Құқықбұзушылық


Чтобы посмотреть этот PDF файл с форматированием и разметкой, скачайте его и откройте на своем компьютере.
1


Қарағанды

облысы білім басқармасы

Қарағанды

облысы білім беруді дамытудың


оқу
-
әдістемелік орталығы









«
Кәмелетке толмағандар
арасында құқық

бұзушылықтың алдын
алу бойынша жұмысты ұйымдастыру»

әдістемелік

нұсқаулығы












Қарағанды


2015




2


УДК 343.121.5

ББК 67.408

О
-

64


Идеяның авторы:

Аймағамбетов
А.Қ
.
,

Қарағанды

облысы Б
ілім
басқармасының басшысы


Құрастырушылар
:

Қ
ожахметова Г.Ш
.,

«Қарағанды облысы білім беруді дамытудың оқу
-
әдістемелік орталығы
» КМ
Қ
К

директор
ы;

Куттыбаев Р.С.,

Қарағанд
ы облысы ІІД Әкімшілік полиция басқармасының
ювеналды полиция бөлімі бастығы;

Копбаева Г.С
.,
Қарағанды

облысы білім беруді дамытудың оқу
-
әдістемелік
орталығы директорының тәрбие ісі жөніндегі орынбасары
;

Баграмова Г.Т
.
,

Қарағанды

облысы білім беруді дам
ытудың оқу
-
әдістемелік
орталығы

ҚББ

және
ҰТИД

бөлімі
нің


әдіскері
.



О
-
64


«Кәмелетке толмағандар

арасында құқық

бұзушылықтың алдын алу
бойынша жұмысты ұйымдастыру
:
әдістемелік

нұсқаулықтар
.
-
Қарағанды: ҚО ББД ОӘО,2015.
-
76 б.



ISBN 97
8
-
601
-
7791
-
19
-
3



Әдістемелік

ұсыныстарда білім беру ұйымдарында
кәмелетке толмағандар

арасындағы
құқық

бұзушылықтың алдын алу Кеңесін ұйымдастыру бойынша
материалдар берілген.


Осы құралдағы әдістемелік құралдар білім беру ұйымдарының
басшы
ларына
,
директорлардың тәрбие ісі бойынша орынбасарларына,
ұйымдастырушы педагогтер
ге,

әлеуметтік педагогтерге,

педагог


психологтерге,

сынып жетекшілеріне
және жасӛспірімдер ісі бойынша
инспекторларға
ұсынылады. Берілген материалдар ұсыныстар ретінде.


.



УДК 343.121.5

ББК 67.408




Қарағанды

облысы ББД ОӘО әдістемелік кеңесінде ұсынылды


6

хаттама
, 11.11.2015
ж.


ISBN 978
-
601
-
7791
-
19
-
3
3


КЕЛІСІЛДІ

Қарағанды

облысы ІІД
бастығының орынбасары

____________
___

полковник Қ
асенов Б.Т.

«__
_» _______
_ 2015ж
.


КЕЛІСІЛДІ

Директор

ҚО

ББД ОӘО директоры

______________
Қ
ожахметова Г.Ш.

«___» ________ 2015ж
.


БЕКІТЕМІН

Қарағанды

облысы
Білім басқармасының
басшысы

_________
______
_
Аймағамбетов А.Қ
.

«___» ________
2015ж
.













«Жасӛспірімде
р арасында құқықбұзушылықтың алдын алу
бойынша жұмысты ұйымдастыру»

әдістемелік

нұсқаулықтары























4


Мазмұны

1 БӚЛІМ

Кәмелетке томағандар

арасында құқық

бұзушылықтың алдын алу
бойынша жұмысты ұйымдастыру

Жасӛспірімдер мен балалардың пси
хологиялық ерекшеліктері.........................6

Құқықтық

күндер күнтізбесі......................................
.
...........................................7

Құқықтық

нормативтік қамтамасыз ету............................................................
....8

Жасӛспірімдер ісі жӛніндегі инспектор, директордың тәрбие ісі


жӛніндегі
орынбасары, психолог, әлеуметтік педагогтің бірлескен жұмы
сы.
...................9

Мектептің «қиын балалармен» ӛткізілетін іс
-
шаралар тізімі...........................9


2 БӚЛ
ІМ

Құқық

бұзушылықтың алдын алу Кеңесі қызметін ұйымдастыру

Қажетті

құжаттар тізімі.........................................................................................10

Құқық

бұзушылықтың
алдын алу Кеңесі туралы Ереже
..............................
...
.
11

Қарағанды

облысы ІІД Әкімші
лік полиция б
асқармасы ювеналды полиция
бӛлімінің құқық

бұзушылықтың алдын алу Кеңесі жұмысын ұйымдастыру
бойынша ұсыныстары............................................................
...............................14

Құ
қық

бұзушылық

алдын алу К
еңесіне
шақырылған оқушы
туралы
ақпарат
........................................................................................
............................16

Құқық

бұзушылықтың алдын
алу Кеңесі хаттамалары ү
лгілері...
.
..........
......16

Рейд жүргізу карточкаларын толтыру үлгісі…....................
.............................18

Жасӛспірімдер арасындағы қылмыс пен құқық

бұзушылықтың жай
-
күйі
туралы ақпарат мониторингі..............................................................
..................20

Құқық

бұзушылықтың алдын алу Кеңесі мамандарының функционалдық
міндеттері ..............................................................…............................................21

Құқықбұзушылықтың алдын алу Кеңесінде қарауға ұсы
нылатын
тақырыптар.............................................................................................................24

Оқушыларды мектепішілік есепке қою немесе мектепшілік есептен шығару
туралы ережелер......................................
..............................................................24

Жасӛспірімді жеке зерттеу картасы..................
................................
...................30

Мектепшілік есепке қою немесе есептен шығару

туралы ата
-
анаға
жіберілетін ескертпе
-
х
абарламалар үлгісі..........................................................31

МІ
Е

тұрған оқушыл
армен жүргізілетін жеке жұмыс

түрлері..
.........................31

Қарағанды

облысы ІІД Әкімшілік полиция басқармасы ювеналды полиция
бӛлімінің
мектепішілік

есепте тұрған оқушылармен жүргізілетін

жұмыстарды

ұйымдастыру бойынша ұсынған материалдары
..........
...............
32

Жасӛспірімдердің о
тбасылық тұрмыс


жағдайын зерттеу актісі...................35

Мектепішілік есепте тұрған оқушының мінездемесі.......
..................................36

Мектепішілік есепте тұрған оқушының жеке ісі...
............
............
.
....................
37

Кәмелетке толмағандар

арасындағы қаңғыбастық пен қараусыздықтың
алдын алу
бойынша рейдтерді ӛткізу
ережесі.
..............
.................
...................38

Жасӛспірімд
ер арасындағы құқық бұзушылық пен

қараусыздықтың алдын
алу
Кеңесінің

отырыстар кестесі......................................................
.
..
...............
40

5


Құқық

бұзушылықтың

алдын алу Кеңесінің

жұ
мыс жоспары
........
..............41

Білім беру ұйымдарындағы құқық

бұзушылықтың алдын алу жұмысының
жоспары

................................................................................................................
44


3 БӚЛІМ

Білім беру ұйымдарында

жалпыға бірдей
құқықтық

оқыту
ды

ұйымдастыру

Білім беру ұйымдарында жалпы құқықтық білім б
еру туралы Ереже............48

Полициямен бірлескен

Отрядтың қызметі туралы ереже
.............
...............50


4 БӚЛІМ

Қарағанды

облысы білім беру ұйымдарынд
а жасӛспірімдер арасында құқық

бұзушылықтың алдын алу Кеңесі жұмысын тексеру бойынша
жадынама....................................................................................
...........
.................52

Қарағанды

облысы ІІД Әкімшілік полиция басқармас
ы ювеналды полиция
бӛлімінің оқушылар үшін ұсынған

материалдары................
..........................53

Балалар мен жасӛспірімдердің қоғамдық орындардағы жүріс
-
тұрыс
ережелері....
....................................................................
........................
.
...............55


5 БӚЛІМ

Білім беру ұйымдарындағы кәмелетке толмағандар арасында құқық

бұзушылықтың алдын
-
алу Кеңесінің қызметін норматив
ті
-
құқықтық
қамтамасыз ету................................................................
......................................56

Оқыту және тәрбиелеу міндеттеріне сәйкес
келмейтін ақпараттар тарататын
ғ
аламтор желісінің ресурстарын оқушыларға қолжетімсіз ету мақсатында
білім беру ұйымдарында жасауға
ұсынылатын шаралар.........................
........
65



6

БӚЛІМ

Полицияның учаскелік инспекторлары жұмысын ұйымдастыру

Глоссарий ..........................................................................................................
...65

Ұсынылған

әдебиеттер тізімі..............................
...............................................
.73

Қысқартулар

тізімі .........................................................................................
.....73













6




Қазақстан Республикасындағы азаматтық қоғамды қалыптастыруда
ба
стысы азаматтық пен құқықтық мәдениетті дамыту болып та
былады. Бұл
азаматтардың қоғам
, ел ӛміріне
сапалы түрде және ӛз бетімен қатысуын
кӛздейді
.


Оқушыларға құқықтық тәрбие беруді қамтамасыз ету мазмұнындағы
құқықтық тәрбие, білім беру жүйесінің
заманауи бӛлігі және басым бағыты
болып табылады.


Құқықтық

білім беруді қалыптастырудың маңыздылығы қоғамда
болы
п жатқан әлеуметтік үдерістердің

жоғары динамизмі мен әлеуметтік


техникалық қажеттіліктердің жоғ
арылауымен ғана емес,

ғылыми
-
техникалық
ӛрк
ендеу

талаптарының жоғары
лауымен де

тығыз байланысты. Са
яси
ӛмірдің әртүрлі мәселелерін

кәсіби, терең түрде түсіну үшін, заманауи
қоғамның барлық салаларындағы динамикалық ӛзгерістерді анықтау үшін
жақсы
ойлау қабілеті
, дүниетанымдық кӛ
зқарасқа сенім
ді
лік және жүйелі
құқықтық

ұстаным болуы қажет.

Қазақстан

Республика
сы Білім және ғылым министрлігінің
2015
жылдың 22 сәуірін
дегі № 227
бұйрығы негізінде бекітілген Тәрбиенің
т
ұжырымдамалық

негіздеріне сәйкес тәрбие жұмысының

басты
б
а
ғыттарының

бірі

жас жеткіншектерге құқықтық тәрбие беру

болып
табылады.





Балалар мен жасӛспірімдердің психологиялық ерекшеліктері



Құқықтық

тәрбие беру орта және жоғары сынып оқушылары үшін ӛте
маңызды.

Жасӛспірімдік кезең



бұл құқықтық тәрбие
ге

қалыптастырудың
ең қолайлы кез
еңі. Осы жастағы оқушылар құқық,

еркіндік
жӛніндегі
а
қпараттарды


және заңды толық түсіне ал
ады. Құқықтық тәрбиенің мақсаты
-
мемлекеттің заңын құрмет
тейтін ұрпақ тәрбиелеу. Құқықтық

тәрбиенің
бастамасы оқушыларға терминд
ер мен
ұғымдарды

түсіндіру
. Терминдік
түсініктерді еркін меңгеру арқылы оқуш
ы жауапкершілі
кті сезініп, іс
-
ә
рекеттің құқықтық жағын саралайтын болады.

Жасӛспірімдік кезең


есею, жетілу, мүмкіншілік кезеңі.
Бұл кезеңде
ӛзгерістер
, әсіресе ӛзара қ
арым


қатынастағы ӛзгерістер жедел түрде
болады.

10 жас
-

балалардың алтын уақыты,

бұл жастағы ба
лалар ӛмірді жеңіл
қабылдайды, сенгіш, ата
-

аналарына бірдей

қарайды
,
ӛз

түр


тұлғасына
аса
кӛп мән бермейді.

11 жастағы балаларда ағзаның қалыптасу кезеңі басталады, бала
импульсивті болады, қарсылық әрекеттері байқалады, кӛңіл


күйі жиі
ауысып тұрады,

қатарлас балалармен келіспеушіліктер, ата

аналарына
қарсы шығу байқалады.

12 жас
та балалардың

ӛмірге деген кӛ
зқарасы жақсарады, олай болмаған
жағдайда тәртібі нашарлайды, отбасында ӛзін


ӛзі билеуі артады,
достарының әсері кӛп болады. Жасӛспірім ӛзіне

түр


тұлғасына мән бере
бастайды. Ұ
лдардың немесе қыздардың мәселеріне қызығушылық таныта
7


бастайды. (Еркіндік іздейді, қатарластарымен
және қыздар ұлдармен,

ал
ұлдар қыздармен
қарым



қатынас
ты іздейді
)

13 жас
та

ішкі ойлары пайда бола бастайды, ӛзінен мі
н іздеу
,

сынау
пайда
болып
, сынға келгенде сезімтал бола
ды, психологияға қызыға
бастайды
, ата


аналарына

сыни кӛзқараспен қарайды
, араласатын достарын

да таңдайды

(
Жалғыздық тақырыбы
,
ішкі келіспеушіліктер
,
ата


аналарымен келіспеушіліктер,

ӛзін

басқала
рдан бӛлек сезіну, жаңа ортада
ӛзін жайсыз сезінуі
).

14 жас
та



интроверс
ия экстраверсияға ауысады,
жасӛспірім
экспансивті
болады, адамдарме
н жақсы қарым


қатынаста болуға ұмтылады
, кӛпшіл
болады
, ӛзіне деген сенімділігі
, адамдарға деген қызығушылығы арт
ады
,

ола
рдың әр

түрлілігі қызықтырады. (
Барлығына сыйластықпен қарайды,
ӛзіне де
,

ӛзгеге

де

сыйластықпен қарауға талпынады
)

15

ж
ас
-

жаңа жоғары даму кезеңі:

-

еркіндік сезімінің жоғарылауы
мен байланысты

отбасында, мектепте
жасӛспірімнің
күйгелектігі байқалад
ы.
Ең жағымдысы,

ӛ
з еркімен жүруге
талпыныс ӛзін
-
ӛзі

басқарумен үндеседі және
жасӛспірімнің
ӛзін



ӛзі
тәрб
иелеу санасының оянуы басты

болып табылады.
Бұл жасӛспірімнің
зиянды әсерлерге тез
бейімделіп кету сезімталдығының күшеюіне,

жаман
әдеттерге үйір б
олуына алып келеді.
Т
оптық қажеттілік пен топтық
идентификасия мӛлше
рі артады

(ең үлкен мәселелер: е
ркіндік ізд
еу, ата
-

аналарымен
келіс
пеушіліктер, ӛзін іздеу, жалғыз
дық, жаман әдеттердің әсері,
сәнге айналған дәстүрлі емес
топтарға қатысу
).


Ж
оғары сыныптағы

жасӛспірімдер
дің

ар


намыс сезімдері алда
тұрады,

парыз,

серіктестік, ғашықтық сезімдер
ге бой алу басым

болады.
Жасӛспірімдер бір


біріне

жоғары

моральдік талаптар

қояды
. Бір
-
бірім
ен
дос болуда сабақты жақсы оқу қасиеттері

аса

маңызды

болмайды
,

тек
адамгерші
л
і
к қасиеттеріне кӛп мән береді: ж
олдастарын батылдығы, ерлігі
,
қиын сәттерде кӛмек кӛрсету т.
б қас
и
еттеріне

қарап бағалайды
.

Достық
қарым
-
қатынас орнату қажеттілігі тән болады,

яғни, достарымен
әңгімелескенді ұната
ды, достықты жоға
ры бағалайды және келіспеушіліктер
болса соған

қатты
алаңдайды.




Жасӛспірім

жеке тұлға болып толық қалыптаспағандықтан
және әлі
қоғамдық ортада ӛз ор
нын таппағандықтан
,


осы кезеңде
оқушыларға отбасы
тарапынан, мектептен, қоғамнан әлеуметтік бақыл
ауды күшейту керек.

Ӛйткені
,

жасӛспірімге а
та


аналардың ықпалынан гӛрі араласатын
ортасының
,

топ
тардың ықпалы басымырақ болады және б
ұл
-

жасӛспірімдерде

қоғамға қарсы жат әрекеттерге бейім болу қылықтарының
кӛбеюіне бірден
-
бір себеп болушы фактор
.

Құқы
қтық

күнтізбелік күндер

1 маусым


Халықаралық балаларды қорғау күні

4

маусым

-

Халықаралық агрессия құрбандарының күні.

30 тамыз


Қазақстан

Республикасының Конституция
сы

күні

8


20 қараша


Бүкіл әлемдік балаларды қорғау күні

10 желтоқсан


Адам құқықтар
ы күні




Құқықтық

нормативтік қамтамасыз ету



Қ
ұқық

бұзушылықтың
алдын
алу Кеңесі қызметінің нормативтік базасын
Қазақстан Республикасының
тӛменд
егідей стратегиялық құжаттары құрайды
:

1.
Қазақстан

Республикасының Конституциясы

(
1995
жылдың 30 тамызында
республикалық референдумда қабылданды, ӛзгертулер мен толықтырулар
2011 ж. 2 ақпанында енгізілді;

2.
Қазақстан

Республикасының
«
Н
еке

(ерлі
-
зайыптылық)


және отбасы
»
туралы
кодексі
№ 518
-
IV 2011ж.


26

желтоқсан

(
ӛзгертулер

мен толықтырулар

2014 ж.

17 қарашасы
нда енгізілді
);

3. Қазақстан

Республикасының
«
Білім туралы
»

заңы
№ 319
-
III
2007 жылдың
27 шілдесінен
(
ӛзгертулер

мен
толықтырулар
13.11.2015 енгізілді
);

4. «
Қазақстан

Республикасындағы балалар

құқығы туралы
»

Қазақстан
Республикасының заңы
№ 345
-
II

2002 ж. 8 тамыз
,

(
ӛзгертулер

мен
толықтырулар

2014 ж.

29 желтоқсанында енгізілді
);

5. «
Діни қызмет пен діни бірлестіктер
»

туралы Қазақстан Республикасының
№ 483
-
IV ЗРК

2011 ж. 11 қарашасындағы заң
ы
;

6.
«
Қазақ
стан Республикасында білім беруді дамытудың

2011
-
2020
жылдарға
арналған мемлекеттік бағдарламасы»

2010 ж. 7 желтоқсанында ҚР
Президентінің
№ 1118
жарлығымен бекітілген
. (
ӛзгертулер

мен
толықтырулар 2014 ж. 12 тамызында енгізілді
);

7.
Қазақ
стан Республикасының 2015
-
2025 жылдарға арналған сыбайлас
жемқорлыққа қарсы стратегиясы. Қазақстан

Республикасы Президентінің


2014 жылғы 26 желтоқсандағы № 986 Жарлығымен бекітілген

;

8.
«Барлық білім беру ұйымдарында оқытудың тәрбиелік құрамдасын
күшейт
у жӛніндегі үлгілік кешенді жоспарды бекіту туралы»

Қазақстан

Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 29 маусымдағы № 873 Қаулысы

9. ҚР Білім

және ғы
л
ы
м министр
лігінің

2015 жыл
дың 22 сәуіріндегі

№227

бұйрығы

негізіндегі «Тәрбиенің тұжырымдамалық негіздері»
;

10.
«Қазақстан 2020: болашаққа жол» Қазақстан Республикасы мемлекет
-

тік жастар саясатының 2020 жылға дейінгі тұжырымдамасы.
Қазақстан

Республикасы Үкіметінің

2013 жылғы 27 ақпандағы № 191 Қаулысымен
мақұлданған;


11.
Қазақстан

Республикасының үздіксіз б
ілім беру жүйесіндегі тәрбие
тұжырымдамасы.
Қазақстан

Республикасы Білім және ғылым министрінің
2009 жылғы 16 қарашадағы № 521 Бұйрығымен бекітілген;


12.Кәмелетке толмағандар арасындағы құқықбұзушылықтардың
профилактикасы мен балалардың қадағалаусыз және
панасыз қалуының
алдын
-
алу туралы
ҚР


2004 ж. 9 шілдесіндегі

№591

заңы;

13.
«Тұрмыстық зорлық
-
зомбылықтың алдын
алу туралы» Қ
азақстан
Р
еспубликасының 2009 жылғы
4 желтоқсанындағы № 214 заңы.

9


14.
«Орта білім беру ұйымдарындағы

психологиялық қызметтің
ж
ұмыс

істеу

қағидасы
»

Қарағанды облысы әкімдігі
нің 17.06.2015 ж. №33/01
Қаулысы
;

15.

Қазақстан

Республикасының Қылмыстық Кодексі

2014 жылғы 3
шiлдедегі № 226
-
V ҚРЗ

ҚР Қылмыстық кодексі;

16.

Қазақстан

Республикасының Қылмыстық
-
процестік кодексі

Қазақстан

Р
еспубликасының 2014 жылғы 4 шілдедегі №231
-
V
ҚРЗ

Кодексі;

17. «Әкімшілік құқықбұзушылық туралы» 2014 жылғы 5 маусымдағы №235
-
V

ҚРЗ Қазақстан Республикасының Кодексі;

18. Қазақстан Республикасының Білім беру министрлігі мен Юстиция
министрлігімен бірлескен 1
995 жылғы 14 маусымдағы №4/7 «Қазақстан
Республикасы білім беру ұйымдарында құқықтық тәрбие беру және
құқықбұзушылықтың алдын алу Кеңесі туралы Ереже»


Ескерту: нормативт
ік
-
құқықтың құжаттарда

өз
герістер мен толықтырулар болған

жағдайда толықтырылып отыр
ылуы керек.

Жасӛспірімдер ісі жӛніндегі инспектор, директордың тәрбие ісі
жӛніндегі орынбасары
, педагог
-
психолог, әлеуметтік педагогт
і
ң

бірлескен жұмыстары

Жұмыстың мазмұны

1.
О
қушылардың

сабаққа қатыспауын бақылап,

жеке журналға тіркеу.

2. Оқушылармен же
ке әңгімелер жүргізу
.

3. Ата

аналармен жеке әңгімелер жүргізу
.

4. Үйлерді аралау
.

5. Психологиялық


педагогикалық кеңестер ӛткізу, аталған оқушы
лармен
жұмыс жүргізу бойынша сынып жетекшілерімен
консилиумдар ӛткізу.

6
.
Агрессия деңгейін тӛмендететін трени
нгтік сабақтар ӛткізу.

7.
Келіспеушілік іс


әрекеттерін түзету
тренингтік сабақтар
ын

ӛткізу.


8.Аталған оқушыларды мектептің
,

сыныптың іс


шараларына қатыстыру,
үйірмелерге, секцияларға тарту.



Мектептің «
қ
иын»
оқушылармен жү
ргізілетін іс


шарала
р

тізімі
:


Қараусыз жүретін бақылаусыз
,

педагогтердің назарынан тыс қалған


балаларды
анықтау.


Балалардағы

әлеуметтік


педагогикалық қараусыздық
тың

себептерін
анықтау.


Тәртібі қиын балалар туралы мәліметтер базасын


жасау
.


«
Қиын
»

оқушыларға
құқы
қтық б
ілім беру
.


Жасӛспірімдердің о
тбасында және
ӛз
қатарластары арасында ӛзін


ӛз
і
ұстау
туралы
ереж
елер

мен жадынамаларды жасап, қолдану.


Тәртібі қиын оқушылардың ата

аналарына семинарлар ӛткізу
.

10


• «
Тәрбиесі қиын оқушыл
ар
мен жұмыс
», «
Педагогикалық

баса назар
аударуды талап ететін
қараусыз балалардың отбасымен жұмыс
»

тақырыптарында педагогикалық кеңестер ӛткізу
.


Балалар мен ата
-
аналарға арналған п
сихологиялық кеңестер

жүргізу.


Педагогикалық

педагогтік

концилиумдер

ұйымдастыру
.


Ұжымдағы ж
асӛ
спірімдердің сыныптастары арасындағы жай


күйі
н
зерттеу

(социометрия)


«Қ
иын»
балалармен жеке жұмыс

жүргізу
.


Жеке тәлімгерлікті

ұ
йымдастыру

(
әлеуметтік педагог
,
жоғары сынып
оқушылары
).


Тәртібі қиын оқушыларды тәрбие орталықтарына, үйірмелерге, секц
ияларға
тарту
.


Жазғ
ы алаңдар мен туристік клубтарға баруын

ұйымдастыру
.


Спорттық секциялардың жұмысын ұйымдастыру
.

• «
Балалардың бос уақытына арналған сабақтар
», «
Біз және балалар
»
және
т.б
.

тақырыптарда дӛңгелек үстелдер ӛткізу.


«Қиын»
оқушылармен
ойын


жаттығуларын
,
ойын
-
тренингтер ӛткізу.

Педагогикалық кӛмекті ұйымдастыру
:

1.

Тәртібі қиын жасӛспірімнің ӛзін тұлға ретінде қалыптастыру үшін жағдай
жасау
.

2.

Білім алудағы кедергілерді жою.

3.

Оқушылардың сыныптастарымен қарым


қатынасын түзеу.

4.

Ж
етістікке талпыну үшін жағдай жасау, кӛтермелеу.

Медициналық кӛмекті ұйымдастыру
:

1.
Қалыпты күйден ауытқу жағдайларын қарау
, психофизиологиялық
және
ашуланушылық

сипаттың себептерін анықтау
.

2.

Темекі тартуға әдеттену, алкоголь және токсикологиялық ӛнімд
ерді
пайдалануға қарсы үнемі
ескертпелер жасау.


3.

Жасӛспірімдерге жыныстық тәрбие бағытында ақпарат беру
.

4.
Нашақорлықтың

алдын алу, оқыту

жұмыстарын жүргізу
.

Психологиялық кӛмекті ұйымдастыру
:

1.

«Қ
иын
»

оқушыларды психологиялық тұрғ
ыдан зерттеу, саба
қтарға қатысу.

2.

Отбасылық тәрбиедегі
туындаған
мәселелерді анықтау
.

3.

Ата


аналардың
,

ұстаздардың, оқушылардың психологиялық кеңес алуы
.

4.

Тәрбие құралы ретінде алынған тәрбие жұмыстарының тиімді жақтарын
қарау.

«Қиын»

оқушылардың бос уақытын ұйымдаст
ыру
:

1
. Оқушылардың қызығушылықтары мен мүмкіндіктерін анықтау
.

2.

«Педагогтерді
ң назарын талап ететін»

қиын оқушыларды үйірмелерге,
секцияларға, қоғамдық пайдалы жұмыстарға тарту.

3.

«Педагогтерді
ң назарын талап ететін» қиын оқушыларды
ң


тұрғылықты
мекен
ж
айы
нда ресми емес бірлестіктерге қатысуын қадағалау және зерттеу.

4.
«Педагогтардың назарын талап ететін» қиын

оқушылардың техникалық
шығармашылығын, спорттық секцияларға
қатысуын, үйірмелерге қатысу

кезінде
кез
-
келген
жетістіктерін марапаттау
.

11







2 БӚЛІМ

Құқық

бұзушылықтың алдын
алу

Кеңесі қызметін
ұйымдастыру
.


Қажет
ті

құжаттар тізімі:

1.

Құқық

бұзушылықтың алдын алу Кеңесі
Ережес
і
.

2.

Құқық

бұзушылы
қтың

алдын алу

Кеңесін құру туралы бұйрық.

3.

Құқық

бұзушылықтың алдын алу

Кеңес
інің оқу жылына арналған жұмыс
жоспары.

4.

Мектепішілік есепке алу

және
тіркеуден
шығару туралы ереже
.

5.


Мектепшілік е
сепке қою туралы ескертпе
-
хабарламалар
.

6.


Мектепішілік е
септе
тұрған оқушылардың тізімі
.

7.

Құқық

бұзушылықтың алдын алу Кеңесі
нің хаттамалары.

8.

Мектепішілік е
септе тұрған оқушылардың

мінездемелері.

9.

Құқық

бұзушылықтың алдын алу Кеңесі

қызметінің сараптамасы
(жылдық).

10.

Жасӛспірімдер арасында қаңғыбастылықтың пайда болуы
және
құқықбұзушылыққа әкелуші себептерді анықтау, құқықбұзушыл
ық пен
қылмыс жасаудың жай
-
күйін
с
аралау
-
талдау мониторингі
.


Пе
д
агогикалық кеңесте
немесе Бекітіледі

директор жанындағы отырыста

мектеп директоры

қаралады

Хаттама №
__ ____20____





Құқық

бұзушылықтың

алдын
ал
у

К
е
ң
ес
і

туралы Ереже
.


Жалпы ережелер

1.1.

Құқық

бұзушылықтың алдын алу

Кеңесі құқық

бұзушылықтың алдын
алу үдерісін тиімді ұйымдастыру

мақсатында мектеп әкімшілігі, мұғалімдер,
ата
-
аналарды
ң

(заңды тұлғалардың), қоғамдық ұйымдардың қызметін

біріктіреді.

1.2.Құқық

бұзушылықтың алдын алу Кеңесі ӛз жұмысын Қазақстан
Ре
спубликасы заңнамалары негізінде іске асырады.

2. Құқық

бұзушылықтың алдын алу Кеңесінің құрылымы мен
ұйымдастыру жұмыстары.

2.1.
Мектептің
қ
ұқық

бұзушылықтың алдын алу Кеңесінің құрамы:

а)
Құқық

бұзушылықтың
алдын алу Кеңесі

тӛрағасы
(тӛрайымы)

-

м
ектеп директоры;

б)
Құқық

бұзушылықтың
алдын алу
Кеңесінің хатшысы;

в)
Құқық

бұзушылықтың
алдын алу
Кеңесінің мүшелері: мектеп
әкімшілігі, мұғалімдер, ата
-
аналар, жоғары сынып оқушылары, мектеп
инспекторы.

2.2
.

Құқық

бұзушылықтың а
лдын алу Кеңес
і жұмысынд
а шақыру бойынша
ІІБ

инспекторы, дәрігерлер, жергілікті әкімшілік қызметкерлері қатыса
алады.

12


2.3.
Құқық

бұзушылықтың а
лдын алу Кеңес
і

жұмысына кеңес тӛрағасы


мектеп директоры басшылық етеді.

2.4.

Құқық

бұзушылықтың а
лдын алу Кеңес
і


отырысы айын
а бір рет
ӛткізіледі.

2.5.
Құқық

бұзушылықтың а
лдын алу Кеңес
і


шешімі кӛпшілік дауысымен
қабылданады.

2.6.

Құқық

бұзушылықтың а
лдын алу Кеңес
інің

отырысы
,

барысы мен
қабылданған

шешімдері хаттамаланады.

2.7.

Құқық

бұзушылықтың алдын алу

Кеңесі мүше
лері
нің сандық және
сапалық құрамы
жыл са
йын педагогикалық кеңесте қаралып
, мектеп
директорының бұйрығымен бекітіледі.

3.
Құқық

бұзушылықтың алдын алу Кеңесі

принциптері, мақсаттары
мен міндеттері
:

3.1.
Құқық

бұзушылықтың

алдын алу
К
еңесінің қызметі тӛм
ендегі
принциптерге негізделген :


-

заңдылық
, демократия және
кәмелетке толмағандарға iзгiлiкпен
қарау
;


-

к
әмелетке

толмағандар мен

олардың отбасыларына жеке
қарым
-
қатынас
;


-

алынған ақпараттың құпиялылығын

сақтау.

3.2.
Құқық

бұзушылықтың а
лдын алу К
еңес
і

-

алқалы орган болып
табылады,

оның
мақсаты жоспарлау,

әлеуметтік қауіпті жағдаяттардың
(
баланың
қадағалаусыз

қалуының, құқық бұзушылықтың, қоғамға жат iс
-
әрекеттер) алдын алу

жұмыстарын

ұйымдастыру

және

орындалысын
бақылау

болып табылады.

3.3.
Қ
ұқық

бұзушылықтың а
лдын алу Кеңес
інің
негізгі міндеттері мыналар
болып табылады:


-

кәмелетке толмағандардың

қараусыз

қалуына,
қылмыс

жасауына,
құқық бұзуына, қоғамға қарсы іс
-
әрекет жасауына себеп болған жағдайларды

анықтау және жою
;


-

кәмелетке толмаған
дардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау
;


-

ә
леуметтік
қиын

жағдайдағы кәмелетке толмағандарды

әлеуметтік
-
педагогикалық оңалту
;


-

кәмелетке толмағандардың

қылмыстық және қоғамға қарсы
істерге
қатысуын

анықтау және жолын кесу
;

4. Арнайы, жеке


алдын
алу жұмыстарын жүргізетін тұлғалар тобы
:


4.1
. Кеңес кәмелетке толмағандардың

тӛмендегідей санаттары үшін
жеке алдын алу іс
-
шараларын ұйымдастырады және жүзеге асырады
:
қаңғыбастыққа

бейім
,

баспанасыздық, қадағалаусыз, есір
ткі
пайдаланушылар, қоғамға қарс
ы іс
-
әрекеттері үшін ішкі істер бӛлімінде
тіркеуде тұрғандар
,

мектеп
Жарғы
сын
бұзу
шылар.

13



4.2.
Құқық

бұзушылықтың а
лдын алу Кеңес
і
ата
-
аналар немесе
олардың ор
нындағы адамдармен кәмелетке толмаған
дарды тәрбиелеу, оқыту
мәселеле
рі жӛнінде жоғарыда аталған
дар ӛз міндеттерін дұрыс ақтармаған
жағдайда жекелеген жұмыстар ұйымдастырып, жүргізеді. Дәл осындай

жұмыс
, ата
-
аналар немесе олардың


ор
н
ын
дағы адамдар
кәмелетке
толмаған
дардың

мінез
-
құлқына теріс әсер

еткен
жағдайда немесе
оларға
қатыгездік кӛрсеткен ж
ағдайда да
жүзеге асырылады
.

5.
Құқық

бұзушылықтың алдын алу Кеңесі
жұмысының түрлері мен
мазмұны


5.1.
Құқық

бұзушылықтың а
лдын алу Кеңес
і

аналитикалық
қызметті


қамтамасыз етеді;
мектепте

құқық

бұзушылықтың алдын алу жұмысы
бойынша қызметі жағдайын зер
ттейді; оқушылардағы тәрбиелік

және құқық
бұзушылықтың деңгейін тексереді
; мектептің алдын алу
қызмет
і

деңгейін

зерттейді,
ӛткізілетін

іс
-
шаралардың

тиімділігін, оқушылардағы

қоғамға
қарсы мінез
-
құлық салдары мен себе
птерін
зерттейді

әрі

девиантты

бала
ларды анықтайды
.


5.2.
Құқық

бұзушылықтың алдын алу
Кеңесі оқушылар арасындағы

құқық бұзушылықты айқындайд
ы
;

қоғамға

қарсы мінез
-
құлықты
оқушылардың

жеке істерін қарайды, олармен жеке жұмыс жоспарын құрып,
мек
теп директорына бекітуге береді;

қажет болған ж
ағдайда оқушыны
немесе оның ата
-
анасын мамандар кеңесіне жолдайды(психолог, дефектолог,
әлеуметтік қызметкер т.б.), ондай мінез
-
құлықты оқушыларды мектепішілік
тізімге тұрғызу, о
дан шығару жұмыстарын жүргізеді;

балаларға арналған
қосымша білім беру ұйымда
рына тартады;

тізімде тұрған оқушыларды
мектептегі
, қаладағы әр
түрлі жұмыс істейтін

еңбек бір
лестіктеріне, жазғы
сауықтыру ко
мпанияларына, үйірмелерге, ұжымдық жұмыстарға тарт
ады;

қолайсыз отбасылармен профи
ла
ктикалық жұмысты жүзеге асырады;

ӛз
отырыста
рында тізімде тұрған оқушылар

туралы

сынып жетекшілерінің
,
жеке жұмысты жүргізуге қатысы бар басқа да педагогикалық
қызметкерлердің

есебін тыңда
йды
, басқа

да осы оқушылармен

жасалатын
жұмыстар мерзімін анықтайды.


5.3.
Құқық

бұзушылықтың алдын алу Кеңес
і ұйымдастыру қызметін

жүзеге асырады
; балаларды тәрбиелеу бойынша ӛз міндеттерін

дұрыс
атқармайтын ата
-
аналар жайлы

тиісті ұйымдарға

сұраныс
тар

жолдайды, ҚР
«Кәмелетке толмағандар арасындағы құқық бұзушылықтың алдын алу және
олардың құқығын қорғау
, балалар қадағалаусыз және панасыз қалуының
алдын ал
у» туралы Заңына сәйкес қаулылар

қабылдап, комиссия алдында
тәртібі түзелген

оқушылардың тізімнен ме
рзімінен бұрын шығарылуы
туралы ұсыныстар жасайды.

6.
Құқық

бұзушылықтың алдын алу

Кеңесі құқықтары
мен міндеттері.


6.1.
Құқық

бұзушылықтың алдын алу
Кеңесі міндетті
:

14


-

ӛз міндетте
рін ІІБ бірлесе отырып атқаруға
;

-

мектепте оқушылар
арасында құқық

бұзушылықтың

алдын алу бойынша

жұмыс

тиімділігін арттыру
ға
;

-

«тәуеке
л

тобындағы»

оқушылармен

жеке


дара алдын алу жұмыстарын
жүргізуге
;

-

о
қ
ушылардың жеке істерін қарау бойынша ӛткізілетін Құқық
бұзушылықтың алдын алу Кеңесі отырыстарына

ата
-
аналарды немесе
олардың орнындағы адамдар
д
ы шақыруға;

-

мұғалімдер

ұжымы

мен ата
-
аналар үшін кеңестік
-

ақ
парат
тық

қызмет
кӛрсетуге
;

-

қабылданған шешімдердің орындалуын қадағалауға;

-

К
еңес жұмысына талдау жасап,

жылына бір рет педагогикалық кеңесте
есеп беруге.


6.2.
Құқық

бұзушылықтың алдын алу
Кеңесі құқыл
ы:

-

мұғалімдер

мен
ата
-
аналар

үшін жеке және ұжымдық

түрде
жасӛспірім
дер

мінез
-
құлық туралы

ұсыныст
ар беруге және олармен алдын алу жұмыстарын
жүргізу
ге;

-

ата
-
аналар жиналыстарында

жасӛспірімдер

арасындағы құқық

бұзушылық
жайлы талқылауға

ақпарат беруге;

-

аудандық, қалалық жасаӛспірімдер ісі мен олард
ың заңды құқығын қорғау
бойынша комиссия

алд
ында оқушылар мен ата
-
аналарына

нем
есе олардың
заңды

тұлғаларына

қатысты заңмен белгіл
енген қатынастар негізінде тиісті
шаралар қолдану туралы
хаттар
, сұраныстар жіберуге.

7.
Құқық

бұзушылықтың алдын алу
Ке
ңесі

құжаттары
:


7.1. Мектеп бойынша
Құқық

бұзушылықтың алдын алу
Кеңесін құру
жӛніндегі бұйрық;


7.2. Кеңес м
атериалдары, отырыстар хаттамалары
;


7.3.
Мектепішілік есепте,

ІІБ тізім
ін
де тұрған оқушылар тізімдері. Бұл
тізімдер жыл сайын тексеріліп, салыст
ырылып, жаңартылып тұрады.


7.4.
Құқық

бұзушылықтың алдын алу
Кеңесіне ұсынылған
материалдар;

Алдын алу Кеңесі отырысының хаттамалары: (
білім беру ұйымдарында
хаттамаларды рәсімдеуде
екі нұсқа

ұсынылады
)

1.

Хаттамалар дәптерге, қолмен толтырылады. Дәптер бе
ттері
нӛмірленіп, тігіліп, мект
еп директоры қолымен бекітіледі, мӛр
қойылады.

Сы
ртқы бетінде қай кезде жүргізіле

басталған күні
жазылады.

2.

Әр хаттама компьютерде теріліп, іс папкасына жинақталады, жыл
аяғында барлық хаттамалар нӛмірленіп, тігіледі де
,

дире
ктордың
қолымен, мӛрмен бекітіледі.

8.
Құқық

бұзушылықтың алдын алу

Кеңесі жұмысының регламенті.

15



8.1.
Құқық

бұзушылықтың алдын алу Кеңесі айына 1 рет шақырылады.
(шұғыл жағдайлардан басқа).


8.2. Құқық

бұзушылықтың алдын алу К
еңесі отырыстары
хаттамалан
ып, Кеңесте қаралған құжаттар жүйеленіп, 5 жыл сақталады.


Қарағанды

облысы Ішкі істер департаменті әкімшілік полиция
Басқармасы
ның

ювеналды полиция бӛлімінің

қ
ұқық

бұзушылықтың
алдын алу
Кеңесінің жұмысын ұйымдастыру бойынша ұсыныстары.





Сот пра
ктикасы кӛрсеткендей
, кейбір жасӛспірімдер ғана (аса ауыр
қылмыс істегені үшін) бостандықтан айырып, түрмелерге жіберу арқылы
қоғамнан аластатылады. Ал қалғандарының бостандығын шектеу тек
шартты түрде
кесіліп сотталғанмен
, с
ол тұлғалар әдетте сол заңғ
а қарсы
әрекеттерін тоқтатпайды.


Қазақстан

Республикасының Қылмыстық
-
процестік кодексіне сәйкес 16
жасқа дейінгі тұлғалармен жасалған қылмыстар қылмыс құрамының
жоқтығына байланысты тоқтатылады, яғни, қалпына келтіру негіздеріне
байланысты.


Нәтижесінде жыл сайын жасӛспірімдер арасында қылмыстық
жауапкершілікке тартылмайтын

қылмыс жасаушы
жастағы балалар саны
кӛбеюде.

Осы балалар жасӛспірім кезеңде ӛзінің айналасындағы басқа
жасӛспірімдерге кері әсерін тигізетіндігі сӛзсіз.


Сондықтан
да қылмыс немесе құқық

бұзушылық жасаған
,

бірақ
қылмыстық жауапкершіліктен бос
аты
лған
жасӛспірімг
е психологиялық әсер
етудің бірден бір
құралы
-

оқу орнындағы құқық

бұзушылық Кеңесінде оның
ісін қарау.


Осы мақсаттағы жұмыстың тиімділін, нәтижелілігін
арттыру мақсатында
жасӛспірім мен оның ата
-
анасы (заңды тұлғасы) жасалған
құқықбұзушылықты және оның салдарын жете түсіну үшін
құқықбұзушылық Кеңесі отырыстарын келесі үлгіде ӛткізу қажет:

-

қ
ұқық

бұзушының ата
-
анасы
мен бірге болуын қамтамасыз ету;

-

кеңест
е
сыныптастарын, топтастарын

және басқа да оқушылардың
болуын қамтам
а
сыз ету;

-

педагогикалық ұжым және оқу орнының әкімшілігі;

-

ата
-
аналар комитетінің,

кәмелетке толмағандар

ісі мен олардың заңды
құқығын қорғау бойынша комиссияның ӛкілдерін Кеңеске шақыру;

-

жасӛспірімд
ер ісі бойынша полиция инспекторын

шақыру( міндетті
түрде)
.


Отырыс барысында келесі сұрақтарды қарау қажет:

-
аудандағы криминалдық
-
қылмыстық

жағдай туралы қысқа бағалаушы
ақпарат беру;

16


-
жасалған құқық

бұзушылық фактісі туралы, заңға

сәйкес сол жасалған
құқық

бұзушылық үшін қолданылатын жауапкершілік шаралары туралы айту
және қылмыс бойынша қабылданған процессуалдық шешімге қарамастан
,

осы факт туралы ақпарат полиция базасында барлық жылдар бойы
сақталатындығын түсіндіру қажет.

Бұл,

ә
рине, келешекте жасӛспірімнің
жоғары оқу орнына түсерде, жұмыс орнын таңдард
а
т.б. жағдайларда ӛзіне

кері әсерін тигізетінін білдіреді.

-
оқу орны ӛкілінің (сынып жетекшісі, әлеуметтік педагог, педагог
-
психолог),
ювеналды полиция инспекторының құқық

бұзушығ
а қатысты мінездемесімен
сӛйлеген сӛздері;

-
осы жасалған құқық

бұзушылық бойынша сол құқық

бұзушының ӛз сӛзін
тыңдау, не үшін,

не себепті жасағанын, осы әрекетке баруға оны не
итермелегенін сұрап,

анықтау және
тыңдау;

-
осы факт бойынша ата
-
анасының балаға

қатысты
,

тәрбиелеуге байланысты
сӛздерін тыңдау;

-
осы
ндай

факті
лерге байланысты

с
ыныптастарының, топтастарының

пікірін тыңдау,
қайта

тәрбиелеуге сыныптасының түзелуіне кӛмек кӛрсетуге
ықпалын тигізу
;

-
ата
-
аналар комитетінің ,
жасӛспірімдер ісі және он
ың заңды құқығын қорғау
комиссиясы ӛкілдерінің сӛзі;

-
құқық

бұзушылық Кеңесінің шешімдерінде нақты,

практика
лық жұмыстар
қабылдануы қажет (
жасӛспірімді есепке қою, ата
-
аналарын әкімшілік
жауапкершілікке тарту, әрі қарай істі жасӛспірімдер ісі және оның за
ңды

құқығын қорғау комиссиясына қарауға жіберу, жасӛспірімді арнайы
мектептерге жіберу туралы, ата
-
аналық құқықтан айыру туралы сұраныстар
жасау,

хаттар жіберу және т.б.)


Кеңес отырысына шақырылған оқушы туралы ақпарат


1.

ТАӘ

_______________________________
____

2.

Туған жылы

_________________

3.

Сынып
_____

4.

Ата
-
анасының аты
-
жӛндері

________________________________________________________.

5.

Ата
-
аналарының қызметі

________________________
_____________________________________

6.

Отбасы құрамы

_____________________________
_
_______________________________

7.

Кеңес отырысына нешінші рет шақырылып тұр?

_______________________________
______________________________

___________________________________________
__________________

8.

Кеңес отырысына шақырылу себебі

_______________________
________
______________________________

9.

Тәртібі
________________________________
___________________

17


10.


Оқушымен және оның ата
-
анасымен жүргізілген жұмыстар

________________________________________________________________

11.


Сынып жетекшісінің ұсынысы

___________
___________________


Құқық

бұзушылықтың алдан алу Кеңесінің шешімі

___________________
___



Құқық

бұзушылықтың алдын алу Кеңесі отырысының хаттамаларын
жүргізу үлгілері.

Мектептің аты



Құқықбұзушылықтың

алдын алу Кеңесі отырысының



№___хаттамасы «
__
»___________20__ж.

Қатысқандар



Тӛрағасы (тӛрайымы)
:

Хатшы:

Кеңес мүшелері:

Күн тәртібі:

1.

20__
-
20__ оқу жылына құқық

бұзушылықтың алдын алу Кеңесінің
жұмысын ұйымдастыру.

2.

20__20__
оқу жылына құқық

бұзушылықтың алдын а
лу Кеңесінің
жұмыс жоспарын бекіту.

3.

ЖІЖК бірлескен жұмыс жоспарын бекту.

4.

Мектепішілік бақылауға қою туралы.

ТЫҢДАЛДЫ
:

1.

Бірінші сұрақ бойынша мектептің әлеуметтік педагог
і

(аты,

жӛні)


құқық

бұзушылықтың алдын алу Кеңесінің
20__
-
20__ оқу жылындағы
жұмысын ұ
йымдастыру. (Ережелері қоса берілген)

СӚЙЛЕГЕНДЕР:

Мектеп директоры (аты
-

жӛні)

-

Кеңес жұмысын ұйымдастыру туралы.

ШЕШІМ:

1.

Құқық

бұзушылықтың алдын алу Кеңесі жұмысы .............................

ТЫҢДАЛДЫ:

2.

Екінші сұрақ бойын
ша мектептің әлеуметтік педаго
гі

(аты,

жӛні)


құқық

бұзушылықтың алдын алу Кеңесінің
________айына
жұмыс
жоспары жӛнінде. (Жоспар қоса берілген)

СӚЙЛЕГЕНДЕР:

1.



2.



ШЕШІМ:

1.


20__
-
20__ оқу жылына

қ
ұқық

бұзушылықтың

алдын алу Кеңесінің
жұмыс

жосп
ары бекітіл
сін.

18


2.

Жұмыстың оры
ндалуын бақылау әлеуметтік педагогке жүктелсін.

ТЫҢДАЛДЫ:

1.

Үшінші сұра
қ

бойынша бойынша мектептің әлеуметтік педагог
і

(аты,

жӛні)


мектептің ішкі істер бӛлімдерімен

бірлесіп жұмыс жасауы
туралы
. (Жоспар қоса берілген)


СӚЙЛЕГЕНДЕР:

1.

2.

ШЕШІМ
:

1.

Б
ірле
скен жұмыс жоспары бекітілсін. Жұмыстың орындалуын бақылау
әлеуметтік педагогке жүктелсін.

Тӛраға:

Хатшы:




Құқық

бұзушылықтың алдын алу Кеңесі отырысының


№___хаттамасы


«
__
»___________20__ж.



Білім беру ұйымының аты


Тӛрағасы (тӛрайымы):

Хатшы:

Қатысқандар
:

Кеңес мүшелері:

Мұғалімдер:

КҮН ТӘРТІБІ:

1.

1
-
11 сынып оқушыларының

20__
-
оқу жылының
_________айында
сабаққа қатысуын талдау.

2.

Оқу
тәртібін бұзушыларды т
әртіптік жауапкершілікке тарту туралы.

3.

Мектепішілік есепте

тұрған оқушылар ісін қарау.

4.

Құқықтық жалпы білім___________________

БАҚЫЛАУ:

Мектепішілі
к есепте

тұрған оқушылар:

1.

____
сынып оқушысы (аты
-
жӛні) сабақ босатпайды, бірақ мектеп
тәртібін жиі бұзады.

2.

_________________________(оқушының аты
-
жӛні)

________________________________________________________________

1.

1
-
11 сынып оқушыларының

20__
-
оқу жылының
_________айында
сабаққа қатысуын талдау.

2.

Бірінші сұрақ бойынша 1
-
11 сынып жетекшілері оқушылардың 20__
-
о
қу жылының_________айында сабаққа қатысуына талдау жасады.
19


С
ыныптар бойынша сабаққа қатысу
кӛрсеткіштері қанағаттанарлық.
Жекелеген оқушылар заңды себептермен сабақ босатты (ауырғаны
туралы анықтама, ата
-
аналарының түсініктемелері).

Екінші сұрақ бойынша

мектеп директорының тәрбие ісі жӛніндегі
орынбасары
_____________________тыңдадық, ол кісі ӛз сӛзінде


Құқық

бұзушылықтың алдын алу Кеңесі мүшелерін

сынып
жетекшілерінің оқушылардың үстінен түсірген шағымдарымен
таныстырды.

1.

______

сынып оқушы
сы (оқушының аты
-
жӛні, туған жылы, айы,
мекен жайы) сабақты себепсіз жиі

босатады, сабақтан сұранбай
кетіп қалады,

үй тапсырмасын орындамайды
, сабаққа мүлдем
дайындықсыз келеді,
оқу құралдарын

мүлдем әкелмейді. Сабақ
үстінде б
асқа шаруамен айналысып, ӛзгел
ерге кедергі келтіреді.

3.


Құқықтық жалпы білім. Бала құқығы Конвенциясы.


Үшінші сұрақ бойынша

мектеп директорының тәрбие ісі жӛніндегі
орынбасары
_____________________тыңдадық,
Кеңес мүшелері бала
құқығы Конвенциясының 9,19,37,39

баптарымен танысты
.




ШЕШІМ:

1.

Сынып жетекшілері оқушылардың сабаққа қатысуын қатаң
бақылауды қамтамасыз етсін.

2.

____

сынып оқушысы___(аты
-
жӛні)____________сынып жетекшісі,
әлеуметтік педагог, психолог, ата
-
анасы тарапынан қ
атаң бақылауға
алынсын. Ата
-
анасы құқық

бұзушылықтың алдын алу Кеңесі
отырысының хаттамасымен таныстырылсын.


3.

____
сынып оқушысы
_____
(ат
ы
-
жӛні)
________ сынып жетекшісі

тарапынан

қатаң бақылауға алынып, әңгіме ӛткізілсін.

4.

Оқытушылар арасында құқықтық жалпы

білім жұмысы
жалғастырылсын.



Тӛраға

(тӛрайым)


Хатшы





20


Рейд жүргізу карточкаларын толтыру
үлгісі
.


РЕЙД
ТІК КАРТА

1.
Тексерушілердің

ТАӘ

__________________________________________________________________
_____________________________
_____________________

2.
Тексерілетін оқушының (педагогикалық назарды ерекше талап ететін,
қолайсыз отбасыдан шыққан жасӛспірімнің) аты
-
жӛні, сыныбы
_____________________________________________________________

3.
Рейд қашан ӛтті
____
_______________
Тексері
с уақыты
___________

4.
Тұрғылықты мекен
жайы
_____________________________
____________

5.
Отбасы құрамы

__________________________________________________________________
________________________________________________________________


6.
Тексеріс уақытындағ
ы
жағдай
____________________________________________________________
__________________________________________________________________
________________________________________________________________

7.
Тексеріс уақытында жасӛспірім қайда

болды
______________
_______________________________________________
__________________________________________________________________
_______________________________________________________________

8.
Жасӛспірім мен ата
-
анасының ӛзара түсінуі




9.
Жасӛспірім ересектердің бақы
лауынсыз қанша уақыт ӛткізеді
__________________________________________________________________
__________________________________________________________________

10.
Жасӛспірім бос уақытында немен
айналысады
_________________________________________________
_______
________________________________________________________
__________

11.
Тексерушілердің
қорытындылары
____________________________________________________
__________________________________________________________________
_______________________________
___________________________________
__________________________________________________________________


20___
ж
. «___»_______________




қолдар








21



РЕЙДТІК КАРТАНЫҢ СЫРТ ЖАҒЫ
.

РАСТАУ
.


Мен
, ___________________________________
, тұрғылықты мекен
-
жайым

________________


(
Кӛршінің ТАӘ
)

мектеп педагогт
ерінің

____________________

отбасына
келгенін, үйде
ешкімнің болмағанын
растаймын
.


_________________
____ ___________________

(
күні, уақыты
) (
Қолы
)






201
____

жылдың _________ айында


___

ЖББМ бойынша

кәмелетке толмағандар арасында

қылмыс

пен құқық бұзушылықтың жай
-
күйі туралы

ақпар
ат

МОНИТОРИНГІ


№.

Білім беру ұйымының атауы


1.

Қолайсыз

отбасылардың саны

10


ондағы

кәмелетке толмаған балалар

саны

16

2

Қаңғыбастылыққа


бейім оқушылардың саны

0

3

ІІБ

тіркеуінде тұрған оқушылардың саны

0

4

Мектепішілік бақылауда тұрған оқуш
ылардың саны

7

5

Аудан/қала әкімі жанындағы КТІ ж
әне


ОҚҚ комиссиясында

қарастырылған материалдардың саны

-

6

Қылмыс

жасаған оқушылардың саны

-

7

Құқық

бұзушылық жасаған оқушылардың саны

-

8

Мұғалімдер қанша рейд ӛткізді, оның ішінде
:

айына:

жылына
:


15

28

9

ІІБ

инспекторы қанша рейд ӛткізді, оның ішінде
:

айына:

жылына
:

-

1

1


рейдтерде анықталған кәмелетке толмағандардың саны:

айына:

жылына
:

-

0

0


рейдтерде

анықталған қолайсыз

отбасылардың саны:

айына:

жылына
:

-

22


10

Құқықтық

білім бойынша ба
рлығы қанша дәріс оқылды
:

айына:

жылына
:


1

5


Соның ішінде мұғалімдер ӛткізді
:

айына:

жылына
:


3

7


прокуратура қызметкерлері
,


айына:

жылына
:

-

-

-


құқық

қорғау органдары
,

айына:

жылына
:

-

1

1

11

Құқық

бұзушылықтарды алдын алу бойынша қанша Кеңес
ӛт
кізілді

айына:

жылына
:


1

6


қанша

іс қаралды

айына:

жылына
:


15

28


қаншасы

қайта қаралды
(
бақылау
)

айына:

жылына
:

-

1

1

12

Қанша

үйірме жұмыс жасайды

6


ондағы балалар саны

2
00


оның ішінде қиын балалар

0

13

Қанша

спорт секциялары жұмыс жасайды

3


ондағы балалар саны

60


оның ішінде қиын балалар

1

14

Қамқорлықтағы

балалардың саны

8


Мектеп директоры




АЖ
Т


орынд
.
әлеуметтік

педагог

А
.
Ж
.
Т
.

Телефон
ы


Құқық

бұзушылық

Кеңесі мамандарының
функционалдық
міндеттері
:

Білім беру ұйымы директорының о
рынбасары:

-
оқу жылы бойы жүргізілетін алдын алу Кеңесінің құжаттамасын бақылайды;

-

педагогтерге



құқық

бұзушылықтың
алдын алу Кеңесінің мүшелеріне
қажетті әдістемелік кӛмекті кӛрсетеді;


-

қараусыздық пен құқық бұзушылықтарды алдын алуға бағытталған

шараларды ұйымдастырады
;

23


-

превентивтік білім беру бағдарламаларының енгізілуін бақылайды және
таңдалған бағдарлама бойынша жұмысты қадағалайды;

-

оқушылардың демалысын және
балаларға арналған
қосымша

білім беруді
(үйірмелік жұмысты) ұйымдастырады;

-

«т
әуекел

тобы»

(
педагогтердің

аса назар аударуын талап ететін
оқушылар)

деректерінің базасы бойынша жұмысты қадағалайды.


Мұғалімдер
:

-

талқыланатын мәселелерге деген педагогикалық кӛзқарасты
қалыптастырады;

-

«тәуекел тобы» оқушыларының деректер базасын
құруға

қатысады
,
мінездемелер береді
;

-


превентивтік оқыту бағдарламаларын іске асыруға белсене қатысады;

-


қараусыздық пен құқық бұзушылықтарды алдын алуға бағытталған
шараларды ӛткізуге қолдан келер
барлық
кӛмегін кӛрсетеді.

Педагог
-
психолог
:

-

прев
ентивтік психология саласында психологиялық
-
педагогикалық білімді
насихаттау бойынша жұмысты жүргізеді;

-

отбасыға кешенді кӛмек кӛрсетпес бұрын, сондай
-
ақ қол жеткізілген
нәтижені қадағалау мақсатында ӛткізілген жұмыстан кейін психологиялық
диагностиканы

жүзеге асырады
;

-

оқушыларға, ата
-
аналарға консультациялық кӛмек кӛрсетеді;

-

мекеменің әлеуметтік ортасын үйлестіруге қолғабыс етеді және әлеуметтік
бейімделмеушіліктің орын алуын алдын алу бойынша превентивтік
шараларды жүзеге асырады;

-

«тәуекел тобы
» оқушылары тұлғаларының дамуына кедергі келтіретін
факторларды анықтайды және әр түрлі психологиялық кӛмек түрлерін
(психологиялық түзету, оңалту және консультациялық) кӛрсету бойынша
шаралар қолданады;

-

әкімшілік п
ен педагогтерге

әр түрлі психологиялық

мәселелер бойынша
кеңес
тер

береді;


-

педагогтер
мен, ата
-
аналармен және оқушылармен әр тү
рлі алдын алу
жұмыстарының

ӛткізілуін қамтамасыз етеді.

Әлеуметтік

педагог
:

-
«тәуекел тобы» оқушыларының тұлғасының психологиялық
-
медициналық
-
педагогикалық ерекшел
іктерін және оның микроортасын, ӛмір жағдайларын
зерделейді;

-
«қауіп
-
қатер» деректер базасын жаңа деректермен
толықтырып
қамтамасыз

етеді (жаңа деректер болған жағдайда);

-
тәуекел тобы оқушыларының қызығушылықтары мен қажеттіліктерін,
қиыншылықтары мен м
әселелерін
, қақтығыс жағдайларын,
ауытқушылықтарын анықтайды және оларға уақытында әлеуметтік кӛмек
пен қолдау кӛрсетеді;

24


-

«тәуекел тобы» оқушылары мен мектеп, отбасы, орта, әр тү
рлі әлеуметтік
қызмет, мекемелер

мен әкімшілік органдардың мамандары арасын
да делдал
ретінде әрекет етеді;

-

құқық

бұзушылықтың

алдын алу Кеңесі жұмыс жасайтын отбасылардың
әлеуметтік жағдайларын қадағалайды.

-
ата
-
анасының қамқорлығынсыз қалған балаларды мемлекеттік мекемелерге
бағыттап жіберуге немесе кәмелетке толмағандарға

қамқоршы
тағайындауды рәсімдеуге жағдай жасайды ;

-
Ішкі істер бӛлім
ін, қамқоршылық және қорғау

ұйымдарына бақылаусыздық,
қаңғыбастылық, құқық

бұзушылық және қоғамға қарсы әрекеттері үшін
кәмелетке толмағандар туралы ақпарат

немесе осының туындауының шығу

себептері туралы мәліметтер береді;
тәрбие беру, оқыту және (немесе)
кәмелетке толмаған балаларды қамтамасыз ету бойынша
ӛз

міндеттерін
орындамайтын немесе толық орындамайтын

(немесе тәрбиелеушісінің
жүріс
-
тұрысына кері әсерін тигізетін)

ата
-
аналар,

бас
қ
а

да заңды тұлғал
ары
туралы ақпараттар береді;

-
кәмелетке толмағандар, олардың ата
-
аналары және басқа да заңды
тұлғалары арасында құқықтық тәрбие беру бойынша жұмыстар, дәрістер,
әңгімелер

жүргізеді, сонымен бірге дӛңгелек үстелдер мен конференцияларға
қ
атысады;

-

ай сайын Ішкі істер бӛлімімен кәмелетке толмағандар ісі бойынша,

білім
беру ұйымдарына себепсіз келмеушілер туралы, басқа да мектепшілік есепте
тұрған оқушылар бойынша тізіммен салыстыру, сәйкестендіру жұмыстарын
жүргізеді;

Қатысады

және қамтам
асыз етеді
:

-

рейдтер жүргізу және білім беру ұйымдарына себепсіз келмейтін балалар
мен жасӛспірімдерді анықтау бойынша басқа да шараларға;

-
жағдайсыз

және аз қамтылған отбасы балаларының,

сонымен бірге
мектепішілік есепте тұрған
кәмелетке

толмағандарды
ң


тұрмыстық
жағдайын зерттеу
ге ;


-

құқық

қорғаушылық

бағыттағы балалар қозғалысы қызметін
ұйымдастыруға;

-
сабақтан тыс уақытта жасӛспірімдердің толық қамтамасыз етілуі бойынша
ұсыныстар жасайды;

-

кәмелетке толмағандар ісі және олардың құқығын қорғау к
омиссиясына
девиантты балаларды арнайы мектеп
-
интернаттарға жіберіп,

бағыттауға

байланысты және
ата
-
аналық құқықтан айыруға қ
ажетті материалдарды
жинақтауға.


Медицин
алық қызметкер
:

-

оқушылар мен олардың ата
-
аналары арасында медициналық білім базасын
к
еңейтеді;

-

тәуекел тобы оқушыларының денсаулығының жай
-
күйі туралы деректерді
ұсынады.

25


Құқық

қорғау органдарының ӛкілі
:

-

оқушылар,
ата
-
аналар, сондай
-
ақ педагогтер

арасында заңгерлік білім
базасын кеңейтеді;

-

«тәуекел тобы» оқушыларымен белсене жұмыс

жүргізеді;

-

құқық

бұзушылықтарды алдын алуға бағытталған кездесулерді, сабақтарды
ӛткізеді;


-

әлеуметтік

педагогпен бірге «тәуекел тобы» оқушыларының отбасыларына
рейдтер жасайды
.


Құқық бұзушылықтарды
ң

алдын алу Кеңестеріндегі

қарауға
ұсынылатын тақ
ырыптар
:


1.
Ата
-
аналардың балаларға қатысты құқыққа қар
сы әрекеттері үшін
жауапкершілігі
;

2.
14
-
жасқа толған кәмелетке толмағандардың қылмыстық жауапкершілігі;

3.
Бала ұрлығы
:
мәселені шешу жолдары
;

4.
Балаларға қаты
гез қарым
-
қатынас

үшін жауапкершілік
;

5.
Балалар агрессиясы
, оның себептері мен салдары;

6.
Әлеуметт
ік нормалар және бейәлеуметтік

мінез
-
құлық (қылмыс,
нашақорлық, маскүнемдік);

7.
Тұлғаның қоғамдық және құқықтық жағдайы (Қазақстан Республикасы
азаматының құқықтары, бостандығы мен міндет
тері);

8.
Қылмыстық құқық
.
Қылмыс үшін жауапкершілік
.

9.
Кәмелетке толмағандарға тағайындалатын жаза түрлері.

10.
Ішімдік ӛнімдері мен есірткі заттарын қолдану үшін жауапкершілік.


Педагогикалық кеңесте немесе
директордың қатысуымен ӛткен
кеңесте қарала
ды

201_
ж
. «__» ____ №____
хаттама



Мектеп директоры



бекітеді


Оқушыларды мектепішілік есепке

қою
және мектепішілік есептен
шығару
туралы

ереже


І. Жалпы ереже

1.1.
Осы Ереже балалар мен жасӛспірі
мдердің бейәлеуметтік жүріс
-
тұрыстарының алдын алу бойынша шаралар кешенін жүзеге асырады
,білім
беру ұйымдарында әлеуметтік қауіпті жағдайдағы және жеке жұмыс жасауды
талап ететін оқушыларды ішкі есепке тұрғызу
ережесін

реттейді.

1.2. Мектепішілік есеп
те
кӛрсетілген топтардағы

оқушыларды ерте кезеңде
анықтау және оларға

жеке алдын алу (түзету
) кӛмегін кӛрсету мақсатында
жүргізіледі.

26


1.3.
Мектепішілік есепке алу жұмысының мақсаты
-
а
лдын алу жұмысы
сапасын жақсартуға қажетті барлық тиімді объ
е
к
тивті жағда
йларды
жасау,
білім беру ұйымдарында
білім алушыларды
әлеуметтік және құқықтық
қорғау.

1.4. Осы ереже білім алушыларды мектепішілік есепке қою және есептен
шығару
ережесін

реттейді.


ІІ. Негізгі мақсаттары мен міндеттері

2.1
Мектепішілік есеп мектепішілі
к бейімделмеуді, оқушылардағы
бейәлеуметтік жүріс
-
тұрысты ерте кезеңде

диагностикалау, білім
алушыларды бақылау және оларға уақытында әлеуметт
ік
-
педагогикалық
кӛмек кӛрсету үшін жүргізіледі.

2.2
Негізгі міндеттері:

-

кәмелетке толмағандардың қоғамға қарсы

іс
-
әрекеттерінің, құқық

бұзушылық,

бақыла
усыздық, қаңғыбастылықтың алдын алу,

ескерту;

-

кәмелетке толмағандардың

заңды құқықтары мен қызығушылықтарын
қорғауды қамтамасыз ету;

-
әлеуметтік

қауіпті жағдайда тұрған немесе әлеуметтік жетімдік бойынша
тәуеке
л топтағы балаларды дер кезінде анықтау;

-
сабақ оқуға ынтасы жоқ, тәртібінде ауытқулары бар жасӛспірімдерге
әлеуметтік
-
психологиялық, педагогикалық кӛмек кӛрсету,

қолдау
;

-
балаларды тәрбиелеу м
ен оқытуда отбасыларға мекенжайлық жеке
кӛмек
кӛрсету.

ІІІ. Ме
ктепішілік есепке қою және тіркеуден шығару қызметін
ұйымдастыру

3.1.Мектепішілік есепке қою және тіркеуден шығару туралы шешім
құқықбұзушылық

Кеңестің отырыстарында қабылданады.

3.2.

Мектепішілік есепке қою және тіркеуден шығару

сынып жетекшісінің,

әлеуме
ттік педагогтың, директордың тәрбие ісі жӛніндегі орынбасарының
пікірі
, айтуы бойынша жүзеге асады. (1 қосымша)

3.3.Кәмелетке толмаған тұлғаны м
ектепішілік есепке қою

үшін құқық

бұзушылық Кеңесінің отырысы болардан 3 күн бұрын директордың тәрбие
ісі бойы
нша орынбасарына келесі құжаттар ұсынылады:

1) Кәмелетке толмаған тұлғаға мінездеме.

2) Сынып жетекшісі
н
і
ң


алдын алу жұмысы

бойынша

жасӛспіріммен және
оның ата
-
анасымен (заңды тұлғасымен) жүргізген жұмысы туралы
анықтама.

3) Отбасының тұрмыстық жағдайын

тексеру актісі (қажетіне байланысты).

4) Кӛмек кӛрсетуін ӛтінген

жасӛспірімнің ата
-
анасының (заңды тұлғасының)
ӛтініші.

3.4.Құқық

бұзушылық Кеңесінің отырысында жасӛспіріммен және оның ата
-
анасымен жүргізілетін жұмыстар жоспары талқыланады және бекітіледі
,
27


жоспарланған шараларды орындау ме
рзімін белгілей
д
і әрі жауапты тұлғалар
тағайындалады.

3.5. Сынып жетекшісі құқық

бұзушылықтың алдын алу Кеңесі отырысына
жасӛспірімді ме
к
тепішіл
і
к ес
е
пке қою туралы ескерту

үшін ата
-
анасын
отырысқа шақырады
,

сонымен бірг
е егер кейбір себептермен отырысқа келе
алмаған ата
-
аналар болса,

Кеңес отырысының шешімдері туралы
жасӛспірімнің
ата
-
анасын ақпараттандырады
,

яғни, ресми қағазбен отырыс
хаттамасының нӛмірі, ӛткізілген күні,
мектепішілік
есепке тіркеу

себептері

немесе

мектепішілік есептен шығару туралы жазылған ескертпе
-
хабарлама

жібереді
.

3.6. Әлеуметтік педагог мектепішілік есепте, ІІБ есепте тұрған оқушылар
туралы мәліметтер базасын жасайды және жүргізеді.

3.7.

Әлеуметтік

педагог ай сайын мектепішілік есепте, ІІБ е
септе тұрған
оқушылар тізіміне салыстыру жүргізеді, толықтырады немесе азайтады.

3.8.Кәмелетке толмағанды мектепішілік есептен шығару үшін құқық

бұзушылық Кеңесімен тағайындалған жауапты тұлға жасӛспіріммен және
оның ата
-
анасымен жүргізілген шаралар тура
лы,
міндетті түрде
оның
нәтижесі туралы,
басқ
а да ұсыныстарымен ақпарат береді.

3.9.Жасӛспірімді педагогикалық қолдау, психологиялық
-
әлеуметтік кӛмек
кӛрсету мақсатында жүргізілетін мектепішілік есепке қоярда мектеп
директорының бұйрығымен педагогтар ұжымы
нан жауапты тұлға тәлімгер
тағайындалады. Тәлімгер білім алушыны

мектепішілік
есептен шығарғанға
дейін
онымен жұмыс жоспарын құрады, оқушымен жасаған алдын алу
,

атқарылған
жұмыстары туралы Кеңес отырыстарында есептер жасайды
(қажетіне байланысты).

ІV.
Ме
ктепішілік есепке қою негіздері


Мектепішілік есепке
қоюға

негіз болып табылады:

-
сабаққа қатыспау немесе жүйелі түрде себепсіз сабақты босататындар

(5
-
7
күн);

-
қауіпті

әлеуметтік жағдайдағы балалар: қаңғыбастылық, бақылаусыздық,
қадағалаусыздық, қайыр сұр
ау;

-
психоактивті з
аттарды, есірткі құралдарын пайдалану, спирттік ішімдіктерді
қолдану, темекі шегу;

-
бейресми бірлестіктерге
, қоғамқа қарсы бағыттағы ұйымдарға қатысу,
деструктивті
діни ұйымдарға бару;

-
әкімшілік

құқық

бұзушылық;

-
мектептің ішкі тәртіп Е
режесін жүйелі бұзу (үнемі үй тапсырмасын
орындамау, сабақта жұмыс істеуден бас тарту, оқу құралдарының,

дәптер,
28


кітаптарының болмауы, сабақтағы тәртіпсіздік,

тӛбелес, дӛрекілік кӛрсету,
әдепсіз сӛздер айту және т.б.);

-
кәмелетке толмаған

ІІБ есепте тұрған

жағдайда.




V. Мектепішілік есептен шығару негіздері

5.1.Жасӛспірімнің тәртібінің түзелуі
, жасӛспірімде бірнеше уақытқа созылған
(кем дегенде 3 ай) жағымды ӛзгерістердің болуы
, ӛмір жағдайының
жақсаруы. Сонымен бірге жасӛспір
ім келесі себептермен есептен
шығарылады:

-
оқу орнының ауысуы, мектептен шығу немесе мектепті аяқтау;

-
тұрғылықты жерінің ауысуы;

-
басқа да объективті себептер.

5.2. ІІБ
-
нен түзелуіне байланысты жағымды мінездемесімен жасӛспірімді
Ішкі істер бӛлімінен
есептен шығарғандығы туралы ақпарат келгенде (ІІБ
жасӛспірім есепте 1 жылға дейін тұратындығын ескеру қажет,

1 жылдан
кейін мерзімінің ӛтуіне байланысты есептен шығарылады)





VІ. Жеке алдын алу жұмысын жүргізу реті


Жасӛспірімге қа
тысты жеке
алдын алу жұмыс
тар
ы

кәмелетке толмаған

адамға

әлеуметтік және басқа да кӛмекті кӛрсету қажеттілігі болған мерзімде
жүргізіледі немесе қаңғыбастылыққа, қараусыздыққа, құқық

бұзушылыққа,
қоғамға қарсы әрекеттерге жасӛспірімнің баруына себеп бол
ған

себептерді,

шарттарды жойғанға дейін жүргізіледі.


Сынып жетекшісі әлеуметтік педагогпен, педагог
-
психологпен бірлесіп
осы жасӛспіріммен жүргізілетін жеке алдын алу жоспарын құрады.


Оқушыға жеке зерттеу және бақылау есеп карточкасы ашылады
.
Карточканы әлеуметтік педагог,

педагог
-
психолог және сынып жетекшісі
ӛзара бірлесіп жүргізеді, қажет болған жағдайда осы
топтағы
жасӛспірімдерді тәрбиелеу жұмысына қатысы бар ӛзге де қызметкерлерді де
осы оқушымен жұмысқа тарта алады.


Сынып жете
кшісі жасӛспірімнің сабақ уақытындағы,

сыныптан тыс
кездегі қызметін бақылап отырады, алдына алу жұмыстарын жүргізеді.
Сынып жетекшісі осы мектепішілік есепте тұрған оқушымен атқарылған
жұмыстардың сараптамасын жасайды.



Сынып жетекшісі жасӛспірімге

қатысты


бақылау
жұмыстардың
нәтижесін

(сабақ босату,

тәртіп бұзу) ата
-
анасына міндетті түрде жеткізіп
отырады.


Егер бірнеше рет сабақ босату, сабаққа дайындалмау жүйелі түрде үнемі
қайталанатын болса ата
-
ана баласымен бірге құқық

бұзушылық Кеңесі
отырысына шақырылып,

келесі сұрақтар қаралады:

29


-
жасӛспірімді оқыту мен тәрбиелеуге байланысты ата
-
аналық міндеттерді
орындамау;

-
кәмелетке толмағанның білім алудан бас тартуы

(сабаққа келмеу, үй
тапсырмасын орындамау, сабақ үстінде жұмыс істемеу).




Қ
ұқық

бұзушылықтың алдын алу Кеңесінің мектеп әкімшілігінің
алдында ӛтініш жасауға құқығы бар:

-
тоқсан бойы оқушымен жеке қосымша сабақтар ӛткізу кестесін құруға;

-
каникул уақытында оқушымен жеке қосымша сабақтар ӛткізу кестесін
құруға;

-
пәндер бойынша
орындауға тиісті тапсырмаларды тапсыру уақытын
белгілеу және оның орындалысын қадағалауға;

-
ұзақ

уақыт бойы емлеліп жатқан немесе аса қауіпті әлеуметттік жағдайда
тұрған кәмелетке толмағандар үшін оқу жылы мерзімін немесе оқу тоқсанын
аяқтау мерзімін ауы
стыруға.


Егер ата
-
аналар мектептің ұсынған кӛмегінен бас тартып, ӛздері баласының
мәселесімен айналыспаса, мектеп әкімшілігі Кәмелетке толмағандар ісі және
олардың құқығын қорғау комиссиясына
ӛтініш

жасау туралы шешім
қабылдайды:

-
спирттік ішімдіктерд
і, есірткілік, психотроптық құралдарды пайдаланушы
жасӛспірімдермен, әкімшілік жауапкершілікке тартылған немесе арнайы
оқу
-
тәрбие орындарынан,

жабық типтегі емдеу
-
тәрбиелеу орындарынан
келген жасӛспірімдермен алдын алу жұмысын жүргізу туралы;

-
әкімшілік

жауапкершілікке тартылуға тиіс ісі үшін жасӛспірімге қатысты
материалдарды қарауға;

-
мектепішілік есепте тұрған жасӛспірімдерге қосымша білім беру сабақтарын
ұйымдастыруға кӛмек сұрауға;

-

мектепішілік есепте тұрған жасӛспірімдерге жазғы демалыс пен бос

уақытын қамтамасыз етуді ұйымдастыруға кӛмек сұрауға;

-
15 жасқа толған жасӛспірімдерді білім беру ұйымынан шығару ,оқытудың
басқа түріне ауыстыру немесе басқа білім беру ұйымына ауыстыру туралы.


VІІ.
Ереженің орындалуын бақылау

7.1.

Осы қызметті жүргізу

және бақылау жауапкершілігі,

білім алушыларды
мектепішілік есепке қою және есептен шығару, қажетті құжаттарды
рәсімдеуді білім беру ұйымының әлеуметтік педагогі жүргізеді.

7.2. Жүргізілген жұмыс сапасын осы Ережеге сәйкес бақылау жауапкершілігі
білім беру

ұйымы директорының тәрбие ісі бойынша орынбасарына
жүктеледі.





30



1

ҚОСЫМША


МЕКТЕПІШІЛІК ЕСЕПКЕ ҚОЮҒА ҰСЫНЫС


Оқушының т
егі:____________

аты___
________жӛні
____________________

Сыныбы

___________________
туған жылы
_________________

Есепке қою себебі
____________________________________________

_____________________________________
_____________________________


__
______________________
мектепішілік

есепке қою қажет деп есептейміз
.


Директордың тәрбие ісі жӛніндегі орынбасары
__
____________________

Әлеуметтік

педагог
________________________


Сынып жетекшісі

___________________________

«___» «____________» 20
___
жыл


2

ҚОСЫМША

ОҚУШЫҒА ҚЫСҚАША МІНЕЗДЕ
МЕ

___________________________________________________


(
оқушының аты
-
жӛні,

туған күні
)

Білімділік деңгейі
_______________
______________________________

Мектептегі тәртібі
__________________
______________________________

Мектепішілік есепке қою себебі туралы

мәлімет
______________________________
______________________________


Құрбыларымен

ортадағы , отбасындағы ,үлкендермен қарым
-
қатынасы
__________________________________________________________________
____________________________
____________________________
__________

Үйірмелерге
,

секцияларға қатысуы

_____________________________
_______


Зиянды әдеттері
____________________________
_______________________


Қызығушылығы
, сүйіп айналысатын ісі және т.б.

____________________________________________________________
______
______________________________________
____________________________

Директордың тәрбие ісі жӛніндегі орынбасары

___
______________________


Сынып жетекшісі

_________________________________________
______

Күні

_________


3

ҚОСЫМША

«КЕЛІСІЛДІ
»

Директорд
ың ТІЖ орынбасары

___________

« ___» « _________» 20 __

ж
.



31



ЖЕКЕ АЛДЫН АЛУ ЖҰМЫСЫНЫҢ ЖОСПАРЫ


Кәмелетке
толмаған оқушымен

_______________
__________________




Шаралар

Мерзімі

Жауапты

1

Білім беру ұйымы мамандарымен ӛзара
әрекеттесуі,

бірлескен жұмысы
: (педагог
-
психолог, әлеуметтік педагог, тәрбиеші және
т.б.
)





2

Оқу
-
тәрбие қызметі
:


(
пән мұғалімдері
,

балаларға арналған қосымша
білім

беру ұйымдарының педагогт
е
р
і

және
т.б
.)





3

Отбасымен жұмыс





4

Басқа алдын алу жұмысын жүргізетін ұйымдар
мамандарымен бірлескен жұмыс


(
қамқоршылық

және қорғаншылық бӛлімі
,

балаларға арналған
қосымша білім беру,

спорт, мәдениет және т.б.
ұйымдар
)




Сынып жетекшісі

_________________________
_____________

Әлеуметтік

педагог

_________________________________________

Педагог
-
психолог _________________________________________


« ____» « ___________» 20___ жыл
.



4

ҚОСЫМША

Жасӛспірімді жеке зерттеу картасы

(

мектепішілік есепке қоюда
)


Мектепішілі
к есепке қою
______
_
_______________Шығару
_____
___________

Қайтадан

қою
______________________
Шығару
____
______________________

1.

ТАӘ
_________________________________
_______________________

2.

Мектеп,

сынып

____________________________
__________________
__

3.

Үйінің

ме
кен
жайы,

телефоны
_____________
_____________________

4.

Нақты тұратын жері

__________
________________________
_________

5.

Осы мектепте қай уақыттан баст
а
п
оқиды
__________________________

6.

Ата
-
анасы туралы мәлімет

(
ТАӘ
,
туған жылы
, жұмыс орны,
мамандығы
):


32



Шешесі
___________________________________________________________


Әкесі
___________________________________________________________
__
Қамқоршысы

_____
____________________________
________

7
.
Отбасының әлеуметтік статусы
_______________
___________________

8.
Жасӛспірім мінезінің ерекшеліктері, нақты және жасырын әлсіз тұстары

_______________________________________
_____
______________________

9.
Жасӛспірімнің
қызығушылықтары
, айналысатын сүйік
т
і ісі, бейімі

________________________________________________________
__________

10.
Отбасы жағдайына мінездеме

(
отбасы құрамы, ата
-
анасының тәрбиеге,

мектепке қарым
-

қатынасы , оқушыға сабақ оқуға жағдай жасалғаны немесе

жағдайдың болмауы
)
__________________________________
_
_______________________________
________________________________
____________________________
______

10.
Сабаққа қарым
-
қатынасы
,

сабаққа қатысуы

___________________________________________________________
____
___

12.
Үйірме
,

клуб,

секцияларға қатысуы
___________________________
______

13.
Қоғамдық

пайдалы еңбекке қатысуы
__________________________
______

14.
Кімдермен

дос

(

мектепте
,
тұратын жерінде
)
________________________________________________________________
__
____________________________________________________________
______

15.
Кімді беделді деп санайды және неге

_______________________________________________________________

16.
Достарымен қарым
-
қатынастары

(
астын сызу
): барлығымен тең
,
тәуелді
,
басқарушы
.

1
7.
ІІБ есепте тұратындығы туралы ақпарат және тұру себебі
_______
______

18.
Кәмелетке толмағандар ісі және олардың құқығын қорғау комиссиясында
қаралды ма?

__________________________________________________________

19.
Құқық

бұзушылықты жасаған уақыты және орн
ы
_______________
_____

20.
Жазалау шаралары
__________________________
___________________

21.
Жасӛспіріммен


жүргізілген

жұмыстың негізгі жоспарланған бағыттары

__________________________________________________________________
_________________________________
___________________________
______

22.
Ағымдағы оқу жылындағы оқу үлгерімі
_____________________________


Әлеуметтік

педагог осы құжатты рәсімдейді


Мектепішілік есепке қою немесе есептен шығару туралы а
та
-
анаға
жіберілетін ескертпе хабарламалар

үлгісі


№___
__ «_____»____________20__

ж
.

Т
АӘ

(кімге
)________________________

33


ЕСКЕРТПЕ ХАБАРЛАМА

Сізге,

Құқық

бұзушылық Кеңесі шешімімен №______мектептің
№____хаттамасы негізінде кәмелетке толмаған _______жылы туған
,_____сынып оқушысы,
__________________
мекен
жайында т
ұратын

жасӛспірім


__________________________________________
мектепішілік есеп
к
е
қойылғандығы туралы хабарлаймыз
.


Директор

________________

«Таныстырылды
»___________________

№_____ «_____»____________20___

ж
.

Т
АӘ

(кімге
)_______________


ЕСКЕРТПЕ ХАБАРЛАМА

Сізге,

Құқық

бұзушылық Кеңесі шешімімен №______мектептің
№____хаттамасы негізінде кәмелетке толмаған _______жылы туған
,_____сынып оқушысы,
__________________
мекен
-
жайында тұратын
жасӛспірім


__________________________________________
мектепішілік есептен
шығарылғандығы туралы хабарлаймыз.


Директор ________________

«Таныстырылды»___________________

№__
___ «_____»____________20___ ж.

Мектепішілік есепте тұрған оқушылармен жеке жұмыс түрлері




Жұмыс түрі


1

Оқушыға пси
хологиялық


педагогикалық күнделік бастау


2

Мінездеме жазу


3

Сабаққа қатысуын бақылау


4

Ағымдағы үлгерімін бақылау


5

Профилактикалық әңгімелер

ӛткізу


6

Оқушыны қадағалау мақсатында сабақтарға қатысу


7

Психологиялық


педагогтік кӛмек кӛрсету


8

Тәртібін түзету


9

Мектептегі, сыныптағы іс


шарларға қатыстыру


10

Бос уақытын ӛткізуді ұйымдастыру, үйірмелер, секцияларға тарту


11

Еңбекке орналасуға кӛмектесу


12

Пәтерлеріне бару


13

Ата


аналарымен
бірлескен ӛзара әрекеттерді

ұйымдастыру


14

Ата


ана үшін
кеңес ӛткізу


15

Құқық

бұзушылықтың алдын алу К
еңесіне ата


аналарын шақыру


16

Ата


аналарды арнайы дәрістерге

шақыру


17

Аталған оқушы
лардың ата


анасына психологиялық



педагогтік
кӛмек кӛрсе
т
у


34


Қарағанды

облысы Ішкі істер д
епартаменті әкімшілік полиция
Басқармасы ювенал
ды полиция бӛлімінің м
ектепішілік есепте тұрған
оқушылармен жүргізілетін жұмыстарды ұйымдастыру бойынша
ұсыныстары


Мектеп
ішілік есепте тұрған оқушылардың әрқайсысымен келесі
жұмыстарды жүргізу қажет:

-

жас
ӛсп
ірімнің қанағатсыз мінез құлығының, іс
-
әрекеттерінің
себептерін
анықтауға тырысу, ӛз

тарапынан қоғамға қарсы әрекетке бармау ту
ралы
үнемі онымен алдын алу

әңгіме
лерін

жүргізу (жасӛспір
і
ммен жеке әңгіме
жүргізгенде оны осы әрекеттері үшін қандай қылмыстық
және әкімшілік
жауапкершілікке тартылатындығы туралы

айтып,

қолданылатын

жаза
түрлерімен таныстыру қажет
)
, коллегиалды түрде (полиция қызметкері,

педагог,

әлеуметтік

педагог,

педагог
-
психолог) девиантты тәртіпті
жасӛспірімге әсер ету жолдарын қарастыру жол
ын анықтау;

-
ата
-
аналардың қоғамға қарсы
, жат

іс
-

әрекеттерінің себептерін ашу


(
баласының тәрбиесіне қатыспайтын,

ӛзінің

ата
-
аналық міндеттерін толық
атқармайтын немесе жасӛспірімді тәрбиелеуге кері зиянын т
игізетін,
баласын қажет

заттармен қамтамасыз

етпейтін ата
-
аналарды

анықтау
)

және
олардың ісін кәмелетке толмағандар

ісі және оның құқығын қорғау
комиссиясына (КІжОҚҚК) қарауға дайындау;

-
осы жасӛспірімдерді үнемі бақылауда ұстау, тұрғылықты жерлеріне барып,
тұрмыстық жағдайларын зерттеу,

тұрмыс жа
ғдайы

туралы актіні толтыру,

ата
-
аналарымен баласының қылығы туралы әңгімелесу;

-
оқушылар арасында психотроптық заттарды

немесе басқа да бас
айналдыратын заттарды

қолда
н
удың зияны, ішімдікпен әуестену
дің зияны,
темекі тартудың алдын алу бойынша түсіндіру
жұмыстарын жүргізу,
медициналық қызметкерлермен бірлесіп осы тақырыптағы ақпараттылық
білім деңгейлерін, онық зардаптарын анықтау мақсатында сауалнамалар
жүргізу.


Есепте тұрған оқушылармен жұмысты ұйымдастыру
.

«Қиын» балалармен жұмысты ұйымдастыруды

шар
тты түрде келесі
жолмен ұйымдастыруға болады:

-
Жасӛспірім ӛсіп жатқан отбасын мұқият зерттеу
.

Осы жағдайға қалай
түскендігі және жағдайдың

тууына себеп болған жағдайларды анықтау;

-
Отбасымен,

сонымен бірге жасӛспіріммен сенімділік аясында ӛзара
жағымды қ
арым

қатынас орнатып, түзелуге мүмкіндік беру

және олардың
арына
, намысына тимеу;

-
Стереотиптердің күрес
у уақыты
. Бір жағынан дұрыс кӛзқ
арас
қалыптасып,

жақсыға ұмтылу пайда болады
, ал екінші жағынан

қалыптасып
қалған санадағы

ӛзгертуі қиын

«ештеңе істе
меушілік»
сезімі бас кӛтеріп
тұрады.

Сондықтан да жақсылыққа ұмтылу қасиеті , қалыпты тәртіп
ережелерін сақтау адамның ӛзінің ішкі қажеттілігінен туу қажет екендігін
ескерсек,

осы бағытта да жұмысты ұйымдастыру ауадай қажет. Әдетте,
35


жасӛспірім мен

оның ат
а
-
анасының санасына әсер ету арқылы олардың іс
-
әрекетін,

белсенділігін
дұрыс жолға бағыттаған жағдайда

бұл жұмыс
табысты болады;

-
Бекіту кезеңі
.

Б
ұл

кезеңде «қиын» оқушының іс
-
әрекетінде

жағымды
динамикалық ӛзгерістердің болуы, ӛзге құрбы
-

құрдастарымен
толық қарым
-

қатынас орнатуы айтарлықтай кӛзге түседі,

яғни,

байқалады.


«Қиын» балалардың шын мәнінде ӛзге сыртқы әсерлерге тез еліктеп
кететін әлсіз тұлғалар екенін ескерсек,

олармен қарым
-

қатынас орнатуды
алдымен оның айналасындағы
лармен танысудан

бастаған жӛн.

Осылай сіз
оның қызығушылықтарын, кейбір әдеттерін

біле аласыз, әрі жасӛспірімді сол
оған кері әсер ететін ортадан алып шығу үшін нақты қадамдар жасай аласыз.
Сонымен бірге құрбы
-
құрдастары, ӛзінен үлкен оқушылардан,

ата
-
аналары
тарапынан

к
елетін жағымсыз ықпалдарға тәуелді,

яғни,

ықпалдар алдында
әлсіз басқа да

жасӛспірімдерді байқайсыз.



Осы міндеттерді шешуде,

дер кезінде тӛніп келе жатқан
қақтығыстық жағдай болмас үшін келесі шараларды ӛткізу қажет
:

а) отбасындағы микроортаны зертт
еу

(отбасы
мүшелері арасындағы ӛзара
қарым
-
қатынас

деңгейі, жасӛспірімге кері әсер етуші тұрмыстық,
материалдық жағдайларды анықтау);

-
аулада, кӛшеде

(кӛшедегі достарының әсер етуі, бейресми топтарға қатысу)

-
сыныпта,

мектепте (сыныптастарының арасында тұ
лғалық алатын орны,
беделі);

б)

педагогикалық консилиум ӛткізу, жасӛспірімнің пәндерге
қызығушылығын білу, бағдарлама бӛлімдері бойынша білім, білік,
дағдыларын анықтау, психикасының,

мінез
-
құлқының ерекшеліктерін білу
,
бейімдері мен әдеттерін білу, зиянд
ы әдеттерге бейімділігі туралы және
денсаулығы туралы ақпаратты білу;

в)
зиянды әсерлерді жоюдың мүм
кіндіктері туралы, қоғамға жат

іс
-
ә
рек
еттердің алдын алу, жағымсыз

мі
нез
-
құлықты жӛндеу,

ӛзгерту
,
жағымды,

дұрыс тәртіптерді, іс
-
әрекеттерді қалыптастыру ту
ралы нақты
шешімдер шығару.



Екіншіден,

белгілі бір уақытта шешілуге тиісті


оқушымен
жүргізілетін
жеке жұмыс
тың нақты міндеттерін анықтау. Қойылған міндеттерді жүзеге
асыруда келесі әдістемелік нұсқауларды басшылыққа алу қажет:

-
үнемі

сабаққа қатысу
ын бақылап отыру және ата
-
анасын
а

хабарлау
;

-
жасӛспірімді үнемі қоғамдық пайдалы жұмыстарға қатыстыру, мектептің
қоғамдық жұмыстарымен айналысуға міндеттеу;

-
нақты оқушылардың ақпаратты қабылдауына негізделген сынып
сағаттар
ын
,

жиналыстар ӛткізу;

-

алды
н

ала ойластырылған тақырыптар аясында жасӛспірімдермен жүйелі
түрде жеке әңгімелер жүргізу, жағымды,

ӛзара

түсіністікпен әңгімені
қалыптастыру үшін және сол уақыттағы жасӛспірімнің психол
о
гиялық
жағдайын еск
е
р
е
отырып
, оның

назарын аудару мақсатында әңг
іме
ұйымдастыра білу;

36


-

жасӛспірімді сыныптан тыс,

мектептен тыс тәрбиелік шараларға кірістіру,
оның осы сабақтарға,

үйірмелерге
,

секцияларға
қатысуына


назар аударып
отыру;

-

жасӛспірімдерді мақтау, мадақтау арқылы жағымды эмоцияларды
қалыптастыру

(алғ
ыс білдіру
,

туған күнімен құттықтау
);

-

отбасындағы ахуалды үнемі бақылап отыру және ата
-
анаға әсер етудің
барлық әдіс
-
тәсілдерін қолдану
;

-
жалпы

оқу қоры есебінен материалдық кӛмек кӛрсету ( қажет болған
жағдайда), сонымен бірге басқа да мемлекеттік және

мемлекеттік емес
әлеуметтік құрылымдар есебінен де кӛмек кӛрсету;

-
оқушының
тәрбиесімен айналысушы барлық

тұлғалармен, барлық
педагогтер
мен, тәлімгерлермен үнемі байланыс жасап, ақпарат алмасып
отыру;



Егер оқушы ІІБ есепте тұрған жағдайда бұл жұмыс
қа

жүйелі түрде
жасӛспірімдер ісі бойынша инспекторлар да тартылады.


«Қиын» жасӛспірімдер
мен жұмысты ұйымдастыруда

мектеп
директорының оқу
-
тәрбие ісі бойынша орынбасарлары да үнемі
жеке
кӛмек
кӛрсетеді
. Бұл шараларға сыныптың,

мектептің оқушылар ұжымы,
ж
астардың қоғамдық ұйымдары да тартылады
.

«Қиын» жасӛспірімдермен жекеленген жұмыстарды ұйымдастыруда
келесі педагогикалық әдіс
-
тәсілдер қолданылады:

-
достық,

тең дәрежедегі байланысты орнату;

-
кәсіби бағдар бойынша әңгімелесу;

-
оқушының достарымен танысу;

-
демалыстарды бірге ӛткізу,

бос уақытын ұйымдастыруға кӛмектесу;

-
пайдалы іске бағыттау және осы істе мектеп инспекторымен бірге
сынып жетекшісі де қатысады;

-
жасӛспірімнің мінезіндегі, іс
-
әрекетіндегі жағымды да, жағымсыз да
фактілер болса, ол туралы ақ
парат
ты үнемі ата
-
аналарына

жеткізіп отыру.


Параллель сыныптар арасында,

оқу топтарында

оқушылармен
құқықтық, ішімдік, есірткі құралдарын пайдаланудың, ӛрт қауіпсіздігінің,
жол
-
кӛліктік жарақат алудың алдын алу тақырыптарында әңгімелер жүргізу
қа
жет. Оқушылардың жасаған қылмыс, құқық

бұзушылық әрекеттері де
ескерту мақсат
ында басқа оқушыларға

жеткізіліп отырылуы керек.


Жасӛспірімнің

отбасылық
тұрмыстық жағдайын зерттеу

а
ктісі


_________________________________________________________
____

Менімен______________________________________________
____________

бірігіп____________________________________________
________________

(ата
-
аналары,

сынып
жетекшісі

және т.б.
)
қатысуымен________________________________________________________

_________
__________________________
_______________________________


37


Отбасының

тұрмыстық жағдайын
тексердік__________________________________________________________
________________________________________________
__________________

Отбасы

құрамы:

1.
_______________
____________________
______________________________

2._____________________________________
____________________________

3.___________________________________
______________________________

4.___________________________________
______________________________

5
.___________________________________
______________________________

Ата


анасынының жұмыс орны:

Әкесі
_______________________________________________

Шешесі__________________________________________

Отбасы
________
адамнан
тұрады
.

Тұрғын үй ауқымы
___________________________________

Тазалық жағдайы___________________________
________

Қажетті

жиһаздары
__________________________________________________________
____
бар.

Отбасының


жалпы еңбек табысы
____________

теңге, _________ адамға.

Отбасындағы

қарым
-

қатынас______________________________

Ата


анасының
мінездемесі_________
_______________________________________________
__________________________________________________________________
__________________________________________________________________

Зерттеу неге байланысты ӛткізіл
ді___________________________

Қорытынды
______
_______________________________________________

Бақылауды ӛткізген_______________________________________

Ӛткен

мерзімі____________________________________

Акт жасаушылар ТА
Ж (қолдары
қойыл
а
ды)___________________________________
______________________


Мект
епішілік есепте тұрған оқушының мінездемесі

1.

Оқушының ТА
Ә
, сыныбы_____________________________

2.

Туған айы, күні, жылы__________________________________

3.

Мекен
жайы, телефон нӛмері___________________________

4.

Ата


аналар туралы мәлімет _________________________
__


Анасы

Әкесі


ТАӘ



Жұмыс орны



Атқаратын міндеті



Байланыс

телефондары



5.
Отбасының
ӛзге

мүшелері туралы мәлімет:

Әжесі
, атасы, апа


сіңлі, аға


бауырлары және ӛзгелер (астын сызу)

38


Аты


жӛндері ______________________________________
_

Олардың жұмыс, оқу орындары
_________________________________________________
_________________

6.

Жанұясына

мінездеме, ӛзара қарым
-
қатын
астары:_
______________________________________
________________
______________________________________
__________________
__________

7.
Жанұяның жасӛспірімге ықпалы
:
_____________________
_____

8.
Б
юджет және жанұяның тұрмыстық
-
материалдық
жағдайы
:
________
________

9.
Оқушы

қай кезден аталмыш мектепте оқиды__________
_______________

10.
Сыныптастарымен
қарым
-

қатынасы
:____
__________
_________

11.

Оқуға, мектепке кӛзқарасы, оқу үлгерімі
:
__________________

12.

Мектептің, сыныптың ӛміріне араласуы, қатысуы:___
________________

13.

Қызығушылығы
,

әуестігі
,

ықыласы, бос уақытты қалай
ӛткізетіні
:
____
____________
______

14.

Есепке қою мерзімі,
себебі
:
_______________
__________
________





Білім беру ұйымының атауы

Мектепіш
ілік есепке қойылған оқушының

жеке

іс
і

Тегі/
Фамилия

ИВАНЕНКО

Аты/
Имя

ВИКТОР

Әкесінің

аты/
Отчество

СЕРГЕЕВИЧ

Туған жылы/
Год рождения

25.05.2004


Мекен
жайы/
Домашний адрес




Есепке қойылған күні
:

«
___
» ________ 20____

ж.





Педагогикалық кеңесте не
месе

директор жанындағы мәжілісте
қарастырыл
а
ды




хаттамасы
___

«__» ____ 20
_ ж
.


М
ектеп директорымен


бекі
тіл
е
ді


«
____» ______20__ж








39


Кәмелетке толмаған балалар арасындағы
қаңғыбастық

пен
қараусыздықты

алдын алу бойынша рейдтерд
і ӛткізу ережелері


Жалпы ережелер

1.1.
Р
ейд
тер кәмелетке толмаған балалар арасындағы қараусыздықты және
құқық

бұзушылықты
ң

алдын алу мәселелерін
бірыңғай шешу
, олардың
құқықтары мен заңды қызығушылығын

заңды т
үрде


қорғау мақсатында
ӛткізіледі.


1.2. Рейдтерге қатысушылар ӛз әрекетінде бала құқықтары туралы
Конвенцияны, ҚР Конституциясын, ҚР «
Қазақстан

Республикасындағы
баланың құқықтары туралы» Заңын, Қазақстан Республикасының «Неке
(ерлі
-
зайыптылық) және от
басы туралы» Кодексін, Қазақстан
Республикасының 2004 жылғы 9 шілдедегі «Кәмелетке толмағандар
арасындағы құқық

бұзушылықты
ң

алдын алу және балалардың
қараусыздығы мен панасыздығын болдырмау туралы» Қазақстан
Республикасының Заңын, Қазақстан Республикасыны
ң

2009 жылғы 4
желтоқсандағы «Тұрмыстық зорлық
-
зомбылықты
ң

алдын алу туралы» №214
Заңын басшылыққа алады.


1.3.
Рейдке қатысушылард
ың құрамын мектеп директоры жасақтайды және
бекіте
ді.


1.4.
Рейдті ӛткізу күні т
уралы мәлімет әр айдың 20
-
на

дейін беріледі
.

2.
Рейдтің негізгі міндеттері

2.1.
Қиын

ӛмірлік жағдайлар
да қалғ
ан балаларды анықтау, оларға әр
түрлі
кӛмек беру
.

2.2.

Құқық

бұзушы

жасӛспірімдерді
, жағымсыз бағыттағы кәмелетке
толмаған топтарды анықтау, олардың құқық

бұзушылық тәртібін
ің

алдын
алу.

2
.3.

Кәмелетке толмағандардың қараусыздығын, құқық

бұзушылығын,
қоғамға

қарсы іс
-

әрекеттердің

алдын алу, олардың себептері мен жағдайын
анықтау және болдырмау.

2.4.

Құқықбұзушы

және ішімдік, нашақорлық, уландыратын
заттарды
пайдаланушы

кәмелетке толмаған
балаларды анықтау.

2.5.
Кәмелетке толмаған балалардың
адамгершілікке жат қылықпен ӛмір
сүретін

отбасылары мен ата
-
аналарын анықтау. Анықталған фактілер
негізінде (заңға сәйкес) олармен шаралар жүргізу.


2.6.
Кәмелетке толмаған балалардың жиналатын орындар
ын (шатырлар,
жылу құбырлары, подъездер, жертӛле т.б.) анықтау және анықталған
фактілер негізінде (заңға сәйкес) олармен шаралар жүргізу.

2.7.
Оқушылар
дың тұрғылықты

жерлеріне байланысты бос уақытын
ұйымдастыруды бақылау.

2.8.
Қоғамдық

орындарда,

кӛшелерд
е қайыр
шылықпен айналысатын

немесе
қараусыз жүретін
бақылаусыз балаларды анықтау және табу.

3.

Р
ейдтердің түрлері

40


3.1.

Жалпы

мектепішілік

ата
-
аналар комитетінің тӛрағасы

(тӛрайымы)

жауапты болып тағайындалған ата
-
аналар

п
атрулі
(
мекенжай бойынша).

3.2.
Ұйымдастырушысы

ТЖ жӛніндегі директордың орынба
сары, әлеуметтік
педагог, Ішкі істер бӛлімі болып табылатын а
та
-
аналар патрулі, мектеп
әкімшілігі, сынып тәрбиешілері, қоғамдық ұйымдастырушылар
дың

бірлескен
рейдтері.

4. Рейдті ӛткізу жағдайлары

4.1. Ре
йд
1 айда 2 рет ӛткізіледі,

рейдке қатысушыларды мектеп директоры
тағайындайды және бекітеді
.

4.2. Рейд
ті

әлеуметтік

педагог,
ТЖ жӛніндегі директордың орынбасары,

сынып тәрбиешілері, ІІБ

инспекторы


бірлесіп
ӛткізеді
.


4.3.

Рейдті ӛткізу
жауапк
ершілігі
әл
еуметтік педагог пен директордың
тәрбие ісі жӛніндегі орынбасарына жүктеледі
.


4.4.

Рейд басталмастан бұрын
баратын орындар және тексерілетін

отбасылар тізімі жасалады.

4.5.
Отбасы
лар
ға


барғандығы жӛнінде
үй
-
тұрмыстық жағдайды зерттеу
актіс
і жасал
ады ж
әне

қажеттілік болса,

ІІБ инспекторының хаттамасында
кӛрсетіледі.



41





БЕКІТЕМІН

М
ектеп директоры _______




күні

Жасӛспірімдер
арасындағы қараусыздық

және құқық

бұзушылықтың алдын алу
Кеңес
і отырыстарының

кестесі


20_
-

20
_ оқу жылы

«_______
»

КММ



ай
лар

к
үндер

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

қыркүйек




























қазан




























қараша



демалыс


















желтоқсан




























қаңтар

демалыс





















ақпан




























наурыз




















демалыс

сәуір




























мамыр





























-


Кеңес

күні

Орынд. әлеуметтік педагог

Аты
-
жӛні

42




БЕКІТЕМІН

М
ектеп директоры _______





«____»______________20
____

ж
.


Құқықбұзушылықты

алдын алу бойынша Кеңестің жұмыс жоспары




Құқық

бұзушылықты алдын алу Кеңесінің жұмыс жоспары

20___


20____ оқу жылы



п/п

Іс
-
шаралар

Мерзімі

Жауаптылар

1.

Құқық

бұзушылықтың алдын алу бойынша Кеңестің жұмыс жоспары
н бекіту.
Жазғы мерзімде орын алған құқық бұзушылықтарды талдау.

МІЕ және
ІІБ инспекторы есебіндегі оқушылардың тізімін түзету, реттеу

Қамқорлыққа

алынған балалардың тұрмыстық жағ
дайын зерттеу.

Оқушылармен мектепте және қоғамдық орындардағы тәртіп нормалары туралы
әңгімелесулерді

ӛткізу.

тамыз
-
қыркүйек

Әлеуметтік

педагог,
ТІЖ
директордың орынбасары,
сынып жетекшілері, ІІБ
КТІ инспекторы

2.


«Девиант
ты
»
оқушылар
. (девиант
тық тәртіп
тің сипаты, бұл категорияға жататын
балалармен жұмыс түрлері)

Сынып жетекшілері және психологтер берген мінездеме бойынша тәуекел топқа
жататын балалардың тізімін бекіту.


«Тәртіп ережелерін және мектеп Жарғысын орындау» бойынша барлық
сыныптарда ата
-
ан
алардың жиналысын ӛткізу.


МІЕ және
ІІБ инспекторы есебіндегі оқушылардың күзгі демалысын
ұйымдастыру.


Сабаққа себепсіз қатыспаған оқушылармен әңгімелесу.

қазан

Педагог
-
психологтер,
әлеуметтік педагог,
ТІЖ
директордың орынбасары,
сынып жетекшілері

3.

Кәмелетке толмаған балалар арасындағы құқық бұзушылық, қараусыздық пен
қараша

Педагог
-
психологтер,
43


панасыздық жағдайын зерттеу, 1 тоқсан бойынша әлеуметтік зерттеулерді
ұйымдастыру.


Сынып жетекшілерінің МІЕ және
ІІБ инспекторы есебіндегі оқушылармен
жұмысының қорытындысы.


Жас
ӛспірімдерді

мектеп және сыныптың тәрбиелік шараларына, үйірмелер мен
секциялар жұмысына, қоғамдық тапсырмаларға қатысуға тарту.

Маңызды себепсіз сабаққа қатыспаған оқушылармен әңгімелесулер ӛткізу.

әлеуметтік

педагог,
ТІЖ
директордың орынбасары,
сынып жетекшілері

4.

1 жартыжылдықтағы мектеп бойынша құқық бұзушылықтардың талдауы.
ІІБ
инспекторы
мен


бірлескен

жұмыс.
МІЕ және
ІІБ инспекторы есебіндегі
оқушылардың тізімін түзету. Сыныптық ата
-
аналар жиналыстары.

«Отб
асылық
тәрбиенің мәселелері»тақырыбында ата
-
аналар үшін дәрістер.

МІЕ және
КТІ инспекторы есебіндегі оқушылардың қысқы демалысын
ұйымдастыру
. 8
-
11 сынып жетекшілерінің құқық бұзушылықтарды алдын алу
бойынша жұмысы. Балаларын тәрбиелеуден бас тартқан а
та
-
аналармен
әңгімелесулер жүргізу.

желтоқсан

Әлеуметтік

педагог,
ТІЖ
директордың орынбасары,
сынып жетекшілері

5


Сынып
жетекшілерінің

МІЕ және
ІІБ инспекторы есебіндегі оқушылармен
жұмысының қорытындысы.

Кәмелетке толмаған балалардың ата
-
аналары және

басқа ӛкілдерімен ӛзара әрекет.

Жетім балаларды мемлекеттік мекемеге жіберу немесе кәмелетке толмаған
жаӛспірімдерді қамқорлыққа алуды рәсімдеуге кӛмек кӛрсету

қаңтар

Әлеуметтік

педагог,
ТІЖ
директордың орынбасары,
сынып жетекшілері

6


Полициямен
бірлес
у Отрядының жұмысы


«Девиантты балалардың» пәтерлеріне бару рейді бойынша қорытынды жасау.

Оқушылармен жеке сӛйлесу.

ақпан

Әлеуметтік

ТІЖ

директордың орынбасары,
сынып жетекшілері

7

Тәуекел топқа жататын, МІЕ және
ІІБ инспекторы есебіндегі оқушылармен

ӛт
кізілетін психодиагностикалық және психотүзету жұмыстың талдауы.


3


тоқсандағы мектеп бойынша құқық бұзушылықтардың талдауы.

МІЕ және
ІІБ инспекторы есебіндегі оқушылардың кӛктемгі демалысын
ұйымдастыру
.

наурыз

Әлеуметтік

педагог,

сынып жетекшілері

8.


Сыныптық ата
-
аналар жиналыстары. «Жағымсыз әдеттер.Олармен қалай күресу
сәуір

Әлеуметтік

педагог,
ТІЖ
44


керек?» ата
-
аналар үшін дәрістер.

Білім алудан бас тартқан, құқық бұзушылыққа жақын балалар және олардың ата
-
аналарымен жеке сӛйлесуді ұйымдастыру.

Сынып жетекшісінің МІЕ және ІІ
Б

инспекторы есебіндегі оқушылармен
жұмысының қорытындысы.


жӛніндегі директордың
орынбасары, сынып
жетекшілері

9.

Жазғы мерзімде құқық бұзушылықты алдын алу бойынша оқушылармен
әңгімелесулер

ӛткізу. МІЕ және
ІІБ инспектор
ы есебіндегі оқушылардың жазғы
демалысын ұйымдастыру
. Кеңестің жыл бойындағы жұмысын талдау.

ма
мыр

ТІЖ директордың
орынбасары


10

«Тәртіп сақтау», «Жасӛспірім» кешенді алдын алу іс


әрекеттері операцияларына
қатысу.

жыл бойы

ТІЖ директордың
орынбаса
ры, мектеп
инспекторы

11.

Темекі шегу, ішімдік,нашақорлықтың алдын алу, ЖИТС алдын алу бойынша ,
құқықтық

тәрбиелеу бойынша декадалар ӛткізу.

жыл бойы

Әлеуметтік

педагог,
ТІЖ
директордың орынбасары,
сынып жетекшісі,
медқызметкерлер


Тәрбие жұмысы жӛнінде
гі директордың орынбасары













45




БЕКІТЕМІН

Мектеп директоры _______

«____»______________20 ж.


20 _______ 20
_________ оқу жылында білім беру ұйымдарында кәмелетке толмағандардың арасында құқық
бұзушылықтың алдын алу жұмысының жоспары



Іс
-
шараның атауы

Орындау
мерзімі

Ӛткізу

орны

Жауапты

Қорытынды

түрі

I.

Алдын алу жұмыстарын ұйымдастыру, әдістемелік, ақпаратт
ық қамтамасыз ету.

1.


Сабаққа қатыспайтын, себепсіз босататын
балалар мен жеткіншектерді табу бойынша
іс
-
шараларды ұйымдастыру және сабақтан
қалуға себеп болған жағдайцлар мен
шарттарды жоюға шаралар қолдану.


Жыл бойы


Сынып жетекшілері
,
әлеуметтік

пе
дагог
,
мектеп инспекторы

Директордың
қатысуымен

жиналыс

2.


Қиын

ӛмірлік жағдайға тап болған
отбасылардағы балаларды анықтау және
есепке алу бойынша жұмыстарды жүргізу,
осы отбасылармен алдын алу жұмыстарын
үнемі ұйымдастырып тұру.


Тоқсан сайын


Сынып жете
кшілері
,
әлеуметтік

педагог
,
мектеп инспекторы

Мәліметтер
базасы

3.


Оқушылардың арасында құқық
бұзушылықты ескерту бойынша әлеуметтік
-
психологиялық қызметтің жұмысын
ұйымдастыру.


Үнемі


Әкімшілік
,

психолог
тер

Бұйрық

4.


Балалар мен жеткіншектерді үйірм
елерге,
спорттық секцияларға, қосымша білім алуды
ұйымдастыруға, спорттық және аула
клубтарына қатыстыруға жұмылдыру,
жұмыстарды ұйымдастыру


Жыл бойы


Әкімшілік
,

Сынып жетекшілері

Мәліметтер
базасы,
директордың
қатысуымен
жиналыс

5.


Құқық

бұзушылыққа бей
ім кәмелетке

Тоқсан сайын


Сынып жетекшілері
,
мониторинг

46


толмағандарды бос уақытта іс
-
шараларға
қамту бойынша мониторингті іске асыру

әлеуметтік

педагог
,
мектеп инспекторы

6.


Тұрмыс жағдайы нашар отбасыларындағы
балалар мен жеткіншектердің және алдын
а
лу есебінде тұрған оқушылардың жазғы
мерзімдегі демалысын қамтамасыз ету

Маусым
-
тамыз


Әкімшілік
,


сынып жетекшілері,
әлеуметтік педагог,
мектеп инспекторы

Директордың
қатысуымен

жиналыс, ББ
ақпарат

7.


Тұрғын үйге мұқтаж болған кәмелетке
толмағандарға қаты
сты тұрғын үй туралы
заңдылықтың орындалу барысына тексеріс
жүргізу

Тоқсан сайын


Сынып жетекшілері
,
әлеуметтік

педагог
,
мектеп инспекторы

ББ ақпарат

8.


Оқушылардың жеке қасиеттерін анықтау
бойынша диагностикалық жұмыстарды
ӛткізу

Жыл бойы


Психолог
тар

Дир
ектордың
қатысуымен
жиналыс

II.


Оқушыларының арасындағы бақылаусыздық пен құқық бұзушылықты алдын
-
алу


9.


Жоғары оқу орындары заң факультетінің
оқытушыларын шақыру арқылы білім
ұйымдарында құқықтық жаппай оқуды
ӛткізу


Тоқсан сайын


Ақпараттық алдын ал
у
топтарының (ИПГ)

басшылары

ББ ақпарат

10.


Аймақтық ІІБ қызметкерлерінің
қатысуымен

дәрістерді, алдын
-
алу
әңгімелерін ӛткізулерді, консультацияларды,
дӛңгелек үстелдерді,жиналыстарды
ұйымдастыру

Жыл бойы


Директордың тәрбие
жұмысы бойынша
орынбасары

ББ ақ
парат

11.


Кәмелетке толмағандар арасындағы құқық
бұзушылықты алдын алуға бағытталған
аймақтық ІІБ бірлескен жедел алдын алу
кешенді іс
-
шараларын ӛткізу

Жыл бойы


Директордың тәрбие
жұмысы бойынша
орынбасары
,
сынып
жетекшілері,
ББ ақпарат




47


әлеуметтік

педагог,
мектеп ин
спекторы

І
I
І
. Нашақорлық пен маскүнемдіктің алдын
-
алу

12.


Нашақорлыққа, маскүнемдікке қарсы
бағытталған кең ауқымды акциялар ӛткізу

Жыл бойы


Директордың тәрбие
жұмысы бойынша
орынбасары
,
сынып
жетекшілері,
әлеуметтік педагог,
мектеп инспекто
ры

ББ ақпарат

13.


Ата
-
аналар жұртшылығын кең ауқымда
жұмылдырумен бұқаралық
-
мәдениеттілік
және спорттық іс
-
шаралар ӛткізу

Жыл бойы


Директордың Т/Ж
бойынша орынбасары
,
сынып жетекшілері,

дене шынықтыру ӘБ

ББ ақпарат

14.


ІІБ Әкімшілік полиция бӛлімі
қызметкерл
ерінің қатысуымен жол
-
кӛліктік
жарақаттанудың алдын алу бойынша іс
-
шараларды ӛткізу

Жыл бойы


Директордың тәрбие
жұмысы бойынша
орынбасары
,
сынып
жетекшілері,
әлеуметтік педагог,
мектеп инспекторы

ББ ақпарат

15.


Салауатты ӛмір салтын қалыптастыру
облыстық о
рталығымен, облыстық
наркологиялық диспансерімен және басқа да
мекемелермен нашақорлық және
алкогольдік ӛнімдерді қолдануды алдын
-
алу
бойынша бірлескен іс
-
шараларды ӛткізу

Жыл бойы


Директордың тәрбие
жұмысы бойынша
орынбасары
,
сынып
жетекшілері,
әлеуме
ттік педагог,
мектеп инспекторы

ББ ақпарат

48


3 БӚЛІМ

Білім
беру
ұйымд
арында жалпыға бірдей құқықтық оқытуды
ұйымдастыру

Білім беру ұйымдарында о
қушылар
,

ата
-
аналар және педаго
гте
р
арасында
құқықтық

жаппай оқуды ұйымдастыру

жұмысы Қазақстан
Республикасы П
резидентінің 21.
06.1995 жылғы №2347 «Қазақстан
Р
еспубликасындағы құқықтық жаппай оқытуды ұйымдастыру шаралары
туралы» Қаулысы негізінде жүзеге асырылады.


Қ
ұқықтық

жаппай оқудың мақсаты
-
оқушылар мен олардың ата
-
аналарының, мұғалімдердің
жалпы
құқықт
ық мәдениетін кӛтеру
,

саяси
белсенділігін қалыптастыру. Барлық ұйымдастырылған сабақтар заманауи
әдістемелік,

интерактивтік әдіс
-
тәсілдерді қолдану арқылы жеке бостандық пен
құқықтарды қорғаудың қарапайым дағдыларын қалыптастыруға

және адамдарда
жағымд
ы
құқықтық

мінез
-
құлықты қалыптастыруға
бағытталған
болуы қажет.


Оқу жылының басында білім беру ұйымының директоры құқықтық оқуды
ұйымдастыруға және жүргізуге жауапты тұлғаны тағайындап, «
Құқықтық

жаппай оқуды ұйымдастыру
» бұйрығын шығарады. Пед
агогте
р, ата
-
аналар
және оқушылар үшін сабақтар кестесі және оқу
-
тақырыптық жоспар жасалып,

бекітіледі.


Оқу
-
тақырыптық жоспар
тыңдаушылардың (ата
-
аналар,

оқушылар,

педагогт
е
р) жас ерекшеліктеріне және кәсіби ерекшеліктеріне байланысты жеке
тұлғалық при
нциптерді ескере отыры
п жасалынып
,
жоспарда
ӛткізілетін

уақыты, сабақтардың тақырыбы
,

сағат саны, ӛткізетін жауапты тұлғалар
кӛрсетілуі керек. Жоспарда нақты қаралуға тиісті нормативтік
-
құқықтық актілер
болуы қажет. Ӛйткені негізгі мақсат
-
құқықтық нормалар
ды түсіндіру,

құқықтық

насихаттау және құқықтық ақпарат беру.


Оқу үдерісінде кӛрнекі үгіттеу құралдары, стендтер, плакаттар және т.б.
насихаттау құралы ретінде пайдаланылу керек. Сонымен бірге нормативтік
-

құқ
ықтық базаның болуына, заңнамалық

әдеб
иеттердің болуына және оның
үнемі жаңартылып отыруына аса мән берілу қажет.

Сабақтарды ӛткізудің түрлі әдіс
-
тәсілдерін,

формаларын қолдану ұсынылады:
дәрістер,

семинарлар,

олимпиадалар,

тест жұмыстары, практикалық сабақтар,

пікірталас, дӛңгелек үстелдер
және т.б.


Педагогикалық кеңесте немесе
директор жанындағы мәжілісте
қарастырылады




хаттамасы
___ «__» ____ 201_ ж
.


Мектеп директорымен
бекі
тіле
ді


«
____» ______20__ж






Білім

беру

ұйымд
арында жалпы құқықтық білім беру туралы


Ереже


I. Жалпы ерекшеліктері

1. Құқық
тық жаппай

оқу


бұл оқушыларды, педагогтерді
, ата
-
аналарды
құқықтық тәрбиелеу
және
құқықт
ық насихаттау

жүйесі.

2. Осы Ереже

білім

ұйымдарында құқықтық жаппай оқыту
дың мақсаттарын,
при
нциптерін және тәртібін ӛткізуді

анықтайды.

49


3. Құқықтық жаппай оқудың мақ
саты


оқушылардың, педагогтерді
ң
, ата
-
ан
а
лардың құқықтық мәдениетін ӛсіру және за
ңды

құрметтеу дәстүрін
қалыптастыру.

4. Құқықтық жаппай оқу келесі міндеттерді шешеді:


1) құқықтық жаппай оқуды іске асыру, оқушылардың, педагогт
е
рд
і
ң
, ата
-
анла
рдың құқықтық

мәдениетін ӛсіру,

заңнан

хабардар болу және заң

шығарушы актілерді, оларды бұз
удағы жауапкершілік шараларын білу;


2) Оқушыларға, педагогтерге, ата
-
аналарға Қазақстан Республикасы
Конституциясының талаптарын, заңдарын, Министрліктің бұйрықтарын және
басқа да құқықтық актілерді уақытылы жеткізу және түсіндіру.

5.Құқықтық жаппай оқуды
ң

негізгі принциптері:

-
құқықтық

білім алудағы жалпылық;

-

жүйелілік;

-
үздіксіздік
;

-
құқықтық

білім алуға

қызығушылық

т
аныту және әкімшіліктің міндеттері;

-
педагогикалық ұжымның құқықтық білім алуды іске асыруды қамтамасыз ету
і
;

-
жекелі
лі
к (тыңд
аушылар
дың жас ерекшеліктерін ескере отырып
).

II. Құқықтық жаппай оқуды ұйымдастыру

1. Мектеп әкімшілігі жас ерекшеліктерді, категорияларды есепке ала отырып
әдістемелік

ұсыныстарды, тақырыптық оқу жоспарларын ӛңдеуді қамтамасыз
етеді.

2. Құқықтық жаппай оқуды
ұйымдастыру

бойынша жұмысқа
заң орындарының,

мемлекеттік
комитеттердің қызметкерлері тартылады
.

3. Мектеп әкімшілігі заңдық тақырыптарға стендт
ерді безендіреді, 1
-
11
сыныптардың
сынып жетекшілері
арнайы құқықтық сынып бұрыштарын
жасайды.

4. Құқықтық жапп
ай оқуды ұйымдастыруын жалпы басшылыққа алу және
қадағалау, әдістемелік басшылықты мектеп әкімшілігі іске асырады.

III. Құқықтық жаппай оқуды ӛткізудің тәртібі

1. Құқықтық жаппай оқу келесі топтар бойынша құқықтық оқытуды
ескереді:

Бірінші топ

1
-
11 сыны
п оқушылары
;

Екінші топ


ата
-
аналар
. Тыңдаушылардың сабақтарға келу

және қатысуларын
қамтамасыз ету сынып жетекшілерге жүктеледі. Тақырыптық


оқу жоспарын
жасау,
ӛңдеу

мектеп әкімшілігіне жүктеледі, тақырыптық сабақтарды ӛңдеу
лекторлық топтың жетекшісі
не (бұйрыққа сәйкес) жүктеледі.

Үшінші

топ


педагогте
р
.

Тыңдаушылардың қатысуын қамтамасыз ету мектеп әкімшілігіне жүктеледі.

Тақырыптық
-
оқу жоспарын, тақырыптық сабақтарды
жасау және
ӛңдеу

мектеп
әкімшілігіне жүктеледі.

2. Оқушыларға арналған құқықтық жап
пай оқу
оқушылар үшін
келесі
жолмен іске асырыла
ды
:


1)
сынып сағаттарын ӛткізу
( айына 1 рет)
;

2) құқық пен заңды оқу бойынша

дӛңгелек үстелдерді ұйымдастыру;

3)
келіп түскен ұсыныстарға сәйкес

басқа түрде.


50


3. Педагогтерге арналған құқықтық ж
аппай оқу ке
лесі жолмен іске
асырыла
ды:


1) 1 тоқсанында 1 рет

дәріс ӛткізу;

2) құқықтар мен заңдылықтар мәселелерін оқып білу бойынша дӛңгелек
үстелдерді

ӛткізу;


3)

қабылданған

нормативтік
-
құқықтық актілерді, ұсыныстарды
, педагогикалық
ұжымға жеткізу және
жадынамал
арды
жасау
;


4)

Қазақ
стан Республикасы заңнамалық

мәселелерін оқып білу, тәжіриб
еде
қолдану бойынша әр педагогті
ң

ӛз бетімен тұрақты жұмысы;


5)
келіп түскен ұсыныстарға сәйкес басқа түрде.

4. Ата
-
аналарға арналған құқықтық жаппай оқу келесі жолмен іске
ас
ырыл
ады:


1)
ата
-
аналар жиналысында
жылына 2 рет дәріс ӛткізу;

2) құқықтар мен заңдылық сұрақтары

бойынша
жеке кеңестер

ӛткізу;


3)

қабылданған

нормативтік
-
құқықтық актілерді, ұсыныстарды ата
-
аналар
жұртшылығы назарына
жеткізу
,

жадына
маларды жасау
және ӛң
деу;

4)
келіп түскен ұсыныстарға сәйкес басқа түрде.

IV.
Құқықтық

оқытуды ұйымдастыру құжаттары

4.1.
Құқықтық

жаппай оқудың барлық сабақтары хаттамаланады.
Ӛткізілген

шаралар мазмұны қысқаша түрде хаттамаға енгіз
і
луі

тиіс
.

4.2.

Оқушылар, педагогте
р және

а
та
-
аналар үшін құқықтық

оқыту бойынша
хаттамаларға дәріс оқыған оқытушының қолы қойылады.

4.3.Ата
-
аналар,

педагогте
р үшін құқықтық оқытудың барлық хаттамалары
мектептің әдістемелік кабинетінде сақталады және бұл құжаттар мектеп
тің
міндетті

құжаттарына жата
ды,

әрі

істер номенклатурасына сәйкес нӛмірленеді.


4.4.
Оқушылар үшін құқықтық жаппай оқыту хаттамалары сынып
жетекшілерінде сақталады,

оқу жылының соңында мектеп директорының тәрбие
ісі жӛніндегі орынбасарына тапсырылады.

4.5.
Хаттамалар дәптері бірік
тіріліп байланады, нӛмірленеді және білім беру
ұйымы директорының қолымен бекітіледі.


4.4.
Құқықтық

жаппай оқыту м
атериалдары

5
жыл сақталады
.

4.5.
Оқушылар үшін жүргізілген құқықтық оқыту сабақтарының тақырыбы
және ӛткізілген күндері арна
йы бірыңғай
«
Ж
аппай

қ
ұқықтық

оқыту
сабақтары»
журналында
жазылады
.

4.6.

Құқықтық

жаппай оқыту сабақтарын педагогтармен ӛткізу үшін
қатысушылардың қатысуын ес
е
пке алу журналын бастау қажет. Бұл үшін
тыңдаушылар тізімі жасалынады, осы жерде дәрістің тақыры
бы, ӛткізілген
мерзімі, дәріс оқушының аты
-
жӛні кӛрсетіледі.

4.7.

Құқықтық

жаппай оқытуды ата
-
аналар үшін ӛткізу жұмысы ата
-
аналар
жиналыстары хаттамаларында кӛрсетіледі.

51


Педагогикалық кеңесте немесе
директордың қатысуымен болған
жиналыста қаралады.

Хаттам
а

№____ «__» ____ 201_
ж
.


Мектеп директорымен

бекітіледі



Полициямен бірлескен Отрядтың қызметі туралы Ереже

«
Республикалық
«Жас ұлан» балалар мен жасӛспірімдер ұйымы»
қоғамдық

бірлестік жұмысын жандандыру

және жастар бастам
асын
қолдау
мақсатында

I.
Жалпы
ережелері

Полиц
иямен бірлесу

отряды



білім беру ұйымдарындағы орта буын мен
бастауыш с
ынып, мектепке дейінгі балалар

арасында құқықтық насихаттауғ
а
балалар мен жасӛспірімдерді кеңінен тарту, әлеуметтік жауапкершілікке
тә
рбиелеу, нормативті актілерді, заңдарды білу және меңгергенін қолдану
мақсатында құрылған оқушылардың ерікті ұйымы.

ПБ
О

құрудағы негізгі мақсаттары
:

-

жасӛспірімдер арасында құқық

бұзушылы
қ

пен бос жүрудің алдын
-
алу
шаралары бойынша мектептің жұмысын белс
ендіру;

-

сабақтан тыс уақытта балалар мен жасӛспірімдердің бос уақытын белсенді
ұйымдастыру;

-

салауатты ӛмір салты
н сақтауға және
заңды

орындау тәртібін насихаттауғ
а
оқушыларды кеңінен тарту;

-

ішкі істер органы қызметі
не баулу арқылы
оқушыларға кәсі
би бағдар беру;

-

мектеп
оқушыларына азам
аттық және құқықтық тәрбие беруге жағдай

жасау;

-

әртүрлі

жастағы ұжымда
рғ
а оқушыларды та
р
ту және бірлесе жұмыс жасай
білуге

үйрету.


ПБ
О

негізгі міндеттері
:

-

жасӛспірімдер арасында құқық

бұзушыл
ы
қ

пен бос

жүрудің алдын
алу
,

ескерту
шаралары бойынша мектеп ұжымының жұмысына кӛмек беру
;

-

әрекеттегі

заңдар мен нормативті актілерді насихаттау бойынша
мектептерде,

балабақшаларда, мектептен тыс мекемелерде, басқа да қоғамдық бірлестіктермен
ынтымақтаса жұмыс жа
сау;

-

П
Б
О

отрядтарының жарыстарына, слеттері мен фестивалдеріне қатысу;

-

ІІБ, мектепішілік есепте тұрған жасӛспірімдерді түрлі спорттық шараларға,
конкурстарға, басқа да мәдени шараларға қатысуға тарту.

II. ПБО отряд жұмысының негізгі бағыттары:

2.1.
Ақпараттық қызметі
.

Отрядтың қызмет
і отряд жұмысының қызметі туралы
материалдарды дайындайды
, «ПБО

іс
-
әрекетте» тақырыбында стенд

құрып,
аймақта, қалада, ауданда,

мектепте тәртіп сақтау жағдайы туралы ақпараттарды
(т.б. ақпараттар)

«Полициямен біріккен от
ряд» атты мектепшілік
газе
тке
жариялап отырады
. Құжатнамаларды жүргізу



ПБО отрядының тӛлқұжаты
.
Ақпараттық бұрыштарды құқықтық біл
імнің негіздері бойынша рәсімдейді
.


52


2.2.
Насихаттау қызметі
.

Жасӛспірімдердің арасында құқық

бұзушылық пен бос
жүрудің алд
ын
-
алу шаралары
бойынша, салауатты ӛмір салтын сақтау бойынша
,
балалардың

қауіпсіз
дігі туралы суреттер кӛрсете отырып, брейн
-
ринг пен түрлі
ви
кториналар, әңгімелесулер ӛткізеді
. Қазақстан Республикасының нормативтік
-
құқықтық актілерін орындауды насихаттау

бойы
нша түсіндіру жұмыстарын
жүргізеді
. Мектепте, балабақшада қауіпсіздік тәртібі мен заңдарды үйрету

үшін
түрлі кӛрнекі үгіт жасау

және қатысу үшін үгіт

бригадаларының баяндамалары
н,
қойылымдар қоюды
, мерекелік шаралар мен тақырыптық шаралар, КТК,
жарыс
тар,
саяхаттар, ойындарды ұйымдастырады және ӛткізеді
.


2.3.
Шефті
к кӛмек кӛрсету
қызмет
і
.

Ӛзін
-
ӛзі қорғау

әдістерін меңгеруде, ішкі

істер органы қызметкерінің бейнесін жағымды жағынан қалыптастыруда,
әрекеттегі заңдылықпен бекітілген нормаларға сәйкес,
оқушыларды
сыйластыққа тәрбиелеу, кіші мектеп оқушылары арасында түрлі тақырыптық
суреттер байқауын ұйымдастыруға кӛмек беруден тұрады.

2.4.
Патрул
ь
дік қызмет
.

Патрулдік қызмет түрлері
:

-

балалар мен жасӛспірімдер арасында әрекеттегі заңдылықтар бойынш
а құқық

бұзушылықтардың алдын
алу мақсатында, кӛшенің шулы бӛліктерінде рейд пен
патрул
ь
дік жүргізу;

-

мектеп аймағында кезекшілік ету
;

-

мұғалімдер мен ата
-
аналарды жасӛсіпірімдер арасындағы құқық

бұзушылық
бойынша хабардар етіп отыру;

-

мектеп жанында
, ойын және спорт алаңдарында

ойындар ұйымдастыру.


III.
ПБО отряды қызметін

Қ
ұқықтық

ұйымдастыру

негіздері

3.1.
Мектептегі ПБО отряды мектеп директорының
бұйрығы негізінде құрылады,
бұйрықта

отряд жұмысы
н

ұйымдастырушы тұлға нақтыланып,

отряд
жұмысының ұйымдастырылуы мен қыз
меттің негізгі бағыттары жүктеліне
ді.
Отряд жұмысын бақылауды директордың тәрбие ісі жӛніндегі орынбасары
жүзеге асырады.

3.2.
Оқу жылының басында ұйымдастырушы (отряд жетекшісі) отря
дтың
жылдық жоспарын құрады, онда ата
-
аналармен жұмыс, мектепішілік және
мектептен тыс шаралар, үйірмелер жұмысының жүйесін қарастыратын болады,
жоспарды сынып жет
екшілерінің бірлестігін
де келіседі, оны директор

бекітеді.
Жұмыстың ұйымдастырушысы ПБО отр
ядымен бірге жоспардан тыс немесе
жоспар бойынша ӛткізу туралы құжатнамаларды жүргізуд
і

жүзеге асырады.

3.3.
ПБО отрядының мүшелері болып білім беру ұйымының 12
-
16 жастағы ПБО
отрядында жұмыс жасаймын деп ниет білдірген, балалар мен жасӛспірімдер
арасында

әрекеттегі заңдылықтар бойынша құқық

бұзушылықтардың алдын
алу
мақсатында, мектептің оқушыларын азаматтық және құқықтық тәрбие беруге
жағдай жасау бойынша жүргізілет
ін жұмыстарға қатысатын балалар

бола алады.

3.4. Отряд
құрамы

13 адам болған жағдайда құ
рылады және бӛлімшелерге бӛліне
алады. ПБО отрядына қабылдау отряд жиынында жасаған ауызша ӛтініші
ретінде қабылданады. Отрядтың командирі отряд
т
ың жал
п
ы отырысында
сайланады.


53


3.5.
ПБО отрядының жоғары органы болып оның мүшелерінің жиналған
отырысы болып

табылады. Отряд мүшелерінің ор
тақ дауыс беруімен жауапты
мәселе
лер шешіледі. Оқу жылының соңында
от
ряд командирі мен отряд
мүшелерінің жыл бойы жасаған жұмысының есебі тыңдалады.

3.6.
ПБО отрядының ӛзіндік нышаны

(таңба, тӛсбелгі, жалауша), фо
рмалық
киі
мі болады.

4
БӚЛІМ

Қарағанды

облысының білім беру ұйымдарында

кәмелетке толмағандар арасындағы құқық

бұзушылықтың

алдын
алу Кеңесі

жұмысын тексеру бойынша

ЖАДЫНАМА


1.

Құқық

бұзушылықтың алдын
алу Кеңес
і

туралы ереже
.

2.

Мектепішілік есепке

қою туралы ереж
е.

Кәмелетке толмағандар арасындағы құқық

бұзушылық, қылмыс пен бос жүрудің
алдын
-
алу шаралары бойынша құқықтық және нормативтік құжаттардың болуы
(Заңдар, Қаулылар, оқушылар, ата
-
аналар мен тәрбиешілер арасында құқықтық
Жалпы оқытуды ұйымдастыру бойынша,

кәмелетке толмағандар арасындағы
құқық

бұзушылық
, қылмыс пен бос жүрудің алдын
алу шараларын ұйымдастыру
бойынша бұйрықтар).

3
. Құқық

бұзушылық, қылмыс жасаған оқушылар бойынша мониторинг жасау,
оның ішінде темекі шегу, нашақорлық, токсикомания, ал
когол
ь
ді ішімдік ішу
фактілері орын алған жағдайлар бойынша да мониторингтер жүргізу.

4
.
Құқық

бұзушылықтың алдын
алу Кеңесінің

жоспарлары мен хаттамалары
(соңғы 3

жыл бойынша). Есепте тұрған

жекелеген оқушылардың істерін
қарастыру.

5
. Мектепішілік есепке ал
удың мерзімін қарастыру: алдын
-
алу бойынша
кеңестің отыры
старында есепке алу, есептен шығару
, есепке алу мерзімін ұзарту,
оқушылар және ата
-
аналармен
жүргізілген
жұмыстың қорытындысына талдау
жасау.

6
.
Құқық

бұзушылықтың алдын
алу Кеңесінің

алдын
алу мәсе
лелеріне қатысты
сұрақтарды қарастыру
ы
: оқуды ұйымдастыру, оқушылардың бос уақыты,
кәмелетке толмағандардың ос
ы бейәл
еуметтік жүріс
-
тұрыстарының алды
н алу
бойы
н
а жұмысын жақсарту, әлеуметтік қауіп тобындағы оқушы
лармен жұмыс,
МІЕ, ІІО есепте тұрған
оқушыла
рмен жұмыс, ата
-
аналармен жұмыс, нақты
шешімдер қабылдап, нұсқаулар беру.


7
. Оқушылардың с
алауатты ӛмір салтын ұстауға және
заңға

бағынушылықты
қалыптастыру,

құқықтық сауаттылықты арттыруға бағытталған іс
-
шаралар
ӛткізу.
Осы шаралардың сараптама анықтам
алары. Ата
-
аналар, мұғалімдер және

оқушылар арасында

жалпы құқықтық оқытуды ӛткізу
.

8.

Құқық қорғау органдарымен ӛз
ара бірлесіп

жұмыс жасау
:
жекелеген
әңгімелесулер ӛткізу
,

ата
-
аналар жиналыс
тары

мен сынып сағаттарында
баяндама
лар

жасау,
алдын
-
алу шар
алары бойынша Кеңестің

отырыстарына
қатысу, рейдтер
жүргізу және т.б.

9
.
«
Жасӛспірім
», «
Түнгі қаладағы балалар
»
және т.б.
рейдтерд
і тіркеу және
жүргізу
.

54


10
. Құқық

бұзушылық, қылмыс жасаған оқушылар, темекі шегу, нашақорлық,
токсикомания, алкогол
ь
ді ішімдік

ішу бойынша және балалар мен жасӛспірімдер
арасында
бейәлеуметтік іс
-
әрекеттер

бойынша құқық

бұзушылықтардың алдын
алу бойынша жекелеген, сыныпты
қ және мек
тепішілік іс
-
шараларды ӛткізу,

оны
есепке алу
, балалар мен жасӛспірімдер арасынд
а құқық

бұзушылық
пен
қараусыздық, бақылаусыздық бойынша жұмыс істейтін қызмет жүйесі
ӛкілдерінің қатысуымен шаралар ӛткізу
: денсаулық сақтау

ұйымдары
,
дағдарыстық орталықтар
, үкіметтік емес ұйымдар (НПО)

және т.б.

11
. Кәмелетке толмағандар арасындағы құқық

бұзушылық

,

құқ
ықтық Жалпы
оқытуды ұйымдастыру бойынша

сұрақтарды

оқу жылы бойында сынып
жетекшілерінің бірлестігінде, директор жанындағы отырыстарда, педагогикалық
кеңестерде қарастыру.

Қарағанды

облысы

ІІД Ә
кімшілік полициясы

Басқ
армасының ювеналды полиция бӛлімі
нің оқушылар үшін ұсыныс
м
атериал
дар
ы


МҰНЫ БІЛГЕНІҢ ЖӚН
!

Бұл жадынама сен үшін заңғ
а қайшы келетін әрекеттермен бірге басқа да
қоғамға қарсы тәртіпті бұзған жағдайдағы жауапкершілікті білуің үшін
дайындалды
.


Бәрі де кішкентай

нәрседен басталады
:

-

саба
қтан

қалам деп шештің
,

-

ересек адамға дӛрекі сӛйледің

(
оның ішінде мұғалімге
),

-

құрбыңды
, досыңды балағаттадың не ұрып жібердің
,

-

үйден

қашып кеттің
,

-

рұқсатсыз бӛтен адамның затын алдың

(
оның ішінде қараусыз жатқан затты
),
уақытша сұрап алып, қайта
рмадың
,

-

қызыққаннан

ішімдік пен темекінің дәмін таттың
,

-

жай қалжың үшін мектепке жарылыс заты қойылды деп қоңырау шалдың.

Осы әрекетті

жасағаның үшін
, Сені полицияға есепке алады, ата
-
анаңа
айыппұл салады. Бұл жазалаудың
тек
бір
ғана

түрі.

Айтпақшы,
есіңде болсын, полицияға тіркелгенің
туралы ақпарат
ӛмір

бойы сақталады
. Осы кезден
-
ақ жақсы жұмысқа тұру, әскери
қызметке бару, жоғары оқу орнын
а түсу тәрізді мәселелер туындаған кезде
сол
жіберген қателеріңіз алдыңыздан шыға бастайды
.

Одан басқа, біз са
ған

Қазақстан Республикасының Қылмыстық к
одексінде
қарастырылғанындай қандай қылмыстар үшін

және

қай
жастан

бастап

жаза
қолданылатындығы туралы ақпарат береміз (ҚР ҚК).

Сенде
: «Н
еге

кодекс
«қылмыстық» деп аталады
?» деген сұрақ туындауы
мүмкін
(
мемлеке
тпен бекітілетін және қорғалатын, тәртіп нормаларының
жиынтығы).
Жасаған қылмыстары үшін адам ӛз басымен жауап беруге
міндетті.

Бұрынғы жылдары адамзат бір ғана жаза білетін
:

ол

-

ӛлім. Осыдан
келіп

«
қылмыстық

құқық
» сӛзі пайда болған.

Жалпы
,

қылмыстық ж
ауапкершілік он алты жастан басталады, дегенмен,
кейбір қылмыстарға он тӛрт жасар жасӛпірімдер де тартылады. Егер, кәмелеттік
жасқа толмаған бала 14

ке келсе, егер ол тӛмендегідей қылмыс жасаған болса:

55


-

ұрлық

(
біреудің мүлкін көрсетпей ұрлау
);

-

тонау

(
біреудің мүлкін көрсетіп ұрлау);

-

ұрып
-
соғу

(
біреудің мүлкін ұрлау мақсатында тонау, оған қоса ұрып
-
соғу
);

-

күштеп алу
,бопсалау

(біреудің мүлкін зорлық көрсетіп тартып алу
ды талап
еткенде
,
сонымен қатар адамды не оның жақындарын қорлайтындай мәлімет
тар
атқанда
);

-

бұзақылық

(
азаматтарға күш қолданумен бірге қоғамдық тәртіпті

дөрекі
түрде бұзғанда

немесе біреудің мүлкін бұзғанда
);

-

зорлық жасау

(
жыныстық

түрде

қауіп

төндіріп
,

не

зорлық жасағанда
);

-

адам денсаулығына ауыр жарақат салғанда

(
ҚР

ҚК 103
-
ба
бы
)
және орташа
жарақатта

(
ҚР

ҚК 103
-
бабы
)
, яғни, дене жарақатын келтіргенде,

Жаза
да
қарастырылғандай

қылмы
стық жауапкершілік
тағайындалып



бас бостандығынан бірнеше жылға айырылады

да, кіші
жастағы қылмыскерлерге арналған

колония
лар
ға

жібер
іл
еді.

Сон
дықтан
, біз Сенің осы жадынамаға аса

мән бергеніңді қал
аймыз, алғаш
кезде тек «балалық,

шалалықтан» басталатын

жай
қылықтар

ауыр қылмыстарға
алып келетінін есіңе саламыз.

Қылмыскер

атанғанша, Заңға және адамзаттың жылдар бойы жинаған
тәжірибелерінен тұ
ратын

нақты ережел
ерге бағынып, жақсы және дұрыс ӛмір
сүрген

дұрыс
.

ОҚЫ
,
ОЙЛАН
,
ЕСІҢЕ САҚТА
,
ТӘРТІПКЕ КЕЛ
.

САҒАН ТАБЫС ТІЛЕЙМІЗ!

Қ
иын жағдайдан қалай шығуға болатындығы туралы және

қауіпсіздік

ережелері бойынша
оқушыларға жадынама


Қылмыс



қылмыстық

құқ
ықпен тыйым салынған қоғамға қауіпті әрекет.
Оның ӛзіндік біршама белгілері бар.


Қылмыс



бұл қашанда қоғамдағы қауіпті әрекет
.


Қоғамдық

орын



адамдардың жиналатын кеңістігі не аймағы, бұл жерге
әркім емін
-
еркін не
месе

ақылы түрде кіре алады.


Қазіргі

таңдағы ӛмір түрлі қауіпті және қиын жағдайларға толы. Қараңғы
подъездерде, кӛлік аялдамаларында, электр пойызы кіре берісінде немесе тыныш
саябақтарда түрлі қылмыстар жасалып жатады: ӛлім, адам зорлығы, денеге ауыр
жарақат салу, тонау, ұрып
-
соғу және тағ
ы басқалары.


Әрине
, барлығы
бізге байланысты емес, дегенмен
, біз ӛзімізге қатысты,
біраз
қарапайым

ережелер мен талаптарды ұстанатын болсақ
, яғни,ӛзімізді
сақтықпен ұстасақ,

ӛз ӛмірімізді, денсаулығымызды
, абыройымызды сақтап қалу
және қорғауға

мүмкіндіг
іміз

жоғары
.

Балаға үйрету қажет
:

-

бӛгде а
дамдарға пәтердің есігін ашпауды

(
тіпті олар әке
-
шешесінің жақын
достарымыз десе
-
дағы
);

-

бӛгде адамдармен сӛйлеспеуді

(
кішкентай балалармен аялдамада, қоғамдық
кӛлікте, балабақшада тез танысу оңай
);

-

бӛгде адам
на
н сыйлық не тәтті
-
дәмді алмауды

(
кӛбінесе



қылмыскердің

ӛзінің
құрбанын оңай таңдауының бір жолы
);

-

танымайтын адам келгенде ата
-
анасын, не достарын айқайлап шақыру керек
;

56


-

не ұсынса да ешкімнің үйіне қонаққа бармау керек

(
жаңа мульт
фильм

не
месе

кино

кӛр
уге, компьютерде ойнауғ
а
);

-

лифт не
месе

подъезге бӛгде адамдармен кіруге болмайды

(
балаңызды «Мен
ата
-
анамды күтемін» деген сӛздермен «қаруландырыңыз»)
;

-

шұғыл жағдай туындағанда
ӛзіне

назар аудартудан
қысылмауға

үйретіңіз

(
балаңызға

«Кӛмектесіңізд
ер! Бұл бӛтен! Мен
онымен

бармаймын!»

деген
сияқты сӛздер мен сӛйлемдерді үйретіңіз)

Балалар мен жасӛспірімдердің

қоғамдық

орындарда ӛзін
-
ӛзі ұстау ережелері

Балалар мен жасӛспірімдер міндетті
:

1.
Қоғамдық

орындарда



кӛшеде, гүлзарлар
да, барлық аулалар
д
а
, саябақтарда,
театрларда, кинотеатрларда, спорт алаңдарында, қалалық және басқа да
қоғамдық

кӛліктерде қоғамдық тәртіп
ті

сақтауға, жолда жүру ережелерін білуге;


2.
Ересектермен, кәрі жастағы адамдар мен кішкентай балаларға, мүгедектерге
сыпайылықпен қ
арауға;

3.
Мемлекеттік және қоғамдық мүлікке дұрыс қарауға
;

4.
Қоғамдық

орындар мен кӛшелерде тазалық сақтауға
;

5.
Жолдастарын жағымсыз қылықтан сақтандыруға
;

6.
18 жасқа дейінгі балалар мен жасӛс
пірімдердің ересектердің бақылауын
сыз
жүруіне жазғы уақытта

сағат түнгі 23.00.
-
ге дейін рұқсат етіледі, ойын
-
сауық
орындарында 22.00
-
ге дейін
(
Қазақстан

Республикасының әкімшілік құқық

бұзушылық туралы Кодексінің 442
-
бабы
)
.



Балалар мен жасӛспірімдерге тыйым салынады
:

1.
Қоғамдық

тәртіпті бұзатын

кӛшедегі шерул
ерге қатысуға;

2.
Кӛшеде, қалтарыстарда,
гүлзарлард
а, жағажайларда және б
асқа да қоғамдық
орындарда сауда

жасауға,

спиртті ішімдік ішуге, құмар

ойындар ойнауға;

3.
Кӛше, аула, подъезді және басқа да қоғамдық орындарды ластауға;

4.
Газондар мен жасыл же
лектерді
құртуға
, үйлер мен подъездердің қабырғасын
шимайлауға, сонымен қатар басқа да мемлекеттік және қоғамдық орындардың
жертӛлелерінде, шатырларында, подъездерінде жиналуға;

5.
Жолдың кӛлік жүретін
жерінде коньки, шана, шаңғы

тебуге, ойын ойнауға;

6
.
14 жасқа жетпегендерге жол үстінде велосипедпен, ал 16 жастан кішілерге
мопед, мотоциклмен жүруге рұқсат етілмейді;

7.
Шомылуға тыйым салынған жерлерде


ӛзендерде, тоғандарда шомылуға;

8.
Темір жолдың рельстеріне бӛгде заттар қоюға.

5

Б Ӛ Л І М

Білім
беру ұйымдарындағы кәмелетке толмағандар арасында құқық

бұзушыл
ықтың алдын
-
алу Кеңесін
ің қызметін нормативті
-
құқықтық
қамтамасыз ету


2002 жылдың 08 тамызындағы № 345
-
ІІ Қазақстан Республикасының
«Қазақстан Республикасындағы бала

құқығы туралы» Заңы (2
014 жыл
29
желтоқсанында

ӛзгертулер

мен толықтырулар енгізілген
).

4
-
бап
.
Балалардың тең құқылығы
.

57




1. Тегiне, нәсiлiне және қай ұлтқа жататындығына, әлеуметтiк және мүлiктiк
жағдайына, жынысына, тiліне, бiлiмiне, дiнге кӛзқарасына, тұрғылықты жерi
не,
денсаулық жағдайына, балаға және ата
-
анасына немесе басқа заңды ӛкілдерiне
қатысты ӛзге де мән
-
жайларға қарамастан, барлық бала тең құқыққа ие.

10
-
бап. Баланың ӛмiр сүруге, жеке бас
ының бостандығына,

қадiр
-
қасиетiне
және жеке ӛмiрiне қол сұғылмауға қ
ұқығы





1. Әрбiр баланың ӛмiр сүруге, жеке басының бостандығына, қадiр
-
қасиетiне
және жеке ӛмiрiне қол сұғылмауға құқығы бар.



2. Мемлекет баланың жеке басына ешкiмнiң тиiспеуiн қамтамасыз етедi,
оны тәнiн және (немесе) жанын жәбiрлеуден, адамды
қ

қадiр
-
қасиетiн
қатыгездiкпен, дӛрекiлiкпен қорлаудан, кемсiтуден, жыныстық қатынас
сипатындағы әрекеттерден, баланы қылмыстық iс
-
әрекетке және қоғамға жат
әрекеттер жасауға тартудан, және оны адам мен азаматтың Қазақстан
Республикасының

Конституциясында

бекiтiлген
құқықтары

мен бостандығына
қысым

жасаудың ӛзге де түрл
ерiнен қорғауды жүзеге асырады.

19
-
бап. Баланың демалуға және
бос уақытын пайдалануға

құқығы




1. Әрбiр бала ӛзiнiң жасы
на, денсаулығына және қажеттерiне қарай демалуға
және бос уақытын пайдалануға құқылы.


2. Ата
-
анасы немесе олардың орнындағы адамдар ӛздерiнiң қабiлеттерi мен
мүмкiндiктерiне сәйкес баланың күтiлуi мен жан
-
жақты дамуына қажеттi ӛмiрлiк
жағдайларды қам
тамасыз етедi.



3. Мемлекеттiк органдар Қазақстан Республикасының

заңдарына сәйкес
балалардың сауықтыру, спорт, шығармашылық және бос уақытын пайдаланатын
ӛзге де ұйымдарын, лагерьлер мен санаторийлердi құрады және оларды қолдап
отырады.



4. Мемле
кет балалардың демалуға, сауығуға және бос уақытын пайдалануға
құқығын қамтамасыз ету жӛнiндегi iс
-
шараларды жүзеге асырады.



5. Балалардың сауықтыру, спорт, шығармашылық және бос уақытты ӛткізетін
ӛзге де ұйымдарында, лагерьлері мен санаторийлерінде
құдайға

құлшылық етуді,
дiни жораларды, рәсімдерді және (немесе) жиналыстарды ӛткізуге, сондай
-
ақ
діни ілімдерді таратуға бағытталған

іс
-
әрекеттерге жол берілмейді.


35

бап
.
Бала және дін

1. Мемлекет баланың ата
-
анасының немесе олардың орнындағы адамдардың

дiни дүниетанымына негiзделген тәрбиеге араласпауға, бiлiм беру, тәрбиелеу,
емдеу ұйымдарының және ӛзге де сол сияқты мекемелердiң шегiнен тыс
жерлерде баланың қатысуымен дiни жоралардың жасалуына, аталған әрекеттер
баланың ӛмiрi мен денсаулығына қатер тӛ
ндiретiн, оның құқығын бұзатын және
жауапкершiлiгiн шектейтiн жағдайларды қоспағанда, кепiлдiк бередi.


2. Кәмелеттiк жасқа толмаған балаларға қатысты дiни жоралар ата
-
анасының
немесе олардың орнындағы адамдардың келiсiмiмен жасалады. Балаларды дiнге
тарт
у жӛнiндегi мәжбүрлеу шараларына жол берiлмейдi.

58


36 бап.
Баланы әлеуметтiк ортаның терiс ықпалынан қорғау



3. Қылмыстық құқық бұзушылықтың, зорлық
-
зомбылықтың немесе ӛзге де
заңсыз әрекеттің салдарынан тән немесе жан жарақатын алған балаға
денсаулығын қ
алпына келтіру және әлеуметтiк бейiмделу үшiн қажеттi кӛмек
кӛрсетiлуге тиiс.



4. Баланың заңды ӛкілдерінің ертіп жүруінсіз түнгі уақытта (сағат 22
-
ден
таңғы 6
-
ға дейін) ойын
-
сауық мекемелерінде болуына, сол сияқты онда
жіберілуіне тыйым салынады.




5. Заңды ӛкiлдерi еріп жүрмеген баланың тұрғын жайынан тыс жерлерде
сағат 23
-
тен таңғы 6
-
ға дейiн болуына тыйым салынады.

.

37
-
бап. Балаларды алкагольді ӛнімдер мен темекі бұйымдарының зиянды
әсерлерінен қорғау

1. Баланың ата
-
анасы, басқа да заңды ӛ
кілдері, мемлекеттiк органдар, сондай
-
ақ
баланы тәрбиелеу мен оған бiлiм беру функциясын жүзеге асыратын ұйымдар
салауатты ӛмiр салтын және алкогольдi ӛнiмдер мен темекi бұйымдарының
зиянды екенiн насихаттауға мiндеттi.



2. Балаға алкоголь ӛнімін, те
мекiнi және темекi бұйымдарын сатуға тыйым
салынады.



3. Алкогольдi ӛнiмдер мен темекi бұйымдарын ӛндiруде немесе сатуда бала
еңбегiн пайдалануға тыйым салынады.



4.
Балалар тауарларын сататын сауда ұйымдарында және мәдениет
мекемелерiнде, сондай
-
а
қ

балаларға арналған iс
-
шараларды жүргiзу кезiнде
шылым шегуге, темекi бұйымдарын сатуға тыйым салынады.



5. Денсаулық сақтау, білім беру ұйымдарының, дене шынықтыру
-
сауықтыру,
спорттық және спорттық
-
техникалық құрылыстардың, мәдени
-
демалыс
ұйымдарын
ың ғимараттарында және аумақтарында алкоголь ӛнiмiн сақтауға
және ӛткізуге тыйым салынады.

Кәмелетке толмағандар арасындағы құқық бұзушылықтардың
профилактикасы мен балалардың қадағалаусыз және панасыз қалуының
алдын алу туралы

(ҚР Президентінің 200
4 жыл
ғы

9 шілдедегі №591 жарлығы
)
(2014 жылдың 05 тамызында ӛзгертулер мен толықтырулар енгізілген)

19
-
1
бап
.

Кәмелетке толмағандар арасындағы құқық

бұзушылықтың,
қадағалаусыз және панасыз



қалудың

жеке профилактикасы шаралары

1.
Кәмелетке толмағандар арасында
ғы

құқық бұзушылықтың, қадағалаусыз
және панасыз қалудың жеке профилактикасы шаралары олардың тарапынан
жаңа құқық бұзушылық жасаудың алдын алу, сондай
-
ақ оларды жасауға
итермелейтін себептер мен жағдайларды жою мақсатында кәмелетке
толмағандардың құқықтық

санасына және мінез
-
құлқына мақсатты түрде жүйелі
әсер ету үшін қолданылады.

Кәмелетке толмағандар арасындағы құқық бұзушылықтың,
қадағалаусыз

және панасыз қалудың жеке профилактикасы шаралары
:

59


1. Кәмелетке толмағандар арасындағы құқық бұзушылықтың, қадағ
алаусыз
және панасыз қалудың жеке профилактикасы шаралары олардың тарапынан
жаңа құқық бұзушылық жасаудың алдын алу, сондай
-
ақ оларды жасауға
итермелейтін себептер мен жағдайларды жою мақсатында кәмелетке
толмағандардың құқықтық санасына және мінез
-
құлқына

мақсатты түрде жүйелі
әсер
.
ету
.
үшін
.
қолданылады
.



2. Кәмелетке толмағандар арасындағы құқық бұзушылықтың, қадағалаусыз
және панасыз қалудың жеке профилактикасы шаралары:


1
)
.
профилактикалық
.
әңгімелесу
;



2) құқық бұзушылық жасауға итермелейт
ін себе
птер мен жағдайларды жою
туралы
ұсыныс
;


3)
.
профилактикалық есепке алу және бақылау;


4) арнаулы білім беру ұйымдарына және ере
кше режимде ұстайтын білім
беру
ұйымдарына
.
жіберу;


5)
.
тәрбиелік
.
ықпал
.
ету
.
шаралары;


6)
.
қорғау
.
нұсқам
асы;


7)
.
әкімшілік
.
жаза
.
қолдану
;


8)
.
сот үкімі бойынша қабылданатын шаралар болып табылады.


3. Кәмелетке толмағандар арасындағы құқық бұзушылықтың, қадағалаусыз
және панасыз қалудың жеке профилактикасы шаралары осы шаралар
қолданылатын

кәме
летке толмағандардың жеке ерекшеліктері және олар жасаған
құқық бұзушылықтың қоғамға қауіптілігінің сип
аты мен деңгейі ескеріле
отырып
.
айқындалады.


4.
.
Мүдделі адамдар кәмелетке толмағандар арасындағы құқық
бұзушылықтың, қадағалаусыз және панасыз қалу
дың жеке профилактикасы
шараларын қолдану туралы шешімге Қазақстан Республикасының

заңнамасында

белгіленген тәртіппен шағым жасауы мүмкін.



5. Тұрмыстық зорлық
-
зомбылық жасаған кәмел
етке толмағандарға қатысты
құқық бұзушылықтың жеке профилактикасы шаралары Қазақстан
Республикасының тұрмыстық зорлық
-
зомбылық профилактикасы
туралы

заңнамасында

белгіленген ерекшеліктер е
скеріле отырып қолданылады.



6. Кәмелетке толмағандар
арасындағы құқық бұзушылықтың, қадағалаусыз
және панасыз қалудың жеке профилактикасы шараларын есепке алу орталық
атқарушы органдар белгілеген тәртіппен олардың құзыреті шегінде жүзеге
асырылады.

Қ
азақстан Республикасының
2014 жылғы 4 шілдедегі № 231
-
V ҚРЗ

Қылмыстық
-
процестік кодексi

12

бап

1тарау. Әркiмнiң ӛз құқықтары мен бостандықтарын
сот арқылы қорғауға
құқығы бар.

Қазақстан

Республикасының Кодексі 201
4 жылғы 3 шiлдедегі № 226
-
V ҚРЗ



10
-
бап. Қ
ылмыс және қылмыстық теріс қылық ұғымдары

1. Қылмыстық құқық бұзушылықтар қоғамға қауіптілік және

жазаланушылық
дәрежесіне қарай қылмыстар және қылмыстық теріс қылықтар болып бӛлінеді.

2. Осы Кодексте айыппұл салу, түзеу жұмыстары, бас бостандығын ше
ктеу, бас
60


бостандығынан айыру немесе ӛлім жазасы түріндегі жазалау қатерімен тыйым
салынған айыпты жасалған, қоғамға қауіпті іс
-
әрекет (әрекет немесе
әрекетсіздік) қылмыс деп танылады.



3. Қылмыстық теріс қылық деп қоғамға зор қауіп тӛндірмейтін, болм
ашы
зиян келтірген не адамның жеке басына, ұйымға, қоғамға немесе мемлекетке
зиян келтіру қатерін туғызған, оны жасағаны үшін айыппұл салу, түзеу
жұмыстары, қоғамдық жұмыстарға тарту, қамаққа алу түріндегі жаза кӛзделген,
айыпты жасалған іс
-
әрекет (әрекет
не әрекетсіздік) танылады.

15
-
бап. Қылмыстық жауаптылыққа жататын адамдар




1. Қылмыстық құқық бұзушылық жасаған уақытта он алты жасқа толған есi
дұрыс жеке тұлға қылмыстық жауаптылыққа жатады.



2. Қылмыс жасаған уақытта он тӛрт жасқа толған адамд
ардың адам ӛлтiргенi
(
99
-
бап
), денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтiргенi (
106
-
бап
), ауырлататын
мән
-
жайлар кезiнде денсау
лыққа қасақана ауырлығы орташа зиян келтiргенi
(
107
-
баптың

екiншi бӛлiгі), зорлағаны (
120
-
бап
), сексуалдық сипаттағы зор
лық
-
зомбылық әрекеттерi (
121
-
бап
), адам ұрлағаны (
125
-
бап
), халықаралық қорғауды
пайдаланатын тұлғаларға немесе ұйымдарғ
а шабуыл жасағаны (
173
-
бап
),
әлеуметт
iк, ұлттық, рулық, нәсiлдiк, тектік
-
топтық немесе дiни алауыздықты
қоздырғаны (
174
-
б
ап
), Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президентінің


Елбасының ӛміріне қолсұғушылық (
177
-
бап
), Қазақстан Республикасы
Президентінің ӛміріне қолсұғушылық (
178
-
бап
), диверсия (
184
-
бап
), ұрлық (
188
-
баптың

екінші, үшінші және тӛртінші бӛліктері)
, тонау (
191
-
баптың

екінші,
үшінші

және тӛртінші бӛліктері), қарақшылық (
192
-
бап
), қорқытып алушылық
(
194
-
баптың

екінші, үшінші және тӛртінші бӛліктері), ауырлататын мән
-
жайлар
кезiнде автомобильдi немесе ӛзге де кӛлiк құралын жымқыру мақсатынсыз
заңсыз иеленіп алғаны (
200
-
баптың

екiншi, үшiншi және тӛртiншi бӛлiктерi),
ауырлататын мән
-
жайлар кезiнде бӛтеннің мүлкін қасақана жойғаны немесе
бүлдiргенi (
202
-
баптың

екiншi және
үш
iншi бӛлiктерi), терроризм актісі (
255
-
бап
), терроризмді насихаттағаны немесе терроризм актісін жасауға жария түрде
шақырғаны (
256
-
бап
), террористік топ құрғаны, оған басшылық еткені және
оның әрекетіне қатысқаны (
257
-
баптың

бірінші және екінші бӛліктері),
террористік немесе экстремистік әрекетті қаржылан
дырғаны және терроризмге
не экстремизмге ӛзге де дем берушілік (
258
-
бап
), адамды кепiлге алғаны (
261
-
бап
), ғимараттарға,

құрылыстарға, қатынас және байланыс құралдарына шабуыл
жасағаны немесе оларды басып алғаны (
269
-
бап
), терроризм актiсi туралы
кӛрiнеу жалған хабарлағаны (
273
-
бап
), қаруды, оқ
-
дәрiлердi, жарылғыш заттар
мен жарылыс құрылғыларын жымқырғаны не қорқытып алғаны (
291
-
бап
),
ауырлататын мән
-
жайлар кезінде бұзақылы
қ

жасағаны (
293
-
баптың

екінші және
үш
iншi бӛлiктері), тағылық (
294
-
бап
), есiрткi, психотроптық заттарды, сол
тектестерді

жымқырғаны не қорқытып алғаны (
298
-
бап
), ауырлататын мән
-
жайлар кезiнде ӛлгендердiң мәйiттерiн және олар жерленген жерлердi қорлағаны
(
314
-
баптың

екiншi бӛлiгi) және кӛлiк құралдарын немесе қатынас жолдарын
қасақана

жарамсыздыққа келтіргені (
350
-
бап
) үшiн қылмыстық жауаптылыққа
жатады.

61


6
-
бӛлім. Кәмелетке

толмағандардың қылмыстық жауаптылығы


80
-
бап. Кәмелетке толмағандардың қылмыстық жауаптылығы



1. Осы бӛлімнің күшi қолданылатын кәмелетке толмағандар деп қылмыстық
құқық бұзушылық жасаған уақытқа қарай жасы он тӛртке то
лған, бiрақ он сегiзге
толмаған
.
ада
мдар
.
танылады.


2. Қылмыстық құқық бұзушылық жасаған кәмелетке толмағандарға жаза
тағайындалуы мүмкiн не оларға тәрбиелiк ықпалы бар мәжбүрлеу шаралары
қолданылуы мүмкiн.

81
-
бап.
.
Кәмелетке толмағандарға тағайындалатын жаза

түрлерi



1.
.
Кәмелетке толмағ
андарға тағ
айындалатын жаза түрлерi:


1)
.
белгiлi
.
бiр
.
қызметпен
.
айналысу
.
құқығынанайыру
;


2)
.
айыппұл;


3)
.
түзеу
.
жұмыстары;


4
)
.
қоғамдық
.
жұмыстарға
.
тарту;


5)
.
бас
.
бостандығын
.
шектеу;


6)
.
бас
.
бостандығынан
.
айыру
.
болып
.
табылады.


2
. Кәмелетке толмағандарға белгiлi бiр қызметпен айналысу құқығынан
айыру бiр жылдан екi жылға дейiнгi мерзiмге тағайындалады.

3. Айыппұл кәмелетке толмаған сотталған адамның дербес табысы немесе
ӛндiрiп алуға жарайтын мүлкi болған жағдайда ғана тағайындала
ды. Айыппұл
айлық есептiк кӛрсеткiштің оннан екі жүз елуге дейiнгi мӛлшерінде
тағайындалады.

4. Түзеу жұмыстары дербес табысы немесе ӛзге тұрақты кірісі бар кәмелетке
толмағандарға айлық есептік кӛрсеткіштің оннан екі жүз елуге дейінгі
мӛлшерінде тағайында
лады.

5. Қоғамдық жұмыстарға тарту қырық сағаттан бір жүз елу сағатқа дейiнгi
мерзiмге тағайындалады, ол кәмелетке толмаған адамның қолынан келетiн
жұмыстарды орындауы болып табылады және ол оны оқудан немесе негiзгi
жұмысынан бос уақытында орындайды. Он а
лты жасқа дейінгі адамдардың бұл
жаза түрiн орындау ұзақтығы


күнiне екi сағаттан, ал он алтыдан он сегiз жасқа
дейiнгi адамдар үшiн күнiне үш сағаттан аспауы керек.

6. Кәмелетке толмағандарға бас бостандығын шектеу


екi жылға дейiнгi
мерзiмге, ал бас бо
стандығынан айыру түріндегі жазаның ӛтелмеген бӛлігін бас
бостандығын шектеуге ауыстыру жағдайында жазаның қалған ӛтелмеген
бӛлігінің бүкі
л мерзіміне тағайындалады.


7. Кәмелетке толмағандарға бас бостандығынан айыру


он жылдан аспайтын,
ал ауырлататын мә
н
-
жайлар кезінде адам ӛлтiргенi немесе терроризм актісі үшiн
не қылмыстық құқық бұзушылықтардың бiреуi ауырлататын мән
-
жайлар кезінде
адам ӛлтiру немесе терроризм болып табылатын олардың жиынтығы бойынша
он екi жылдан аспайтын мерзiмге тағайындалуы мүмкiн.

Онша ауыр емес
қылмыс немесе қазаға ұшыратумен байланысты емес ауырлығы орташа қылмыс
жасаған кәмелетке толмағандарға бас бостандығынан айыру тағайындалмайды.


8. Кәмелетке толмаған сотталған адамдар б
ас бостандығынан айыруд
ы:


1) бас бостандығынан а
йыруға алғаш рет сотталған еркек жынысты кәмелетке
62


толмағандар, сондай
-
ақ әйел жынысты кәмелетке толмағандар


жалпы
режимдегi тәрбиелеу колонияларында;



2) бұрын бас бостандығынан айыруды ӛтеген еркек жынысты кәмелетке
толмағандар


күшейтiлген режим
дегi тәрбиелеу колонияларында ӛтейдi.



9. Іс
-
әрекеттің сипатына және қоғамға қауiптiлiк дәрежесiне, кiнәлi адамның
жеке басына және істің ӛзге де мән
-
жайларына қарай сот қабылданған шешiмнiң
уәждерін кӛрсете отырып, еркек жынысты кәмелетке толмаған со
тталған
адамның бас бостандығынан айыруды жалпы режимдегi тәрбиелеу
колониясында ӛтеуiн тағайындауы мүмкiн.



10. Сот жазаны орындаушы органға кәмелетке толмаған сотталған адаммен
қарым
-
қатынас кезiнде оның жеке басының белгiлi бiр ерекшелiктерiн ескер
у
туралы нұсқау беруi мүмкiн.

187
-
бап.

Ұсақ
-
түйек

жымқыру



1. Ұсақ
-
түйек жымқыру, яғни болмашы мӛлшерде жасалған, бӛтеннің мүлкін
ұрлау, алаяқтық, иемденіп алу немесе талан
-
таражға салу,




бір жүз айлық есептiк кӛрсеткiшке дейiнгi мӛлшерде айыпп
ұл салуға не сол
мӛлшерде түзеу жұмыстарына не бір жүз жиырма сағатқа дейінгі мерзімге
қоғамдық жұмыстарға тартуға не қырық бес тәулікке дейінгі мерзімге қамаққа
алуға жазаланады.


2.
.
Бірнеше рет жасалған ұсақ
-
түйек жымқыру




бес жүз айлық есепт
iк кӛрсеткiшке дейiнгi мӛлшерде айыппұл салуға не сол
мӛлшерде түзеу жұмыстарына не үш жүз сағатқа дейінгі мерзімге қоғамдық
жұмыстарға тартуға не тоқсан тәулікке дейінгі мерзімге қамаққа алуға
жазаланады.


188
-
бап.

Ұрлық


1. Ұрлық, яғни бӛтенні
ң мүлкін ж
асырын жымқыру


мүлкі тәркіленіп немесе
онсыз, бір мың айлық есептiк кӛрсеткiшке дейiнгi мӛлшерде айыппұл салуға не
сол мӛлшерде түзеу жұмыстарына не үш жылға дейiнгі мерзімге бас
бостандығын шектеуге не сол мерзімге бас бостандығынан айыруға
жазаланады.


190
-
бап.

Алаяқтық




1. Алаяқтық, яғни бӛтеннің мүлкін жымқыру немесе алдау немесе сенімді
теріс пайдалану жолымен бӛтен мүлiкке құқықты иемдену




мүлкі тәркіленіп, бір мың айлық есептiк кӛрсеткiшке дейiнгi мӛлшерде
айыппұл салуға не сол мӛлшер
де түзеу жұмыстарына не екі жылға дейiнгi
мерзiмге бас бостандығын шектеуге не сол мерзiмге бас бостандығынан
айыруға жазаланады.


191
-
бап.

Тонау


1. Тонау, яғни

бӛтеннің мүлкін ашық жымқыру

мүлкi тәркiленiп немесе
онсыз, екі мың айлық есептiк кӛрсетк
iшке дейiнгi мӛлшерде айыппұл салуға не
сол мӛлшерде түзеу жұмыстарына не тӛрт жылға дейiнгi мерзiмге бас
бостандығын шектеуге не сол мерзiмге бас бостандығынан айыруға
жазаланады.



63


194
-
бап.

Қорқытып

алу




1. Қорқытып алушылық, яғни күш қолдану не бӛтен
нің мүлкін жою немесе
бүлдiру қатерін тӛндіріп, сол сияқты жәбiрленушiнi немесе оның жақындарын
масқаралайтын мәлiметтердi не жариялануы жәбiрленушiнiң немесе оның
жақындарының мүдделерiне елеулі зиян келтiруi мүмкiн ӛзге де мәлiметтердi
тарату қатерін тӛн
діріп бӛтеннің мүлкін немесе мүлiкке құқықты беруді немесе
мүлiктiк сипаттағы басқа да әрекеттер жасауды талап ету




мүлкi тәркiленiп немесе онсыз, тӛрт мың айлық есептiк кӛрсеткiшке дейiнгi
мӛлшерде айыппұл салуға не сол мӛлшерде түзеу жұмыстарына н
е тӛрт жылға
дейiнгi мерзiмге бас бостандығын шектеуге не сол мерзiмге бас бостандығынан
айыруға жазаланады.

198
-
бап.

Авторлық

және

(немесе)

сабақтас

құқықтарды

бұзу




1. Авторлық және (немесе) сабақтас құқықтар объектiлерiн заңсыз
пайдалану, сол сияқт
ы авторлық құқық және (немесе) сабақтас құқықтар
объектiлерiнiң контрафактiлiк даналарын ӛткiзу мақсатында иемдену, сақтау,
алып ӛту немесе дайындау не авторлықты иемденiп алу немесе т
ең авторлыққа
мәжбүрлеу

бір жүз айлық есептiк кӛрсеткiшке дейiнгi мӛлше
рде айыппұл
салуға не сол мӛлшерде түзеу жұмыстарына не бір жүз жиырма сағатқа дейiнгi
мерзiмге қоғамдық жұмыстарға тартуға жазаланады.


202
-
бап.

Бӛтеннің

мүлкін

қасақана

жою

немесе

бүлдiру




1. Айтарлықтай залал келтіріп, бӛтеннің мүлкiн қа
сақана жою
немесе
бүлдiру
екі мың айлық есептiк кӛрсеткiшке дейiнгi мӛлшерде айыппұл салуға
не сол мӛлшерде түзеу жұмыстарына не екі жылға дейінгі мерзімге бас
бостандығын шектеуге не сол мерзімге бас бостандығынан айыруға
жазаланады.

207
-
бап.

Ақпараттық

жүйенің

неме
се

ақпараттық
-
коммуникациялық

желінің

жұмысын

бұзу




1. Ақпараттық жүйенің немесе ақпараттық
-
коммуникациялық желінің
жұмысын бұзуға бағытталған қасақана әрекеттер (әрекетсіздік)




белгілі бір лауазымдарды атқару немесе белгілі бір қызметпен айнал
ысу
құқығынан екі жылға дейінгі мерзімге айыра отырып немесе онсыз, екі мың
айлық есептiк кӛрсеткiшке дейiнгi мӛлшерде айыппұл салуға не сол мӛлшерде
түзеу жұмыстарына не екі жылға дейінгі мерзімге бас бостандығын шектеуге не
сол мерзімге бас бостандығынан

айыруға жазаланады.

255
-
бап.

Терроризм

актісі



1. Терроризм актісі, яғни жарылыс жасау, ӛрт қою немесе адамдардың қаза
табуы, елеулi мүлiктiк залал келтiру не қоғамға қауiптi ӛзге де зардаптардың
туындау қаупiн тӛндiретiн ӛзге де әрекеттер жасау, еге
р бұл әрекеттер
қоғамдық қауiпсiздiктi бұзу, халықты үрейлендiру, Қазақстан Республикасы
мемлекеттiк органдарының, шет мемлекеттiң немесе халықаралық ұйымның
шешiмдер қабылдауына ықпал ету, соғысқа арандату не халықаралық қарым
-
қатынастарды шиеленiстiру ма
қсатында жасалса, сондай
-
ақ аталған әрекеттердi
дәл сол мақсаттарда жасау қатерін тӛндіру,




мүлкі тәркіленіп немесе онсыз, тӛрт жылдан он жылға дейiнгi мерзiмге бас
бостандығынан айыруға жазаланады.

64




256
-
бап.

Терроризмдi

насихаттау

немесе

терро
ризм

актiсiн

жасауға

жария

түрде

шақыру



1. Терроризмдi насихаттау немесе терроризм актiсiн жасауға жария түрде
шақыру, сол сияқты кӛрсетілген мазмұндағы материалдарды тарату мақсатында
дайынд
ау, сақтау немесе тарату


мүлкі тәркіленіп, үш жылдан жетi

жылға
дейiнгi мерзiмге бас бостандығынан айыруға жазаланады.

272
-
бап.

Жаппай

тәртiпсiздiк



1. Күш қолданумен, қиратумен, ӛртеумен, бұзумен, мүлiктi жоюмен, атыс
қаруын, жарылғыш заттарды немесе жарылыс құрылғыларын қолданумен,
сондай
-
ақ билік ӛкiлiне

қарулы қарсылық кӛрсетуме
н ұласқан жаппай
тәртiпсiздiктi
.
ұйымдастыру
.

.
тӛрт жылдан он жылға дейiнгi мерзiмге бас
бостандығынан айыруға жазаланады.

293
-
бап.

Бұзақылық



1. Бұзақылық, яғни қоғамдық тәртіпті қоғамды құрметтемеу анық кӛрінетін,
азам
аттарға күш қолданумен не оны қолдану қатерін тӛндірумен, сол сияқты
бӛтеннiң мүлкiн жоюмен немесе бүлдiрумен не барынша арсыздықпен
ерекшеленетiн әдепсiз әрекеттер жасаумен ұштасқан аса қатыгездікпен бұзу




екі мың айлық есептiк кӛрсеткiшке дейiнгi
мӛлшерде айыппұл салуға не сол
мӛлшерде түзеу жүмыстарына не екі жылға дейінгі мерзімге бас бостандығын
шектеуге не сол мерзімге бас бостандығынан айыруға жазаланады.

294
-
бап.

Тағылық




Тағылық, яғни ғимараттарды, ӛзге де құрылыстарды, тарих және мәден
иет
ескерткiштерiн, мемлекет қорғайтын табиғи объектiлерді жазулармен немесе
суреттермен немесе қоғамдық имандылықты қорлайтын ӛзге де әрекеттермен
бүлдіру, сол сияқты кӛлiкте немесе ӛзге де қоғамдық орындарда
мүлiктi
қасақана бүлдiру

үш жүз айлық есептiк

кӛрсеткiшке дейiнгi мӛлшерде
айыппұл салуға не сол мӛлшерде түзеу жұмыстарына не екі жүз қырық сағатқа
дейiнгi мерзiмге қоғамдық жұмыстарға тартуға не жетпіс бес тәулікке дейінгі
мерзімге қамаққа алуға жазаланады.

299
-
бап.

Есірткі,

психотроптық

заттарды,

сол

тектестерді


тұтынуға

кӛндiру



1. Есірткі, психотроптық заттарды, сол текте
стерді тұтынуға кӛндiру

тӛрт
мың айлық есептiк кӛрсеткiшке дейiнгi мӛлшерде айыппұл салуға не сол
мӛлшерде түзеу жұмыстарына не тӛрт жылға дейiнгi мерзiмге бас бостандығын

шектеуге не сол мерзiмге бас бостандығынан айыруға жазаланад

316
-
бап.

Жануарларға

қатыгездiк

жасау



1. Жануарларға олардың ӛлуiне немесе мертiгуiне әкеп соққан қатыгездiк
жасау, егер бұл іс
-
әрекет бұзақылық ниетпен немесе садистік әдiстерді қолдана
о
тырып немесе жас балалардың кӛз алдында жасалса,




екi жүз айлық есептiк кӛрсеткiшке дейiнгi мӛлшерде айыппұл салуға не сол
мӛлшерде түзеу жұмыстарына не бір жүз сексен сағатқа дейінгі мерзімге
қоғамдық жұмыстарға тартуға не алпыс тәулікке дейінгі ме
рзімге қамаққа алуға
ж
азаланады.



65


ҚР

«
Әкімшілік

құқық бұзушылық туралы
»

Кодексі

(14.01.2015

жасалған ӛзгертулер мен толықтыруларымен
)

442
-
бап
.
Жасӛспірімдердің түнгі уақытта кӛңіл кӛтеру орындарында не
үйден тыс жерде заңды ӛкілдерінсіз жүруі

1.
Жасӛспірімд
ердің түнгі уақытта сағат 22
-
ден таңғы 6
-
ға дейін кӛңіл кӛтеру
орындарында заңды ӛкілдерінсіз болса, заңды ӛкілдеріне үш айлық есептік
кӛрсеткіш кӛлемінде айыппұл салынады
.

2.
Жасӛспірімдердің түнгі уақытта сағат 22
-
ден таңғы 6
-
ға дейін үйден тыс
жерде заң
ды ӛкілдерінсіз болса, заңды ӛкілдеріне

ескерту жасалады
.

3.

Осы баптың бірінші және екінші бӛлімінде қарастырылған әрекет, әкімшілік
жазалаудан соң бір жыл ішінде қайталанған болса, заңды ӛкілдеріне он бес
айлық есептік кӛрсеткіш кӛлемінде айыппұл салынад
ы
.

Кӛңіл кӛтеру орындарының иелері де жауапкершілікте болады
.

132
-
бап
.
Жасӛспірімдердің түнгі уақытта кӛңіл кӛтеру орындарында
болуына жол беру

1.
Жасӛспірімдердің түнгі уақытта (түнгі 22
-
ден таңғы 6
-
ға дейін) заңды
ӛкілдерінің бірге болуынсыз жүруіне жол
берген жеке тұлғаларға отыз айлық
кӛлемде, кіші кәсіпкерлік не коммерциялық емес ұйым субъектілеріне қырық бес
айлық кӛлемде, орта кәсіпкерлік субъектілеріне алпыс айлық кӛлемде, ірі
кәсіпкерлік субъектілеріне жүз айлық есептік кӛрсеткіш кӛлемінде айыппұл
салынады
.

Оқыту және тәрбиелеу міндеттеріне сәйкес
келмейтін ақпараттар
тарататын ғ
аламтор желісінің ресурстар
ын оқушыларға қолжетімсіз ету
мақсатында

білім беру ұйымдарында
жасауға
ұсынылатын шаралар
.

1.
Ғаламтор желі
сі ресурстарымен жұмысты ғ
аламтор желі
сін қолдану
ережелеріне сәйкес ұйымдастыру
.

2.
Білім беру мекемесінің д
иректор
ы ғ
аламтор желісі ресурстарына
қолжетімділік саясатын реттейтін комиссия құру туралы ішкі бұйрық шығарсын,

ғ
аламтор желісі ресурстарына қолжетімділікті бақылау және жауапкершілі
кке
алу

бойынша жауапты адамдарды белгілесін (зертханашыны, инженерлерді,
ақпараттандыру бойынша орынбасарды, ЖК
-
ні оқу мақсатында пайдаланатын
оқытушыларды)
.

3. Комисси
я мектептің ерекшеліктеріне сай, Ережеге сәйкес

ғ
аламтор желісі
ресурстарына қолжетім
ділік регламентін
\
саясатын жасасын

(
қараңыз:

Білім беру
мекемелерінде ғ
аламтор желісін пайдалану ережелері
).

4.
Оқыту және тәрбиелеу міндеттеріне сәйкес келмейтін ақпараттар тарататын
Ғаламтор желісінің ресурстар
ын оқушыларына қолжетімсіз ету мақсатында

б
ілім
беру ұйымдары
ндағы құжаттар тізімі сақталсын
:

-

Білім беру мекемесі ғ
аламтор желісі ресурстарына қол жетімділік
регламентін
\
саясатын кӛрсететін құжат

(
Ережелер негізінде Білім бӛлімінің

комиссиясы дайындаған
);

-

комиссия мәжілісінің хаттамалары

(
жылы
на 2
-
ден кем емес
);

-

мектеп
тің ерекшеліктеріне байланысты ғ
аламтор желісі ресурстарына қо
л
жетімділік регламентімен оқыту
шылар құрамын таныстыру
туралы
хаттамасы
;

66


-

оқушылардың қолы қойылған техника қауіпсіздігі журналы

(
компьютерлік
сыныптағы Те
хника қ
ауіпсіздігі ережелеріне ғ
аламтор желісін қолдану
процедурасы туралы пункт енгізу

(
қараңыз
:

п.3
Білім беру мекемелерінде
ғ
аламтор желісін пайдалану ережелері
);

-

балалар мен жасӛспі
мд
ер арасында жағымсыз контенттерге кірудің

алдын алу
бойынша ата
-
аналар ж
иналысының хаттамалары
;

-

компьютер

сыныбындағы жұмыс графиктері
;

-

тыйым салынған контентті есепке алу
\
тіркеу
журналы
.

Қажетсіз

ғ
аламтор ресурстарын шектеуді бақылауды техникалық
жабдықтау үшін қаржы іздестіру (мүмкіндігінше)

6
-
БӚЛІМ

Полицияның учаске
лік инспекторы жұмысын ұйымдастыру

2015 жылғы 21маусымдағы


«
Білім беру мекемесіне бекітілген полицияның жасӛспірімдер ісі жӛніндегі
учаскелік инспекторы жұмысын ұйымдастыру туралы ережелерді бекіту
туралы
» №372
-
бұйрық



Жасӛспірімдер ісі жӛніндегі бӛлімше
нің білім беру мекемелерінде білім
алатын жасӛспірімдер арасында құқық бұзушылықтың алдын алу жұмысын
жетілдіру мақсатында
,
БҰЙЫРАМЫН
:

1.
Полицияның білім беру мекемелерін
е

бекітілген жасӛспірімдер ісі
жӛніндегі инспекторы жұмысын ұйымдастыру туралы
ұсыныл
ған

Е
реже (бұдан
әрі


Ереже)

бекітілсін
.

2.
Облыстардың, Астана, Алматы қалаларының Ішкі істер
департаменті бастықтарына
:

1)
қоғамдық

қауіпсіздік бӛлімшелері қызметкерлерінің, Полицияның білім
беру мекемелерін
е

бекітілген жасӛспірімдер ісі жӛніндегі инспе
кторларының
білімін бағалайтын жауынгерлік және қызметтік дайындық жүйесіндегі ішкі
істер органдарының басқарушы және инспекторлық құрамының Ережені оқып
-
үйренуін ұйымдастыру
;

2)
Ереженің Қазақстан Республикасының жасӛспірімдер желісіндегі ішкі
істер орган
дарының жұмысын реттейтін заңдарына сәйкес
Ережені ережедегідей
дәлме
-
дәл және бірдей

қолданылуын қамтамасыз етсін
.

3.
Бұйрық қол қойған күннен бастап күшіне енеді
.

4.
Осы бұйрықтың орындалуын бақылау

Қазақстан

Республикасы Ішкі
істер министрлігінің Қоғамд
ық қауіпсіздік департаментіне жүктеледі
.

Ішкі істер министрінің м.а.

милиция
генерал
-
майор
ы

К. Касымов



«
Келісілді
»

Қазақстан

Республика
сы

Білім және ғылым министрі

Б. Айтимова


« 23 »
маусым
2005
ж
.

67


Қазақстан

Республикасы

Ішкі істер министрінің

2005
жылғы
«21»
маусымдағы

№372
-
бұйрығымен бекітілген

Полицияның білім беру мекемеле
ріне бекітілген жасӛспірімдер ісі жӛніндегі
учаскелік инспекторы жұмысын ұйымдастыру туралы

Е
реже

Бұл Ереже полицияның білім беру мекемелерін
е

бекітілген жасӛспірімдер
ісі жӛніндегі учаскелік инспекторы жұмысының құқықтық негіздерін
анықтайды
.

1.
Жалпы е
режелер

1.
Полицияның білім беру мекемелерін
е

бекітілген жасӛспірімдер ісі жӛніндегі
учаскелік инспекторларының (бұдан әрі


мектептің полициялық инспекторы)
негізгі міндеттері болып табылады
:

1)
оқушылар арасындағы қылмыстың, құқық бұзушылықтың және
бақыл
аусыздықтың алдын алу және жол бермеу, жасӛспірім
-
құқық
бұзушыларды, сонымен бірге заңға қарсы бағыт ұстанатын жасӛспірімдер
топтарын анықтау
;

2)
қылмыстық

әрекетке барған
,

не қоғамға жат қылықтар жасаған
жасӛспірімдердің ата
-
анасын
,

не оларды алмастыратын
дарды, сонымен бірге
оларды қылмысқа тартқан адамдарды анықтау
;

3)
ата
-
аналардың
,

не оларды алмасты
ратын
дардың, сонымен бірге баланы
Қазақстан Республикасы заңдарына сәйкес тәрбиелеу, бағып
-
қағу және оқытуға
мүдделі мемлекеттік органдар мен ұйымдардағы ла
уазымды тұлғалардың
жауапкершілігін арттыру
;

4)
білім беру ұйымы әкімшілігіне жалпы орта білім алудан әдейі қашып
жүрген оқушыларды білім орнына қайтаруға арналған іс
-
шаралар ӛткізуге
кӛмектесу
;

5)
жасӛспірімдердің құқығына, мүддесі мен бостандығына қол сұ
ғып

жүрген адамдарды анықтау
;

6)
тұрғындарға, ата
-
аналарға және оқушыларға жасӛспірімдер арасында
қылмыстың, құқық бұзушылықтың, бақылаусыздықтың алдын алу мәселелері
бойынша құқықтық кӛмек кӛрсету
,
жасӛспірімдердің

заңға бағынатын мінез
-
құлқын қалыптастыр
у
;

7)
ӛмірдің

ауыр жағдайларында қалып қойған жасӛспірімдерді әлеуметтік
қалпына келтіруге кӛмек кӛрсету
;

8)
жасӛспірімдер арасында құқық бұзушылық пен қылмыс жасаудың
алдын алу және болдырмау ісімен айналысатын басқа ішкі істер бӛлімдерімен,
мемлекеттік о
ргандармен және ұйымдармен ӛзара қарым
-
қатынас жасау
.

2.
Мектептің полициялық инспекторының жұмысын ұйымдастыру

2.
Мектептің полициялық инспекторы

облыстардың, Астана және Алматы
қалаларының Ішкі істер департаменттері (бұдан әрі
-

ІІД) басшыларының
бұйрығы
мен білім беру мекемелеріне бекітіледі
.
Мектептің полициялық
инспекторының жоғары заңгерлік не педагогикалық білімі, ішкі істер
органдарында істеген үш жылдан кем емес еңбек ӛтілі болуы керек
.

68


Бекітілген кезде оқу орнындағы криминогендік жағдай ескеріледі
.

Мектептегі криминогендік жағдайға және оқушылар саны екі мыңнан артық
емес болуына байланысты мектептің полициялық инспекторы екі білім беру
ұйымына қатарынан бекітілуі мүмкін
.

3.
Мектептің полициялық инспекторы

білім беру ұйымының ішкі істер
органдарында

есепте тұратын оқушыларымен алдын алу жұмыстарын есепте
тұрған баланың тұрғылықты мекен
жайы бойынша полицияның жасӛспірімдер ісі
жӛніндегі учаскелік инспекторымен (бұдан әрі
-

полицияның жасӛспірімдер ісі
жӛніндегі аймақтық учаскелік инспекторы) және ба
ла оқитын білім беру
ұйымының әкімшілігімен бірлесе жүргізеді
.

4.
Есепке алынған баланы бақылау ісін не картотекалық есепті полицияның
жасӛспірімдер ісі жӛніндегі аймақтық учаскелік инспекторы

Қазақстан

Республикасы Ішкі істер министрінің 2000 жылғы 17 ші
лдедегі №400 «Қазақстан
Республикасы Ішкі істер органдарында жасӛспірімдер ісі жӛніндегі полициялық
учаскелік инспекторының жұмысын ұйымдастыру туралы» Ережені бекіту
туралы» Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде 18.08.2000жылғы
№1224 болып тіркелг
ен бұйрығына сәйкес жүргізеді (Ішкі істер министрінің
2004 жылғы 1 қарашадағы №603
-
бұйрығымен ӛзгерістер мен толықтырулар
енгізілген)
.

5.
Мектептің полициялық инспекторы

ай сайын полицияның жасӛспірімдер ісі
жӛніндегі аймақтық учаскелік инспекторына есепк
е алынған баланың білім беру
ұйымындағы мінез
-
құлқы туралы ақпарат беріп отырады, ақпараттың кӛшірмесі
білім беру ұйымындағы бақылау ісіне тіркеледі
.

6.
Мектептің полициялық инспекторы

әлеум
еттік педагогпен бірге мына
тұлғаларды

тізімдік есепке алып отырад
ы
:

1)
мектепішілік есепте тұрған жасӛспірімдерді
;

2)
тұрмысы тӛмен отбасынан шыққан жасӛспірімдерді
.

7.
Мектептің полициялық инспекторы

білім беру ұйымы әкімшілігімен әрбір оқу
тоқсанына жасалып (жоспар мектеп директорының тәрбие ісі жӛніндегі
орынбасарыме
н бірге жасалады), мектеп директоры және қоғамдық қауіпсіздік
полициясы жетекшісі бекіткен, қалалық, аудандық ішкі істер органдарының
(бұдан әрі


қала

уд
ан
органдар
ы
) жасӛспірімдер ісі жӛніндегі бӛлімінің
басшылығымен келісілген жоспар негізінде бірлеске
н әрекетті іске асырады
.

8.
Әр

тоқсанда жоспар бойынша мектептің полициялық инспекторының

мектеп
директорының тәрбие ісі жӛніндегі орынбасарымен, әлеуметтік педагогпен
бірлесе жүргізген жұмысының нәтижесі туралы анықтама жасалады
.

9.
Мектептің полициялы
қ

инспекторы

білім беру ұйымында болуы керек.
Мектептің полициялық инспекторы

каникул кезінде білім беру ұйымында
болуын жалғастыра береді, қажет болған жағдайда мектеп жанындағы балалар
лагерінде жұмыс істейді
.
Каникул кезінде білім беру ұйымы оқытушылары
мен
бірге мектепте оқушылармен викториналар, құқықтық білім күндерін ӛткізеді,
спорттық іс
-
шаралар ұйымдастырады
.
Жасӛспірімдердің бос уақытын
ұйымдастыруға, оларды жұмысқа орналастыруға атсалысады
.
Оқушылар
арасындағы құқық бұзушылық пен бақылаусыздықтың
алдын алуға бағытталған
жұмыстарға, рейдтік іс
-
шараларға қатысады
.

69


10.
Мектептің полициялық инспекторын оның құзырына тән емес жұмыстарды
орындату үшін пайдалануға тыйым салынады
.

3.
Білім беру мекемесі әкімшілігімен ӛзара бірлескен жұмысты
ұйымдастыру

11.

Мектептің полициялық инспекторының білім беру ұйымы әкімшілігімен
бірлескен жұмысы

оқушылардың заңға қайшы не қоғамға жат мінез
-
құлықтарының себептері мен шарттарын зерттеуге бағытталған іс
-
шараларды
дайындау мен жүзеге асыруды және оларды таратпауға арна
лған шараларды
қамтитын жасӛспірімдер арасында құқық бұзушылықтың алдын алу бойынша
бірлескен жоспар негізінде құрылады
.

12.
Бірлескен жұмыстың негізгі формалары
:

1)
құқық

бұзушылықтың алдын алу бойынша мектепішілік комиссия
құрамында қатысу
;

2)
білім беру

ұйымында жасӛспірімдер арасында құқық бұзушылықтың
алдын алуға және болдырмауға арналған іс
-
шараларды орындауды тікелей
ұйымдастыру және жеке қатысу
;

3)
жасӛспірімдер арасында құқық бұзушылықтың алдын алу бойынша

білім беру ұйымы әкімшілігімен бірескен іс
-
шараны бірлесе жоспарлау, олардың
орындалуына бақылау жасау
;

4)
құқықтық

тәрбиені бірлесе ұйымдастыру, соның ішінде бұқаралық
ақпарат құралдары арқылы пікір білдіру
;

5)
ұзақ

уақыт бойы дәлелсіз себептермен білім беру ұйымына сабаққа
келмеген балалар мен ж
асӛспірімдерді анықтауға арналған рейд ӛткізуге қатысу
,

олардың сабақтан қашу себебін анықтау және олардың ата
-
аналарына
,
не оларды
алмастыратын адамдарға әсер ету жұмыстарын жүргізу, не тұрмысы тӛмен
отбасыларға әлеуметтік педагогтер және Жасӛспірімдер іс
і және олардың
құқығын қорғау жӛніндегі комиссия

арқылы материалдық кӛмек кӛрсету
;

6)
тұрмысы тӛмен және аз қамтылған отбасылардың тұрмыстық жағдайын,
сонымен бірге мектепішілік есепте тұрған жасӛспірімдерді зерттеу
;

7)
ата
-
аналарының не
месе

оларды алмаст
ыратын адамдардың
қамқорлығынсыз қалған жасӛспірімдерді анықтау, оларға Жасӛспірімдер ісі
және олардың құқығын қорғау жӛніндегі комиссия

арқылы тұрмыстық
жағдайын жақсартуға кӛмек кӛрсету
;

8)

сабақтан әдейі қашып жүрген, қылмыс жасаған жасӛспірімдердің

ма
териалдарын қылмыстық жауапкершілікке тартылу жасына жеткенге дейін
сотқа немесе Жасӛспірімдер ісі және олардың құқығын қорғау жӛніндегі
комиссияға

апаруға дайындау
;

9)
ата
-
аналарының не оларды алмастыратын адамдардың қамқорлығынсыз
қалған жасӛспірімдерді

қамқоршылық және қорғау органдарына орналастыру
үшін материалдар дайындау
;

10)
оқушылардың мектептен тыс бос уақытын ұйымдастыру бойынша
ұсыныста
р

енгізу
;

11)
ӛз

балаларына тәрбие беру, бағып
-
қағу және оқыту міндетін
орындамайтын
,

не тиісті деңгейде орынд
амайтын ата
-
аналарға, не оларды
алмастыратын адамдарға материалдар жинау және Жасӛспірімдер ісі және
70


олардың құқықтарын қорғау комиссиясына оларды ата
-
аналық құқығынан айыру
не
месе

шектеу үшін сотқа ұсыныс дайындау үшін жіберу
;

12)
Білім беру ұйымдарында к
ӛшпелі

соттың, Жасӛспірімдер ісі және
олардың құқықтарын қорғау комиссиясының мәжілістерін ӛткізуге кӛмек
кӛрсету
;

13)
жасӛспірімдер қылмысы, нашақорлық пен маскүнемдік, жасӛспірімдер
арасындағы бақылаусыздық пен панасыздық мәселелері бойынша семинар
-
мәжіл
істер, конференциялар, дӛңгелек үстелдер ұйымдастыру және қатысу
.

4.
Білім беру ұйымдары оқушылары арасында маскүнемдікке,
нашақорлыққа, токсикоманияға қарсы тұру жұмыстарын ұйымдастыру

13.
Мектептің полициялық инспекторы:

жасӛспірімдер арасында құқық
бұз
ушылық пен қылмыстың, жүйелі түрде спирттік ішімдік ішудің, есірткі
құрал
д
арын және психотроптық заттарды қолданудың алдын алу мақсатында
тӛмендегідей іс
-
шараларды іске асырады
:

1)
құқық

бұзушылық пен қылмыстың

алдын алу рейдтері мен іс
-
шараларын
ӛткізуге

қатысады, спирттік ішімдіктер және басқа психоактивтік заттар
қолданатын жасӛспірімдерді анықтайды, әлеуметтік педагогтермен, сынып
жетекшілерімен, денсаулық сақтау қызметкерлерімен бірлесе отырып, тұрмысы
тӛмен отбасыларға, «қауіп тобындағы» отбасыларға
барады
;

2)
есірткі заттарын, психотроптық не есеңгірететін заттарды медициналық емес
мақсатта пайдаланатын жасӛспірімдерді, кӛрсетілген құралдарды және заттарды
білім беру ұйымдарында және оның айналасында ӛткізуі және қолдануы мүмкін
жерлерді анықтайды
;

3
)
ата
-
аналарының
тарапынан және

жасӛспі
рімдерді есірткі құралдарын,

басқа естен тандыруға апарып соғатын әсері күшті заттарды қолдануға
тартатын
басқа да
ересектердің тарапынан жасӛспірімдерге
тиетін
кері
әсердің жолын кесетін шаралар қолданады
;

4)
қала
л
ық,

аудандық
органдардың наркобизнеспен күрес және есірткі
айналымын бақылау қызметкерлерімен білім беру ұйымы оқушылары арасында
нашақорлық пен таксикомания мәселелері бойынша алдын алу жұмыстарын
бірлесе атқарады
;

5)
спирттік ішімдіктерді, есірткі құрал
дарын, психотроптық және басқа естен
тандыратын заттарды қолданатын жасӛспірімдерді анықтау үшін білім беру
ұйымы оқушыларын денсаулық сақтау органдарына тексеруге бағыттайды
;

6)
полицияның жасӛспірімдер ісі жӛніндегі аймақтық учаскелік инспекторымен,

қа
ла
лық,

а
уд
андық
органдардың наркобизнеспен күрес және есірткі айналымын
бақылау қызметкерлерімен, сонымен бірге есірткі
,

не басқа қатты әсер ететін
,

естен тандыратын заттарды медициналық емес мақсатта қолдануға жол беретін
жасӛспірімдерді алдын ала есепке
алатын денсаулық сақтау органдарымен бірге

салыстырып тексереді
;

7) Есеңгіретіп тастайтын спиртті ішімдіктерді,

есірткі құралдарын,
психотроптық немесе басқа заттарды қолдануды ал
дын алу ескерту бойынша
ко
нференция, дәріс, дӛңгелек үстел ӛткізеді, білім

беру

ұйымдарындағы
оқушылар арасында түсіндіру жұмысын жүргізеді, олардың есірткі және басқа
71


психобелсенді заттарды қолдану зардабы туралы білімдерін анықтау мақсатында
зерттеу, сауалнама ӛткізеді;


8) Білім
беру
ұйымдарының оқушылар арасында нашақорлық пе
н
токсикономанияны таратушылық пен күресуге бағытталған қоғамдық жастар
ұйымдарының іс
-
әрекетін құру және ұйымдастыру бойынша жұмысын жүргізеді;


9) Нашақорлықпен күресу халықаралық кү
ніне арналған акцияларын ӛткізуг
е
қатысады, есірткіге қарсы күресу тақы
рыбына кӛркем шығармаларының
байқауларын, спорт жарыстарын, деректі, ғылыми
-
танымал және кӛркем
фильмдерінің кӛрсетілуін, ең жақсы сурет, шығарма, оқушылар арасында пл
акат
байқауларын ұйымдастырады;

5. Мектеп
тегі

полиция инспектор
ы

жұмысының нысаны мен әді
стемесі

14. Мектеп
тегі

полиция инспекторы мектепішілік бақылауда тұрған әр
оқушымен келесі жұмысты жүргізеді:


1)
жасӛспірімн
ің қанағаттанғысыз мінез
-
құлқының себебін анықтайды және
оның тарабынан қоғам
ғ
а қарсы әрекеттің жасауын болдырмау

мақсатында
о
нымен алдын алу ес
к
е
рту әңгіме
сін

жүргізеді;


2)
жас
ӛспірімге зиян келтіретін ата
-
аналарының, тұлғалардың қоғамдыққа
қарсы мінез
-
құлқының болғанын анықтап, кәмелет жасына толмағандардың
істері және олардың құқықтарын қорғау бойынша комиссиясына қарауға

осы
мәселе бойынша материалдарды дайындайды;


3) мектеп оқытушыларымен, әлеуметтік педагог
і
мен, әкімшілігімен бірге
мінез
-
құлқы
девиантты
жас
ӛспірімге жеке әсер ететін іс
-
шараларды анықтайды;


4) Мекте
п
ішілік есепке алынған тұлғалардың тізімдік есеп
ке алуын жүргізеді,
оларды
үздіксіз бақылауға алады, осы немесе басқа
жас
ӛспірімнің мінез
-
құлқында жағымсыз

ӛзгерістер

беталысы

тур
алы ата
-
аналар мен оқытушыларға
ескертеді.

15.

Мектеп полиция инспекторында қызметтік жайы
,

кабинеті

болуы керек,
оны
білім

беру

ұйымы береді, кабинеттің есігінде қызметкер туралы мәліметімен,
қызметкердің тікелей басшыларының телефонымен табличка болуы керек.

Мектеп полиция инспекторының кабинетінде болу керек:

Білім

беру

ұйымының

жас
ӛспірімдерімен жасалған құқық бұзушылық ту
ралы
мәліметт
ерімен а
қпараттық
-
құқықтық қабырға стенд
і
, Қазақстан
Республикасының

қ
ы
лмыстық

К
одексінің баптары (кәмелет жасына
толмағандарға қатысты бірқатар баптары бойынша қылмыстық жауапкершілік
қай жастан басталатыны)
,

салауатты ӛмір сүруді насихаттау

бойынша ақпарат
(нашақорлықты, алкоголизмді, темекіні тартуды
ң

алдын алу ескерту).

16.

Мектеп полиция инспекторының кітапханасында кәмелет жасына
толмағандардың істері бойынша бӛлімшенің қызметін белгілейтін әдебиет,
әдістемелік ұсыныстар, плакаттар, бро
шюралар, сондай
-
ақ салау
а
тты ӛмір сүруді
насихаттау, нашақорлықты
ң

алдын алу
,

ескерту бойынша буклеттер болу керек.

6.

Мектеп
тің

полиция инспектор
ы

құжаттамасының тізбесі

17. Мектешілік есепте

тұрған девиантты мінез
-
құлықты

жас
ӛспірімдер мен
балалар туралы

ақпарат: сауалнама, мінездеме, тестілеудің нәтижесі,

педагог
-
психологтың ұсынысы, қорытындысы, мектеп дәрігерінің ұсынысы, кәмелет
жасына толмағандардың тұрғын
-
тұрмыстық жағдайының тексеру актісі,
72


отбасының мінездемесі, үлгерімі мен мектеп сабақтарына ба
руының е
сепке
алуы, бос уақытының ұйымдастырылуы
,
жас
ӛспірімнің мектептен тыс қызметі.

18.

Мектеп полиция инспектор жұмысының жосп
ары, Құқық

бұзушылықтың
алдын алу бойын
ш
а К
еңес жұмысының жоспары, жеке

тәрбие жұмысының
есепке алуы, ата
-
аналармен жұмыс.

1
9.

Кәмелет жасына толмағандардың істері және олардың құқықтарын қорғау
бойынша комиссиясымен бірігіп жұмыс істеу, ауданның қоғамдық
ұйымдарымен (жоспарлар, хаттар, актілер, қолдау хаттар, жауаптар).

Демалыс
уақытында мектепішілік ес
е
пте

тұрған

жас
ӛспірімде
р мен балалардың қол бос
болмаушылығын есепке алу.

20.

Мектеп
тің

полиция инспекторы оған бекітілген білім

беру

ұйымына бақылау
ісін бастайды, онда кӛрсетілген ақпарат жинақталады.

Әр бақылау ісі 2 бӛлімнен тұру керек.



Бірінші бӛлімінде келесі мәліме
ттер кӛрсетіледі:
оқушылардың саны,
сынып бойынша оқушылардың тізімі, үй мекен
-
жайы және ата
-
аналар немесе
олардың ор
н
ындағы тұлғалар туралы мәліметтер, жағдайы нашар отбасылардың
тізімі, мінез
-
құлқы
девиантты
оқушылардың тізімі, сонымен қатар оқудан бас
т
артатын оқушылардың тізімі, мемлекеттік ұйымдарының, қоғамдық және
үкіметтік емес бірлестіктерінің,
жас
ӛспірімдер қылмысын
ың

алдын алу
,

ескертумен айналасатын ұйымдарының тізімдері, басшылар туралы мәліметтер,
телефондары, оқушылар арасындағы қылмыс, құқық

бұзушылық, қараусыз және
панасыздық туралы статистикалық мәліметтер, білім

беру

ұйымдарына
бекітілген аумақтарында орналасқан кафе, бар, мейрамхана, базар, дискоклуб,
компьютерлік клубтарының тізімдері, олардың басшылары туралы мекен
-
жайларының, телефонд
арының кӛрсетілуімен мәліметтер.


Екінші бӛл
імінде мектепішілік есепте

тұрған және кәмелет жасына
толмағандардың істері бойынша бӛлімшелерінде есепке алуда

тұрған мінез
-
құлықы

девиантты

оқушылардың ӛмір сүру жағдайы мен байланысы, жағдайы
нашар отбасыл
а
р туралы мәліметтер, алдын алу К
еңес отырысының
материалдары, мектеп инспекторы мен мектеп әкімшілігінің бір
і
гіп жүргізген
жұмысының жоспары, сонымен қатар жүргізілген жұмысы туралы нақты
нәтижесімен анықтамасы кӛрсетіледі.

21.

Мектеп полиция инспекторы

ішкі істер органдарының кәмелет жасына
толмағандардың істері бойынша учаскелік полиция инспекторының
функционалдық міндеттерін толық кӛлемінде орындайды

және байқайтын
істерін жүргізу және есепке алудағы тұлғалардың картотекалық есепке алуын

дербес
орын
дайды.

7
. Полициялық мектеп инспекторларының қызмет нәтижелері туралы есе
бі

22. «
Полиция
лық мектеп

инспекторларының

қызмет нәтижел
ері туралы есеп»
жартыжылдық бойынша ,

оныншы
шілде мен қаңтар айларында

жылдық
қорытынды сандық кӛрсеткіштерімен бірге баянда
у хаттары ҚР
-
ның ІІМ
-
нің
қоғамдық қауіпсіздік Департаментіне тапсырылады.

8. Полициялық мектеп инспекторларымен заңдардың орындауын
қадағалау

73


23. Полициялық мектеп инспекторларының

қызметінде

Заңдарды
ң

нақты және
бір
ыңғай
орындалуын
, кәмелетке толмағандард
ың арасында құқық
бұзушылықтың алдын алу және балалардың қараусыз қалмауын ескерту мен
балалардың үйсіздігін алдын алу бойынша
заң
дар
ды
ң

орындауларын
қадағалау
ды прокуратура органдары жүргізеді.


Глоссарий

құқық
бұзушылықтың

алдын алу



құқық бұзуды
ң

алд
ын алатын субъектімен іске
асырылатын, құқық бұзуға ықпал ететін себептер мен жағдайларды білу, зерттеу, жолдары
арқылы қалпына келтіру, құқық тәртібін сақтау және нығайтуға бағытталған құқықтық,
экономикалық, әлеуметтік және ұйымдастыру шаралары;

құқық
тық тәрбие


азаматтардың

заңды сақтау мінезін

және әділдік сезімін, құқықтық
мәдениетін қалыптастыруға бағытталған білімдік, ақпараттық және ұйымдас
тырушылық мәні
бар шара
лар

кешені;

алдын ала білім беру


бұл қандай да бір жағдайда не істеу керектігін б
алаға үйрету және бұл
тәртіпті алдын ала ісп
ен кӛрсету;

әлеуметтік бейімдеу

жеке тұлғаны қоғамда мінез
-
құлық ережелері мен нормаларын
қолдануға және сақтауға қалыптастыруға бағытталған, құқық бұзуды
ң

алдын алатын
субъектімен іске асырылатын кешенді шара;


әлеуметтік оңалту


бейәлеуметті
к

тұлғаға құқықтық, әлеуметтік, психологиялы
қ,
педагогикалық кӛмек кӛрсету
, сонымен қатар психологиялық және (немесе) моральдық
жарақаттар үрдісін еңсеруге бағытталған,

субъектімен

құқық бұзушылықтың алдын алу
бойынша

іск
е асырылатын кешенді шара
;

жақсы мінез
-
құлықты болуы


ҚР

ның заңдарының құқық нормаларына сәйкес адамның,
азаматтың құқығын, еркіндігін және қоғам мен мемлекеттің мүддесін бұзуға жол бермейтін
тұлғаның саналы мінез
-
құлқы;


құқық бұзуды
ң алдын алушы

субъе
кт
ілер

-

құқық бұзушылықтың

алдын алуды іске
асыратын мемлекеттік органдар, жергілікті басқару органдары, ұйымдар мен ҚР
-
ның
азаматтары;

тұрмысы нашар отбасы


кәмелетке толмағандарды ата
-
аналары немесе заңды ӛкілдері
оларды тәрбиелеуде, оқытуда, қамтама
сыз етуде ӛз міндеттерін орындамайтын және (немесе)
олардың тәртібіне теріс ықпал ететін отбасы;

Ұсынылған әдебиеттер тізімі

1. Камалова Л. Борисова Н. Гарифуллина Г. Қоғамдық
-

белсенді тұлғаны тәрбиелеудегі
мектептің ролі немесе тағы да КТД туралы // Ме
ктептегі тәрбие жұмысы ( директордың
тәрбие жӛніндегі орынбасарының тәрбие жұмысы туралы іскерлік журналы). 2013 №3. 115
-
132 беттер.

2. Қожахметова К.Ж., Демеуова М.Е. «Қазақстан мектептерінің тәрбие жүйесі» А., 2006

3. Колесова Ш.В., Шаталина Н.М. Жалпы
білім беру мекемелерінде сапаны бағалау
мониторинг бағдарламасы //Қазіргі мектепті басқару. ОТЖ орынбасары (Мектеп әкімшілігіне
арналған ғ
ылыми
-
тәжірибелік журнал). 2013
, №1. 39
-
62 беттер.

4. Коляева М.В., Канищева Г.Н., Куликова Л.Г. Әдістемелік құрал «О
тбасын нығайту
бағдарламасы» Шымкент., 2007

5. Мыңбаева А.К., Садуақасова З.М. Жаңаша оқыту әдістері немесе қалай қызықты сабақ
жүргізу керек. А., 2009

6. Сергеева В.П. Қазіргі мектептегі сынып жетекші. М., 2000

7. Панфилова М.А. Қарым
-
қатынастың ойын тер
апиясы, Тесттер, түзету ойындары:
психологтар, педагогтар және ата
-
аналарға арналған тәжірбиелік құрал. М., 2013

8. Созонов В.П. Сыныпта тәрбие жұмысын ұйымдастыру. Сынып жетекшісіне арналған
әдістемелік құрал. М., 2000

9. Фридман В.Я. Лекторлық шеберлік
ке оқытудың белсенді әдістері: семинарлар,
практикумдар, іскерлік ойындар. М., 1989

74


10. Щуркова Н.Е. Сынып жетекшілік: теория, әдістеме, технология. М., 2000

Қолданылған қысқартулар тізім:

МІЕ


мектепішілік есеп;

ББ
-
білім беру бӛлімі;

КТІ және ҚҚК
-

кәмел
етке толмағандар ісі және құқық қорғау комиссиясы;

ІІО
-

ішкі істер органы;

ТҮ және ТЖ
-
тұрғын үй және тұрмыстық жағдай;

АНТ
-
ақпараттық
-
насихаттау тобы;






2015 жылдың «22» сәуірінде

Қазақстан Республикасының

ғылым және білім Министрлігінің

№227 бұйрығымен
бекітілген


Тәрбиенің тұжырымдамалық

негіздері


Тәрбиенің тұжырымдамалық негіздері білім беру саласындағы мемлекеттік саясатты
жүзеге асыру аясында қазақстандық қоғамдағы

заманауи әлеуметтік
-
мәдени трансформация
ескеріле отырып әзірленді.

Тәрбиен
ің тұжырымдамалық негіздері жалпыадамзаттық және ұлттық құндылықтарды,
адам ӛмірі мен денсаулығын, тұлғаның еркін дамуының басымдықтарын, патриотизм,
еңбексүйгіштік, адам құқықтары

мен бостандығын құрметтеуге тәрбиелеуді кӛздейді.



Тәрбиенің тұжырымдамалы
қ

негіздері «Мәңгілік Ел» жалпыұлттық идеясы аясында
отбасылық тәрбие құндылықтары, сондай
-
ақ оқу және тәрбие процестерінің ӛзара кірігуі
негізінде білім беру процесінің тәрбиелік әлеуетін арттыруға, оқыту мен тәрбиенің
кіріктірілуіне, тәрбие әдіснамасын,
мазмұны мен құрылымын жаңартуға бағдарланған.


Тәрбие жұмысының басым бағыттары



Жалпыадамзаттық және ұлттық құндылықтар тұтас педагогикалық процестің ӛзегі бола
отыра, тәрбие жұмысының барлық бағыттары арқылы ӛтеді.


1.Қазақстандық патриотизм және аза
маттық тәрбие, құқықтық тәрбие


2.

Рухани
-
адамгершілік тәрбие


3.

Ұлттық

тәрбие


4.

Отбасы

тәрбиесі


5.

Еңбек, экономикалық және экологиялық тәрбие


6.

Кӛпмәдениетті және кӛркем
-
эстетикалық тәрбие


7.

Зияткерлік тәрбие, ақпараттық мәдениет тәрбиесі


8.

Дене тәрбиесі, салауатт
ы ӛмір салты



75


«
Мәңгілік елдің» жалпыұлттық құндылықтары

Общенациональные ценности «Мәңгілік ел»


Қазақстан

тәуелсіздігі және Астана

Независимость Казахстана и Астана

Independence of Kazakhstan and
Astana

Ұлттық

қауіпсіздік және еліміздің
жалпы
әлемдік

және аймақтық
мәселелерді шешуге жаһандық
қатысуы

Национальная безопасность и
глобальное участие страны в
решении общемировых и
региональных проблем

National Security and Global
Participation of the country in the
solution of global and local probl
ems

Инновацияларды
индустриализациялау негізіндегі
экономикалық даму

Экономический рост на основе
индустриализации инноваций

Economic Growth on the basis of
industrialization of innovations

Тіл мен мәдениет, тарихтың
ортақтығы

Общность истории, культуры
и
языка

Generality of History, Culture and
Language

Зайырлы қоғам және рухани байлық

Светское общество и высокая
духовность


Құрмет

важение

Respect

Ынтымақтастық

Сотрудничество

Collaboration

Кӛпшілдік

Открытость

O
penness

Жауапкершілік

Ответственность

Responsibility

Ӛмір

бойы білім алу

Обучение на протяжении всей жизни

Lifelong learning

Ашықтық

Прозрачность

Transparency

Академиялық адалдық

Академическая честность

Academic Honesty

Азаматтық жауапкершілік

Гражд
анская ответственность

Civil responsibility

Адалдық

Честность

Honesty




76




















«Қарағанды облысы білім беруді дамытуд
ың оқу
-
әдістемелік орталығы»
КМҚК

Қосымша білім беру және ұйымдастырушылық
-
тәрбие
инициативаларын дамыту бөлімі


Мекенжайы
мыз
:

Қарағанды

қ, С.Сейфуллин көшесі 8
/2


Байланыс т
елефон
ы
: 8 (7212) 50
-
61
-
16

Сайт:

umckrg
.
gov
.
kz

Электронды почта
:

umc
_
ro
_
karaganda
@
mail
.
ru





Приложенные файлы

  • pdf 18048326
    Размер файла: 1 MB Загрузок: 1

Добавить комментарий