1 сабақ


Чтобы посмотреть презентацию с картинками, оформлением и слайдами, скачайте ее файл и откройте в PowerPoint на своем компьютере.
Текстовое содержимое слайдов презентации:

Тақырыбы:Өкпенің қабыну инфильтрациясының синдромы.Пневмониялар.Этиологиясы.Жіктелуі.Патогенезі.Түріне байланысты клиникалық көріністер.Диагнозды дәлелдеу үшін қолданылатын зерттеу әдістер.Рационалды антибиотикотерапияның принциптері.Жазылу критерилері.Алдын алу шаралары.Орындаған:Әбшүкірова ҚаламқасТоп:10-34-1Факультет:Жалпы медицина АнықтамасыПневмония (гр. pneumon — өкпе), өкпе қабынуы — өкпе тінінің қабынуынан немесе басқа аурулардың асқынуынан болатын өкпенің жұқпалы ауруы. Ол көбіне қызылша, көкжөтел, тымау, бронхит, демікпе сияқты тыныс ауруларын немесе әсіресе жас балалар мен қарт адамдарда болатын қатаң аурулардан кейін пайда болады. Сонымен қатар ол СПИД-пен ауырған кезде де болуы мүмкін. Эпидемиологиясы: Жедел пневмонияның аурушаңдығы 1000 тұрғындарға шаққанда орташа 10-13,8 құрайды. Пневмония жүрек тамыр жүйесі аурулары, қатерлі ісіктер, жарақаттар мен уланудан кейін өлім себептерінің арасында төртінші орын алады. Соңғы 30 жылда пневмониядан өлімшеңдік 1-ден - 9 % артты, ауыр асқынған пневмонияларда өлімшеңдік 40-50 % жетеді (В.П. Сильвестров 1998). ЭтиологиясыПневмонияның дамуына көптеген қоздырғыштар - бактериялар, микроплазма, хламидия, легионелла, саңыраукұлақшалар, қарапайымдар т.б. әкеледі. Этиологиясына карай пневмонияның 40-ка жуық түрлері белгілі. Бүл салада вирустардың тікелей әсері толық дәлелденбеген. Көптеген мәліметтер бойынша вирустар тыныс жолдарының жыбыр эпителиін зақымдау, қорғаныс қасиетін төмендету арқылы бактериялық флораның енуіне жол ашады. Грипптің, ЖРВИ эпидемияларында пневмония жиіленеді Дерттің дамуында қоздырғыштармен қатар бейімдеуші ықпалдардың да маңызы зор: суықтау (пневмония салқын мезгілдерде жиіленеді); кеуде сарайының жарақаттары; іш қуысының операциялары; дене қимылын шектейтін ауыр жағдайлар; аспирацияға алып келетін себептер (ингаляциялық наркоз, алкогольмен улану, кома, жуйке аурулары); балалық және көрілік жас (беске толмаған балалар және 65-тен асқан кәрі жастағылар); тыныс жолдарының фондық аурулары (бронхтық астма, бронхит, даму акдулары, ЛОР патология, болып өткен пневмониялар); шылым шегу; қоршаған ортаның зиянды әсерлері; жүрек шамасыздығы; иммундық супрессия, иммундық тапшылық жағдайлары: цитостатиктік, стероидтық ем, лейкопения, қантты диабет, ЖИТС Жіктелуі:ОшақтыКрупоздыИнтерстициальды пневмония1.ауруханадан тыс (госпиталды емес) пневмония, 2. аурухана ішілік (госпиталды және нозокомиалды) пневмония, 3. иммунды тапшылық жағдайдағы пневмония, 4.атипті ағымдағы пневмония. Ауруханадан тыс пневмония.Әрбір топқа өзіндік жиі кездесетін инфекция қоздырғыштары тән. Ауруханадан тыс пневмония деп - ауруханадан тыс, үй жағдайында дамыған пневмонияны айтамыз. Оның қоздырғыштары: пневмококк - 70-90%, гемофильді таяқша - 5 жасқа дейінгі балалар арасындағы пневмонияның 15-20% , ересектерде - 7-16% жағдайда тудырады. Ауруханаішілік пневмония.Госпиталдыға-науқас ауруханаға түскеннен 48-72 сағаттан кейін дамыған пневмонияны жатқызамыз. Олардың ең жиі қоздырғышы: алтын түсті стафилококк, грамм теріс флора (көк іріңді таяқша, ішек таяқшасы, гемофильді таяқша, протей, энтеробактер). Иммунды тапшылық жағдайдағы пневмония.Ауыр иммунды тапшылық жағдаймен науқастарда (туа пайда болған иммунды жетіспеушілік, ВИЧ-инфекция, ятрогенді иммунносупрессия), пневмонияның ең жиі қоздырғыштарына пневмоцистар, патогенді саңырауқұлақтар, цитомегаловирустар жатады. Атипті пневмония.Атипті пневмония жасуша ішілік патогендерден дамиды: микоплазма, хламидия, легиенелла. Пневмонияның орналасуы және көлемі (бір жақты- сол, оң жақты: А) тотальді; б) бөліктік; в) сегменттік; г) бөлшектік; д) орталық («түбір маңы»); қос жақты (көлемін көрсетіп). . Пневмонияның ауырлық дәрежесі (ауыр, орташа ауырлықты, жеңіл). Пневмонияның негізгі патогенездік факторлары: 1.Өкпе тканіне пневмония қоздырғыштарының енуі. Өкпеге инфекция енуінің үш жолы болуы мүмкін: бронхогенді (ең жиі), гематогенді және лимфогенді. Бронхогенді - қоздырғыш инфекцияның аспирациясы кезінде байқалады, ол әртүрлі туа немесе жүре пайда болған бронхтардың ақауы салдарынан мукоцилиарлы клиренстің бұзылуына, өкпенің сурфактант жүйесінің ақауына, нейтрофильдердің және альвиолярлы макрофагтардың функционалды белсенділігінің жеткіліксіздігіне және т.б. әкеледі. Өкпеге инфекция енуінің екінші жолы- гемотогенді. Ол себсис, үш жармалы қақпақшаның эндокардитінде, септикалы тромбоплевритте байқалады. Өкпеге инфекция енудің үшінші жолы- микроорганизімдердің жарақаттанған ағзалардан тікелей таралуы. Сирек болса да инфекцияның линфогенді жолмен енуі мүмкін. 2. Жергілікті бронхы- өкпелік қорғаныс жүйесінің бұзылысы. Жергілікті бронхы- өкпелік қорғаныс жүйесіне жатады: бронхы өкпелік иммунды жүйе, мукоциелиярлы тасмал, брохылық секреттің инфекцияға қарсы факторлары (лидоцим, лактоферин, IgA, интерфирон және басқалары), альвеоларлы макрофактар, сулрфактант. 3. Инфекция әсерінен жергілікті қабыну процесінің дамуы және оның өкпе тканінде таралуы. Өкпе тканіне енген микроогранизмдер онда қабыну ошақтарын дамытады, олар әрі қарай таралып потологиялық процеске өкпе паренхимасының жаңа бөліктерін тартады. Бұл кезде қабыну процесінің таралу сипаты пневмонияның қоздырғышына- микроорганизмдердің тіршілік әрекеттерінің ерекшелігіне байланысты. 4. Инфекциялық агенттерге сенсебилизацияның және иммунды қабынулық реакцияның дамуы. Дәстүрлі түрде крупозды пневмония организмнің гиперергиялық реакциясының білінісі ретінде қаралады, ал норма- және гипергиялық реакция ошақты пневмонияның дамуымен өтеді. Организмнің иммунды реакциялық жауабы, спецификалық антиинфекциялық антиденелердің пайда болуының екі жақты патогенздік маңызы бар. Бір жағынан ол аурудың қоздырғыштарын жоюға себепші болса, екінші жағынан инфекциялық агенттер мен оларға антиденелерден тұратын иммунды комплекстар құралады, олар өкпе тканінде иммунді қабынулық реакция тудырады. 5. Өкпенің мөлтек айналым жүйесіндегі бұзылыстары. Бұндай өзгерістер тромбоциттер агригатсиясының жоғарлауы және көптеген микротромбтардың пайда болуымен сипатталады. 6. Өкпе тканінде липиттердің асқын тотығының жандануы және протуолизі. Жедел пневмониямен науқастарда майлы қышқылдардың асқын тотығыгның жандануы және бос радикалдармен тотыққан құрлымдардың пайда болуы анықталған. Клиникалық көрінісі. 1.Құрғақ жөтел 2.Қақырық бөлінуі 3.Ауру сезімі 4.ентігу 5.Улану белгілері Пневмонияның өкпелік және өкпеден тыс белгілерін ажыратады (Л.И. Дворецкий 1996). Өкпелік көріністеріне: жөтел, кеудедегі ауырсыну, ентігу, өкпенің жергілікті қабынуының физикальдық біліністері. Өпеден тыс белгілері: қызба, қалтырау, интоксикация синдромы. Өкпенің қабыну өзгерістері (қақырықты жөтел, кеуденің ауырсынуы, тыныс қимылында бір жағының қалыңқылығы, дауыс дірілі мен бронхофонияның күшеюі, перкуссиялық дыбыстың қысқаруы, ылғалды сырылдар, осы ауруға тән рентгендік өзгерістер). Бейспецификалық қабыну өзгерістері (қалтырау, қызудың көтерілуі, қанның жедел фазалық көрсеткіштерінің жоғарлауы: лейкоформуланың солға ығысуы, нейтрофильдік лейкоцитоз; ЭТЖ- ның жоғарлауы, СРБ- тың пайда болуы, фибриногеннің көбеюі). Интоксикациялық (әлсіздік, делсалдық, тәбеттің жойылуы, бастың ауруы, бұлшық еттердің ауырсынуы, жүрек соғуы). Тыныс жетіспеушілігі (ентікпе, тахипноэ, үстірт тыныс, гипоксемия). Өкпеден тыс зақымданулар (гепатит, миокардит, гломерулонефрит, энцефалопатия, мененгизм, нефропатия). Бөліктік пневмококктік пневмонияның классикалық түрі төтеннен аса қатты қалтыраудан, бастың ауыруынан дене қызуы пневмонияның 39-400 С –ға дейін тез көтерілуінен басталады. Кейде оның кенет басталуы соншалықты, науқас қай сағатта ауырғанын айтып бере алады. Бірақ, науқастардың тең жартысы аурар алдында бірнеше күн немесе аптаның ішінде продром белгілері болады: жоғары тыныс жолдарының инфекциялық қабынуы, әлсіздік, тершеңдік, делсалдық, дененің ауырсынуы, қабырғааралық невролгия. Бірінші немесе екінші тәулікте науқас жөтеле бастайды және бүйірдің шаншуы қосылады. Ауырсынудың демді терең алғанда күшеюінен науқас сақ жөтеледі. Жөтел басында құрғақ ал кейін ақшыл түсті көпіршікті қақырық түсе бастайды. Құрамында лейкоциттер мен фибриннің көбеюінен қақырық біртіндеп бұлынғырланады, көп кешікпей түсі темір татына ұқсайды. Фибриннің молдығынан қақырық өте жабысқақ, оңайлықпен бөлімдейді. Пневмония шешіле келе қақырық сұйылып молаяды, құрамындағы лейкоциттермен эритроциттердің саны азаяды. Шешілу сатысында тұйық дыбыс біртіндеп ашық дыбысқа айналады, жойылған крепитация (crepitacio redux) қайтадан пайда болды. Бронх тынысы алдымен қатаң везикулалық тынысқа, көп ұзамай кәдімгі везикулалық тынысқа айналады. Бұл кезде ылғал сырылдар да естілуі мүмкін. Пневмакокктік (бөліктік) пневмония плевритпен қосарлануы ықтимал. Көбіне құрғақ плеврит дамиды. Құрғақ плевритте плевра үйкеліс шуы естіледі, ал плевра қуысына сұйықтық жиналса онда дауыс дірілі жойылады, перккуторлық дыбыс тұйықталады, тыныс шулары шаққа естіледі. Кейде естілмейді. Пневмонияның орналасуына қарай клиникалық ерекшеліктеріПневмониялық процестің орналасуына қарай өкпе қабынуының көрінісінде бірқатар ерекшеліктер болады. Төменгі бөліктік пневмонияда диафрагмалық плевра зақымданса - ауырсыну іш қуысына тарап, ішек қызметінің бұзылысына әкелуінен, іштің өткір ауыруына ұқсас көрініс береді, мәселен аппендициттің, жара перфорациясының, жедел холециститтің, т.б. Мұндайда пневмонияның көрінісі көмескі, ал іштің ауырсынуы басым болуынан, қате диагноз қойылып, науқастар кейде операцияға алынады. Оң жақты төменгі бөліктік пнгевмония уытты гепатитпен жиі асқынады. Сондықтан, пневмонияның көрінісімен бірге бауырдың ұлғаюы, сарғаю, ферменттер белсенділігінің артуы, әсіресе ішкіш адамдарда, жиі анықгалады. Сол жақты пневмонияда медиастиналық плеврит болса, онда төс арты мен жүрек тұсы миокард инфарктына ұқсас ауырсынуы мүмкін. Жоғарғы бөліктік пневмонияда уытты энцефалопатияның көріністері басым болады: ұйқысыздық, бастың қатты ауыруы, менингизм, қозу, сандырақ, елестер, кейде жедел психоздың көрінісі. Пневмониядан сауыкднның өзінде бастың ауыруы, астения 5-6 айға созылуы мүмкін. Мұндай көрініс, әсіресе алкоголизмге шалдыққандарға. Диагностикасы. Рентгендік зерттеуде бірінші күні айқьш \ көрінетін инфильтрациялық көлеңкелер болмайды, бұл кезде әрең байқалатын вуаль тәрізді нәзік көлеңкелену болуы мүмкін. Оның интенсивтілігі біртіндеп күшейіп, нағыз шыңына 5-тәулікке жетеді. Инфильтрация ошағы 1-2 сегментті, бір бөлікті немесе одан ірі аймақгы қамтиды. Инфильтрациялық көлеңкелену өкпенің плевраға жақын кортикальды аймақгарында, әсіресе бөлікаралық плевраның маңында қоюлау, интенсивтілігі көбіне гомогенді емес.Инфильтрацияның фонында күшейген өкпе суретін, өкпе түбірінің ұлғаюын ажыратуға болады. Төменгі бөліктік пневмонияда закымданған жақгағы диафрагманың кұмбезі биіктейді, деформацияланады. Пневмония көбіне оң өкпенің төменгі және жоғарғы бөліктерінің артқы сегменттерінде орналасады. Бөліктік пневмонияның рентгендік көрінісінде өкпенің бір бөлігінің, ал тотальді пневмонияда өкпенің тұтас интенсивті гомогенді көлеңкеленуі анықталады Пневмонияның еміЕм тәртібі. Пневмонияның ауыр түрімен ауырғандар және ілеспелі аурулары бар немесе емханалық ем алуға жағдайы жоқ наукастар ауруханада емделеді, Жеңіл барысты пневмониямен ауырғандарға, күтіну мүмкіндігі болса, емханалық ем жүргізіледі. Қызба мен интоксикациясы толык, басылып, асқынулары жойылғанша науқастар төсек тәртібінде болуы тиіс; оған тиісті күтім көрсеткен маңызды: бөлмені таза ауамен желдету, аэроионизация жасау, ауыз қуысын шайғызу. * Тағаммен емдеу. Қызбалы кезенде, жүрек шамасыздығы болмаса, тәулігіне 2,5-3 л сусын ішкізу керек ~ минералды, лимон қосқан сусындар, жеміс шырыны, витаминдік тұнбалар (итмұрын хұнбасы және т.б.). Алғашқы күндері жеңіл қорытылатын тағамдарды, жеміс тоспаларын ішкізеді. Кейін N10 және N15 ем дәм беріледі. Шылым мен алкогольге қатаң тыйым салынады. Этиотроптык ем. Жедел пневмонияның этиотроптық емінің негізі - антибактериялық дәрмектер. Этиотроптық емге қойылатын талаптар: қоздырғыш түрінің анықталуын күтпей, емді неғүрлым ерте бастау; • емді қоздырғыштың түрі мен оның антибиотиктерге сезімталдығына сәйкестеу;• антибактериялық дәрмектерді қанда және өкпе тінінде емдік концентрациясын камтамасыз ететіндей дозада, тиімді уақыт аралығымен қолдану;• антибактериялық емді қызба мен интоксикация толық жойылғанға дейін жалғастыру (температурасы калпына келген күннен әрі 3 күнге созу және өкпедегі инфильтраттың физикалық және рентгендік белгілері толық жойылғанша жүргізу). Бірақ өкпедегі "калдық" өзгерістердің болуы антибактериялық емді жалғастыру көрсетпесіне жатпайды; • антибиотиктер 2-3 күнге дейін әсер етпесе оны алмастыру; қолдырғыштардың вируленттігі кұшті және дәріге төзімді түрлерінің пайда болу қаупінен антибактериялық дәрілерді бейберекет қолданбау;антибиотиктерді ұзақ қолданғанда, ішекте В топты витаминдер синтезінің азаюын ескеру; витаминдік дисбаланстың алдын алу үшін тиісті витаминдерді емге қосу; антибиотиктік емнен болатын кандидомикозды дер кезінде антибиотикгер иммундық жүйені тежеу мүмкіндігінен, иммундық статустың көрсеткіштерін бақылап отыру, өйткені иммун тапшылығы қабынудың ұзаққа созылуына әкеледі. Пневмонияның асқынуларыАсқынулардың өкпелік (жергілікті, спирато) және өкпеден тыс (респираторлық емес) түрлерін Пневманияның аскынулар:. • ателектаз - көбіне қақырықтың уақтылы бөлінбеуінен және бронхтардың кілегеймен бітелуінен болады;• өкпе іріңдігі — әдетте алтын сары стафилококк, клебсиелла,тағы басқа грам-теріс бактериялармен қоздырылған және аспирациялық, ауруханалық пневмонияларда, алкоголиктерде жиі дамиды;• өкпенің уытты ісінуі (респиратолық дистресс синдром);• плевритгер, плевра эмпиемасы;• тыныс шамасыздығы.• бронхтық обструкция синдромы. Респираторлық емес (өкпеден тыс) асқынулар:• сепсистік процестер (инфекциялық эндокардит, перитонит, менингит, ми абсцесі, іріңді артрит, тромбофлебит). Бұл асқынулар грам-оң коктік инфекцияда жиілеу;• инфекциялық-уытты шок;• уытты энцефалопатия (делирий).

Приложенные файлы

  • pptx 18048230
    Размер файла: 969 kB Загрузок: 0

Добавить комментарий