35°-37°+
B) 34°-35°
C) 36°-38°
D) 33°-37°
E) 32°-35°
200.Көп клеткалы жануарлар (ішекқуыстылар, құрттар), трилобиттер, моллюскілер, брахиоподтар, археоцаттар, дөңгелекауыздылардың ежелгі түрлерінің пайда болуы қандай кезеңге сәйкес келеді?
A) кембрий+
B) пермь
C) триас
D) юра
E) неоген
Құрлықтық экологиялық жүйе қалай аталады?
лимандар
тайга +
апвеллинг
батпақты дала
ашық мұхиттар
Қазақстандағы таулы алқаптар жердің қанша пайызын алып жатыр?
50%
40%
30%
20%
10% +
Атмосфераның табиғи ластануға жатпайды
желдету
өндірістік газ+
вулканизм
өсімдік әлем
жануар әлемі
Дайын қоректік заттарға мұқтаж организмдер
автотрофтар
биофагтар
гетеротрофтар +
сапрофагтар
паразиттер
Тіршілік әрекеттерін реттей алатын, өзіне ұқсас ұрпақ қалдыра алатын тірі жүйе
вирустар
өсімдіктер
жануарлар
ағза +
бактериялар
Автомобиль шығаратын газ құрамында болады?
мырыш
азот
күміс
оттегі
Қорғасын+
Электромагниттік сәулелену көзі
күн көзі
компьютер+
ай
озон қабаты
стратосфера
Активті жүзетін теңіз ағзалар
зоопанктон
фитопланктон
нектон+
нейстон
бентос
Кез-келген жүйенің реттелу қасиеті
популяция
биогенециноз
гомеостаз +
фотосинтез
температура
Теңіз түбіндегі ағзалар
зоопанктон
фитопланктон
нектон
нейстон
бентос+
Ормансыз негізінен жазық, шабындықтар мен жайылымдар өңірі
егістік
алқап
дала +
орман
тайга
Белгілі бір аймақта ғана мекен ететін ағзалар
эдафобионттар
гидробионттар
авиобионттар
космополиттер
эндемиктер +
Ағзалардың тіршілік әрекеттеріне қажетті жағдайы бар географиялық аймақ
некрофактор
ареал +
биогенециноз
гомеостоз
адаптация
Экологиялық фактор неше топқа бөлінеді?
1
2 +
3
4
5
Қазіргі уақытта ағзаларды неше деңгейде зерттейді?
1
2
3 +
4
5
Тірі организмдер өмір сүретін орта қалай аталады?
ноосфера
биосфера +
атмосфера
тропосфера
гидросфера
Жай көзге көрінбейтін микроскоппен ғана көрінетін өте ұсақ организмдер
паразиттер
жасушалар
қыналар
бактериялар +
саңырауқұлақтар
Атомдық тепе-теңдік.......байланысты
температураға
энергияға+
суға
молекулаға
жүйеге
Экологиялық жүйенің негізгі қасиеті-
қоректену
зат алмасу +
селбесіп тіршілік ету
энергия бөлу
қарым-қатынас жасау
Тірі организмдер бірге өмір сүретін, жанды және жансыз бөлшектері арасында заттар айналымы болып тұратын орта қалай аталады?
экожүйе +
популяция
ариал
тіршілік орта
географиялық аймақ
Жүйенің жоғарғы сатысы болып саналатын популяция мен бірлестікті зерттейтін:
Экология+
Зоология
Анатомия
тарих
дұрыс жауабы жоқ
Су қабатында «қалқып» жүретін ұсақ өсімдіктер, негізінен микроскоппен көрінетін балдырлар
зоопланктондар
экопланктондар
фитопланктондар+
зигопланктондар
редуценттер
Экологиялық жүйеде өсетін өсімдіктер немесе «жасыл белдеулер» ғалым тілінде қалай аталады
гетеротрофтар
планктондар
артротрофтар
автотрофтар+
барлық жауап дұрыс
Экологиялық жүйедегі энергияның негізгі көзі
су
ауа
жер
аспан
күн+
Минут сайын 1см квадрат жер бетіне неше каллория күші бар күн сәулесі бағытталады:
2-каллория+
3-4 каллория
5 каллория
1-1,5 каллория
6 каллория
Қоректік тізбектің негізгі қандай екі түрге ажыратады:
жайылымдық және детрит+
қоректік және детрит
жыртқыштық және жайылымдық
Жайылымдық және астықтық
дұрыс жауабы жоқ
органикалық заттар мен олардың қалдықтарын бөлшектеп, ірітіп- шірітетін, заттар айналымын қайта әзірлейтін өте ұсақ организмдерді қалай атайды:
гетеротрофтылар
продуценттер
консументтер
редуценттер+
автотрофтар
Экология терминін алғаш қай ғалым енгізген.
Э.Геккель +
Генрих Девид Тюро.
Ч.Дарвин
Ч.Элтон
Ф.Клемент
Төмендегі қай организмдер 1-реттік консументтер болып табылады.
Қасқыр
Жоғары сатыдағы өсімдіктер
Қоян +
Бактериялар мен саңырауқұлақтар.
Аю.
Биоценоздың өнімділігін қай факторлар белгілейді?
Омыртқалы жануарлардың алуан түрлілігі.
өсімдіктердің көптігі.
Насекомдардың саны.
Биомассалар +
Біртекті өсімдіктер.
Жердің қатты қабаты қалай аталады?
Литосфера +
Тропосфера
Ноосфера
Биосфера
Гидросфера
Бәсекелестік дегеніміз не?
Бір немесе бірнеше түрге жататын организмдердің тіршілік үшін бәсекелестік. +
Қорек, мекен ететін орта т. ресурстар үшін дарақтардың бірін-бірі өлтіруі, қууы, жеуі.
Бір түр өкілінің екінші түр өкілін тіршілік ортасы немесе қорегі ретінде пайдалану арқылы тіршілік етуі.
Әр түрге жататын организмдердің бір-біріне қолайлы жағдай туғыза отырып, селбесіп тіршілік етуі.
Бірлесіп өмір сүрудің нәтижесінде бір түрдің дарасы пайда табады, ал екінші түрге бәрібір.
Гидросферадағы мұғиттардың көлемі?
40%
0%
80%
94%+
100%
Гидросферадағы жерасты судың көлемі?
4% +
0%
80%
94%
100%
Топырақ түсінігін кім еңгізген?
Либих
Э. Зюсс
Ж. Б. Ламарк
Ле-руа
Докучаев+
Озонды қабат қай жерде орналасқан?
Тропосферада +
Атмосфераның барлық қабатында
Литосферада
Ноосферада
Гидросферада
Гомойотерімді организмдерге қайсысы жатады?
Балықтар.
Маймыл. +
Қосмекенділер.
Рептилиялар.
Бауырмен жорғалаушылар.
Қоршаған ортаның қай факторларын антропогендік деп атайды?
Температура
Орманның жаппай өртенуі. +
Ылғал
Атмосфералық қысым.
Құрғақшылық.
Паразитизм дегеніміз не?
Бір немесе бірнеше түрге жататын организмдердің тіршілік үшін бәсекелестік.
Қорек, мекен ететін орта т. ресурстар үшін дарақтардың бірін-бірі өлтіруі, қууы, жеуі.
Бір түр өкілінің екінші түр өкілін тіршілік ортасы немесе қорегі ретінде пайдалану арқылы тіршілік етуі. +
Әр түрге жататын организмдердің бір-біріне қолайлы жағдай туғыза отырып, селбесіп тіршілік етуі.
Бірлесіп өмір сүрудің нәтижесінде бір түрдің дарасы пайда табады, ал екінші түрге бәрібір.
Тірі ағзалардың бір-біріне (популяциядағы даралар арасындағы, популяциялар арасындағы қарым-қатынәсер етуі.
Экологиялық фактор.
Антропогендік фактор.
Биотикалық фактор. +
Абиотикалық фактор.
Биоценоз.
Тіршіліктің ең жоғарғы тығыздығы құрлықтың қай жерінде байқалады?
Тундрада
Тропикалық ормандарда +
Кеңжапырақты ормандарда
Далада
Орманда
Ылғалы мол ортада өсетін осімдіктер:
ксерофиттер
мезофиттер
гидрофиттер
суккуленттер
гигрофиттер+
Әр түрге жататын организмдердің бір-біріне қалайлы жағдай туғызып отырып, селбесіп тіршілік етуі қалай аталады?
комменсализм
мутуализм +
жыртқыштық
неитрализм
аменсализм
Популяция бірлестіктер мен экожүйелер арасындағы қарым-қатынастарды зерттейтін экология ғалымының бір саласы:
биоэкология
синэкология +
геоэкология
аутэкология
популяциялық экология
«Динозаврлар ғасырының» басталуы деп аталатын кезең:
Девон
Юра
Триас+
Бор
Пермь
Галофиттер дегеніміз
тұзды жерге бейімделіп өсетін өсімдіктер.+
әр түрлі қунарлығы бар жерлерде күй талғамай өніп-өсетің өсімдіктер мен жануарлар.
минералды заттектерді; аса қажет етпейтіндер
қурамында нитраттары көп төпырақта өсуге бейімделген, мол өнім беретін өсімдітүрлері.
қоректік заттектерді көп қажет етпейтін өсімдіктер.
Кеңістікте бір организмнің басқалардың көмегімен орнын ауыстыруы.
аменсализм
форезия +
синойкий
мутуализм
комменсализм
Хемосинтетиктер бұлар:
жасыл пурпурлы, күкірт бактериялар
өттексіз жерде тіршілік ететін бактериялар
темір бактериялар+
өлі органикалық заттармен қөректенеді
тірі организмдердің органикалық заттарымен қоректенетін ағзалар
Жыртқыштық бұл
бір өкілінің екінші түр өкілін тіршіліқ ортасы немесе қорегі ретінде пайдалану арқылы тіршілік ету
бір немесе бірнеше түрге жататын организмдердің тіршілік үшін бәсекелестікке түсуі
қорек мекен ететін орта ресурстар үшін дарақтардың бірін-бірі олтіруі, жеуі+
бірге турғанда бір-біріне қолек тауып береді қорғаныш болады
бір түрге жататын дара екінші түрге жататын дараға басымдылық көрсетеді, бірақ өздері.осы жағдайда екінші түр дараларың теріс әрекеттерін сезбейді.
Морфологиялық ерекшеліктері уқсас, бір-бірімен еркін шағылысып осімтал ұрпақ беретін, белгілі бір арсалда тіршілік ететін даралар жиынтығы
туыс
тұқымдас
класс
түр+
тип
Бір түрге жататын даралардың арасындағы қорек, орын, жарық ырғал үшін күрес қалай деп аталады?
Сыртқы ортаның қалайсыз жағдайларына қарсы күрес
түраралық күрес
тіршілік ушін күрес
түрішілік күрес+
жыртқыштық
Бір-бірінен әр түрлі айырмашылығы бар орталарда тіршілік ете алатын жануарлар мен өсімдіктер
стенобионттар
стенооксибионттар
эврибионттар+
стеногигробионттар
эвригигробионттар
РН мағынасы 7-ден жоғары топырақтарда өсетін өсімдіктер:
индифференті
ацидофилоді
эвтрофты
базифилоді+
алиготрофты
«Оптимум» занын ашқан ғаламды атаныз
Э.Раковице
Клементс
Ф.Блэкман
В.Шелфорд+
Ю.Либих
Мысалы, жаз теніз балықтарының қауіп төнген кезде ірі медузалардың шатырының астына тығылып қалауы қандай қарым-қатынасты айтады?
Форезия
Синойкий+
Мутуализм
Аменсализм
Комменсализм
Атмосфераның Жер бетіне жақын төменгі қабаты қалай аталады?
Ионосфера
Стратосфера
Экзосфера
Мезосфера
Тропосфера+
Фотосинтез процесінің нәти жесінде не түзіледі?
крахмал, көміртегі
фруктоза, оттегі
крахмал, су
глюкоза, оттегі+
глюкоза, су
Экологияның ең негізгі объектісі?
экожүйе+
популяция
биогеоценоз
биосфера
ағза
Экожүйе деген терминді алғаш рет кім ұсынған?
1939 жылы ағылшын экологы Тенсли
1935 жылы орыс ғалымы В.Н. Сукачев
неміс биологы К. Мебиус 1877 ж.
1935 жылы ағылшын экологы Тенсли+
неміс биологы К. Мебиус 1935 ж.
Продуценттер ол....
фотосинтезге қабілетті жасыл өсімдіктер, балдырлар мен фототрофты бактериялар
гетеротрофты организмдер
өздерінің денелерін бейорганикалық қосылыстар есебінен құратын автотрофтық организмдер+
эволюциялық қалыптасқан, кеңістігі шектеулі, тіршіліктері бір-бірімен байланысты, іштей біркелкі тірі организмдер мен оларды қоршаған абиоталық ортаның табиғи жүйесі.
Дұрыс жауап жоқ
Жануарлармен қоректенетін организмдер, жыртқыштарды қалай атайды?
зоофагтар+
фитофагтар
автотрофты организмдер
продуценттер
экотоп
Фотосинтезге қабілетті жасыл өсімдіктер, балдырлар мен фототрофты бактериялар?
зоофагтар
фитофагтар
автотрофты организмдер+
продуценттер
экотоп
Биогеоценоз деген не?
эволюциялық қалыптасқан, кеңістігі шектеулі, тіршіліктері бір-бірімен байланысты, іштей біркелкі тірі организмдер мен оларды қоршаған абиоталық ортаның табиғи жүйесі+
тірі экологиялық құрауыштардың нақты тепе – тендігімен сиппаталатын жүйелі жиынтық
тірі организмдер жиынтығының қоректену, өсу және ұрпақ беру мақсатында белгілі бір тіршілік ету кеңістігіне бірлесе пайдалануының тарихи қалыптасқан жүйесі
фотосинтезге қабілетті жасыл өсімдіктер, балдырлар мен фототрофты бактериялар
гетеротрофты организмдер
Еркін будандасатын және жемісті ұрпақ беретін, морфологиялық, физиологиялық және биохимиялық ерекшеліктерінің тұқым қуалаушылық ұқсастығына ие дарақтардың жиынтығы?
түр+
популяция
экожүйе
биоценоз
биогеоценоз
Түрдің тіршілік ету формасы, бір түрдің ортақ тектік қоры бар және мекендеу жағдайлары бірыңғай белгілі бір кеңістікке қоныстанатын дарақтарының жиынтығы
түр
популяция+
экожүйе
биоценоз
биогеоценоз
Аймақтың бірыңғай бөлігінде өзара әрекеттестікке түскен өсімдіктердің үйлесуінің нәтижесінде тарихи қалыптасқан өсімдіктердің қауымдастығы?
фитоценоз+
зооценоз
микробоценоз
биоценоз
биогеоценоз
Микоценоз ол...
саңырауқұлақ топтары +
микроағзалардың топтары
жануарлардың қауымдастығы
тіршіліктің бөлінбес бірлігі
гендер жиынтығы
Оптимум заңы деген ол ....
кез келген экологиялық фактордың тірі агзаларға жағымды әсер етуінің белгілі бір шектеулері +
бұл өлі табиғаттың тірі ағзаларға тікелей немесе жанама түрде әсер ететін барлық қасиеттері: оларға физикалық және химиялық факторлар жатады
бұл тірі заттардың бір-біріне әсер ету ықпалы
кез келген ағзаның кез келген экологиялық факторға жоғарғы және томенгі тұрақтылық шекарасы
Антропогендік факторлар
Абиотикалық факторлар деген не?
бұл өлі табиғаттың тірі ағзаларға тікелей немесе жанама түрде әсер ететін барлық қасиеттері: оларға физикалық және химиялық факторлар жатады+
бұл тірі заттардың бір-біріне әсер ету ықпалы
түрдің өз әрекеттілігін оның параметрлерінің табиғи ауытқулар шегіңде сақтауға қабілеті
жүйенің қызмет ету үрдісіңде белглі бір деңгейде кәдімгі күйін, режимдерін, оның құрауыштарының арасындағы байланыстардың сипатын сақтау қасиеті
кез келген ағзаның кез келген экологиялық факторға жоғарғы және томенгі тұрақтылық шекарасы
Табиғи жүйенің (ағзаның, түрдің) оның негізгі құрылымдарының жүйелі жаңаруымен жүретін ішкі динамикалық тепе-тендігінің, оның құрауыштарының тұрақты функционалды өзін-өзі реттеуінің жөне заттық энергетикалық қүрамының күйі?
Гомеостаз +
өздігінен реттелу
минимум заңы
Оптимум заңы
биоценоз
Антропогендік факторлар бұл- ...
кез келген экологиялық фактордың тірі агзаларға жағымды әсер етуінің белгілі бір шектеулері
бұл басқа түрлердің тіршілік ету ортасы ретіндегі табиғаттың өзгеруіне әкелетін немесе олардың тіршілігінен тікелей көрінетін адамзат қоғамының әрекеттілігінің түрлері+
түрдің өз әрекеттілігін оның параметрлерінің табиғи ауытқулар шегіңде сақтауға қабілеті
жүйенің қызмет ету үрдісіңде белглі бір деңгейде кәдімгі күйін, режимдерін, оның құрауыштарының арасындағы байланыстардың сипатын сақтау қасиеті
кез келген ағзаның кез келген экологиялық факторға жоғарғы және томенгі тұрақтылық шекарасы
Ауа немесе атмосфералық ауа дегеніміз ....
ғаламшарымыздың түрлі газдардың қоспасынан (азоттың, оттегінің, аргонның, көміртегі диоксидінің, гелийдің және т.), су булары мен тозаңдардан тұратын газды қабығы+
азоттың жиынтығы
оттегі мен көміртегі
су булары мен оттегі
газ тәріздес зат
өздігінен өніп-өсумен байланысты материяның өмір сүруіндегі қозғалыстың ерекше түрі не?
тіршілік+
өмір
қозғалыс
зат алмасу
барлық жауап дұрыс
"Барлық тірі зат тек тіріден ғана туады" деп кім айтты?
италяндық дәрігер Редид+
ағылшын экологы Тенсли
орыс ғалым Вернадский
Ломарк
орыс геоботанигі Сукачев
Тыныс алу ол ...
бұл оттегінің келіп түсуі мен комірқышқыл газының бөлінуін (ішкі тыныс алу) қамтамасыз ететін ағзада өтетін физикалық-химиялық және физиологиялық үрдістердің жиынтығы сондай-ақ жасушалар мен ұлпалардың олардың тіршілік әрекеттілігіне қажетті энергия шығарумен органикалық заттардың тотығуы үшін отгегіні пайдалануы +
ағзаның тіршілік әрекеттілігінің үрдістерін қамтамасыз ету үшін түтыну
қоректік заттарды (энергияны) шығару үрдісін білдіреді
бұл жасушаларда өтетін және ағзалардың қоршаған ортамен байланысын қамтамасыз ететін (бұл олардың өмір сүру шарты болып табылады) химиялық үрдістердің жиынтығы.
жасушалардағы зат және энергия алмасу ағзаның бұзылған қ ұрылымдарының, өсуі мен дамуының қайта калпына келуі
Барлық тіршілік иелеріне тән міндетті қасиет; түр ерекшелігімен және ортақ физикалық-химиялық бірлігі-мен тіршіліктің үздіксіздігін және жалғасуын қамтамасыз етстін өзіне ұқсастарды тудыру, ол?
Көбею+
Тыныс алу
Қоректену
Зат алмасу
Энергия алмасу
Ноосфера..
ақыл-ой сферасы - биосфераның дамуында адамзат қоғамының ойлы және саналы әрекеттілігінің басты ролімен сипатталатын биосфераның даму кезеңі+
жеке ағзаның тіршілік ету ортасымен өзара қарым-қатынасын зерттейтін экология бөлімі
түрдің тіршілік ету формасы
ағзалардың (организмдердің) тіршілік ету жағдайларын және ағзалардың тіршілік ету ортасы арасындағы өзара байланыстарын зерттейтін биологиялық ғылымның бөлімі
тіршілік қабаты
Биосфера туралы ілімнің қалаушысы?
Вернадский Владимир Иванович+
Н. Северцов
М. Мензбир
Н. П. Наумов
Варминг
«Биогеоценоз – Жер бетінің нақты бір бөлігіндегі біртекті табиғи элементтердің жиынтығы» кімнің анықтамасы?
В.Н. Сукачевтің+
Н. Северцовтың
М. Мензбирдің
Н. П. Наумовтың
Вармингтің
Беоценоз терминін ғылымға кім енгізді?
К. Мебиус +
Н. Северцов
М. Мензбир
Н. П. Наумов
Варминг
Автотрофты организмдер дегеніміз -...
фотосинтезге қабілетті жасыл өсімдіктер, балдырлар мен фототрофты бактериялар+
гетеротрофты организмдер
өздерінің денелерін бейорганикалық қосылыстар есебінен құратын автотрофтық организмдер
эволюциялық қалыптасқан, кеңістігі шектеулі, тіршіліктері бір-бірімен байланысты, іштей біркелкі тірі организмдер мен оларды қоршаған абиоталық ортаның табиғи жүйесі.
Дұрыс жауап жоқ
Микроағзалардың топтары қалай аталады?
Зооценоз
Биогеоценоз
Микробоценоз+
Микоценоз
Дарақ
Аут экология ол?
жеке ағзаның тіршілік ету ортасымен өзара қарым-қатынасын зерттейтін экология бөлімі +
бір түрлі дарақтардың табиғи топтамаларын, яғни популяцияларды зерттейтін экология бөлімі
өсімдікгердің олардың мекендеу ортасымен қатынасын зерттейтін экология бөлімі
микроағзалардың қауымдастықтарын және олардың мекендеу ортасымен қатынасын зерттейтін экология бөлімі
жануарлардың қауымдастықтарын және олардың мекендеу ортасымен қатынасын зерттейтін экология бөлімі
Ең алғаш «экология» деген сөзді пайдаланған ғалым?
Ч.Дарвин
Генрих Девид Тюро+
Ф.Клементос
Одум
Геккель
«Экологияны» ғылымға бірінші болып енгізген белгілі табиғат зерттеушісі, дәрігер, аса дарынды неміс ғалымы?
Ч.Дарвин
Генрих Девид Тюро
Ф.Клементос
Одум
Геккель+
Жаратылыс заңдарына сәйкес өсіп жетілген биосфера біртіндеп қандай сфераға айналады?
атмосфера
гидросфера
литосфера
биосфера
ноосфера+
ЭКОТОН дегеніміз не?
Экологиялық жүйе арасындағы ауыспалы аймақ+
Тіршіліктің ұйымдасу дәрежесі
Абиотикалық аймақ
Биологиялық орта
Заттар айналымы
Фитопланктондар:
Су қабатындағы ұсақ жәндіктер
Жануарлар
Су қабатында қалқып жүретін ұсақ өсімдіктер+
Құрлықтағы өсімдіктер
Мұндай атау жоқ
Афтотрофтар қандай ағзалар?
өлі органикалық қалдықтармен қоректенетіндер
өз бетімен қоректенетіндер+
Дайын қоректік заттарға мұқтаж организмдер.
өсімдікті шірітетін ұсақ организмдер
Органикалық заттармен қоректенетін ағзалар
Сапрофагтар:
өлі органикалық қалдықтармен қоректенетіндер+
өз бетімен қоректенетіндер
Дайын қоректік заттарға мұқтаж организмдер.
өсімдікті шірітетін ұсақ организмдер
Органикалық заттармен қоректенетін ағзалар
Сыртқы ортаның немесе табиғаттың ағзаға әсерін не деп атайды?
Тіршілік орта
Каогуляция
Химиялық фактор
Биолгиялық фактор
Экологиялық фактор+
Этологиялық қандай құрылым?
Орынбасу құрылымы
Мінез құлықтың құрылымы+
Жасқа байланысты құрылым
Жыныстық құрылым
Биологиялық құрылым
Экожүйенің негізгі қасиеті
Тіршілік орта
Ауа айналымы
Су айналымы
Зат айналымы+
Дұрыс жауап жоқ
Тіршіліктің бірлестік бір аумақта болуы:
Биогеоценоз+
Популяция
Адаптация
Биологиялық орта
Тіршілік орта
Зоохория қандай құбылыс?
Бір біріне пайда келтіру құбылысы
Бір ағза басқа ағзаның өнімін пайдалану құбылысы
өсімдіктердің таралуы
Жануарлардың таралуы+
Бір ағза екінші ағзаларды тарататын құбылыстар
Кез келген жүйенің реттелу қасиеті, тепе теңдікті сақтау бұл:
Биогеоценоз
Гомеостаз+
Биотикалық потенциал
Популяция
Доминанттау
Каогуляция:
Кез келген жүйенің реттелуі
Гомогенді ағзалар
Ақуыздардың құрылымының өзгеруі+
Зат айналымы
Энергияның бір түрден екінші түрге ауысуы
Бір ағза екінші ағзалардың тіршілік жағдайын өзгертуі
Топикалық+
Форикалық
Форезия
Мутуализм
Зоохория
Экожүйе терминін алғаш енгізген кім?
Геккель
Тенсли +
Докучаев
Ле-Руа
Либих
Экология герк тілінен аударғанда қандай мағына береді?
үй +
қоршаған орта
табиғат
адам
қоғам
М.В. Ломоносов қай еңбегінде «......адамдардың көбісінің ьабиғатта көргенің бәрі жаратушының құдіретімен жасалған деп ойлау бекер» деп атап көрсеткен.
өсімдіктердің географиясы
жер қыртысы туралы +
экология
адам
қоғам
«Экология» термині ғылымға алғашенгізген ғалым.
М.В.Ломоносов
В.И. Вернодский
Э.Геккель+
Ч. Дарвин
В.В. Докучаев
«Экожүйе»терминін ғылымға енгізген ағылшын экологы
М.В.Ломоносов
В.И. Вернодский
Э.Геккель
Тенсли+
В.В. Докучаев
5. Тенсли «Экожүйе» терминін ғылымға қай жылы енгізді.
1936
1920
1925
1930
1935+
өздерінің делелерін бейорганикалық қосылыстар есебінен құратын автотрафтық организмдер жатады.
продуценттер+
консументтер
редуценттер
фитофагтор
гетеротофты
Экожүйе деген түсінік негізгі неше құрауыштан тұрады.
2+
3
4
5
6
Биоценоз терминің ғылымға енгізген кім?
Э.Геккель
Тенсли
К. Мебрус+
В.Н.Сукачоев
В.В.Докучаев
Биоценоз туралы түсінікті енгізген ғалым
Э.Геккель
Тенсли
В.Н.Сукачоев +
) К. Мебрус
В.В.Докучаев
К. Мебнус биоценоз терминің қай жылы енгізген
1935
1942
1957
1877+
1835
Экожүйенің дамуының тұрақты, соңғы сатысы қалай аталады?
биохор
гомеостаз
клемат
климакс+
соңғы саты
Бір биегеоценоздың басқа беогеоценозбен ауысып отыру қалай аталады?
экологиялық жүйе
экологиялық орта
экологиялық фактор
экологиялық саты
экологиялық сукцессия+
Бір нақты географиялық аймақты мекендейтін тірі организмдер жиынтығы.
абиота
биота+
биом
биохор
биомасса
Табиғи климаттық зона ішіндегі біріккен экожүйелерді қалай атайды?
абиота
биота
биом+
биохор
биомасса
В.И. Вернадский биосфера заттегі геологиялық жағынан кездейсоқ емес неше бөліктен тұратынын айтты?
3
5
2
7+
9
Тірі организмдерге немесе объектілерге тірі заттектердің қатысуы қалай аталады?
сыртқы орта
экологиялық орта+
қоршаған орта
мекендеу ортасы
қоршаған табиғи орта
Қарастырылып отырған обьектіден немесе субьектіден тыс жақын бірақ олармен тікелей байланыстағы табиғи күштер мен құбылыстар, оның заттегі мен кеңістігі:
сыртқы орта +
экологиялық орта
қоршаған орта
мекендеу ортасы
қоршаған табиғи орта
Экология фактор неше түрге бөлінеді
3+
5
2
7
9
Тіршілік иелері бейімделу реакцияларымен жауап қайыратын кез келген орта жағдайының ішкі және сыртқы күші.
экологиялық жүйе
экологиялық орта
экологиялық фактор
экологиялық саты+
экологиялық сукцессия
Тұзды жерге бейімделіп өсетін өсімдіктер тобын қалай аталады?
мезотрофты
нитрофильді
голофитті+
планктондар
нектондар
Экологияны ғылымға бірінші болып енгізген белгілі табиғат зерттеушісі дәрігер аса дарынды неміс ғалымы:
Ч.Элтон
Э.Геккель+
Ч.Дарвин
Шварц
Ф.Клементос
Қыста атмосфералық ауаның қысымы жоғары болғандықтан желсіз күндер көбеййіп ауаду жиналған шаң тозаң қалаға қайтадан түседі. Күн сайын аспаннан келетін шаң тозаң мөлшері қанша тонна шамасында боладыы?
200-300 тонна
100-150 тонна
140-145 тонна
125-130 тонна+
150-155 тонна
Электронды микроскоптарда жоғарғы вольтты генераторларда балқытып біріктіру жұмыстарында жиналған Буды салқындатып суға айналдыруға қолданылады. Ол не?
Озон+
Титан
Сынап
Хром
Уран
Жердің аналық жынысы өсімдіктер және жануарлар дүниелері қатысуымен, климаттық әсерінен мыңдаған млн –даған жылдар бойы қалыптасқан табиғи күрделі зат:
Жер
Ауа
Су
Топырақ+
Мұз
Қазіргі кезде неше мемлекет теңіз аст ынан мұнай қазадыы?
50 ел
60 ел
30 ел+
20 ел
40 ел
Көлдерді Қандай мамандар зерттейді?
Эколог
Дерматолог
Лиманолог+
Биолог
Геронтолог
Ластанған газбен буды қатты немесе сұйық заттар бойына сіңіріп, ұшып кетпейтін және тез ерімейтін жаңа химиялық қосындыларға айналдыру қандай әдіс болып табылады?
Хемосорбция+
Электрлі
Скруббер
абсорбция
Фотоэлектрлі
Тіршілік энергияны фотосинтез процесі барысында жинайды. Ол құбылысты не деп атайды?
Транформация
Адаптация
Радиация
Популяция
Аккумуляция+
өлі денелермен қоректенетін заттар
Сапрофактар
Некрофактар+
Дистрофактар
Копрафактар
Метрофактар
Кез келген ағзаның шексіз көбеюіне мүмкіндігі
Биотикалық потенциал
Экологиялық фактор
Күн сәулесінің радиациясы
Экологиялық спектр
Тіршілік күші+
Биосфера туралы түсінік белгілі орыс ғалымы, академик В.И.Вернадскийдің 1924 жылы қай қаланың Сарбонн деген университетінде берілген лекцияларында оқыған болатын?
Испанияда
Францияда+
Германияда
Италияда
¦лыбоитанияда
Экологиялық фактор неше топқа бөлінеді?
2 топ+
6 топ
4 топ
5 топ
3 топ
Дене температурасын реттей алмайтын ағзалар
Суккуленттер
Гомоиотермдер
Пойкилотермдер+
Коменсалисті ағзалар
Теңіз жұлдыздылар
Зат айналымы экожүйеде неше компоненттен тұрады?
6 компонент
2 компонент
3 компонент+
5 компонент
4 компонент
Тіршілік барысында екі ағзаның бір біріне пайда келтіру құбылысы
Комменсализм
Нейтрализм
Аменсализм
Мутурализм+
Бәсекелестік
Органикалық заттарды ыдырататын ағзалар
Продуценттер
Редуценттер+
Консументтер
Метрофактар
Некрофактар
Мөлшері гелий атомдар ядроларынан кіші, ауадағы жолы ұзақ, бірнеше метрге созылады. Адам денесіне бірнеше см сіңеді. Сіулені бір нүктеге емес, жүрген жол бойына шашады. Ол қандай сәуле?
Нейтрон сәулелер
Гамма сәулелер
Альфа сәулелер
Радиоактивті
Бета сәулелер+
Латын тілінен аударғанда «жоғары, тысқары» деген мағына береді.
Ультракүлгін+
Инфрақызыл
Радиация
Күн сәулесі
Инфра дыбыс
Зат алмасу процестеріне ең қолайлы температура неше градус болады?
39-41 ˚
40-42˚
35-37˚+
40-45˚
45-50˚
Бір түрге жатқызылатын бір бірімен тығыз байланыста болатын және осы түрдің басқа ағзалардан тыс болатын ағзалардың жиынтығы.
Жүйе
Популяция+
Түр
Гомеостаз
Адаптация
Экологияға ғылымға бірінші болып енгізген ғалым?
Генрих Девид Тюро
Э. Геккель
Ч. Дарвин +
Шварц
Ч. Элтон
Сыртқы ортаның немесе табиғаттың ағзаға әсері қалай аталады?
+экологиялық фактор
зат алмасу
тіршілік орта
экологиялық спектр
экологиялық валенттілік
Су жайлатын ойпат жерлерді қалай атайды?
+ Лиман
Форель
Диотимей
Лотика
Батпақ
Гетеротрофтар қандай ағзалар?
өз бетімен қоректенетіндер
Органикалық заттарды шығаратын ағзалар
Орғаникалық заттарды ыдырататын ағзалар
+ Дайын қоректік заттарға мұқтаж ағзалар
Заттардың алмасуын реттейді
Түр дегеніміз бұл –
бірнеше бөліктерден тұратын, біліктердің өзінің қызметіне қарамай, ортақ қызмет бар және бір – біріне сәйкес келетін бөліктердің жиынтығы
тірі ағзаларға әсер ететін қоршаған орта жағдайының комплексі
ағзаның табиғаттағы әсерлерге бейімделуі
адам қызметінің қоршаған ортаға тигізетін әсерінің жиынтығы
+ бір – біріне морфологиялық, экологиялық белгілері бойынша ұқсас ағзалар жиынтығы
Жер бетінің қанша % ін су алып жатыр?
90%
80%
60,5%
70%
+ 77,5%
Топырақтың тұздану себебі
+ егістік алқаптарды көп жыл бойы көлдетіп суару
егістік алқаптарды ащы сумен суару
жаңбыр көп жауғандықтан
құрғақшылықтан
топырақты санитарлық тазалықта ұстамау
Жердің батпақтану себебі:
егістік алқаптарды көп жыл бойы көлдетіп суару
+ егер жауын – шашын мөлшері жер бетінен буланатын ылғалдан көп болса
жаңбыр көп жауғандықтан
құрғақшылықтан
топырақты санитарлық тазалықта ұстамау
Суыққа төзімділер(35 – 50 С онанада көп суық)
палма, оңтүстік қарағай
жапон ормандары
+қарағай, бузина
мәңгі көк гипарис
гортезия, жасмин, ақ тал
Адаптация дегеніміз не?
сыртқы ортаның ағзаға әсері
+ ағзалардың табиғаттағы әсерге бейімделуі
ағзалардың тіршілік әрекеттерін өткізетін табиғи бөлігі
тірі ағзаға әсер ететін қоршаған орта жағдайының комплексі
бір ағзалардың тіршілік әрекетінің басқаларына тигізетін әсері
Абиотикалық фактордың биотикалық фактордан айырмашылығы.
+ тіршіліктің қатысы жоқ
тіршіліктің қатысы бар
тек бір аймақта мекен ететін ағза
экология валенттілігі
төзімділігі жоғары
Паразитизм грек тілінен аударғанда қандай мағынаны білдіреді?
жыртқыштық
бірлестік
қоректену
+ арамтамақ
теріп жеу
Ылғалды керек етпейтін ағаш?
емен
+ сексеуіл
шамшат
көк терек
үйіңкі
Қалықтың құрамын, санын, өсуін зерттейтін ғылым саласы қалай аталады?
картография
география
+ демография
биосфера
экология
Жерді құм басудан қорғау жолдары
ағаш, шөптерді кқлдетіп суару
+ ағаш отырғызып, шөптер егу
батпақтарды құрғату
топырақты гипспен, қышқыл тұздармен өңдеу
топырақты санитарлық жазықта ұстау
өте тез өсетін ағаш (жылына 2м – ден артық)
самшит
майлы қарағай
магнолия
+қара бәйтерек
үйеңкі
Термодинамикалық бірінші заңын мынадай формула арқылы жазуға болады:
А + В
А =В
В= А + Б
А –Б = В
+А=Б + В
Зат алмасу дегеніміз не?
сыртқы ортаның табиғатға әсері
тірі ағзаға әсер ететін қоршаған орта жағдайының комплексі
ағзалардың табиғаттағы әсерге бейімделуі
адам қызметінің қоршаған ортаға тигізетін әсерінің жиынтығы
+сыртқы ортадан керек заттарды қабылдау, ал керексізді шығару
Тіршілік энергияны фотосинтез процесі барысында жинайды, осы құбылысты не деп аталады?
трансформация
+ аккумуляция
эколгиялық фактор
жүйе
паразитизм
Адам қызметінің қоршаған ортаға тигізетін әсерінің жиынтығы
+ антропогенді фактор
зат алмасу
оптимизм
адаптация
эколгиялық фактор
Гомеостаз идеясын алғаш рет кім қалыптастырды?
A) К.Бернар +
B) Ф.Вольф
C) Н.Макиавелли
D) Мебиуске
E) Пуанкаре
өндірістік процестерді жүзеге асыру және қоғамның бейөндірістік мұқтаждарына қызмет көрсету мақсатында адамдардың іс әрекеті нәтижесінде жасалған құралдар жиынтығы:
A) техника+
B) өнеркәсіп
C) өндіріс
D) құрылыс
E) құрал
Организмнің және оның органдарының құрылысы мен атқаратын қызметінің тарихи және дербес даму жолында тіршілік ортасының алуан түрлі жағдайларына бейімделуі:
A) адаптация
B) трансформация (тарату, өзгерту)
C) аккумуляция
D) фотосинтез
E) радиация+
Адаптация сөзі латын тілінде қандай мағына береді?
A) бейімделемін +
B) таратамын
C) өзгертемін
D) жинаймын
E) қатысамын
Адамның шығу тегін зерттейтін ғылым:
A) антропогенез +
B) антропометрия
C) антропоморфизм
D) антропософия
E) антропонимика
Жануарлар не өсімдіктер түрінің, туысының, тұқымдастарының, т. да топтарының табиғатта тараған аймағы:
A) ареал+
B) аудан
C) қала
D) өзен
E) құрлық
Зат алмасу процесіне ең қолайлы температура:
A) 35°-37° +
B) 34°-35°
C) 36°-38°
D) 33°-37°
E) 32°-35°
Көп клеткалы жануарлар (ішекқуыстылар, құрттар), трилобиттер, моллюскілер, брахиоподтар, археоцаттар, дөңгелекауыздылардың ежелгі түрлерінің пайда болуы қандай кезеңге сәйкес келеді?
A) кембрий +
B) пермь
C) триас
D) юра
E) неоген
Адамның пайда болуы және дамуы және қазіргі кездегі жануарлар мен өсімдіктердің басым болуы қай кезеңге сәйкес келеді?
A) антропоген
B) кембрий+
C) ордовик
D) силур
E) девон
Алғашқы құстар қандай кезеңде пайда болды?
A) юра
B) палеоген
C) неоген
D) кайназой
мезозой+
Гидробионттар тіршілік етеді;
А,шөлейт
в.Қоймалар+
шөл
өрттенген жерлерде
Тау жерлерде
экологиялық төзімсіз түрлер
А .стенобионт+
В.эврибионт
эвритерм
Гетеротрофты
Автотрофты
аязда үсімейтін өсімдіктерге жатады;
Жауын тропикалық ормандар+
В. Шөлейт
С далалық
Д тундралық
Е тау жерлерділер
топырақтың негізгі қасиеті – ол...
А микроорганиздердің болуы
В құнарлық+
С топырақтың ерітіндісінің болуы
Д топырақта ауаның болуы
Е құнарлы заттың болмауы
концерогенді заттар туғызады;
А рак ауруын+
В аллергия
С улануды
Д инфекциялық ауруды
Е токсикоз
редуценттер қайсысына жатады
А төменгі өсімдіктер
В омыртқасыз жануар
С саңырауқұлақ+
Д вирус
Е жоғар сатылы өсімдік
афтотрофты ағзаларға қайсысы жатады
А консумент
В редуцент
С жыртқыштар
Д деструктор
Е продуцент+
биологиялық су тазартудың негізгі көзі
А хлор
В оттегі
С активтік су асты тұнбасы+
Дсүзгіш
Е құм
Биогенді элементтер қайда көп жиналады
А су қоймаларда+
В тез ағынды көлдерде
С теңіздерде
Мұғита
Е эстуария
шалғынды биоценоздың ең көп биомассасы болады
А жасыл өсімдік+
В шөпжегіш жануар
С жыртқыш
Д ыдыратушы бактерия
Е саңырауқұлақ
шірігенг жапырақтармен қоректенеді
А консумент
В редуцент+
С продуцент
Д симбионт
Е автотроф
жайылым қоректік тізбектері басталады
А бактерия
В өсімдік+
С жануар
Д саңырауқұлақ
Е детритофаг
Экология бірлік әртүрлі ағзалардан және физикалық ортадан тұрады, ол қалай аталады
А ниша
В экожүйе+
С популяция
Д бірлестік
Е биотоп
өсімдіктердің популяциясы аталады
А фитоценоз
В биоценоз
С синуция
Д өсімдіктердің бірлестігі
Е ценопопуляция+
әлемдік мұхитта негізгі сан күн сәулесің энергиясын қайсысы жинайды
А фитопланктон+
В зоопланктон
С балық
Д ірі балық
Е ұсақ теңіз қоректенушілер
«биосфера» терминің ең алғаш қолданған кім?
А к.линней
В э. Зюсс+
С ж.ламарк
Дч.дарвин
Е в.м. вернадский
«биосфера» ілімін кім ашты?
А к.линней
В э. Зюсс
С ж.ламарк
Дч.дарвин
Е в.м. вернадский+
тірі ағзаларға жатпайтын қызметі
А газды
В концентрация
С энергия
Д деструктура
Е барлық аталған қызметтер+
жануар ресурсына жатпайтын
А су
В органикалық заттар
С күн сәулелік энергия+
Д оттегі
Е барлық ресурстар
суда тіршілік ететін организмдерді атайды
А атмобионт
В гидробионт+
С эдафобионт
Д стенобионт
Е эвриобионт
ксерофиттерге тән тіршілік орта
А тундра
В батпақ
С өте ыстық шөлейт+
Д шалғын жерлер
Е тайга
Биосфера ұғымы қай жылы қалыптасты?
1900 ж
В. 1966 ж
1975 ж
1917 ж
1927 ж+
Биосфера термині қай жылы шыққан?
1975 ж +
1886 ж
1900 ж
1927 ж
1966 ж
Агрожүйе
Орман
В. Жайлау
Бақ+
Дала
Тау
Биосфера ілімін кім ашты?
Морган
В. Дарвин
Опарин
Вернадский+
Павлов
Биоценоздың құрылымына кіреді:
Продуценттер,консцументтер және редуценттер+
В. консцументтер және редуценттер
Продуценттер,консцументтер
Консцументтер және деструкторлар
Популяция
Биогеоценоздарды органикалық заттармен қоректенетін ағза?
Консцументтер
В. Паразиттер
Жыртқыш
Продуценттер
Редуценттер+
Биосфера терминін ең алғаш қолданған кім?
А . Морган
В. Дарвин
Э.Зюсс+
Вернадский
Павлов
өсімдіктермен қоректенетін ағзалар?
Фитофагтар+
В. Зоофагтар
Мезофиттер
Симбиоз
Синофиттер
Популяцияға өлім қауіпі төнеді,егер олардың саны болса:
максималды
В. Минималды+
Тұрақты
Оптималды
Шектеулі
Суда тіршілік ететін организімдерді қалай атайды?
Апиобейнттер
В. Гидробионттер +
Эдафобионттер
Эвриоксибионттер
Эксифилдер
401. Жүректен денеге қарай жүретін тамырлар
1. Күре тамыр
2. Артерия
3. Капилляр
4. Бұғана асты тамыры
5. Паренхимотоз
202. Жүрекке қайта бара жатқан қан айналымы
1. Күре тамыр
2. Артерия
3. Капилляр
4. Бұғана асты тамыры
5. Паренхимотоз
203. Қан тоқтатудың негізгі әдісі
1. Резіңке салу
2. Таңғыш байлау
3. Саусақпен басу
4. Қан аққан жерді биіктетіп ұстау
5. Бұрау
204. Артерия бойында дені сау адамның қан қысымы
1. 90-110 мм
2.110-120 мм
3. 110-130 мм
4.110-140 мм
5. 120-140 мм
205. Паренхимотоз
1. Ішкі органдар жарақатының қан ағысы
2. Жүрекке қайта бара жатқан қан айналымы
3. Қан тоқтатудың негізгі әдісі
4. Жүректен денеге қарай жүретін тамырлардың қан ағысы
5. Артерия бойында дені сау адамның қан қысымы
206. Балалар жарақатының көпшілігі қандай факторлардың әсерінен болады
1. Механикалық
2. Техникалық
3. Химиялық
4. Спецификалық
5. Психикалық
207. Адам ұлпалары мен органдарының зақымдануы, тұтастығы мен қызметінің бұзылуы
1. Жарақат алу
2. Жарақаттар
3. Жара
4. Жарақаттану
5. Жаралану
208. Танудың неше түрі бар
1. 5
2. 4
3. 3
4. 6
5. 3
209. Сүйек екiге бөлiнiп сынуы
1. Қақ бөлiну
2. Шорт сыну
3. Жартылай сыну
4. Жаңқаланып сыну
5. Шытынау
210. Сүйек буындары бiр-бiрiнен тайып кетсе
1. Етi iсiнедi
2. Сүйегi сынады
3. Буын шығады
4. Шыбығы таяды
5. Аяғы тартылады
211. Жығылғанда, ауыр жүк көтергенде
1. Сүйек сынады
2. Етi созылады
3. Буыны сынады
4. Сiңiр созылады
5. Шорт сынады
212. Микробтардың жарақатқа түсуiнен сақтайтын шаралар
1. Дезинфекция
2. Иммобилизация
3. Антисептика
4. Гигиена
5. Асептика
213. Жарақатқа тиген инфекция қоздырғыштарын жою әдiсi
1. Асептика
2. Танғыш пайдалану
3. Дәрi-дәрмек iшкiзу
4. Антитоксин
5. Антисептика
214. Ағаштан жасалған арнаулы жақтаулар қалай аталады
1. Баспалдақты
2. Металды
3. Зембіл
4. Дитерихс
5. Тонометр
215. Жарақатты шок ауыртпалық дәрежесiне байланысты неше бөлiмнен тұрады
1. 5
2. 4
3. 3
4. 2
5. 1
216. Иммобилизация
1. Апат аймағынан шығару
2. Жарақатын таңғышпен таңу
3. Зембiлге жатқызу
4. Аяқ-қол буынын жақтау салып таңу
5. Жарақатын тазалау
217. Адам қабырғасы сынғанда , қабырға сынықтарының сытырлауы
1. Аденома
2. Астения
3. Крепитация
4. Гангрена
5. Атрофия
218. Терiнің зақымдану тереңдiгiне қарай күю дәрежесi бөлiнедi
1. 2
2. 3
3. 4
4. 5
5. 6
219. Күйік алғандағы шок қанша сағатқа созылады
1. 24-72
2. 10-14
3. 12-16
4. 18-24
5. 28-70
220. Дененiң үстiңгi бетiн 10-15 % шамасында күйiк шалса қандай дәрежеге жатады
1. I-II
2. II-III
3. III - IV
4. IV - V
5. V- VI
221. Сильвестер, Каллистов әдiстерi қандай жағдайларда қолданылады
1. Сүйек сынғанда
2. Буын тайғанда
3. өкпеден қан кеткенде
4. Қолдан тыныс алдырғанда
5. Дененi үсiк шалса
222. Тканьдердiң зақымдануына байланысты үсiнудi қанша дәрежеге бөледi
1. 2
2. 3
3. 4
4. 5
5. 1
223. Радиация дозасын мөлшерден артық алған адам қандай ауруға ұшырайды
1. Гипертония
2. Анемия
3. Ангина
4. Аллергия
5. Сәуле ауруына
224. Адам мен жануарлар организiмiне ауру қоздырғыш микробтардың енуi
1. Дифтерия
2. Бронхит
3. Плеврит
4. Инфекция
5. Иммунитет
225. Ішкі органдар жарақатының қан ағысы
Артерия
Паренхимотоз
Капилляр
Инфекция
Жара
226. Жараға микроб түскеннен пайда болатын ауру түрi
1. Гайморит
2. Туберкулез
3. Сiреспе
4. Мерез
5. Қызылша
227. Ауасыз дамитын анаэробты инфекция
1. Туляремия
2. Бруцелез
3. Гангрена
4. Тырысқақ
5. Дифтерия
228. өкпе жарақаты кезiнде ауа өкпе плеврасына кетсе пайда болады
1. Анемия
2. Пневмоторакс
3. Пневмания
4. Плеврит
5. Асфекция
229. Естен тану неше кезеңнен тұрады
1. үш
2. төрт
3. бес
4. екi
5. алты
230. Мүсәтiр спиртін қандай жағдайда қолданады
1. Мас болғанда
2. Естен танғанда
3. Мұрын қанағанда
4. Тұншығу кезiнде
5. Үсiк шалғанда
231. Адамның қаны неше топтан тұрады
1. Екi
2. Үш
3. Төрт
4. Бес
5. Алты
232. Жарақаттанғандағы шок
1. Мүгедектiк
2. Аяқ-қолдан жан кету
3. Тiршiлiкте маңызды iс-әрекеттердiң бұзылуы
4. Артериядан қан кету
5. Қимыл қозғалыстың бұзылуы
233. Ашық сынық кезiнде зардап шегушiге ең алдымен қандай жәрдем көрсетiлуi керек
1. Иммобилизация
2. Қан қысымын және тамыр соғысын анықтау
3. Таңғыш байлау
4. Жедел түрде аққан қанды тоқтату
5. Тыныштандыратын дәрi беру
234. Инфекциянын жараға өтуiн тоқтататын ен қарапайым әдiс
1. Жедел жәрдем шақыру
2. Суық грелка басу
3. Мүсәтiр спиртiн иiскету
4. Бұрау салу
5. Жараны дер кезiнде таңу
235. Адам ауыр жарақаттанып есiн жоғалтқанда қандай жәрдем жасау керек
1. Бетiне су бүрку керек
2. Жедел жәрдем шақыру керек
3. Тыныштандыратын дәрi беру керек
4. Қолдан дем алдырып, жүрегiне жанама уқалау жасау керек
5. Басын денесiнен төмен қаратып жатқызу керек
236. Реанимация
1. Ревматизм
2. Наркоз
3. Жан сақтау бөлімі
4. Жасанды түсiк
5. Стационар бөлімі
237. Омыртқа сүйегi сынған кезде көрсетiлетiн алғашқы көмек
1. Жедел жәрдем шақыру
2. Танып байлау
3. Адамдарды көмекке шақыру
4. Тыныштандыратын дәрi - дәрмек беру
5. Қатты, тегiс тақтайға жатқызу
238. Сынық
1. Аяқ-қолдың қысқаруы
2. Жарақат
3. Сүйек сынығының бұзылуы
4. Ағзада зiлдi өзгерiс туады
5. Крепитация
239. Қандай сынық түрлерi адам өмiрiне аса қауiптi
1. Ашық түрi
2. Шытынау
3. Морт сыну
4. Жабық түрi
5. Паталогиялық түрi
240. Омыртқаға зақым келгенде адам өмiрiне қандай қауiп төнедi
1. Жұлын үзiледi
2. Қозғалыс кемидi
3. Қан кетедi
4. Адам сал болып қалады
5. Iшкi мүшелер зақымданады
241. Буынның шығуы бөлiнедi
1. Жартылай шығу
2. Созылу
3. Толық және жартылай
4. Сүйектiң шытынауы
5. Бiтеу жарақат
242. Талықсу қандай жағдайда пайда болады
1. Адам миының қансыздану нәтижесiнде
2. Қатты қуанғанда
3. Баспалдақпен жоғары көтерiлгенде
4. Жүрек соғысы жиiленгенде
5. Ауыр зат көтергенде
243. Иық сүйегi сынған жағдайда көсетiлетiн жәрдем
1. Қолтықтың астына дәрi - дәрмек жағады
2. Резенке күйдiргi қояды
3. Қолды бүгiп денеге жабыстырып байлайды
4. Ыстық шай, кофе бередi.
5. Қолтық астына мақта не жұмсақ мата салып қолды бүгiп денеге жабыстырып бинтпен байлайды.
5-модуль. Салауатты өмір салты
«Гиподинамия» ұғымына анықтама беріңіз
Бұлшық еттердің жиырылуы мен тканьдер тонусының төмендеуі
Артериалдық қан қысымының төмендеуі
Адамды табиғи ұйқы кезінде эксперименттік оқыту
Қозғалу белсенділігінің жеткіліксіздігінен организм қызметінің бұзылуы
Бір нәрсенің көлемінің қалыптан тыс бұзылуы
Адамның күнделікті қалыпты тіршілігін қалыптастыру үшін күш жиынтығы қанша энергия жұмсауы керек
2500-3000 ккал
3200-3300 ккал
1700-2000 ккал
1900-2500 ккал
2000-2200 ккал
Тамақтан басқа қандай фактор адамның бұлшық ет тканінен басқа органдарының энергиясын аз уақыт ішінде қайта қалпына келтіре алады
Қатты ұйқы
Витаминдер жиынтығы
Көп тамақтану
Массаж жасату
Жаттығулардың арнайы кешені
Соңғы жүз жылда адам өміріндегі дене еңбегінің үлесі неше есеге қысқарды
45 есе
30 есе
20 есе
52 есе
34 есе
248. Қазіргі кезде адамдардың барлық шығындайтын энергиясындағы бұлшық ет шығынының үлесі қандай
1. 1%
2. 6%
3. 9%
4. 25%
5. 31%
249. Медициналық-биологиялық тиімділіктің қандай көрсеткішін басты деп санайсыз
1. Адамды биологиялық түр, әлеуметтік тұлға ретінде сақтау
2. Халықтың дене тәрбиесі мүмкіншіліктерін жақсарту
3. Адам ауруларының алдын алу
4. Адамның еңбек қабілетін көбейту
5. Бала өлімін азайту
250. Денсаулықтың жоғарғы деңгейіне жету кезеңдері
1. Білім-сендіру-тәртіп-денсаулық
2. Сендіру-тәртіп-білім-денсаулық
3. Білім-тәртіп-сендіру-денсаулық
4. Тәртіп-сендіру-білім-денсаулық
5. Тәртіп-білім-сендіру-денсаулық
251. Салауатты өмір құрудың негізгі мақсаты
1. Адам денсаулығын жақсарту, деңгейін көтеру
2. Адамға денсаулығын жақсартуға көмектесу
3. Адамның психикалық-әлеуметтік жағдайын жақсарту
4. Адамның материалдық жағдайын жақсарту
5. Адамның білім деңгейін көтеру
252. Эпидемиялық ошақтан жұқпалы аурулардың таралуын тоқтату үшін жүргізілетін шаралар
1. Обсервация
2. Эпидемия
3. Оба
4. Карантин
5. Тырысқақ
253. Аурумен қатынаста болғандарды оқшаулап бақылауға алу
1. Обсервация
2. Эпидемия
3. Оба
4. Карантин
5. Тырысқақ
254. Белгілі бір елде немесе елді мекенде жұқпалы аурулардың әдеттегі деңгейден едәуір көтеріліп, жаппай ауруға ұшырауы
1. Обсервация
2. Эпидемия
3. Оба
4. Карантин
5. Тырысқақ
255. Карантин қанша күнге созылады
1. 25
2. 30
3. 35
4. 40
5. 45
256. Кеміргіштер мен жануарларда болатын, ауа не қан арқылы адамға да берілетін аса қауіпті жұқпалы ауру
1. Тырысқақ
2. Бруцеллез
3. Педикулез
4. Туберкулез
5. Оба
257. Аса қауіпті ішек ауруы
1. Тырысқақ
2. Бруцеллез
3. Педикулез
4. Туберкулез
5. Оба
258. Тырысқақ ауруы жұққан кезде неше тәулік ішінде басталады
1. 1-3
2. 2-3
3. 3-4
4. 5-6
5. 6-7
259. Адамда, жан-жануарларда (ірі қара мал, шошқа, тауықта) болатын жұқпалы ауру
1. Тырысқақ
2. Бруцеллез
3. Педикулез
4. Туберкулез
5. Оба
260. Үй жануарларында болатын тұрақты жұқпалы ауру
1. Тырысқақ
2. Бруцеллез
3. Педикулез
4. Туберкулез
5. Күйдіргі
261. Терінің ауруы
1. Тырысқақ
2. Бруцеллез
3. Педикулез
4. Туберкулез
5. Қышыма
262. Киімде, адам басында болатын биттерден теріге жұғып ауру туғызатын микробтар
1. Тырысқақ
2. Бруцеллез
3. Педикулез
4. Туберкулез
5. Қышыма
263. Оба ауруының даму кезеңі неше күнге созылады
1. 2 күннен 5 күнге
2. 2 күннен 6 күнге
3. 2 күннен 7 күнге
4. 3 күннен 6 күнге
5. 3 күннен 7 күнге
264. Температураның және теріге қотырлардың шығуымен сипатталатын із қалдыратын ауру
1. Оба
2. Лихорадка
3. Безгек
4. Шешек
5. Мысқыл (свинка)
265. Вирусты ауру (амариллез)
1. Оба
2. Сары безгек
3. Безгек
4. Шешек
5. Тырысқақ
266. Сары безгекке қарсы егу иммунитетті қамтамасыз етеді
1. 10 жылға
2. 20 жылға
3. 30 жылға
4. 40 жылға
5. 50 жылға
267. Сары безгекке қарсы егу іске асады
1. 5-ші күннен бастап
2. 7-ші күннен бастап
3. 10-шы күннен бастап
4. 12-ші күннен бастап
5. 15-ші күннен бастап
268. Егуді қолдануға болмайтын жағдайлар
1. Жүктілік, салқын тиген жағдайда, жұмыртқаға аллергия, тіс ауруы, бас ауруы
2. Жүктілік, салқын тиген жағдайда, жұмыртқаға аллергия, тіс ауруы
3. Жүктілік, салқын тиген жағдайда, жұмыртқаға аллергия
4. Жүктілік, салқын тиген жағдайда
5. Жүктілік
269. Аса қауіпті инфекциялар
1. Эпидемия, ангина
2. Оба, тырысқақ, күйдіргі,безгек
3. Пандемия
4. Туберкулез
5. Педикулез, қышыма
270. Тырысқақ қоздырғышы
1. Кох бацилласы
2. Вибрион
3. Шыбын
4.Қара маса
5.Пастерелла
271. Белгілі аймақта тұрақты тіркетіліп тұратын ауру
1. Эпидемиялық
2. Экзотикалық
3. Сперадикалық
4. Пандемия
5. Дифтерия
272. Бұрын мұндай инфекциялық түрлер байқалмаған аймаққа қоздырғыштардың енгізілу кезінде белгіленетін ауру
1. Эпидемиялық
2. Экзотикалық
3. Сперадикалық
4. Пандемия
5. Дифтерия
273. Адамдардың бір мезгілде жұқтыруымен байланысты, уақыттық және аймақ бойынша шектеулі аурудың бірден көтерілуі
1. Эпидемия
2. Эпидемиялық жарық
3. Эпидемиялық ауру
4. Эпидемиялық процесс
5. Эпидемия ошағы
274. Инфекциялық аурулардың белгілі аймақтағы тіркелген деңгейінен жоғары кең таралуы
1. Эпидемия
2. Эпидемиялық жарық
3. Эпидемиялық ауру
4. Эпидемиялық процесс
5. Эпидемия ошағы
275. Бірінен кейін бірі пайда болған біртекті аурулардың үздіксіз тізбегінен жинақталған, адамдар арасындағы инфекциялық аурулардың пайда болуы мен таралуы
1. Эпидемия
2. Эпидемиялық жарық
3. Эпидемиялық ауру
4. Эпидемиялық процесс
5. Эпидемия ошағы
276. Адамдар мен жануарлардың, сонымен қатар адамдардың инфекциялық аурудың қоздырғыштарына жұқтырылуы мүмкін шекті аймағы мен қоздыру орны
1. Эпидемия
2. Эпидемиялық жарық
3. Эпидемиялық ауру
4. Эпидемиялық процесс
5. Эпидемия ошағы
277. Деңгей және көлемі бойынша бірнеше елге, барлық континенттерге және жер шарына таралған ауру
1. Эпидемиялық
2. Экзотикалық
3. Сперадикалық
4. Пандемия
5. Дифтерия
278. Вируспен жұғатын және масалардың кейбір қатаң түрлерімен таралатын инфекциялық ауру
1. Сары безгек
2. Дифтерия
3. Іш сүзегі
4. Тұмау
5. Тырысқақ
279. Сілекейлі қабаттың, өңештің және басқа түрлі органдардың қабынуымен сипатталатын инфекциялық ауру
1. Сары безгек
2. Дифтерия
3. Іш сүзегі
4. Тұмау
5. Тырысқақ
280. Адамның клиникалық түрде жалпы лоқсу мен жүрек айнуы және тоқ ішектің қабыну, жаралану симптомды инфекциялық аурулар
1. Сары безгек
2. Дифтерия
3. Қантышқақ дизентерия
4. Тұмау
5. Тырысқақ
281. Ерекше вируспен таралатын және бауырдың қабынуымен өтетін адамның инфекциялық ауруы
1. Тұмау
2. Вирусты А-түрді гепатит
3. Іш сүзегі
4. Оба
5. Тырысқақ
282. Күшті инфекциялық вирусты ауру
1. Тұмау
2. Вирусты А-түрді гепатит
3. Іш сүзегі
4. Оба
5. Тырысқақ
283. Эпизоотикалық процестің қарқындылығының орташа дәрежесі
1. Эпизоотикалық ошақ
2. Панзоотия
3. Эпизоотия
4. Эпидемия
5. Пандемия
284. Эпизоотияның дамуының жоғарғы дәрежесі
1. Эпизоотикалық ошақ
2. Панзоотия
3. Эпизоотия
4. Эпидемия
5. Пандемия
285. Эпизоотикалық процесс таралу кеңдігі бойынша неше формамен сипатталады
1. 2
2. 3
3. 4
4. 5
5. 6
286. өсімдіктердің заттар алмасуына кері әсер көрсететін биологиялық активті заттарды бөлетін ауруының қоздырғышы
1.Эпифитотия
2. Панфитотия
3. Фитопатоген
4. Эпизоотия
5. Фитофтороз
287. Белгілі уақытта маңызды аймақтарда таратылған өсімдіктердің инфекциялық ауруы
1.Эпифитотия
2. Панфитотия
3. Фитопатоген
4. Эпизоотия
5. Фитофтороз
288. Бірнеше мемлекетті немесе құрлықтарды басып алған жаппай аурулар
1.Эпифитотия
2. Панфитотия
3. Фитопатоген
4. Эпизоотия
5. Фитофтороз
289. Ішек жұқпалы аурулары
1. Іш сүзегі, тырысқақ, ботулизм, сальмонеллёз
2. Қызылша, шешек, көкжөтел
3. Малярия, бөртпе сүзек
4. Күйдіргі, құтыру, оба
5. Аусыл, сіреспе, соз
290. Рецидив
1. Болған ауру симптомының қайталануы
2. Спорадикалық ауру
3. Ішек індеті
4. Сыздауықты жұқтыру
5. Індет ошағы
291. Инкубациялық кезең:
1. Аурудың күшею кезеңі
2. Тәуір болу кезеңі
3. Аурудың алдын алу кезеңі
4. Патогенді қоздырғыштар кезеңінен аурудың алғашқы кезеңіне дейін
5. Аурудың асқыну кезеңі
292. Иммунитет
1. Адам организміне енген бөтен белок, клеткаларды жоюға немесе шығарып жіберуге бағытталған организмнің қорғаныс шараларының жиынтығы
2. Ағзаның әлсіреуі
3. Аллергия
4. Ағзаның патогендік микробтарды қабылдамайтындығы
5. Ағзаның қандай да болмасын ауруларға тұқым қуалауы
293. Адам организмінің кез келген органын бұзатын, тұқым қуалау арқылы берілетін созылмалы ауру
1. Мерез
2. Тұмау
3. Қызылша
4. Іш сүзегі
5. Оба
294. «А»-түрді гепатит
1. Вирустік жұқпалы ауру
2. Тері ауруы
3. Трансмиссивтік жұқпалы ауру
4. Ішек жұқпалы аурулары
5. Індет ошағы
295. Әлеуметтік-маңызды паразитарлық тері аурулары
1. Қышыма, педикулез
2. Тұмау
3. Малярия, бөртпе сүзек
4. Күйдіргі, құтыру, оба
5. Аусыл, сіреспе, соз
296. Қышыманың басты симптомы
1. Терінің қызаруы
2. Терінің құрғауы
3. Терінің бозаруы
4. Терінің қышынуы
5. Терінің іс
297. Туберкулез неше жолмен жұғады
1.2
2. 3
3. 4
4. 5
5. 6
298. Адамға иммунитет тапшылығын туғызатын вирусты 1983 жылы кім ойлап тапты
1. Н.М. Амосов
2. Монтанье
3. Н. Голло
4. Ф.Г. Углов
5. Докучаев
299. Аурудың кең тараған жыныс ауруларының түрі
1. Мерез
2. Оба
3. Соз
4. Падемия
5. Педикулез
300. Дифтериямен өте жиі неше жастағы балалар ауырады
1. 4-8 жасқа дейінгі
2. 9-10 жасқа дейінгі
3. 4-6 жасқа дейінгі
4. 2-3 жасқа дейінгі
5. 10-11 жасқа дейінгі
301. Ауру қоздырғышының биологиялық тасымалдағышы жұқтырылған жағдайдағы аурудың түрі
1. Тырысқақ
2. Сары безек
3. Эпидемиялық ауру
4. Зоонозды ауру
5. Антропонозды ауру
302. Инфекция көзі жануарлар мен құстарда болған жағдайда оларды қалай атайды
1. Зооноздар
2. Панзоотия
3. Ящур
4. Эпизоотия
5. Антропоноздар
303. Эпидемиологиялық сары безгектің неше формасын ажыратуға болады?
1. 3
2. 4
3. 1
4. 5
5. 2
304.Тырысқақ қандай ауру түріне жатады
1. Жұқпалы ауру
2. Ішек ауруы
3. Вирусты ауру
4. Белгілі бір аймақта тұрақты тіркелетін ауру
5. Тұмау ауруы
305. Кейбір техникалық сұйықтарды пайдалану, ішу не тарту
1. Токсикомания
2. Пандемия
3. Араққорлық
4. Наркомания
5. Эпизоотия
306. СПИД-пен ауратындардың ішінде нашақорлар неше пайызды құрайды
1. 30-40%
2. 15-25%
3. 55-60%
4. 65-70%
5. 15-20%
307.Тырысқақ ауруы ең бірінші қай елде байқалған
1.Египет
2. Үнді
3. Америка
4. Ресей
5. Қазақстан
308. Қантышқақ дизентерия көбінесе не арқылы жұғады
1. Тағам
2. Ауа
3. Жануарлар
4. Инфекция
5. Вирус
309. Күйдіргінің неше түрі бар
1. 6
2. 5
3. 3
4. 2
5. 4
310. Адамға иммунитет тапшылығын туғызатын вирустың қасиеттерін жан-жақты тексеріп 1984 жылы жариялаған ғалым
1. Н.М. Амосов
2. Монтанье
3. Н. Голло
4. Ф.Г. Углов
5. Докучаев
311. Темекі түтінің уында адам денесіне зиянды қанша заттар бар
1. 10-нан астам
2. 20-дан астам
3. 30-дан астам
4. 40-тан астам
5. 50-ден астам
312. Темекі тартқан адам неше есе қатерлі ісікке шалдығады
1. 5 есе
2. 10 есе
3. 15 есе
4. 20 есе
5. 30 есе
313. Темекі тартқан адамның жүрегінің соғысы минөтіне
1. 60-70-ке жетеді
2. 60-80-ге жетеді
3. 75-80-ге жетеді
4. 80-85-ке жетеді
5. 85-90-ға жетеді
314. Темекі түтіні қан қысымын неше пайызға ұлғайтады
1. 5-10%
2. 10-15%
3. 15-20%
4. 20-25%
5. 25-30%
315. Темекі тартпайтын адамның жүрек соғысы
1. 60-70
2. 60-80
3. 60-75
4. 60-85
5. 60-90
316. Таусылуына байланысты табиғи реурстар неше түрге бөлінеді
1. 2
2. 3
3. 4
4. 5
5. 6
317. Адам денсаулығын нығайтудың жолдарын жазған ғалым
1. Н.М. Амосов
2. Монтанье
3. Н. Голло
4. Ф.Г. Углов
5. П.К. Анохин
318. Мерез ауруының қоздырғышы
1. Эхиноккок
2. Вирустар
3. Вибрион
4. Сұр трепанема
5. Паратиф
319. Эпизоотиялық аурулардың түрлері
1. Оба, тырысқақ, күйдіргі
2. Тырысқақ, күйдіргі, қышыма
3. Тұмау, оба, дифтерия
4. Бруцеллез, туберкулез, шешек, құтырғандық, аусыл
5. Сары безгек, дифтерия, тұмау
320. Саусақ түйiспелерi мен буын сүйектерiнiң ашық сынығы кезiнде көрсетiлетiн алғашқы жәрдем
1. Жарақатты таңу қажет
2. Зақымданушыны тігінен отырғызу керек
3. Тыныштандыру қажет
4. Алақанға, саусақтар жартылай бүгiлiп тұру үшiн дәкемен оралған тығыз мақта түйiрiн қойып таза дәкемен байлайды
5. Қатты қағаздан жақтау салып дәкемен байлайды
321. Қол сынған кезде не үшiн қолды үшбұрышталған орамалға асып қояды
1. Қан кетудi болдырмау үшiн
2. Басы айналып, құлап қалмауы үшiн
3. Ауырғанын басу үшiн
4. Қосымша иммобилизация
5. Жарақаттан шок болмау үшiн
322. Балалар сүйегiнiң ерекшелiктерi
1. Көп биоорганикалық заттар бар
2. Нәзiк, жұмсақ
3. Иiлгiш, серпiлмелi
4. Шемiршектi
5. Тез сүйектенедi
323. Пневматорокс
1. Гипоксия
2. Қабырғаның сынуы
3. өкпеге қан кету
4. Плевра қуысына ауа кiру
5. Тұншығу
324. Гемоторокс қалай пайда болады
1. Кеуде жарақатынан
2. Жүрек соғысының уақытша тоқталуынан
3. Жүйке ауруынан
4. Плевра қуысына қан жиналудан
5. Қатерлi iсiкен
325. Талықсу
1. Жүрек жұмысының тоқтауы
2. Клиникалық өлiм
3. Қан айналымы қызметiнiң уақытша бұзылуы
4. Гемофилия
5. Қанның аздығы
326. Күре тамырдан аққан қанды уақытша қалай тоқтатады
1. Күре тамырды шынтақпен басып байлау қажет
2. Қатты қағаздан жасалған арнайы құралмен таңып байлау
3. Күре тамырды алақанмен басу арқылы
4. Зақымдалған күре тамырдың жоғары жағынан саусақпен басу
5. Дәкемен қысып байлау
327. Қан тоқтататын күйдiргi өлшемiн ата
1. Ақ жайма мата
2. Фанерадан жасалған жақтау
3. Таңғыш орамал
4. Қатты жалпақ белдiк
5. Дөңестеу келген енi 1,5-2 см резіңке
328. Негiзгi таңғыш материаларына не жатады
1. Дәке, ақ мата, бинт байлауыштар
2. Қайыс белдiк, ақ жайма
3. Түрлi-түстi маталар
4. Резіңкелi бинт
5. Қатты қағаздан жасалған жақтаулар
329. өлiм мен өмiрдiң шекарасын қалай атайды
1. Коллапс
2. Талықсу
3. Тамырдың соқпауы
4. Қан кысымының төмендеуi
5. Клиникалық өлiм
330. Тыныс органдарын қорғауға арналған аспап
1. Айырушы
2. Сүзгiш
3. Респиратор
4. Фонендоскоп
5. Стетоскоп
331. Қан кету
1. Жарақаттың асқынуы
2. Жүрек қызметiнiң бұзылуы
3. Қан тамырларының зақымдануы
4. Гомеостаз
5. Тромб
332. Асфексия
1. Естен тану
2. Талып қалу
3. Коллапс
4. Осмос қысымының көтерiлуi
5. Тұншығу
333. Электр тоғымен зақымданған адамға қанша уақыттан кейін жердем береді
1. 10 минут
2. 5 минут
3. 1-2 минут
4. 8 минут
5. 4 минут
334. Зардап шегушiге жасанды демалдырғанда минутына қанша рет тыныс алу қимылын жасау керек
1. 5-10 рет
2. 10-12 рет
3. 14-15 рет
4. 16-18 рет
5. 19-20 рет
335. Электр жарақатын алған адамның жүрегi тоқтап қалса қандай көмек жасалуы керек
1. Жедел түрде емханаға жетiзу қажет
2. Жүрекке уқалау жасау
3. Жедел жәрдем машинасын шақыру керек
4. өкпесiне ауа жiберу керек
5. "Ауыздан-ауызға" дем салу, жүрекке жанама уқалау жасау
336. Дененiң қай бөлiгiне "чепец" тәсiлiмен таңғыш байлайды
1. Желкеге
2. Аяққа
3. Қолға
4. Омыртқа жотасына
5. Бас бөлiгiне
337. 5 % спирттi иодтты не үшiн қолдану қажет
1. Асқынудың алдын алу
2. Ауырғанын басу үшiн
3. Зақымдалған тiндердiң зат алмасуы үшiн
4. Терi қабатының жанаруы үшiн
5. Жарақатты залалсыздандыру үшiн
338. Антибиотик дәрi-дәрмектерi не үшiн қажет
1. Инфекцияның қоздырғыштарын, микробтарды жою үшiн
2. Ауырғанын басу үшiн
3. Дезинфекция жасау үшiн
4. Гигиеналық тазалық үшiн
5. Иммунитеттi нығайту үшiн
339. Аяқ-қолдың iрi артериалық тамырлары зақымданғанда қандай жәрдем көрсетiледi
1. Таңып байлау қажет
2. Салқын су басу қажет
3. Вазелин не қаздың майын жағу керек
4. Жұмыртқаның ақ уызын басу керек
5. Бұрау салу керек
340. Бұрауды қанша уақытқа дейiн ұстайды
1. 1-2 сағат
2. жарты сағат
3. 2-3 сағат
4. 4-5 сағат
5. 10 сағат
341. Зардап шегушiде iштен қан кеткен жағдайда қандай белгiлер арқылы анықтауға болады
1. Бет-әлпетi қызарып, ерiнi көгередi
2. Кiшi дәретiнiң түрi өзгередi
3. Аяқ-қолын игере алмайды
4. Әлсiзденiп суық тер шығады, тырнақтары көгередi, тамыр соғысы әлсiреп iшi қатты ауырады
5. Түр-әлпетi бозарып, көзiнiң қарасы ұлғайып, есiнен танады
342. Мұрынан қан кеткен жағдайда көрсетiлетiн көмек
1. Басын жоғары көтеру керек
2. Мұрын кеңсiрiгiне суық зат басу керек
3. Басын төмен түсріп мұрнын қысу қажет
4. Мұрын тесiгiне мақтадан тығын салу керек
5. Мұрынды таңып тастау керек
343. Жүрекке жанама уқалау жасағанда көкiрек сарайын минутына неше рет басу қажет
1. 50-60 рет
2. 70-72 рет
3. 80-90 рет
4. 65-80 рет
5. 85-95 рет
344. Жүрекке жанама уқалау жасағанда жұмыстың оң нәтижесiн қалай бiлуге болады
1. Бет-әлпетi қызарады
2. Тамыр соғысы қалпына келедi
3. Ерiнi қызарып, көз алмасы ұлғаяды
4. Демалуы жиiлейдi
5. Табиғи тыныс алуы қалпына келедi
345. Адам тұншыққанда қандай белгiлер байқалады
1. Бетi бозарады
2. Бет әлпетi көгерiп ерiнi қараяды
3. Есiнен танады
4. Көзқарасы өзгередi, абыржу байқалады
5. Дем алысы қиындайды
346. Тұрмыс жағдайында электрмен зақымдану қалай болады
1. Электр жабдығының ақауынан
2. өмiрлiк тәжiрибе аздығынан
3. Техника қауiпсiздiгiн сақтамау
4. Электр жабдықтарын жөндеу бiлмесе
5. Электр тоғының дененiң ашық жерiне тиюiнен
347. Электр жарақаты
1. Найзағай түсуi
2. Жоғары, өткiр желiлi токтың ұруы
3. Токтың дененi күйдiруi
4. Электр тоғын жаланаш қолмен ұстағанда пайда болатын жара
5. Болар-болмас тоқтын денеге әсерi
348. Терi жамылғылары мен кiлегейлi қабықтар тұтастығы бұзылғанда болатын жарақаттану қалай аталады
1. Бiтеу жарақат
2. Аяқ-қол жарақаты
3. Ашық жарақат
4. Бас жарақаты
5. Қабырғаның сынуы
349. Иммунитет
1. Адам ағзасындағы қай айналымын реттейтiн функциялардың қызметiн
2. Ішкi секреция бездерiнiң қызметi
3. Қанның азаюы
4. Бүйрек ауруының бiр түрi
5. Адам организiмiне енген бөтен белок, клеткаларды жою не шығарып жiберуге бағытталған ағзаның қорғаныс шараларының бiрi
350. Жамбас сүйегi сынғанда көрсетiлетiн алғашқы жәрдем
1. Зардап шегушiнi абайлап отырғызады
2. Зардап шегушiнi зембiлге жатқызып ыстық шай бередi
3. Тiзесiне жұмсақ мақта-мата орап байлайды
4. Зембiлге шалқасынан салып тiзелерiн бүге екi жаққа айырып салып, тiзенiң астына домалақтап киiм салады
5. Жамбас сүйегiне жақтау салады
351. Салынған сағаты, минуты көрсетiлетiн қан тоқтату әдiсi
1. Таза таңғыш байлау
2. Жақтау салу
3. Иммобилизациялау
4. Қатты қағаз салып байлау
5. Күйдiргi салу
352. Жабық зақымдану
1. Сүйектiң ашық сынуы
2. Терi жамылғылары мен кiлегейлi қабықтар тұтастығы бұзылмайтын зақымдану
3. Терi жамылғыларының ашық зақымдануы
4. Сүйектiң шорт сынуы
5. Сүйектiң шытынауы
353. Омыртқа жотасы не себептен зақымдануы мүмкiн
1. өмiрлiк тәжрибе жоқтығынан
2. Сүйектің зақымданғанынан
3. Техника қауiпсiздiгiн сақтамағаннан
4. Биiктен құлағанда, үстiне ауыр зат түскенде не омыртқа жотасына қатты соққы тигенде
5. Арақ- шарап iшкенде
354. Зардап шегушiнi тасымалдау кезiнде қандай асқыну болуы мүмкiн
1. Қан кету
2. Құсу
3. өкпе жүрек қызметi бұзылып, жарақат шогi болады
4. Тамыры қатты соғып қан қысымы көтерiледi
5. Көз қарашығы ұлғаяды
355. Зембiл не үшiн қажет
1. Иммобилизация үшiн
2. Қан кетудi тоқтату үшiн
3. Есiнен танбау үшiн
4. Тасымалдау үшiн
5. Ауруын женiлдету үшiн
356. Жамбас сүйектерінің сынуы неше топқа бөлінеді
1. 2
2. 3
3. 4
4. 5
5. 6
357. Органдар ұлпаларының зақымдалуы, артынша тері жамылғылардың кілегейлі қабықтардың тұтастығының бұзылуы
1. Жабық жарақат
2. Ашық жарақат
3. Механикалық жарақат
4. Психологиялық жарақат
5. Талықсу
358. Қан қысымының өмірлік маңызды органдарындағы қан айналымының нашарлаған кезіндегі түсуі
1. Естен тану
2. Талып қалу
3. Коллапс
4. Осмос қысымының көтерiлуi
5. Тұншығу
359. Кеудеге қандай таңғыш қояды
1. Спиральды, крест тәріздес
2. Орама
3. Сақпан
4. Орамал тәріздес
5. Бидай тәріздес
360. Омыртқа немесе омыртқа жотасы неше қысқа сүйектен тұрады
1. 29-30
2. 30-31
3. 33-34
4. 35-36
5. 37-38
361. Механикалық антисептика
1. Жарадағы микробтар үшін қолайсыз жағдай жасап, жараны құрғатып, жарадан сұйық суды сыртқа шығарады
2. Алғашқы хирургиялық емдеу кезінде жүргізіліді
3. Микробқа қарсы қабілетке ие әр түрлі дәрі-дәрмекті қолдануға енгізілген
4. Жара инфекциясынан сақтандыру мен емдеу үшін пайдаланылатын антибиотиктер жатады
5. Жараны микробтардын зақымдануынан қорғау әдісі
362. Биологиялық антисептика
1. Жарадағы микробтар үшін қолайсыз жағдай жасап, жараны құрғатып, жарадан сұйық суды сыртқа шығарады
2. Алғашқы хирургиялық емдеу кезінде жүргізіледі
3. Микробқа қарсы қабілетке ие әр түрлі дәрі-дәрмекті қолдануға енгізілген
4. Жара инфекциясынан сақтандыру мен емдеу үшін пайдаланылатын антибиотиктер жатады
5. Жараны микробтардын зақымдануынан қорғау әдісі
363. Физикалық антисептика
1. Жарадағы микробтар үшін қолайсыз жағдай жасап, жараны құрғатып, жарадан сұйық суды сыртқа шығарады
2. Алғашқы хирургиялық емдеу кезінде жүргізіледі
3. Микробқа қарсы қабілетке ие әр түрлі дәрі-дәрмекті қолдануға енгізілген
4. Жара инфекциясынан сақтандыру мен емдеу үшін пайдаланылатын антибиотиктер жатады
5. Жараны микробтардын зақымдануынан қорғау әдісі
364. Химиялық антисептика
1. Жарадағы микробтар үшін қолайсыз жағдай жасап, жараны құрғатып, жарадан сұйық суды сыртқа шығарады
2. Алғашқы хирургиялық емдеу кезінде жүргізіледі
3. Микробқа қарсы қабілетке ие әр түрлі дәрі-дәрмекті қолдануға енгізілген
4. Жара инфекциясынан сақтандыру мен емдеу үшін пайдаланылатын антибиотиктер жатады
5. Жараны микробтардын зақымдануынан қорғау әдісі
365. Қан тамырларының ішіне басқа адамның қанын құю
1. Қан кету
2. Қан ағу
3. Қан құю
4. Қан тоқтату
5. Қан тыю
366. Жүректің сыздап, шаншып, сырқырап ауруы
1. Инфаркт
2. Стенокардия
3. Қан түкіру
4. Инсульт
5. Иіс тию
367. Жүрек тамырларының ауруы
1. Инфаркт
2. Стенокардия
3. Қан түкіру
4. Инсульт
5. Иіс тию
368. Жөтелгенде демалатын жолдардан қан бөлінуі жүрек ауруларының белгісі
1. Инфаркт
2. Стенокардия
3. Қан түкіру
4. Инсульт
5. Иіс тию
369. Сүзгіш противогаздар неше бөлімнен тұрады
1. 2
2. 3
3. 4
4. 5
5. 6
370. Асептика
1. Жарадағы микробтарды антибиотиктермен емдеу
2. Алғашқы хирургиялық емдеу кезінде жүргізілетін әдіс
3. Микробқа қарсы қабілетке ие әр түрлі дәрі-дәрмекті қолдануға енгізілген әдіс
4. Жара инфекциясын жою
5. Жараны микробтардын зақымдануынан қорғау әдісі
371. Жалпылай улану заттарын қолданатын әскери қару
1. Химиялық қару
2. Биологиялық қру
3. Ядролық қару
4. Медициналық қару
5. Бактериологиялық қару
372. Ядролық қарудың әсерінен пайда болатын құбылыс
1. Жарықты сәуле бөлу
2. Соққы толқын
3. Смог
4. Жаралану
5. Зақымдану
373. Соз аурының қоздырғышы
1. Гонококк микробы
2. Спирохета
3. Вирустар
4. Стафилакокк
5. Кох таяқшасы
374. Бруцеллез ауруын таратушылар
1. Адамдар
2. Үй жануарлары
3. Дала тышқандары
4. Түлкi мен қасқыр
5. Ластанған судан жүғады
375. Эпидемиялық ошақтан жұқпалы аурулардың таралуын тоқтататын шараны қалай атайды
1. Обсервация
2. Аномалия
3. Иммобилизация
4. Карантин
5. Стерилизация
376. Эпизоотиялық ауру
1. Адамдардың ауруы
2. өсiмдiктермен жәндiктердiң ауруы
3. Буын аурулары
4. Хайуанаттар аурулары
5. Iшкi ағзадан қан кету
377. Қышыма
1. Жасанды түсiк
2. Ауыздың уылуы
3. Көз ауруы
4. Терi ауруы
5. Құлақ ауруы
378. Оба ауруы қандай жолмен тарайды
1. Бүргелер арқылы
2. өсiмдiктер арқылы
3. Ауа немесе қан арқылы
4. Кемiргiштер арқылы
5. Жабайы аңдардың тiстеуiнен
379. Халықты қорғау әдістері
1. Таратып қоныстандыру
2. Қорғаныс ғимараттарын тұрғызу
3. Дәрігерлік көмек көрсету
4. Жануарларды қорғау
5. өсімдіктерді қорғау
380. Тырысқақ ауруының қоздырғышы
1. Кох таяқшасы
2. Вирустар
3. Стафилококк
4. Гонококк
5. Вибрион
381. Мерез ауруы неше кезеңнен тұрады
1. Үш
2. Бiр
3. Төрт
4. Бес
5. Екi
382. Вибрион қандай аурудың қоздырғышы
1. Тырысқақ
2. Тұмау
3. Мерез
4. Күйдіргі
5. Оба
383. Туберкулез науқасы халық арасында қалай аталады
1. Соқыр iшек
2. Түйнеме
3. Құрт ауруы
4. Қатерлi iсiк
5. Қазтабан
384. Тырысқақ қандай ауру
1. Аса қауiпті қан-тамыр ауруы
2. Аса қауiптi iшек ауруы
3. Жүрек ауруы
4. Бүйрек ауруы
5. Аса қауiптi iсiк
385. Тырысқақ ауруы қай елдерде кездеседi
1. Америка, Латын Америкасында
2. Бразилия, Аргентинада
3. Италия, Испания елдерiнде
4. Үндi, Индонезия, Пакистанда
5. Қытайда, Жапонияда
386. Жыныс қатынасы арқылы жұқпайтын ауру түрi
1. Соз
2. Мерез
3. Хламидия
4. Генитальдi ұшық
5. Сары ауру
387. Қазақстанның қандай жерлерiнде обаның ошағы бар
1. Маңғыстау өңiрiнде
2. Алматы маңайында
3. Тараз маңайнда
4. Солтүстiк Қазақстан облысында
5. Көкшетау өнiрiнде
388. Спид ауруының жұқтырғыш көзi
1. Ауру адам
2. Ауру жануарлар
3. Маса шiркейлер
4. Дәрiлер
5. Есiрткiлер
389. СПИД жұқтырған адамды қалай анықтауға болады ?
1. Қанын тексеру арқылы
2. Кiшi дәретiн тексеру арқылы
3. Сiлекейi арқылы
4. Арнайы құрал-жабдықпен анықтау арқылы
5. Қынаптан бөлiнетiн бөлiнiс арқылы
390. Вич инфекциясын туғызатын вирус қайда болмайды
1. Қанда
2. Ана сүтiнде
3. Терiде, сiлекейде
4. Спермада
5. Қынаптан бөлiнетiн бөлiнiсте
391. Аса қауіпті инфекциялық ауру түрлерi
1. Дифтерия
2. Грипп, ангина
3. Қызылша, сары ауру
4. Соз, дизентерия
5. Тырысқақ, оба, күйдiргi
392. Эпидемиология
1. Вирустар туралы ғылым
2. Жыныс қатынасы арқылы берiлетiн аурулар туралы ғылым
3. Аса қауiптi инфекциялық аурулар туралы ғылым
4. Ішкi мүшелердiң қызметiн зерттейтiн ғылым
5. өкпе ауруларын зерттейтiн ғылым
393. СПИД ауруы қандай жолмен жұғады
1. Науқас пайдаланған заттар арқылы
2. Киiм-кешек арқылы
3. Сүйiскенде жұғады
4. Жыныс қатынасы және қан арқылы жұғады
5. Ауа арқылы жұғады
394. Токсикомания
1. Арақ-шарап iшу
2. Кейбiр техникалық заттарды иiскеу, iшу не тарту
3. Темекiмен әуестену
4. Жезөкшелiк
5. Қатерлi ауру
395. Салауатты өмiр салтын құрудың маңызы
1. Адамды бiлiммен қаруландыру
2. Жеке бас гигиенасын сақтау
3. Күнделiктi өмiрде өз орнын таба бiлу
4. Адам денсаулығын жақсарту, жаман қылықтардан аулақ болуға бағыт-бағдар беру
5. өз алдына мақсат қойып, соны iске асыру
396. Тұрғын үйге қойылатын гигиеналық талап
1. Бөлменiң жарық болуы жеткiлiктi
2. Ауа алмасуы және тазалық
3. Төбесi аласа, бөлмелерi кең
4. Тiкенек өсiмдiктер және гүлдер өсiру
5. Бөлме жылы және ылғалды болуы керек
397. Создың қоздырғыш микробы адамның қандай мүшелерiн зақымдайды
1. Бұлшық еттерiн
2. Буындарын
3. Бүйрек пен бауырды
4. Несеп жолын, жатыр мойнын, тiк iшектi
5. Қан тамырларын
398. Қандай инфекциялық ауру түрi жедел-iшек инфекциясына жатады
1. Қызылша, скарлатина
2. Тырысқақ, дизентерия, салмонеллез
3. Туберкулез , бруцеллез
4. Грипп,ангина
5. Плеврит, пневмония
399. Жедел түрде өтетiн респираторлық вирустық инфекция қандай жолмен жұғады
1. Ауа, тамшы арқылы
2. Қан арқылы
3. Шан-тозаң арқылы
4. Тағам түрлерiнен
5. Су арқылы
400. Грипп
1. Жедел өтетiн респираторлық вирустық ауру түрi
2. Аллергия
3. Паразиттiк аурулар
4. Асқазан ауруының бiр түрi
5. Бауырдың iсiнуi

Приложенные файлы

  • docx 15322623
    Размер файла: 188 kB Загрузок: 0

Добавить комментарий