TOchnooo_sessia1_raspechatka_pediatr


Билет №1+
1. Күні жетіп туылған ж-е шала туылған бала. Жаңа туған баланың транзиторлы жағдайлары. Күні жетіп туылған нәресте- жүктіліктің 37 мен 42 апталықтар арасында туылған нәресте. Жетілген ЖТН әдетте қатты эмоционалды айқай шығарады, онда айқын сору, жұту ж-е басқа да ЖТН шартсыз рефлекстері шақырылады, тыныс алуымен жүрек соғысы дұрыс ж-е тұрақты, ол құспайды, қимылы ширақ, белсенді, ашығуға, қарауға, тосын дыбысқа жарыққа эмоционалды анық жауап береді. Шала туылған- жүктіліктің 37 аптасына дейін туылған нәресте. Жетілмеген ЖТН- әдетте ол шала туылған нәресте, жетілмегендіктің көріністері болып, нәрестенің қоршаған ортаның белгілі температурасында дене қызуын сақтап тұра алмау, сору ж-е жұту, рефлекстердің болмауы, жиі лоқсып құсу, апноэ ж-е көгеру ұстамасы, ісіну, қимылдық, эмоционалдық жауаптың аздығы, бұлшықет гипотониясы, айқын себептерсіз гипорефлексия саналады. Жаңа туған баланың транзиторлы жағдайлары: алғашқы дем алу ж-е транзиторлық гипервентиляция, физиологиялық эритема, токсикалық эритема, физиологиялық сарғаю, транзиторлық гипертермия, физиологиялық алғашқы салмақты жоғалту, бүйрек қызметінің транзиторлы ерекшеліктері, транзиторлы полицитемия, гормональды криз, физиологиялық диспепсия.
2. Жедел обструктивті бронхит. Диагностика. Дифференциальный диагноз.Емі. ЖОБ- жедел бронхит, ағымына бронхиалдық обструкция сипаты, яғни эксператорлық ентігу тән.Диагностика:дәрігер қарағанда өкпенің керіліп кеткендегі белгілері:жүрек шекарасының тарылуы,перкуссияда-қораптық дыбыс.Кеуде демді ішке тартып алған калпында,онын алды-артқы көлемі үлкейген.Шеткері қанда вирустық инфекцияға сай(лейкопения,лимфоцитоз)СОЭ аздап жоғарлауы мүмкін,бактериальды инфекция қосылған кезде-нейтрофилез,лейкоцитарлы формуланың солға ығысуы.Рентгенде:екі жақты өкпе суреті күшеюі мен түбірінің кеңеюі;көкет төбесі төмен,өкпе аймағының мөлдірлігінің артуы,қабырғалаардың горизонтальды қалпы ж,б өкпе кеңею белгілері.
Диф диагноз:бөгде зат аспирациясы,бронх демікпесі,ұстамасы,сирек пневмониямен жүргіземіз.Бөгде зат аспирациясында жөтел және өкпедегі аускультативтік өзгерістер болғанымен,баланың дені сау болады.Симптомдары бала дене қалпын ауыстырған кезде бірден шығып,басылады,ал вирустық инфекция көрінісі болмайды. Пневмонияның шешуші шарттарына ТТ, дене қызуының тұрақты көтерілуі, өкпенің ошақтық бұзылыстары жатады (перкуторлық дыбыстың қысқаруы, тұрақты, жақсы естілетін аз көпіршікті және крепитациялық сырылдар).күдікті жағдайларда өкпені рентгенмен қарау. Обструктивті бронхитті астматикалық бронхит немесе бронх демікпесінің ажырату керек. Туыстарында не отбасы мүшелерінде аллергиялық аурулар болуы, анамнез деректеріндегі аллергиялық диатез, тыныс алудың нашарлауының инфекциялық емес жайлармен байланысты, қалыпты дене қызуы, адреналин мен эуфиллиннің жақсы әсері бронх демікпесіне тән.
Жедел ағымды обструктивті бронхиттергі дем шығару қиындығы аллергиялық емес, бұл сәбилердің жасқа байланысты реактивтік өзгеріс ерекшелігі және қоздырғыштардың биологиялық өзгешелігіне байланысты. Емі: ЖОБ-тың орташа ж-е ауыр ағымында бала стационарға жатқызылуы керек. БОС-тың кез келген ауырлығында оттегі ингаляциясы(30-40 % ылғалды оттегі), қол – аяқты температурасын 10-15 мин ішінде 37-41 гр дейін көтеру арқ ыстық ваннаға салады, эуфилин 15-24 мг/кг 4р/тәул ішке, көктамырға 2,4% 4-5 мг/кг 100-150 изотоникалық NaCl ерітіндісі; бетта адреномиметиктермен( адреналин 0,1% ерітінді бұлшықетке,тері астына 0,01мл/кг, изопреналин таб. 5 мг тіл астына ½ таб., 0,5-1% ерітінді инголяцияға( 0,1-0,2 мг 3 р/т, орципреналин, тербуталин, фенотерол),холинолитиктер(атрофент) қазір жиі қолданады. Сальбутамол 2-4 жаста 2 мг 2-3 р/к, небулайзер арқ 0,5% сальбутамолды маска арқ қысыммен 8 мл/мин режиммен береді.Егер олардан әсер болмаса 0,05% 0,3 мл алупент тағайындалады. Комбинациялық дәрілер беродуал, травентол қолд. Спазмалитиктер әсер етпесе стероидтар қолд. Сонымен қатар, емдік физкультура, фитотерапия да тиімді.
3. Туа пайда болған жүрек ақаулары(қарынша аралық перденің дефектісі,Ашық артериальды тесік). Клинико-диагностикалық критерийлері.  Туғанан пайда болған жүрек кемістігі іште жатқан кезде жүректің жаратылу эмбригонезінің бұзылуынан, туылған уақытына дейін бір қалыпқа келіп үлгермеуінің әсерінен болады. Барлық жүрек ауруларының ішінде бұл аурулар 1-2% шамасында. Барлық туған балалардың 0,3-0,4% жүректің және магистралды қан тамырларының кемістігімен туады. Жүрек кемістігінің жіктелуі өте күрделі болып келеді. Ертедегі жіктелулерде клиникалық белгілері бойынша жүрек кемістігін екіге бөлген: І.цианозбен (синие пороки) 2.цианозсыз Ал қазіргі жіктелу бойынша кіші қан айналым шеңберінің гемодинамикалық бұзылуларына байланысты жүрек кемістіктерін үш топқа бөледі; І.Толу кемістігі (гиперволемиямен) 2.Кедейленген кемістік (гиповолемиямен).Сәбиде ему кезінде ентігу п.б. Бала табиғи дамуынан артта қалады, обьективті қарағанда терісі бозарған мәрмәр түстес. Егер дефект орташа ж-е үлкен болса өкпелік гипертензияның көріністері п.б,: жөтелу, ентігу, әлсіздік, цианоз, шаршағыштық, пневмониямен жиі ауыру,сонымен қатар бауыр, талақ ұлғайып, тахикардия, ісіну синдромы шығып, өкпеде ылғалды сырылдар п.б. Жүрек тұсында кеуде сүйегінің деформациясы( Дэвис кеудесі) көрінеді.Кейде ауру баланың 2 беті қызарып, қошқылданады. Пальпацияда систолалық діріл, перкуссияда жүрек тұйықтығының шекарасы оң- солды кеңейгені анықталады. Аускультацияда 4-5 қабырға аралығында систолалық шу 1 тонмен қосылып шығады, 2 тонда акцент болады, терминалдық фазада Грехем-Стилл шуы естіледі, кей жағдайда шоқырақ ырғағы байқалады, систолалық қысым төмендейді. Рентгенографияда өкпе суреті қараяды, өкпе гипертензиясы дамығанда өкпе артериясының көлеңкесі мен доғасының үлкейгені байқалады, жүрек көлеңкесі көлденеңінен кеңейеді. ЭКГ-да оң ж-е сол жақ қарыншалардың гипертрофиясы белгілері, Гис шоғырының оң аяқшасының толық емес блокадасы, кейде Вольф-Паркинсон- Уайт феномені дамиды. Эхо- КГ оң ж-е сол жақ қарыншалармен сол жүрекше қуыстарының кеңеюі, дефект тұсында қан ағымының турбуленттілігі көрінеді. ОАП – закрывается в0 первые дни/месяцы после рождения. Перкуторно: границы расширены влево. Аускультативно: во 2 м/р слева непрерывный систоло-диастолический машинный шум. 2 тон на ЛА усилен. ЭКГ: гипертрофия ЛЖ при легочных гипертензиях обоих желудочков. Рентгенкартина: расширение ЛЖ, выбухание дуги ЛА. Терапия: сердечные гликозиды, индометацин, кислород, диуретики
4. Скарлатина. Патогенез.Клиникасы. Жіктелуі. Емі. Алдын алу. Аңқадан флораға жұғынды алу техникасы. Патогенез.Скарлатина кезіндегі қоздырғыштың ену орны аңқамен жұтқыншақтың шырышты қабаты ж-е зақымданған тері, тыныс жолдарының лимфоидты апараты. Инфекцияның ену орнында 1-лік қабыну ошағы дамиды.Бұл жерде стрептококктар көбейіп токсиндер бөле бастайды: стрептолизин, фибринолизин, гиалуронидаза, орг-де күрделі патологиялық процесс дамиды, онда 3 синдром ажыратылады: сепсистік, токсикалық, аллергиялық. Токсиндер әсерінен стрептококкты инфекция ошақтары түзіледі: жақ астылық лимфааденит, мойын лимфаадениті, синусит, отит. Клиникасы. Инк-қ кезең 2-12 күн, ауру жедел басталады, дене қызуы көтеріледі, қалтырау, құсу болады, науқастың басы, жұтқан кезде тамағы ауырады, пульс жиілейді. Ауыр ағымды ОЖЖ зақымдалу белгілері: қозу, сандырақтау, мазасыздану, ұйқышылдық, апатия, құрысу, кейде менингиальді белгілер, ағзада айқын гиперемия, бадамша бездерінің бетінде іріңді жабынды болады.1-ші тәуліктің соңында ұсақ бөртпер п.б. Бөртпелер қолдардың бүгілетін бетінде сандардың ішкі бетінде, кеуде мен іштің төменгі алдыңғы ж-е бүйір беттерінде орналасады. Аурудың 1-ші күнінде тіл құрғақ сұр түсті жабындымен жабылған,3 күннен бастап таңқурайлы тілге айналады, тәбеті төмендейді, іш өтуі, кейде іш қатуы мүмкін, 50% жағдайда бауыр үлкейеді,ауыр жағдайда науқастардың 57-63% көкбауыр ұлғаяды. Аңқаның жұмсақ таңдайда айқын гиперемия болады, зәр мөлшері азаяды. Жіктелуі. 1) типтік түрлері: жеңіл, орташа ауыр, ауыр- токсикалық, сепсистік, токсикалық-сепсистік; 2) атиптік түрлері: жасырын(бөртпесіз), симптомдары аггравацияланған түрлер(гипертоксикалық, геморрагиялық), экстрабуккалды, кеш түсуі; 3) ағымы б-ша: аллергиялық толқындар мен асқынуларсыз, аллергиялық толқындармен асқынулармен; 4) асқынулар: аллергиялық типті, іріңді, септикопиемия. Емі. Базисті терапия: 8-10 күн төсектік тәртіп, диета-сүтті-өсімдікті жоғары температурада № 13 кейін № 15. Антибиотиктерден пенициллин 100-200 мың/кг, антигистаминді препараттар( тавегил, супрастин, пипольфен)- аскорбин қышқылы, қан тамырлар қабырғасын қатайтушы дәрілер( рутин, аскорутин), аңқаны фурацилин,ас содасының ерітіндісімен шаю, токсикалық түрде преднизолон 2-3 мг/кг, дезинтоксикациялаушы ем(гемодез, глюкозаның 10% ерітіндісі, реополиглюкин),геморрагиялық синдром дамыған жағдайда гепарин, дезагреганттар,протеолиздік ферменттер тағайындалады. Алдын алуы. Нақасты ерте кезден анықтап изоляциялау, мектепке дейінгі балалармен 1-2 класс оқушылары науқаспен қатысқан жағдайда 7 күнге карантин жариялайды, егер науқас үйде қалса карантин 17 күнге салынады. АҢҚАДАН вирусқа жұғынды алу.1таза стаканға ішінде натрия хлориді ерітіндісі бар,мақта тампонадасы,қысқыш ,қолғап.Науқасты психологиялық дайындау,қолды тазалап жуып кептіру,мед.қолғапты кию, қысқышпен мақта тампонадасын алу,сол қолмен тілді шпателмен ұстап тұру,тампонмен шырыштан жұғынды алу,тампонды таза изотониялық ерітіндісі бар ыдысқа саламыз,шырыштан жұғындыны 2-3 реттен қайталап аламыз,стакан аузын пробкамен жабамыз,қолданған заттарды дезинфекцияға жібереміз,қолды жуамыз кептіреміз.Оны микротоңазытқышта 2 сағ.коямыз вирусологиялық лабараторияға жібереміз.
5. Сальмонеллез. Эпидемиологиясы. Жіктелуі. Клиникасы. Лаб-қ диагностикасы. Копроскопияға нәжіс алу техникасы. Сальмонеллез- асқазан-ішек жолдарын зақымдайтын жұқпалы ауру. Эпидемиологиясы: инфекция көзі сиыр, шошқа, үйректер, ит, мысық, берілу жолдары: тағам, сүт арқ, етті өнімдер арқ (фарш, құстар, жұмыртқа, жұмыртқалық ұнтақ, балық, сүт тағамдары). Бактерия тасымалдаушылық тағам өнеркәсібінде, ет комбинатында жұмыс істейтіндерде анықталады. Ең қауіптілері жартылай фабрикаттар, соус, бульон, балаларға арн-н сүт қоспалары,сирек жағ-да тұрмыстық қатынас ж-е су арқ беріледі. 2 жасқа дейінгі балалар 5-10 есе көп ауырады. Жіктелуі: 1) Клиникасы б-ша: асқазан- ішектік түрі( гастрит, энтерит, энтероколит, колит, гастроэнтероколит); респираторлы; сүзек тәріздес; септикалық; симптомсыз н-е жасырын; 2) Ауырлығы б-ша: жеңіл, орташа, ауыр; 3) Ағымы б-ша: жедел-1,5 айға дейін, созылыңқы-3 айға дейін, созылмалы- 3 айдан артық. Клиникасы. Гастроэнтерит синдромы көп жағдайда кез-ді: жүрек айнуы, қайталамалы құсу, эпигастрийде ауыру сезімі, тілдің ақ жабындымен жабылуы, диарея. Дәреті жиі, көп мөлшерде сұйық, жағымсыз иісті жасыл түстес, қан араласпаған ж-е шырыш болмайды. Іштің кебуі, құрылдауы, ішек бойымен жайылып ауруы тән. Гастрит белгілері энтериттен ерте дамиды, жоғ темп-а, айқын интоксикаця, әлсіздік, бас айналуы, бозару, акроцианоз тән. Лаб-қ диагн. Қан анализінде лейкоцитоз, нейтрофилез, ЭТЖ әлсіз жоғ., бактериологиялық зерттеу кезінде зәрден, нәжістен, қаннан, құсықтан, асқазан шайындысынан, өттен, іріңнен, цереброспиналды сұйықтықтан қоздырғыштар табылады. Серологиялық зерттеу кезінде АД титрі жоғ. Копроскопияға нәжісті алу техникасы. науқас жамбас сан ж/е тізе буынын бүгіп бүйірімен жатады.Ілмекті пробиркадан абайлап алады. Сол қолмен жамбастарды ашып, ілмекті тік ішікке 9-10 см тереңдікке салып,тік ішектің қабырғасынан жұғынды алып шығырыды. Пробирканың қабырғасына тигізбей ілмектегі жұғындыны пробирканың түбіне салады. Пробирканың сыртына жолдаманы жабыстырып, бак/қ лабораторияға жеткізеді.
Есеп Бала 7,5 айлық
1) ЖҚА, ЖЗА, Биохим. қан анализі, рентгенография; 2) ЖҚА: жеңіл анемия, эритроцитопения, лейкоцитопения, нейтропения,СОЭ қалыпты; БҚА: гипокальциемия, фосфотемия, СФ- жоғ.; ЖЗА: қалыпты. Проба мочи по Сулковичу – норма+-++,свидетельствует о недостатке витД3) Диф.диаг: Остеогенез жетімсіздігі, хондродистрофия, гипофосфатазия. 1) Остеогенез жетімсіздігі- бас сүйектерінің жұмсақтығы рахит диагнозының қате қойылуына мүмкіндік береді, кесел негізі- остеобласттар ж- е де басқа механизмдер құрамының жарамсыздығы.Осының салдарынан қалыпты шеміршек пайда болғанымен эндост пен периосттің сүйектенуі бұзылады. Клиникалық көрінісіне 3-тік тән: сүйек сынғыштығы,көз склерасының көк түстілігі, тістердің көкшіл түс алуы. Сүйек жиі сынып, қисық бітеді, рентген көрінісінде өте айқын остеопороз. 2) Хондродистрофия- шеміршектің туа біткен өсу аймағының тарылуына байл. сүйектену бұзылысымен сипатталатын ауру, көбіне баланың алғашқы жылында көрінеді. Аурудың басында рахитке ұқсас белгілер кездеседі: статикалық өсу қабілетінің кемістігі, үлкен еңбектің кеш жабылуы, іштің үлкеюі. Қанда Ca, P, СФ өзгермейді. Кейінірек ауру дамуында қол-аяқтың қысқа болуы, саусақтардың 3 тармақ кейіпті болуы, бел бүкірлігі, буындар үстінде терінің жиырылып, босаңдануы анық байқалады. Рентгенге рахитке тән өзгерістер табылмайды. 3) Гипофосфатазия- туа болатын фосфатаза белсенділігінің кемістігіне байл. ауру. Ауру бала туылысымен не алғашқы жылы білінеді, көрінісінде- сүйек жүйесі( рахиттік деформациялар, бастың шар сияқты формасы), бұлшықеттер гипотониясы, статокинетикалық қабілет кемістігі болады, олар бас сүйегінің айқын босаңдығы қосылғанда рахитке ұқсас болады. БХА-да: гиперкальцемия, СФ төм-ді н-е жоғалады. 4.Клиникалық диагноз: Рахит II орташа ауырлық дәрежесі,жеделдеу ағымды,өршу кезеңі
5) Емі: 1- спецификалық емес: таза ауада серуендеу, дұрыс тамақтану, массаж, гимнастика. Спецификалық ем: цитрат қоспасы мен Д вит. күніне 500-625 ЕД береміз н-е ультракүлгін сәулесін тағайындаймыз, одан басқа Д вит дәрілері эргокальциферол, оксидевит, вигантол дәрілер қолд. При цветущем рахите (II и III степени) суточная доза 10000-16000 МЕ, курсовая доза 600000-800000 МЕ (50-б0 суток)
Билет №2
Жаңа туған нәрестенің сепсисі. Этиопатогенезі.
Сепсис - шартты-патог қоздырғ/р тудыратын, ПГ/ң негізінде денедегі алғаш септикалық ошаққа қарсы, орг-нің қарқынды дамитын жүйелі қабыну реак-ның жауабы ретінде қарастыр/тын, іріңді-қабыну инф-ның жайылмалы түрі б.с. ЭТ: сепсисті бактр-вирус, бакт-саңырауқ, вир-бакт-саңырауқ/ты инф-р тудыруы мүмкін. Streptococcus Spp, Staphylococcus Spp, Enterococcus Spp сияқты қозд/р ауруханадан тыс сепсис/ң ж/е емдеу бөлімше/де өрбитін госпитальды сепсис/ң себебі б/ы.ұрық пен нәрестеге инфмң жұққан уақытына байл.(антенатальды, интранатальды, постнатальды) ерте туа біткен сепсис/ң мүмкін болатын қоздырғыш/ы: L.Monocytogenes, Sagalactial, E.Coli; кеш туа біткен сепсис/ң- Sagalactial, E.Coli,S.Aureus; ЖТН жүре п.б сепсис-ң- E.Coli,S.Aureus epidermidis, Klebsiella Spp, S.Pyogenes. ПГ: инф/ң ену қақпасы: кіндік жарасы, жарақаттанған тері жамылғысы мен сілемей қабат/р(ине-ң орны, катетрлеу, интубация/р, зонд/р т.б). инф ену қақпасы анықталмаса-криптогенді сепсис д.а. Инф көзі: анасы, күтуші қызметкер/р, басқа науқас бала б.м. Берілу жол/ы: ана/ң туылу жол/ы, күтуші қызм қолы, құрал/р, аппаратура/р, күтуге к/к құрал-жабдық/р. Негізгі тізбек: ену қақпа/ы, жерг қабыну ошағы, бактериемия, орг-ң иммун/қ жауап беру қасиеті/ң ж/е сезімталдығының өзгеруі, септициемия, септикопиемия. Грам(-) бакт/ң эндотоксин/і қантамыр/ң эндотелийі/ң зақымдануына, ондағы адгезия талдағыш/ң жалаңаштанып, сондай-ақ қанның реологиялық қасиет/ң өзгеріс/і микроайналыс арнасының зақымдалуына соқтырады. Эндотоксин/р белгілі цитокин/р жиынтығын бөлетін мононуклеарлы фагоцит/р жүйесін тітіркендіреді ж/е солармен бір мезгілде Влимфоцит/ң, томбоц/ң ж/е эндотелиоцит/ң поликлониалды белсенділігін тудырып, нәт септикалық құбылыс/ң дамиды.
Жедел бронхиолит. Клинико-диагностикалықкритерийлері.
Жедел бронхиолит- көбіне алғашқы бір-екі жастағы бала/ң ауруы, бұған бронхиол/ң ж/е кіші бронх/ң жалпылама обструктив/к өзгерісі тән. Бастамасында ринит, назофарингит белгі/і байқалады. Бала/ң халі кенеттен, кейде біртіндеп нашарлап, енжарлық, тәбет↓, жөтел, тынысы тарыл, ентігу п.б. Тыныс тапш: өңі қуаырп, мұрын, ерні көгеріп н/е жалпы цианоз, тахикардия. Кеуде кеіліп, перкус/да қораптық дыбыс; көкет ↓ ығысқан/тан бауыр мен көкбауыр үлкейеді; жүрек дыбыс/ы әлсіреген, ауск/да ұсақ көпірш ж/е крепитац/лы көп сырыл есті/ді ж/е ысқырық тектес құрғақ сырыл б/ы. Айқын ентігу эксикозға әкеледі. Жөтелден кейін сырыл/ң таралуы өзгермейді, бірақ ылғалды ортакөпіршікті сырылдар жойылып, ұсақкөпіршікті сырыл/р саны азаюы мүмкін. Қатты ентігу мен терең тыныс ала алмағанда сырылдар естілмей кетеді, алыстан естілетін сырылдар да әлсіз естіледі. ЖҚА лейкоцит/р норм не сәл↓, ЭТЖ↑, R өкпе бетінің түссізденуі, көкет/ң↓тұруы ж/е адаған жерде өкпе тіні/ң тығыздануы байқ.
Идиопатиялық тромбоцитопениялық пурпура. Диагностика. Диф диаг. Емі.ИТП-біріншілік геморрагиялық диатез; негізі- тромбоцитарлық гемостаздың сан ж/е сапалық жеткілікс. Көрнекті белгі/і: пурпура(теріасты ж/е шырышты қабат/ң қанталауы), шырыш қабаттар қанаққыштығы, тромбоцит/р саны аз; мегакариоциттердің сүйек миындағы саны норм не артық,; ағымында тромбоцитопениямен асқынуы мүмкін; спленомегалия не басқа жүйелі аурулар байқалмайды. Диагностикасы: ИТП ға тән қалыптан тыс өзгерістер тромбоцитопения, қан ағу уықытының артуы (Дьюк бойынша, дәлірегі Айви не Борхгревин- Ваалер сынағы), капиллиярлар қстамдылығының кемуі (банка, қыл бұрау), сүек миында болымсыз мегакариоциттердің көбеюі; мегакариоциттерден тромбоциттердің ажырамауы. Диф диагноз: ажырату диагнозын жүргізгенде еске алаиын жай: мегакариоцитарлық өскіннің тұрақты ггипоплазясы, миелоидтық және эритроидтық өскіндер өзгерісінің қан ағуынан кейінгі анаемиясыз көрінісі ИТП ға мүлдем тән емес, мұндай кезде тромбоцитопенияның басқа себептерін іздестіру керек. Қызу көтеріліп, лимфа түйіндерінің өсуі, көк бауыдың аса ұлғаюы, лейкоцитоз, лейкоцитарлық формуладағы көрнекті солға ығысуғ, ЭТЖ ның артуы, диспротейнемия- бұлар да ИТИ ға жат сипаттар. Бұл жағдайлар гипо, апластикалық анемия, лейкоз, ЖҚН, инфекциялық ауруларда, липидоз аурулурында кездеседі. ИТП ны басқа геморрагиялық диатездерден де ажырату керек (Гланцман тромбоастениясы, Виллебрант ауыруы, гемофилия, геморрагиялық васкулит). Сонымен қатар іштен пайда болған тромбоцитопениялық пуоһрпуралармен ажыратамыз.
Вискотт- Олдрич синдромы үштік сипат тән: 1) экзема; 2) геморрагийлер 3) инфекцияларға зор бейімділік. Бұлардың негізінде иммундық кемістік рецессивті жолмен Х хромосомамен қиылыса беріледі. Бернар – Сулье синдромы рецессивті аутосамдық жолмен беріледі, қанаққыштық пурпура ауытүрде нәрестелік кезден ақ білінеді. Осы кезде тромбоцитопения анықталып не оның одан әрі төмендеуі анықталады. Тромбоциттер кемістігінің негізі-қабатында гликокальциннің жоқтығы; бұл қабат құрамныда Виллебрант факторының рцепторлары блғандықтан олардың адгезивтік, агрегациялық қабілеті төмендейді. Мей- Хегглин синдромында қанаққыштық шамалы, мектеп жасында көрінеді. Тромбоциопения тромбоциттердің үлкен көлемімен қабат жүреді, нейторфильдер мен моноциттерде Джоли денешіктері анықталады. Казебах- Меррит синдромында тромбоцитопения кавернозды гемангиомамен қабат жүреді. Үлкен гемангиома тромбоциттерге қақпан болып , оларды осында ыдыратады; бұдан басқа жалпылама қантамырлық ұю синдромы көріністері де болады.
Емі: науқасты госпитализациялау, төсектік режим, тамақтануы жасына сәйкес ингредиенттерге бай тағам/р. Кез келген тромбоцитопенияда эпсилон аминокапрон қышқылы берілгені жөн (0,05-0,1г/кг күніне 4рет). ИТП-да глюкокортикоидтар мына жағдай/да тағайын: терідегі жалпылама геморрагиялық синдр, шырышты қабат/дан қан ағуы көз қарашығымен ұштасу, ішкі ағза/ға қан құйылу. Преднизолон 2мг/кг-нан 3-4апта беріліп, бірте-бірте мөлшерін азайтумен тоқтатылады. І-этап: Ig-ды көктамырға енгізу жасы әсер береді, яғни полиспецификалық IgG 1000-2000мг/кг 2-5аптаға тағайындалады. Емнің 1курсында клинико-гематологиялық ремиссиядағы науқас/ң 25-30% сауығады. Емнің қайталамалы курсында преднизолонды(1,5-2мг/кг, ал ауыр жағдайда 4-8мг/кг) қосады. ІІ-этап: Егер консервативті терапия әсер етпесе онда емінің ІІ-этапымен емдейді, спленэктомия-ауру басталғаннан 6-12айдан соң. ІІІ-этап: Винкристин 1,5мг/м2 аптасына 1рет, ем ұзақтығы 3-6апта не винбластин 1реттік дозасы винкристиннен 2есе жоғары.
Қызылша. Патогенезі. Жіктелуі. Клиника. Емі. Алдын алу.
ПГ: вирус тыныс жолдары ж/е көз коньюктивасы арқ енеді, сосын қанға өтеді. Бүкіл инкубациялық ж/е катаральды кезеңде, сосын бөртіп шығу кезеңінің алғашқы тәул-де вирусемия б/ы, ауру-ң қозу кезеңінің 4-5күн/і вирус қаннан табылмайды. Инкуб кезеңде вирус эпителий клетка/да ж/е лимфатүйін/де көбейеді. Вирус жайылған кезде мононуклеар/да, бадамша/да, бауырда, көкбауырда, сүйек миында үлкен көп ядролы клетка түзе отырып регашкацияланады. Катаральды кезеңде инф кірген жер/де қабыну б/ы. Қанның толуы, ошақты ісіну ж/е вакуолизация, эпителий/ң беткейлі некрозы(Бельский-Филатов дақ/ы). Қызылшалық бөртпенің шығу механизмі: бөртпе тері клетка/мен иммунокомпонентті лимфоциттер арасындағы реакция. Периваскулярлық қабыну ошақ/ы дамиды. Қабыну сал/нан эпидермис/ң деструкциялық ошақ/ы п.б, қабыршақтанады. Эритроцит/ң теріге шығуы гемосидерин-ң ыдырауы сал/нан пигментация п.б. өкпе ж/е лимфа өанайналым бұзылады, аралық тіннің клеткалық инфильтрациясы, бөлікаралық перибронхиальді д.т-ң продуктивті инфильтрациялық реак-сы дамиды. Шырышты қабат/ң зақымдалуы микроб/ң еніп көбеюіне жағдай жасайды. Қызылща вируысы-нейротропты. Ми клеткасында қызылшалық АГ мен иммунокомпонентті лимфоцит/ң әсерлесу салдарынан неврологиялық бұзыластар п.б. Жікт: Типіне қарай: типті және атипті (митигирленген, абортивті, симптомсыз).
Ауырлығына қарай: жеңіл, орташа, ауыр түрі(геморрагиялық, атаксодинамикалық, диспноикалық).
Клиникасы.Қызылша жедел инфекция,ауа−тамшылы жолмен жуғатын,циклмен өтетін,ауыз,тыныс жолдарының,көздің шырышты қабаттарының қабынуымен,ірі дақты бөртпелермен және улану белгілерімен сипатталады.Қызылша циклмен өтетін ауру,төрт клиникалық кезеңі бар инкубациялық,продромальді,бөртпе кезеңі,бөртпенің кете бастау кезеңі және асқынулы кезеңі.Инкубациялық кезең 9−11күн,мүмкін 7кун не 17−28күнге созылу.Бұл кезде әр түрлі қысқа уақыттық ауру симптомдары дамиды,дене қызуы аздап көтеріледі және жоғарғы тыныс жолдарының,көздің шырышты қабатының женіл қабынуы 1−2 күн ғана қызылша тәрізді бөртпе шығады.Инкубациялық кезеңнің бесінші күні 50%ауруларда Браунли симптомы пайда болады,ол төменгі көз қабығының қызарып,ісінуі.Сонымен қоса іші ауырады метеоризм,іш өтеді,бала азады.Продромальды кезең 3−4 күн (кейде 1−2күн кейде 6−8күн болуы мүмкін).Жалпы улану белгілері мен шырыш қабаттардың қатарынан басталады−экссудативті компонент басым болады−ринит,ларинготрахеобронхит,коньюктивит.Көзден жас ағады,жарықтан қорқу болады.Ауыз шырышты қабаты ісінген және қызарған,сілекей көп бөлінеді.Кейбір балалардың бадамшаларында ақшыл−сұр не көкшіл Герман дақтарын көруге болады.Бірінші күннің соңында не екінші күні ауыз шырышты қабаттарында және жұмсақ таңдайда нүкте тәрізді геморрагиялық преэнантемаларды көреміз.2−3күні Бельский−Филатов дақтары пайда болады.Бұл дақтар көп қабатты эпителидің дегенерациялып,ошақтардың некроздалуы салдарынан пайда болады,2−3күн сақталады.Сонымен қатар қатты таңдайда ,бадамшаларда энантемалар пайда болады қызыл,бір біріне
қосылатын дақтар.Мұрыннан қан кетуі мүмкін.Кішкентай балалардың іш өтуі,ересек балаларда қатты іш ауруы.Осы кезеңнін соңында 25% балаларда иектерінде мойнында кеудесінде ақшыл қызыл бөртпе шығады−продромальды(қысқа уақыттык бөртпе).Бөртпе шығу кезеңі3−4күн,дене қызуы жоғарылайды,адинамия,тәбеті төмендейді.Қатар симптомдары күшейеді.Тамағында көкшіл реңді гиперемия бадамшалар үлкейген,ақ жабындымен жабылған.Тістің еттері қызарған,ісінгеніжөтел,коньюктивит,блефароспазм.Қызылшада бөртпе этаппен шығады,макуло−папулезді қосылым кетуі мүмкін қышиды бөртпеден кейнгі пигментация және қабыршақтанып түлеу болады.Бөртпе элементтері кейде қосылып тегіс дене қызаруы мүмкін.Бөртпе түсі қызғылт түстен қанық қызылға дейін.Бетте,шатта,арқада,бөртпе ашық анық болып келеді. Жамбасқа ,аяққа,шынтаққа,тізеге бөртпе соңынан шығады,ал кейде мүлдем бөртпе шықпауы мүмкін.Бөртпе варианттары майда дақты,қосылмайтын,қосылатын есек жем сияқты,көпіршікті,геморрагиялық,пемфигоидты,көлкілдеуік тәрізді.Бөртпенің кете бастау кезеңі бұл кезде дене қызуы төмендейді,жалпы жағдайы,тәбеті жақсарады.Пигментация дамиды,бетте,мойында,белде,денеде қабыршақтанып түлеу болады(5−7күнге созылады)Қызылшада лимфа түйіндері зақымдалады ісінеді,ауырады (әсіресе мойын және шүйде лимфа түйіндері)50%балаларда көк бауыр ұлғаяды.Жүрек қантамыр жүйесінде тахикардия,тондар әлсірейді бұл өзгерістер катаральды кезеңде ақ басталады.Тыныс алу жүйесі көбінесе жиі зақымдалады,өзгеоістері бірінші күндері ақ байқалады.Зәр шығару,жүйке жійесі ас қорыту жүйелері де бузылады. Емі.Асқынбаған кезде емі−симптоматикалық.Ауру үй жағдайында бөртпе шыққаннан5−күнге дейін жекеленеді. Симптоматикалық: дене қызуын төмендететін препараттар; жөтелді кетіру үшін- муколитиктер (амброксол, ацетилцистеин, карбоцистеин). Конъюнктивит: сулъфацетамид, 20% р-р, 2 тамшыдан әр көзге 2—3 р/тәул. Витаминотерапия (әсіресе витамин С). Этиотропты терапия ретінде рекомбинантты интерферон (виферон, гриппферон, реаферон) қолдануға болады. Алдын алу. Пассивті профилактика адам қанынан жасалған иммуноглобулин,активті профилактика ККП вакцинациясы. Қызылшаның ауыр түрінде қалыпты адам иммуноглобулинін тағайындайды.
Вакцинация тері астына 12 айлық кезеңде, ал ревкцинация 6 жаста жүргізіледі.
5.Дизентерия. Эпидемиологиясы. Жіктелуі. Клиникасы. Диагностикасы. Бактериологиялық зерттеуге нәжіс алу техникасы.
Дизентерия-шигелла тұқымдастығымен шақырылған тоқ ішектің шырышты қабаты зақымдалатын жалпы жұқпалы ауру. Эпидемиология: берілу жолы-фекальды-оральды; ауру көзі-ауру адам. Науқас алғашқы 3 күнде аса қауіпті. Берілу жолдары: Григорьев-Шига – тұрмыстық қатынас, Флекснер – су, Зонне – тағам арқылы. Тұрмыстық қатынас жолы арқылы берілуі спорадикалық жағдайларда жиі туындайды. Инфицирлену бір уақытта болмайтындықтан тізбекті түрде жүреді. Су жолы арқылы таралу ошақтың п.б-мен тіпті эпидемия түрінде таралады (балалардың ластанған су қоймаларында шомылуы, тексерілмеген суды пайдалану). Тағамдық жолмен таралу жиі кездеседі. Тағамдық заттар кір қолдан ж/е шыбындармен инфицирленеді. Термиялық өңдеуден өтпейтін тағамдар (қаймақ, сүт, сүзбе, паштет, көкөніс, жеміс) үлкен маңызға ие. Жікт:
Типі бойынша:Типтік формасы, Атипті формасы (Клиникасы өшірілген,Диспепсиялық,Субклиникалық,Гипертоксикалық); Ауырлығы бойынша: . (Жеңіл формасы, 2. Орташа ауыр формасы, 3. Ауыр формасы А. Токсикалық өзгерістер басымБ. Жергілікті өзгерістер басымВ. Араласқан формалары ); Ағымы бойынша: ( 1. Жедел (1 айға дейін), 2. Жеделдеу (3 айға дейін), 3. Созылмалы (3 айдан жоғары)А. Үзіліссіз Б. Қайталмалы)
Клин.көр: инкуб кезеңі 7күн, аурудың клиникасы интокс симпт/нан ж/е жергілікті процестен тұрады. Негізгі симптом/ы жалпы интокс ж/е ішек жағынан өгеріс/р б.т. ауру жедел дене t 38-39о дейін↑ басталады ж/е t0 3күн бойына сақталады. Кейде бірреттік не қайталап құсумен басталады. Бала мазасыз, тамақтан бас тартады, ұйқысы нашар, бас ауруы ж/е орналасуы белгісіз іш ауруы. Нәжісі жиілейді, сұйықтанады, шырыш аралас, кейде қан аралас. Аурудың басында нәжіс қою болады, сосын қан шырыш араласып сұйықтанады. Тенезмдер б/ы, кейде дефекация кезінде тенезмнің қатты болуынан тік ішектің шырышты қабығының түсуі б/ы. Алғ Алғ 3күнде клин симп/ы анық б/ы: тері жамылғысы бозғылт, құрғақ, тургорының әлсіз↓. Бетей пальпац тоқ ішек бойымен ауырсыну сезімі, құрылдау. Терең пальпац сигматәрізді ішек пальпац-ды. Диаг: тіл жамылғымен жамылған, спастикалық қысқарған сигматәрізді ішек, тоқ ішек бойымен ауырсыну, сфинктерит. Бактер. Серология/қ: РНГА, РПГА, РА антидене/ң титрі өседі. Копролог: нейтрофилдер мен эритроцит/р жиналған іріңді шырыш. Ректороманоскопия: тоқ ішектің шырышты қабығының ісінуі, гиперемиясы, қанағыштығы, ұсақ некроз/мен фолликул/ң гиперплазиясы. Бак.зерттеу тех:науқас жамбас сан ж/е тізе буынын бүгіп бүйірімен жатады.Ілмекті пробиркадан абайлап алады. Сол қолмен жамбастарды ашып,ілмекті тік ішікке 9-10 см тереңдікке салып,тік ішектің қабырғасынан жұғынды алып шығырыды. Пробирканың қабырғасына тигізбей ілмектегі жұғындыны пробирканың түбіне салады. Пробирканың сыртына жолдаманы жабыстырып, бак/қ лабораторияға жеткізеді. Нәжісті қоректік ортаға егу арқылы- Григорьев- Шиг таяқшасын табу,а болады.
Ситуация
Есеп: Настя И, 1 жас 4 ай. Клиникаға анасының айтуы бойынша тәбетінің төмендеуі, әлсіздік, дәмнің өзгеруі (қабырғаны жалайды, бор жейді) шағыммен түсті.
1. ЖҚА,ЖЗА, ҚБх, Рентген кеуде клеткасын ж/е аяқтарын;
2.Интерпретация : ЖҚА ІІ дірежелі анемия, эритроцитопения, лимфоцитоз, нейтропения, ЭТЖ↑; БХ ферритинт↓, темір↓, жалпы темір байланыстыру қасиеті ↑. 3 .Диф диаг Мегалобласттық анемия: макроцитоз; эритроцит/де Жолли денешік/і мен Кебот сақина/ы анықт; тіке емес билирубин мөлшері↑;шамалы спленомегалия. Гемолитикалық анемия: анемияның жас кеінен дамуы жиі; сүйек қанқасының бұзылысы; тері сарғаюы; көкбауыр ұлғаюы; микросферацитоз; эритроцит/ң осмостық тұқартылығы/ң↓. Пароксизмальді түнгі гемоглобинурия: абдоминальды ауырсыну синдромы, склера мен көздің сарғыштығы, түнгі ұйқыдан оянған соң зәрдің қара түсі, көкбауыр ұлғаюы, панцитопения, тромботикалық асқынулар жиі, гемоглобинурия. 4. Клин диаг негіздеу: Темір тапшылықты анемия, орташа ауырлық дәрежесі.Анасы гестационды анемиямен ауырған, 3,5 айға дейін ғана емген, тәбеті↓, әлсіздік, дәмнің өзгеруі (қабырғаны жалайды, бор жейді), Гем – 81 г/л, эр – 3,0 х 1012
.5. Щадящий режим. Из рациона следует исключить белые каши (манную, рисовую, толокняную), отдавая предпочтение гречневой, ячменной, перловой, из проса. Варить каши следует на воде или, лучше, на овощном отваре Ет, бауыр, жұмыртқа сарысы, ірімшікті шектеу, бауыр мен балықты, ет ұнтағын көкөніспен беру керек. Феррум Лек сироп 5мг/кг/тәул; Актиферрин 5мг/кг/тәул.
Билет №3
1. Рахит.Этопатогенез.Классификация. Рахит сабилердің қарқынды өсу кезіндегі Д вит мен оның белсенді метаболиттерінің аздыгына байланысты кальций фосфор зат алмасу өзгерісінен,суйектердің минералдануы мен суйек құрылуының және негізгі агзалар мен жуйелер қызметінің бузылуымен сипатталатын ауру.ЭТИОЛОГИЯСЫ.Рахит дамуының жағдайлары теріде холекальциферол түзілісінің бузылысы,бауыр мен бүйректе Р Са алмасуының буз.тағаммен Двит.кем түсуі,таза ауа мен кун саулесінің жетк.сәбидің жедел өсуі,полигиповитаминоз,шала және егіз туу,жасанды тамақтандыру,диарея,ішек дисбактериоздары,ішектен ас сіңу буз.синдромы.Патогенезі.Двит.организмде бірнеше күрделі жолдармен ауысып отырады.негізгі ролде кун сәулесінің,алиментарлық фактордың әсерінен ағзада Двит.тапшылығына әкеледі→ішекте кальциий сіңуінің төмендеуіне→цитраттар түзілісінің іркілуі →гипокальциемия→гипофосфатемия →қалқанша маңы бездері қозуы→остеокласстар стимуляциясы →остеобластар іркілісі →сүйектердің деминерализациялануы→сүйек пайда болуының буз.→остеопатия.Фосфаттардың бүйректегі реабсорбциясы төмендеуі→булшықет гипотониясы←нерв жүйесінің буз.→асқазан ішек жолдары қызм.буз.←коллаген түзілісінің буз. →аминоацидурия→ацидоз←белоктар ферменттер зат алмасу буз.Жіктелуі.Варианттары−кальципениялық,фосфопениялық,қандағы кальций мен фосфор қалыптан тыс өзгермейді.1)Аурудың кезеңі бойынша ( бастапқы, дендеу, айығу, қалдық салдары),2) Ауырлық дәрежесі (жеңіл,орташа,ауыр- оған І, ІІ, ІІІ дәрежелері сәйкес келеді). 3)аурудың ағымына қарай (жедел ағымды, жеделдеу, қайталамалы)
2. Жедел пиелонефрит.Диагностика.Диаг крит. Ажыратпалы диагноз. ПНФ- бүйректегі ж/е зәр жолдарындағы микробты қабыну ауру.Диагн:Клиник.белгілері(қызу, құсу) болса, ол пневмониямен байл болмаса, міндетті түрде пиелонефритті іздеу к-к. Зәрдегі өзгеріс-р: лейкоцитурия, ж/е ең бастысы бактериурия. Қанда лейкоцитоз, сол жаққа ығысқан нейтрофилез, ЭТЖ↑. Бактериурияны сынауға зәрді жинау әдісінің маңызы зор. Зәрде микроб сыртқы уретрадан маңындағы теріден, вагина маңынан түсуі мүмкін. Жиі қолд әдіс – зір шаптырлып шыққан кезде ортасынан стерильды ыдысқа аз ғана зәр жиналады. Бұл әдіспен қолд-да бактериурияны сынау үшін зәр кемінде 2рет жиналуы к-к ж/е ауруға тән бактериурия деп ішек таяқшасынаң саны 1мл зәрде 100000 болса есептеледі. Егер зәрді қуық үстінен пункция жасап алса, зәрдегі кез келген бактерия саны патологиялық д.с. ЭТЖ↑, лейкоцитоз ж/е Зимницкий сынағымен анықталатын гипостенурия ПНФ диагнозын қоюға кмект. Ең негізгі аспаптық тексеру УДЗ. 1ші инф-я белгі/і емделгеннен кейін керекті жағдайларда, егер инф рецидив берсе қуықтан несепағарға қарай рефлюкс бар жоғын анықтау үшін цистография жасалады. Экскреторлық урография, цистоскопия керек жағдайда ғана сирек жасалады. Радиоизотоппен тексеру, статикалық реносцинтиграфия, әсіресе бүйрек бүрісуін ҚНР бар балаларда анықтау үшін керек. Диаг крит: 1.Бүйректен тыс көріністер айқын байқалады, нәрестелер мен алғашқы айлық сәбилерде клиникасы сепсиске ұқсайды- минингизм, улану, құсу, диспепсия, қызу көтерілу. Дене темпереатурасы 39-40 С дейін, қалтырау2) Дизуриялық бұзылыс - сәбилерде болатын дизурияны дәрет кезінде мазасызданып, ауырсыну, беті қызару, күшеніп, зәрдің сызықтап, аз шығуы белгілері арқылы көруге болады 3).пальпациялағанда іштің бір н/е екі жағының ауырс; 3.бүйректің зәрді қышқылдау қасиетінің↓(зәрдің түсі ақшыл тартып, мөлдірлігі, иісібұзылады) ; 4.бүйректің концентрациялау қасиетінің↓; 6.зәр шөгіндісінің өзгерісі; 7.R өзгерістер (бір н/е екі жақтағы бүйректің өлшемд кішіреюі). ЖҚА:анемия белгілері, лейкоцитоз,солға жылжу, ЭТЖ↑. ЖЗА:зәр тұтқыр емес,р-я сілтілі, тығызд↓,әлсіз протеинурия, микрогематурия,айқын лейкоцитурия, бактериурия. Қбх:сиал қышқ,фибрин, серомукоид, α2 ж/е γглобулин, креатинин ж/е мочевина↑,СРБ п.б. УДЗ: бүрек өлшемдерінің ассиметриялығы,ТТЖ кеңеюі ж/е деформациясы,бүйрек емізікшелерінің тығыздалуы, контуры тегіс емес 8) Изменяются показатели иммунной системы: количество Т- и В-лимфоцитов, содержание Ig. Определяют повышенный титр сывороточных антител к бактериям, выделенным из мочи.
ДифДиаг: гломерулонефритте: гипертензия, ісіну, протеинурия, көбірек гематурия лейкоцитуриядан басым ж/е гломерулонефриттен гломерулярлық гематурия, урологиялық ауруларда гематурия гломерулярлық емес. Гломерулонефритте бүйректің ШФ төмендеген, ПНФ-те норм. Бүйрек коликасы: бел аймағындағы қатта ауырсынумен басталды. Ауырсыну интенсивтілігі өседі. Ауыру бел аймағынан несепағар бойымен төменге шап аймағына ж/е жыныс мүшелеріне таралады. Зәрде эритроцит пен аздаған ақуз анықт. УДЗ, венаішілік урографияда тас, гидронефроз, нефроптоз анықт. Бүйрек туберкулезі: туберкулезбен ауырған науқаспен контактта болу. Туберкулинге оң тері реакциясы, өкпе рентгенографиясында арнайы бұзылыстар анықт. Зәр тұнбасында туберкулез микобактериясы табылады. Зәрде гематурия.
3)Ревматикалық емес кардиттер.Емі. Кардиттерді емдеу екі сатымен ауруханада жедел ағымды кезіңінде және ауру қайталанғанда емханада, одан әрі санаторийде жүргізіледі. Ауруды этиологиясына қарай, оның иммундық жағдайынн жақсартып, жүрек қан тамыр жүйесінің жұмысының жетіспеушілігін емдейді. Тосек режимін сақтау, тағам, сұйық мөлшерін қадағалау және медикаментозды ем. Созылмалы инфекция ошақтары болса, оларға санация жасалады. Антибиотиктерді, вирустық препараттарды этиологиялық факторларына қарсы қолданады. Глюкакартикоидар ревматизмдік емес кардит этиологиясы вируспен байланысты болса тағайындалады (преднизалон тәу 1-1,5 мг\ кг есебінде 2-3 апта бойы). Негізгі емге СЕҚҚЗ- аспирин (0,5 мг\кг) , индометацин, вольтарен, аурудың жеделдеу немесе созылмалы түрінде оларға қоса делагил(5-10 мг\кг) немесе плаквенил қолданады. Жүрек жумысы жетіспеушілігін емдеуде сақтықпен жүрек гликозидтері (дигоксин 0,6 мк\кг)беріледі.Осы бағытта зәр жүргізетін препараттар –верошпирон,верошпирон+фуросемид,бринальдикс,модуретик,урогит беріледі.Миокард метаболизмін жақсарту үшін полярлық ерітінді кұю,рибоксин,ретаболил,милдронат,долотин,актовегин,витаминдер тағайындайды. При наличии признаков внутрисосудистого свертывания крови применяются антикоагулянты, антиагреганты, препараты, улучшающие микроциркуляцию и метаболические процессы миокарда. По показаниям проводится антиаритмическая терапия. Двигательный режим расширяется постепенно под контролем ЭКГ и функциональных проб. Строфантин 0,005-10,01 мг\кг, корглюкон 0,007-0,008 мг\кг, рибоксин 0,3-0,6 мг\кг, каптоприл 0,5-2 мг\кг, гепарин 250-400 мг\кг
4) Көкжөтел. Эпидемиологиясы. Патогенезі. Клиникасы. Диагностикасы. Емі. Алдын алу. «Жөтелу пластинасы» әдісін жүргізу техникасы.
Көкжөтел ауа-тамшылы жолмен жұғатын, циклды ағыммен өзінше спазмды ұстамалы жөтелмен өтетін жедел инфекциялық ауру. Эпидемиология:1. Ауру көзі-ауру адам.2. Таралу жол-ауа-сілекей жолы.3. Сезімталдық -0-10 жас аралығы.4. Маусымдылық-құз-қыс кезі.5. Иммунитет-тұрақты.Көкжөтел кезінде инфекция көзі болып ауру адам табылады, ол инкубациялық кезеңінің сонынан бастап жұқпаы болып саналады, ен жұқпалы кезеңі аурудың катаральды кезеңі және ұстамалы жөтелдің бірінші апталары. Көкжөтел ауа тамшылы жолмен беріліп, жөтел кезіндегі тамшылары аурудың мұрын кеірдек бөліністері олармен тікелей және ұзақ қарым-катынаста болған(2 м қашықтыққа дейін) беріледі. Көкжөтелге қысқы мерзімділік, аурудың 3-4 жылдан соң периодты көтерілуіжәне ошақтылығы тән. Патогенезі. Инфекцияның кіру қақпасы жоғарғы тыныс алу жолдарының шырышты қабаты Цилиндрлі эпителийдің клеткасында микробтың көбеюі Көкжотел тақшасы бронхогенді жолмен майда бронхпен, бронхиоламен және альвеоламен таралады қоздырғышқа инвазивті қасиет тән (сондықтан бактериемия болмайды)және ауру дамуындағы негізгі рольді токсинге береді токсин тыныс алу жолдарының шырышты қабатына әсер етіп жөтел шақырады Токсин ұзақ әсер еткенде ол тыныс алу жолдарының шырышты қабатының нерв рецепторларын тітіркенуіне, бронх спазмына әкеледі, ол ұстаманың туылуына, тыныс алу ритмінің бұзылуына әкеледі Тыныс алау ритмінің өзгеруі өкпенің вентиляцияның бұзылуына ,гемодинамикасының озгеруіне, гипоксияға әкеледі.
Клиникасы 1. Жасырын кезеңі 3 күннен 15 күнге дейін, орта есеппен 5-8 күнге созылады.
2. Катаральды кезең 1-2 аптаға созылады. Ауру біртіндеп басталады, әуелі құрғақ жөтелпайда болады, ол түнге қарай үдей түседі, баланың аздап дене қызуы көтеріледі, мұрны бітеді, ұйқысы бұзылады, тәбеті төмендейді, 1-2 жұмаға созылады.
3. Ұстамалы жөтел кезеңі-кенет басталады, бала терең дем алғаннан кейін бірнеше жөтел қимылдарын жасайды, бұл қимылдар бірінен кейін бірі ішіне алған ауа біткенше өтеді, бала көгеріп барып ысқырып дем алады. Ұстамалы жөтелден кейінгі бұл ысқырық демалуды-реприз дейді. Булықпа жөтелдің кезінде баланың тілі аузынан сыртына шығып кетеді де, тісіне тиіп жарақаттанады, беті қызарып, мойнындағы тамырлары ісінеді, көзінен жас ағады, терісіне, көзінің шырышты қабығына қан құйылуы мүмкін. Бұл кезде баланың дене қызуы нормада болады, ұстамалы жөтел аралығында баланың жағдайы жаман емес.
Булықпа жөтелдің жиілігіне байланысты көкжөтелді 3 дәрежеге бөледі:
1. Жеңіл түрі-булықпа жөтел сөткесіне 5-15 рет, қысқа болады.
2. Орташа түрі-сөткесіне 15-20 рет, ұзағырақ болады.
3. Ауыр түрі-сөткесіне 25-30 рет, жөтел ұзақ 10-15 минутқа созылады, бала әлсіз, құсады, тәбеті төмендейді.3-ші кезең 2-8 айға созылады.
Жасқа дейінгі балалардағы көкжөтелдің ерекшеліктері: жасырын және катаральды кезеңдері өте қысқа /3-5/ күн, булықпа жөтел кезінде реприздердің болмауы мүмкін, бірақ баланың беті қызарып, онан көгеріп, кейде тіпті демі тоқталып қалуы мүмкін.
Аурудан айығу кезеңі 2-4 аптада жайлап аурудың барлық симптомдары жойылады.
Диагностикасы ЖҚА- лейкоцитоз,лимфоцитоз,норм СОЭ,Серологиялық( ТГАР, КБР, АР) қаннның бірінші сарысуы 3 аптада, ал екіншісі 4-5 аптада жиналады, біррак иммундық жауап көкжотелге оте томен. Экспресс иагностика (иммунофлюоресценция), Бактериологиялық әдіске альтернативті ПТР, оң нәтиже 100% дейін жетеді, ауырғаннан бастап 6 апта бойы тексеруге болады және антибактериалды емі әсерін тигізбейді, тез нәтежие келеді.. ИФА-әдісімен ИммуноглобулинМ, кейін G антиденелер табылады.Экспересс әдістері: иммунофлюресцентті, латекс- микроагглютинация мен жұтқыншақтан алынған жағындыда қоздырғыштың антигені табылады.
Емі: Ауырған балалар ауру білінгеннен бастап 30 күнге дейін үйінде оқшауланады. Көкжөтелдің ауыр формасымен ауырған балаларды ауру асқынып кетсе, әсіресе 2 жасқа толмаған және семьяда одан да кіші көкжөтелмен ауырмаған балалар болса, ауруханаға жатқызылады.
1. Режим бос, таза ауада көп серуендету.
2. Баланың тамағы жасынасәйкес, құнарлы болуы керек.
3.Антибактериальды терапия-эритромицин, терациклин, ампициллин,                    левомицетин баланың жасына сәйкес 7-10 күнге тағайындалады.
4. Витаминдер комплексі.
5. Симптомды терапия.
Антибиотиктер жөтел ауыруы үстамастан бұрын, көкжөтелдің алғашқы сатысында ғана көмектеседі. Эритромицин немесе ампициллин беріңіз. Хлорлы амфеникол да көмектеседі, бірақ ол қауіпті. Ауырудың алғашқы белгілері бойынша сәбилерді 6 айға дейін емдеу өте қажет.
Аса ауыр жағдайларда, әсіресе бала үйықтай алмаса немесе конвульсия (қалшылдау) болған кезде кекжөтелге фенобарбитал көмектесе алады.
Егер баланың жетелден соң тынысы тоқтап қалса, онда баланың басын төмен қаратып саусағыңызбен аузындағы шырышты алып тәстаңыз, содан кейін алақаныңызбен арқасынан қағыңыз.
Салмағын жоғалтпауы үшін және тамаққа жарымай қалуын болдырмау үшін баланың құнарлы тамақтануын қадағалаңыз. Бала ішіндегіні құсып тастағаннан кейін оны бірден тамақтандырыңыз.
Ұстамалы жөтелді азайту үшін седуксен тағайындалады парентральды (кешке 1 рет 0,3 мг/кг салмағына) ересек балаларға ауыз арқылы. Кокжотелдің ауыр түрінде әсіресі апноэ, энцефалопатия болса гормондар тағайындайды (әсіресе гидокартизон-5-7 мг/кг салмағына, преднизалон 2 мг/кг).Емдеу курсы гормондардың 2-3 күн, содан кейін молшері томендейді. Алдын алуы 1) спецификалық- көкжотелгге қарсы егу: адсорбирленген АКДС вакцинасымен жүргізіледі. Вакцинация 2 айдан басталады-0,5 мл тері астына, сосын 3,4 айларында. Ревакцинация 18 айда. 5-7 күн жөтеліп жүрген балаларды бақылауға алып, зерттеу керек. Аурулар 30-40 күнг дейін жекешеленеді. Ошақта 7 жасқа дейін балаларға 14 күн карантин тағайындалады. «Жөтелу пластинасы» әдісін жүргізу техникасы. Открытые бактериол. чашки со специальной средой подставляют ко входу в полости рта и носа б-ного и просят его сделать несколько кашлевых толчков через рот или нос на поверхность питательной среды. Чашки инкубируют, выделяют чистую к-ру и проводят ее идентификацию. 
Секреторлық және инвазивтік деариялар б-ша түсінік.ДДҰ бағдарламасы б-ша балаларға оральдік регидратация жүргізу принциптері.Ішек инфекцияларын алдын алу.
В зависимости от этиологии и патогенеза различают:
- инвазивная
- секреторная
- осмотическая
Секреторлық диарея(ішектік гиперсекреция) При секреторных кишечных инфекциях (энтеротоксигенные и энтеропатогенные эшерихиозы, холера) возникновение диарейного синдрома связано с активацией аденилатциклазы клеточных мембран с последующим усилением секреторной активности эпителия тонкой кишки и нарушения реабсорбции воды и электролитов.Секреторлы диареяда ішектік электролит-баланс қызм.бұз.Паталогиялық процесс жіңішке ішектеорналасқан.Типтік симптомдары ;сұйық нәжіс,жиі нәжіс,нәжісте бастапқыда қорытылмаған тағам қалдықтары болуы,стеаторея май қышқылдары салдарынан,сулы нәжіс,кей жағдайларда сұйық жасыл нәжіс,интоксикация синдромынын айқын болуы,дене қызуының жоғары болуы,су-электролит балансыыныың бұз.Инвазивті диарея (ішектік гиперэкссудация) При инвазивных кишечных инфекциях возбудители (шигеллы, сальмонеллы, энтероинвазивные эшерихии, кампилобактеры) проникают в эпителиоциты, вызывая воспаление слизистой оболочки тонкой и толстой кишки.Инвазия қоздырғыштардың ішек қабырғасын қабындыруы.жасуша мембранасының өткізгіштігінің жоғарлауына алып келеді.Паталогиялық процесс жуан ішекте орналасқан.Типтік симптомдары ;нәжіс жиі және сірлі қан аралас болуы,нәжіс аз болады,ректальный плевок,су –электролит балансының бұз.тән емес,жиі ауыр интоксикация,іштің төменгі бөлігінің ауырсынуы тән,тенезм,жиі дене қызуы жоғары болуы тән. ДДҰ бағдарламасы б-ша балаларға оральдік регидратация жүргізу принциптері сусыздану белгілері жоқ(организмдегі судың жеткіліксіздігі барлық дене саламғының 5% дан томен) , бұндай жағдайда оральды регидратация емдеу жоспары А бойынша жүргізіледі. Сусыздануды болдырмау үшін аурудың алғашқы белгілер пайда болғаннан бастап күнделіктінден көрі суды коп беру. Орташа- 2 жасқа дейінгі балаларга 50-100 мл суйықтық беру, әрбір дефикациядан кейін.2 жастаг-10 жасқа дейін 100-200 мл су беру,әо10-15 мин сайын боліп беру 10 жастағы балаларға және 10 нан жоғары жастағыларға суды калағанынша беру. Жогалған суды толтыругы осы жеткілікті.
Шамалы сусыздану белгілері(мазасыз, тітіркенгіш, көзі шүңірейген, суды жақсы ішеді, шолдеу, тері қатпарлары тез жазылады) ДДҰ бойынша план Б бойынша оральды регидратция жүргізеді, су-тұз тапшылығын қалпына келтіруге бағытталған.Ол үшін дене салмағана байланысты 75 мл(M*75 мл/кг) сұйықтықты береміз оны 4сағат береміз. Сусыздану белгілері тоқтаса план А ға ауыстырамыз, тоқтамаса тағыда 4 сағат жалғастырамыз. Мысалы: 10 кг дене саламағындағы бала (10*75=750мл), 750 мл суды 4 сағат қа бөліп береміз,сонда әр сағат сайын 180 мл су (180 мл суды 1 сағат бөліп берміз)
При наличии у больного признаков ТЯЖЕЛОГО ОБЕЗВОЖИВАНИЯ переходят на инфузионную терапию в условиях стационара (ПЛАН ЛЕЧЕНИЯ В).
возраст Сначала введите 30 мл/кг в течение Затем введите 70 мл/кг в течение
Младше 12 мес 1 часа 5 часов
Старше 12 мес 30 мин 2,5 часов
Если нет возможности в/в введения, вводить ОРС через зонд 20 мл/кг/час.
Повторяйте оценку состояния каждые 15-30 минут. Если статус гидратации не улучшается, увеличьте скорость капельного введения жидкости . Дополнительно давайте растворы ОРС (около 5 мл/кг/час), как только ребенок сможет пить (обычно через 3-4 часа для младенцев или 1-2 часа для детей старшего возраста).
Профилактика: Бірінші кезекте: рациональды тамақтану, орталықтандырылган сумен қамтамасыз ету, канализация, санитарлық-гигиеналық талаптарды сақтау
Екіншіден: қыс-күздік мезгілде 2 жастаға балаларжиі ауырады, алдын алу үшін келесі шарттар орындалуы керек
- науқастармен контактіде болумау
- проводить общеукрепляющую терапию;
- пропогандировать естественное вскармливание;
- своевременную госпитализацию больных, особенно из «групп риска».
С целью предупреждения внутрибольничного инфицирования обязательно размещать больных в боксы и полубоксы.Помещение регулярно проветривать, проводить влажную уборку полов и предметов ухода за ребенком.
Ситуация 11 айлық бала стационарға физикалық дамуының артта қалуына (дене массасы 7,0 кг), физикалық және эмоциональді жүктемеде ентігу мен цианоздың пайда болуына шағымданып түсті.
1.Тексеру планын жазыңыз(Шағымдарын тыңдау, Жалпы қарау, Жүрек аймағын қарау, Пальпация
Перкуссия, Аускультация , Кеуде клеткасының рентгенограммасы, ЭКГ, ЭХО- КГ
2.Лабараторлы зерттеулерді интерпретациялаңыз және жұректің УДЗ. ЖҚА- орташа дәрежелі анемия, ЭКГ: ЖЖЖ – 150 минутына. Синустық тахикардия, он жақ қарыншаның гипертрофиясы, жүректін электр осьінің оң жаққа ығысуы. ЭХО- КГ- кеңіген аортаның қарыншааралық перденің үстіне мініп отырғаны, перде мен оң қарыншаның гипертрофиясы, ҚАПД тұсындағы турбулентті қан ағымы байқалады.
3.Диференцияльды диагноз жүргізіңіз: Жүректің туабіткен, жүре біткен ақауларының басқа түрлері. ҚАПА-Шағымдарында-Ентігу, жөтел, әлсіздік, Жалпы қарауда-Физикалық дамуда артта қалуы, терісі бозарған, мұрын-ерін үшбұрышының цианозы.Жүрек аймағын қарау-Кеуде клеткасының деформациясы – жүрек бүкірі эпигастральді пульсация.Пальпацияда-Жүрек ұшы түрткісі жайылған, төменге ығысқан. Төстің сол жағында 3-4 қабырға аралықта систолалық діріл. Эпигастральді аймақта гипертрофияланған оң қарыншаның жиырылуы сезіледі. Жүрек шекарасы жан-жақты кеңейген.Аускультацияда-Төстің сол жағында, 3-4 қабырға аралықта дөрекі ұзақ уақытты голосистолалық шу. Ол жүректің бүкіл аймағына және арқаға таралады. Өкпе артериясының бойында 2 тонның күшеюі және ыдырауы.Кеуде клеткасының рентгенограмасында-Екі қарыншаның гипертрофиясы, сол жүрекшенің гипертрофиясы (үлкен шар тәрізді жүрек), кіші қан айналым шеңберіндегі іркіліс.ЭКГ-да- Правограмма. Гис шоғыры оң аяғының бөліктік немесе толық емес блокадасы, артериовентрикулярлы өткізгіштіктің баяулауы.Өкпе артериясының стенозы-науқас балады ентігу болады. Цианоз көбісі жүрек жұмысы нашарлаған кезде шығады. Жүрек көлемінің ені кеңейді. Сол жақтағы 23 қабырға арасынан қатты естілетін систолалық шу. Өкпе артериясы тұсында ІІ тонның әлсіреуі. Жүрек ұшында естілетін І тон күшеие түседі. Рентгенде жүректің оң жағы мен окпе артериясынң тарылу тұсына дейін кеңейгені көрінеді, сонымен қатар өкпедегі қантамырлардың көлеңкесі солғындайды. ЭКГ- да жүректің электрлік осінің оңға қарай жылжығаны, оң қарынша мен оң жүрекшенің гипертрофиясы, Гис шоғырының оң аяғының блокадасы. ЭХОКГ- окпе арт стенозы.
ЖАПА-Шағымдарында-Ентігу, жүрек аймағындағы ауырсыну, әлсіздік.Жалпы қарауда-Терісі бозарған. Ақау көлемі үлкен болса – цианоз. Мойын веналарының кеңюімен пульсациясы. Жүрек аймағын қарау кезінде- Жүрек бүкірі, эпигастр аймағында оң қарыншаның пульсациясы. Жүрек соққысы күшейген. Жүрек ұшы түрткісі 5-6 қабырға аралықта. Пальпацияда- Жүрек ұшы түрткісі 5-6 қабырға аралықта пальпацияланады. Эпигастр аймағында оң қарыншаның ұлғаю есебінен пульсация сезіледі. Перкуссия- Жүрек шекарасы оң жақта кеңейген. Аускультацияда- Төстің сол жағынан 2-3 қабырға аралықта систолалық шу. Жұмсақ үрлемелі тембрде.Кеуде клеткасының рентгенограмасы
Правограмма, Гисс шағырының оң аяғының толық емес блокадасы. Р тісшесі кеңейген. ЭКГ-Жүрек көлденең өлшемінің көлеңкесі оңға қарай ұлғайған. Өкпе артериясында және оның бұтақтары пульсінің амплитудасы күшейген. өкпе түбіріндегі айқын пульсация. Сол қарыншаның және қолқа пиязшығының көлеңкесі қалыптағыдан кіші.
4.Клиникалық диагнозды негіздеңіз- Жүректің туа біткен ақауы, Фалло тетрадасы (қарынша аралық перденің мембранозды болігіндегі дефект, аортаның декстрапозициясы, окпе артериясының стенозы, оң қарынша гипертрофиясы)
5.Емді тағайыңданыз. Приступ кезінде балаға кислород береміз. Приступтардын алдын алу үшін уақытша пропрананол береміз. Операция арқылы уақытша өкпе артериясы мен аортаның арасын байланыстыру, өкпеге баратын қан көлемін жоғарлату үшін. Содан соң КАПА қалпына келтіру, пластинка қою, өкпе стенозын қалпына келтіру, аорта декстропозициясына оперативті ем. Анықталған кезден бастап 3 жасқа дейін операция жасалынады.
Билет №4+
Спазмофилия. Этиопатогенезі. Жіктелуі.
Спазмофилия(бала тетаниясы) сәбидің алғашқы 6-18 айларында құрысу ж/е туйілу халіне бейімділігімен айқын,этиопатогенезі рахитпен ұқсас ауру.Этиол. Д вит/ң көп мөлшерін бірден қабылдағанда, ультракүлгін сәулесі мол жазғытұры күн көзінде сәби ашық, жалаңаш ұзақ уақыт қалғанда, қалқанша бездерінің қызметі бұзылғанда, Са/дің ішекте сорылуы азайып не зәрмен артық шығып кетуіне байл. Қанда гипокальциемия болғанда спазмофилия ұстамалары п.б. Бұдан басқа қандағы магний, натрий, хлоридтер, В1,В6 вит. азайғанда, пилоростеноз,құсу, дене қызуы жоғарылағанда, көп жылаудан, сәбиді қатты ораудан да п.б. ПГ. Спазмофилияның дамуында фосфор кальций алмасу бұзылысы ж/ы. Қанда Са 1,464-1,867 ммоль/л ↓(норма 2,614- 2,739), бейорганикалык фосфор 2,584 ммоль/л д.жетеді.Мұндай салыстырмалы гипофосфатемия иондалған Са мөлшерінің азаюына итереді. Әдетте қандағы Са/ң жартысына жуығы белокпен байл, қалғаны байланыспаған ж/е көбінесе иондалған екені белгілі. Қан құрамында иондалған Са деңгейі төмендеуінің ауру дамуында мәні зор. Тетания кезінде рахитке тән ацидоз орнына алкалоз дамиды, осыдан шеткері жүйке жүйесінің қозғыштығы артады. Бір мезгілде жүйке жүйесін өайта қоздыруға әкеп соқтыратын К мөлшерінің артуы байқалады.Спазмофилияға бейімдейтін жағдайлардың бірі гипокальциемия б.т. Ауруды анық ж/е латенттік түрлерге бөледі.
Бронх демікпесі. Клинико-диагностикалық критерийлері.
Бронх демікпесі– басты патогенетикалық механизмі қабынумен негізделген бронхтардың гипербелсенділігі, ал клиникалық көрінісі - бронхтық
спазм, гипербөлініс жəне бронхтың сілемейлі қабығының ісінуінен болған, тұншығу ұстамасы (экспираторлы сипаттағы) болатын бронх қабырғаларының созылмалы аллергиялық.қабынуы. Балалардағы БД - үнемі немесе жүйелі түрде пайда болатын жөтел мен көбінесі түнгі жəне таңертеңгілік уақыттағы ысқырық демді қиындаған тыныс алумен сипатталад
Клинико-диогн.критерилері
Шағымдары мен анамнезі - жоғарғы тыныс алу жолдарының инфекциялық аурулары фонында:  «үй кенесі» секілді аллергендермен немесе жануар тектес аллергендермен қатынаста,  таңертеңгі немесе түнгі уақытта физикалық жүктемелерден кейін (əсіресе суық мезгілде);- эпизодтық экспираторлық ентікпе;- ысқырықтық сырылдар;- көкіректегі қысылулар;- құрғақ жөтел болуы мүмкін, бірақ жиірек сілемейлі қақырық болады;- қиындаған ысқырмалы тыныс ұстамалары;- тұншығу ұстамалары, əсіресе түнде, ентікпемен қоса құрғақ сырылдар.- аллергиялық ауруларға тұқымқуалаушылық бейімділік;- тұқымқуалаушылықты анықтау;
- науқас нəрестеде аллергиялық генездегі қосарланған аурулар анықталады (атопиялық дерматит,  есекжем,  Квинке ісінуі жəне т.б).
Физикалық тексеру:
1. Демікпенің белгілері немесе демікпемен үйлсетін белгілер:
• қайталанатын (ең азы 3 рет) экспираторлық ентігу;
• экспираторлы ысқырықты дем немесе ұзақ мерзімді (> 6 недель) рекуррентті жөтелі. Диспноэсіз жөтелу ажыратпалы нақтама қою үшін мұқият нақтамалануы керек;
• PEF көрсеткіштерінде күндізгі флюктуацияның едəуір (ең азы 20%-ке) төмендеуі (дем шығарудың ең жоғары көлемдік жылдамдығы);
• Броходилятациялық тестіде FEV1 немесе PEF едəуір жақсаруы (немесе mid-expiratory flow at 50% of forced vital capacity, MEF50) ;
• FEV1 едəуір төмендеуі (терең дем шығару көлемі) немесе жүктеме арқылы PEF тестісі;
• гистамин немесе метахолинге бронхиалды гиперсезімталдыққа провакациялық тесті;
• кішкентай балаларда тыныс алу жолдарының қабыну кезінде, аллергендер немесе жүктеме кезінде экспираторлы ысқырық дем;
• Е иммуноглобулинін анықтау.
2. Басқа себептердің (синусит, бронхит, бронхиолит, көкжөтел, трахеялар, бронхтар, көмейдің констрикциясы немесе маляциясы, эзофагеалды рефлюкс, бөгде дене, бронхоэкстаздары, несеп қуығының фиброзы, психогендік этиология) балалар жөтелінің немесе респираторлық аурулардың болмауы. 
Егер аталған критерийлер кездессе, демікпе диагнозы қойыла алады.
Инструменталдық зерттеулер: Аурудың ұзақ ағымы кезінде тыныс алу жүйесі\ тарапынан пневмосклероз, эмфизема жəне басқа секілді асқынулар болуы мүмкін, бұл асқынуларды анықтау мақсатында көкірек клеткасының рентгенографиясы көрсетілген (рентгенологиялық сурет - өкпелік суртеттің күшеюі; сирек жағдайда оң өкпенің орта бөлігіндегі ателектаздар немесе кейде пневмониямен шатастыратын кішірек сегментарлық ателектаздар). Өршу кезеңінде өкпелік тіннің эмфиземалық ісіну белгілері, көкеттің қалыңдауы, қабырғалардың горизонтаольді орналасуы жəне өзге бронх обструкциясының белгілері тəн.Ішкі тыныс алу функциясын зерттеу – спирометрия бронх демікпесі кезіндегі аса маңызды обструкция дəрежесін жəне обструкция қайтымдылығын анықтайды.Пикфлоуметрия – тыныс шығарудың шыңдық жылдамдығының мониторингі, бронх демікпесінің жағдайы жəне ауырлық ағымының тұрақтылық көрсеткіші. Негізгі диагностикалық шаралар тізімі:
1. Педиатрдың қабылдауы.
2. Жалпы қан анализі (6 параметр ).
3. Пикфлоуметрия.
4. Сыртқы дем алу қыземтін өлшеу.
5. Аллерголог консультациясы.
6.  Спецификалық иммундық емдеумен (аллергендермен) спецификалық нақтамалау.
Қосымша диагностикалық шаралар тізімі:
1. Кеуде клеткасының рентгенографиясы.
2. Бронхоскопия.
3. Бронхография.
4. Кеуде клеткасы ағзаларының компьютерлік томографиясы.
3.Геморрагиялық васкулит. Диагностика,Диф диагностика,Емі.
Геморрагиялық васкулит-майда қан тамырлары қабырғаларының зақымдануымен және тромбтың пайда болуымен сипатталатын инфекциялық-аллергиялық ауру. Барлық жастағы балаларда кездеседі, оның ішінде мектепке дейінгі және кіші мектеп жасындағы балалар жиі ауырады. Себептері - вирусты және бактериалды инфекция, вакцина егу, дәрілік және тамақтық аллергия нәтижесінде ағза сезімталдығының жоғарылауына байланысты дамитын ауру.Диагностик:диагноз қоюға клиникалық тері,буын,іш көріністері жетеді.ЖҚА:лейкоцитоз,нейтрофилез,эозинофилия,ЭТЖ артуы.ЖЗА.Диф диагнос:ревматизм,тері аурулары,ішек қарын кеселдерімен жүргізу керек .Кей жағдайда гломерулонефрит,жүйелі қызыл ноқта,сепсис лейкоз,коагула,тромбоцитпатиялар,Абдоминальды синдром болғанда:аппендицитпен жургізуЕмі. Сырқат міндетті түрде ауруханаға жатқызылады, қатаң төсек режімі сақталады. 2 аптадан кейін бөртпелер кеткеннен соң сәби жартылай төсек режіміне ауыстырылады. Аллергия жағдайын туғызбайтын диета белгіленеді. Тағам құрамынан жоғары сезімталдығы бар тамақ түрлері, сонымен қатар қақталған, тұздалған, қуырылған тағамдар болмайды. Абдоминалды синдром жағдайында сұйық немесе жартылай сұйық күйдегі жартылай салқындатылған тамақ беріледі. Оны аз мөлшерде береді. Ішектің қимылын күшейтетін (қара нан, сүт, капуста, бұршақ өнімдері, газдалған су, және т.б) бермеген жөн. Витаминделген сұйықты көп мөлшерде беру қажет. Дәрілік препараттардан бірнеше топ дәрілері: антикоагулянттар, гепарин 300-600 Б/кг, жмп (жаңа мұздатылған плазма-қан сарысуы), трентал, курантил, реополигюкин, никотин қышқылы қолданылады. Ауыр жағдайларда преднизолон қысқа мерзімге қолданылады. Плазмаферез жүргізеді
4.Тұмау. Эпидемиологиясы. Патогенезі. Клиникасы. Емі. Алдын алу. Серологиялық зерттеуге қан алу техникасы. Тұмау(grіpper, ағылш. influenza – “бас салу, шап беру”) – тыныс жолдарының жұқпалы вирустық ауруы. Аурудың қоздырғышы – ортомиксовирустар, олардың үш типі: А, В, С бар. Өте жұқпалы ауру. Тұмау вирусының сыртқы қабыршағының құрамында гемагглютицин (оны Н әрпімен белгіленеді) және нейраминидаза (N әрпімен белгіленеді) болады. Олар әр түрлі факторлардың әсерінен өзгеріп, тұмау вирусының жаңа вариантын түзуі мүмкін. Кейде ол асқынып кетіп тыныс жолын, нерв жүйесін, қан тамырды, жүректі ауруға шалдықтырады. Тұмауды қоздыратын вирустар (микробтар) тыныс жолының кілегей қабығында өсіп-өнеді. Тұмау тиген адам аурудың микробын жөтелгенде, түшкіргенде және қақырығы арқылы ауаға таратады. Сондай-ақ тұмау вирусы науқастың ыдысы, сүлгісі, қол орамалы, кітабы және т.б. арқылы жұғады. [1] Эпидемиология Бір мезгілде бір болыс, өлке, тіпті бүкіл жер жүзі адамдарының жаппай ауруы мүмкін. Бір ауырған адам бір-екі жылға дейін қайтып тұмаумен ауырмайды. Тұмау салқын кезде жиі, ыстықта сирек кездеседі. Кейде адамға суық тиіп, тыныс жолының жоғарғы бөліктері қабынып, оның тұмауға ұқсауы да мүмкін. Бірақ бұл тұмау емес. Ол салқын тигенде мұрын, көмей, жұтқыншақтарды жайлайтын басқа микробтардың әрекеті. Тұмау вирусы күн сәулесіне және зарарсыздандырғыштар (хлор, қышқылдар, спирт және т.б.) әсерінен тез қырылады. Алдын алу шаралары Тұмауға нақтылы диагноз қойып, науқасты оқшаулап, ауруханаларда не басқа тиісті мекемелерде карантин жарияланады. Тұмауға қарсы вакцина егіледі, оның ішіндегі ең тиімдісі – тазартылған вириондық вакцина. Алдын-ала организмді шынықтыратын емдер жасап, спортпен шұғылданған дұрыс. Тұмау басталғанда адамның денесі дел-сал болып, көңіл-күйі нашарлайды және тағамға тәбеті шаппайды. Бір-екі күннен кейін дене қызуы көтеріледі, басы ауырады, бұлшық еттері сыздап, буын-буыны сырқырайды, мұрны бітеді, дауысы қарлығып, жөтеледі, тамағы қызарып, жұтынғанда ауырады, көзі қызарып жасаурайды. Адам дереу дәрігерге көрініп, емделсе, үш-бес күннен кейін дене қызу төмендеп, сауыға бастайды. Емі Емі — дәрігердің бақылауында болып, оңаша, ауасы таза бөлмеде жатып емделу. Дене қызуын, дене сырқырауын, аспирин, пирамидон және т.б. дәрілер тез басады. Тұмау вирусына антибиотиктер пайда етпейді. Ауру адам жөтелгенде, түшкіргенде аузы-мұрнын қолымен немесе орамалмен (шүберекпен) жабуға тиіс. Науқастың тек өзіне арналған ыдысы, орамалы т.б. болуға, олар жиі қайнатылып, жуылуға тиіс. Тұмау асқынғанда науқасты ауруханаға жатқызып, кешенді емдеу шараларын жүргізеді. Арнайы дәрілер (оксолин, амантадин, ремантадин, интерферон, т.б.), антибиотиктер, қызу басатын, организмнің улануын азайтатын дәрі-дәрмектер беріледі. Тұмау патогенезі. Тұмаудың патогенді әсері оның биолдогиялық қасиетіне: эпителиотроптылығына, улылығына және антигенді әсеріне байланысты. Тұмау вирусы жасуша ішілік еніп, бронхөкпелік жүйені зақымдайды. Вирус жыбыр эпителиінде көбейіп, оны зақымдайды. Репликация жылдамдылығы колоссальды, үлкен, сондықтан инкубациялық кезеңі қысқа болады.
Тұмауда жылдам дамитын тамырлық зақымданулар болып, нәтижеде өкпеде толыққандылық, қан талау, ісіну дамиды.Өлім жағдайында тұмаудың гиперулылық формасында өкпеде қан талаулар мен геморрагиялық ісіну байқалған.
Тұмауда қарсы тұру қасиет төмендеп, бактериалды флоранын активациясы жүреді. Лейкоциттердің фагоцитарлы белсенділігі, қан сарысуының комплименттарлы қызметі пропердинның және иммуноглобулиндердің өндірілуі төмендейді. Тұмауда бактериальды флораның активациясы үлкен орын алады және өкпенің ауыр зақымдануына, оттит, пиелит, синусит, т.б. дамуына алып келеді.
Зақымдану ошағындағы түзілетін гриппозды вирус, ыдырау өнімдері, қолайлы флора организімінің сенсибилизациясына, аллергиялық бұзылыстарға алып келеді.
Тұмау клиникасы: инкубационды кезеңі бірнеше сағаттан екі тәулікке (А тұмау) кейде 3-4 тәулікке (В тұмау) созылады.
Ауру өте жедел, кенеттен, дене қызуының жоғары сандарға дейін жоғарлаумен жүреді. Қызба 2-5 күнге созылып, кейіннен қалпына келеді.
Аурудың бірінші сағатында дене қызуы жоғары, қатты бас ауруы пайда болады, құсу, ұйқының бұзылуы (үркілі ұйқы, ұйқышылдық), көз алмасын козғалтуда ауырсыну байқалады. Ауыр жағдайда қысқа мерзімді талмалар, галлюцинация, естің бұзылысы, менингиалды симптомдар (бұлшыкет ригиттілігі, Кернинг және Брудзинский симптомы) болады.
Интоксикацияның жоғарылауынан (күшеюінен) геморрагиялық синдром дамып, мұрыннан қан кетеді, теріде және шырышты қабаттарда геморрагиялар пайда болады.
Тұмауда катаральды синдром әлсіз және «құрғақ катар» түрінде жөтелумен, тамақтың қырнауымен, ауырсынуымен жүреді. Құрғақ жөтел, кеудеде қысу, басу сезімі болады.
Объективті қарағандабеттегі әлсіз гиперемияға, склераның инъекциясына көңіл бөлінеді. Аңқаның таңдайлық бадамша бездері шамалы гиперемирленген, әлсіз ісінген, жұтқыншақтың артқы қабырғасы түйіршіктелген.
Тұмауда өкпе сегментарлы зақымдалып, сегментарлы өкпе ісінуі болады. Кеудеде тұрып қалу, ауа жетіспеушілік сезімі көрінеді. Ұзақтығы – 2-3 тәулік. Рентгенограммада – пневмония.
Ауырлығы бойынша жеңіл, орташа, ауыр немесе токсикалық және гипертоксикалық формаларын ажыратады. Ауырлық дәрижесін интоксикация көрінісіне (гипертермия, неврологиялық симптомдар – бас ауру, бас айналу, естен тану, тырысулар, менингиалды симптомдар, жүрек-тамыр жүйесінің бұзылысы, циркуляторлы бұзылыстар және жүрек бұлшықеті зақымдалады) байланысты
Техника взятия крови на серологическое исследование.
1.Науқасты психологиялық дайындау.2. Науқасты отырғызу н/е арқасымен жатқызу.3. Қан алатын қолына басын жанына бұрып жатады.4. Қол астына валик қою. Қолы бос жатуы тиіс.
5. Қолды гигиеналық тазалап жуу.6. Перчатка кию.7. Йықтық үштен бір бөлігіне жгут қою8. Қолды спритпен сүрту керек.9. Шприцпен теріні тесіп венадан 5 мл қан аламыз.10. Қан алған жерге мақтаны спритке батырып орнына қоямыз.11. Жгутты шешіп қолды босатамыз.12. Науқастың қолын босатып спритке батырылған мақтаны 2-3 мин ұстап тұрады.13. Қанды сақтықпен пробиркаға құю ж/е пробирканы жабу сыртына номер жазу14.пробирканы термостатқа 37 С 30 мин қоямыз,сосын холодильникке қоямыз.
15. қолданылған заттарды дезинфекциялау.
16. қолды тазалап жуу керек. 17. Лаботорияға жолдама
5.Эшерихиоз. Жіктелуі. Клиникасы. Диагностикасы. Емі. Алдын алу. Тазалау клизмазын жүргізу техникасы. Эшерихиоз-емшек жасындағы балалрдың ащ ішегін зақымдайды
Жіктелуі
Түріне байланысты
1 Типті түрі Асқазан ішектік
2Атипті түрі Септикалық,стертая,симптомсыз,транзиторлы бактериялық
Ауырлығына байланысты
Жеңіл,орташа,ауыр
По тигению
А).по длительности:1-Острое,2-затяжное; Б)По характеру:1-гладкое 2- негладкое:
-c ослажнениями
-с обостренями и рецидивами
-с наслоением вторичной инфекции
-с обострением хронических заболеваний
Клиникасы-жасырын кезең 1-3 күн.Ауру жедел басталады.Улану симптомдары шамалы.бірақ дене температурасы 37,5-38,кейде 39 болып,калтыраумен жүреді.Науқастардың басы ауырады,әлсіздік,кейде басы айналып,іші толғақ тәрізді ауырады.Бірнеше сағаттан кейін іші жиі өтіп,сұйықтанып,жалқық жоғалтып,тек жалқаяқ пен қан аралас өтеді.Тенезмдер болуы мүмкін.Құсу сирек кездеседі.Кіндік айналасында ащы ишектін ауыруы және шұрылы байқалады.Ауру қалыпты жағдайда 5-7күн ішінде науқастар сауығады.
Диагностикасы-Клинико эпидемиологиялық мәліметтермен бірге маңызды рөль бактериялық зерттеуге жатады.Нәжіс пен құсықты қоректік ортаға сеуіп,эшерихияларды өсіріп анықтайды.Серологиялық әдістің қазіргі уақытта практикалық маңызы жоқ,өйткені эшерихиялар ,шигеллалар және т.б ішек бактерияларының өзара антигендік туыстығы бар.
Емі-ем тағайындау үшін қоздырғышты,клиникасын,асқынуын және қосалқы ауруларын бар жоғын білу керек.Жеңіл ағымдыдағы препараттар:нейтрофурандар,эрсефурил,котримоксозол,оксихинолондар,интерикс.
Орта ағымында-фторхинолондар-офлоксацин ,ципрофлоксацин,котримаксазол,интетрикс.
Ауыр ағымында офлоксацин,ципрофлоксацин.
Егер созылмалы болатын болса мына шаралар арқылы емдиді
-этиотропты ем
-иммунитет қалыптастыратын ем-тиамин.тимоген.дибазол
-фермент тапшылығын теңестіретін ем –панзинорм,фестал,т.б
-витаминдердің тәуліктік дозасын көбейту
-қосалқы ауруларды ,ішектің құрттарын және қарапайымдылар инвазияларын емдеу.
Алдын-алу-Алдын алуы ішектің басқа ауруларындағыдай.Арнайы профилактикалық шаралар жоқ
Техника проведения очистительной клизмы.
1. Объяснить матери цель, провести психологическую подготовку.2. Постелить на пеленальный стол клеенку, накрыть пеленкой. Выложить полотенце для подсушивания ребенка после проведения процедуры.3. Вымыть руки. Надеть резиновые перчатки, фартук.4. Взять резиновый баллончик в правую руку и выпустить из него воздух. Набрать в баллончик воду (вода комнатной температуры не всасывается в кишечнике, разжижает каловые массы и вызываетперистальтику).
Примечание: необходимое количество жидкости:- новорожденному – 30 мл;- до 3-х месяцев – 50 мл;- до 1 года – 100 мл;- после 1 года – 100 + 100 х (n-1), где n – количество лет.
5. Для облегчения введения наконечника в прямую кишку и предупреждения возникновения неприятных ощущений у ребенка смазать наконечник вазелиновым маслом методом полива.6. Ребенка до 6 мес. положить на спину и приподнять ноги вверх.7. Раздвинуть ягодицы ребенка 1 и 2 пальцами левой руки и зафиксировать ребенка в данном положении.8. Расположив резиновый баллончик наконечником вверх, нажать на него снизу большим пальцем правой руки для удаления из него воздуха и предупреждения введения воздуха в прямую кишку.9. Не разжимая баллончик, ввести осторожно наконечник в анальное отверстие и продвинуть его в прямую кишку на 4-5 см, сначала по направлению к пупку, затем параллельно копчику.10. Медленно нажимая на баллончик снизу, ввести жидкость.11. Вывести резиновый баллончик из прямой кишки, не разжимая пальцев. Положить резиновый баллончик в лоток для отработанного материала.12. Левой рукой сжать ягодицы ребенка на 3-5 минут. Уложить ребенка на спину, прикрыв промежность пеленкой (до появления стула или позывов на дефекацию).13. После акта дефекации подмыть ребенка, просушить кожу, провести профилактику опрелостей.14. Пеленку положить в бак для отработанных пеленок.15. Обеззаразить клеенку и фартук.16. Провести дезинфекцию резинового баллончика. Резиновые перчатки окунуть в дезраствор.17. Сделать отметку о проведении очистительной клизмы в листе назначений.
Есеп. Науқас И 12 жаста
Диагноз-жедел ревматойдтық қызба
1)Тексеру планы-негізгі:жалпы қарау,анамнездер ;қосымша-лабараторлы(қан,зәр,т.б)инструментарлы( рентген,ЭКГ,ЭхоКС)ФКГ биохимический анализ крови (С-реактивный белок, фибриноген, a2-глобулины, c-глобулины, ДФА-реакция, серомукоид, титры АСЛ-0, АСГ, АСК)
2)Лаб.зерттеу қорытынындыларын интерпретациялау:жеңіл дәрежелі анемия,лейкоцитоз,нейтрофилиоз,ЭТЖ жоғарылаған
3)Диф.диагноз-Ревматойдты артртитпен жүргізуге болады.Мұнда буын үнемі ісініп,оның деформациясы байқалады,қимылы қиындайды,ірі буындармен қатар ұсақ буындар да ісінеді,тағертеңгі уақыттарда буын құрысу мен бойкүйездік шығады.Ревматизмде буын ісінудің мұндай белгілері бола қоймайды және олар тез жоғалады.
4)Клиникалық диагнозды негіздеу:есепке қарап жазасындиагноз Ревматизм II,  активная фаза,  активность II-III степени; ревмокардит возвратный,  недостаточность митрального клапана,  поражение аортального клапана,  острое течение,  сердечная недостаточность I-II А стадии.
5)Емі:ауруханада жатқызып емдейді және бұл кешенді түрде жүргізіледі: а)төсекте ем гимнастикасы,қимыл қозғалыс режимдерін тағайындау;б)дәрі-дәрмекпен емдеу в)созылмалы инфекция ошақтарын емдеу
Препараттар:алғашқы 10-14 күн бойы пенициллин мен емдейді,мөлшері әр кг салмағына 20-50мың өлшеммен тағайындалады.Ем курсы биткнде араға күн салмай бициллин-5 тағайындалады,оның да мөлшері әр кг салмағына 25-40 мың болу керек.егер пинициллинге аллергия болса эритромицин,сумамед,ровамицин беріледі ал бициллин тағайындауға болмайды.
Негізгі медикоменттік ем ретінде ацетилсалецил қышқылы қолданылады.Оның қабынуға қарса, ауырсынуды басатын,қызуды түсіретін антиагреганттық қасиеті бар.Асперин баланың әр жасына 0,2-0,25гесебінен күніне есебінен күніне 3-4 ретке бөлініп беріледі.емдеу ұзақтығы орта есеппен 4-6 аптаға созылады.Индометацин 1-2 мг/кг,вольтарен 2-3 мг/кг таблеткасын(0,25г)күніне 3-4рет беріледі
Билет №5+
1.Ақуыз-энергетикалық жетіспеушілік. Этиопатогенезі.Жіктелуі. Емі.Гипотрофия-тамақтанудың созылмалы бұзылысының салмақ кемістігімен көрінісі.Этиологиясы. 1)Алиментарлық факторлар- тамақтанудың сандық жетімсіздігі н/се тамақ берудің сапалық жетімсіздігі(тәуліктік рациондағы белок,витаминдер,микроэлементтердің аздығы). 2)Инфекциялық факторлар-құрсақ ішілік жайлмалы инфекциялар(цитомегалия),сепсис, пиелонефрит пен зәр жолдарының инфекциясы,ішектік инфекциялар. Гипотрофияның ең жиі себебіне ұзақ диарея,ішектің кілегей қабатындаңы морфологиялық өзгерістеріне әкелетін ас қорыту жолдарының инфекциялық бұзылыстары.3)Токсикалық факторлар-жасанды тамақтандыру,сақтау мерзімі өткен н/се сапасыз,Дж/е А гипервитаминозы,улану,дәрілік улану.4)анорексия-бала психогенді ж/е басқа да депривацияның әсерінен,жеткілікті мейірімге бөленбегендіктен, серуенге шықпағандықтан,массаж ж/е гимнастика алмағандықтан,психогенді стимуляциямен дамиды. 5)МАльабсорбция синдромы(лактоза,сахороза,сиыр сүті белогын көтермеу),целиакия,муковисцидоз, аш ішектің әртүрлі бөлігіндегі түтіктердің атрофиясы.6) Ішектің резекциясынан кейінгі кыска ішек синдромы. 7)Тұқым қуалайтын зат алмасу ауыткулары(НИманн-ПИк, ТЕй сакс,галоктоземия аурулары.Патогенезі: Гипотрофиясы бар балаларда асқазан,ішек,ұйқы безі ферменттерінің белсенділігі төмен.Бұл көрініс салмақ пен бой кемістігіне тура пропорциональды болғандықтан гипотрофияның 2-3дәрежесінде сау балаларға деген адекватты тағамдық жүктеме науқас баланың асқорыту диспепсиясына әкеледі.Ішек ұзарып,кеңейгендіктен іш қатуы болады.Бұл кезде дисбактериозда болады.АЕЖ кезінде бауырда да бұзылыстар болады(белок синтетикалық,антитоксикалық,көмірсу,май). Бл балаларда анемия,темір,мыс,мырыш,фолий кышкылы,пиродоксин тапшылығы да болады.Зат алмасу бұзылысының белгілері: гипопротеинемия,гипоальбуминемия,аминоацидурия,гипогликемия,ацидоз,гипокалиемия,гипокальциемия,гипофосфатемия. Жіктелуі:бөлінеді:1шілік гипотрофия- дұрыс тамақтанбау салдарынан болатын негізгі ауру. 2шілік гипотрофия-негізгі аурудың асқынуынан болады,негізгі ауруды тауып емдеу.1.Туа пайда болған жатыр ішілік гипотрофия- физикалық артта калуымен,метоболикалық бұзылыстармен,иммундық реактивтіліктің төмендеімен жүреді.Бала туғанда тері асты май қабаты жұқа болуы,жалпы гипотония,пероральды цианоз,салмақ пен бой индексінің төмендеуі,мойын,буын аймағында тері катпарының жиналуы.2.Жүре п.б.гипотрофия-тамақтанудың бұзылысы,тері асты май қабатының аз уакытка жоғалуымен ас қорытудың,зат алмасудың,иммунитеттің төмендеуімен,жүйке жуйесінің психикалық дамуының тежелуімен жүретін процесс. 1.Гипотрофияның 1ші дәрежесі дененің барлық жерінде ең алдымен, іште, тері астының шел май кабаты азайады.Чулицкаяның семіздік индексі 10-15ке тең.Май кабаты болбыр,тіндер тургоры мен бұлшықет тонусы төмен.Тері мен шырышты қабаттар шамалы бозғылт,тері серпімділігі мен эластикалығы байқалады.Бойы калыпты,салмағы калыптыдан 11-20% азайады.Салмақтың өсу сызығы жазықтау,баланың көңіл куйі қанағаттанарлық.Психомоторлық дамуы жасына сай,ашушаң, мазасыз,тез шаршағыш, ұйқысы бұзылған, құсуға бейім. 2.Гипотрофияның 2ші дәрежесі шел кабаты кейде кеудеден жоғалып,аяқ-қолында да азайады,тек бетінде сақталады.Чулицкаяның семіздік индексі 0-10.Терісі бозғылт,құрғақ,оңай қыртысталады.Сау балаларға тән сандағы терінің көлденең қатпары жойылады,санның ұзына бойына жаңадан болбыр қатпарлар пайда болып,қалталанып тұрады.Гипотрофиямен ауру балада рахиттің белсенді түрі бұлшықеттер гипотониясымен,остеопорозбен,остеомаляция ж/е гипоплазия симптомдарымен(краниотабес,үлкен еңбек жұмсақтығы,Гаррисон сайлары,тіс жаруының кешеуілдеуі,лордоз,кифоз,сколиоз)көрінеді.Салмақ қалыпқа қарағанда 20-30%кем,бойы өсуінде дле калыстык болады,салмақ қосу сызығы жазық,тәбеті төмен. Бет әлпеті улкендерге ұқсас,ұйқысы тынышсыз,жылауық,әлсіз.Дене қызуының реттелуі бұзылғандықтан тез ысынып,тез суынады.Үлкен дәреті тұрақсыз, іш катуы мен диспепсия кезектесіп жүреді.Ұнтақты нәжіс көмірсулар аса көп берілгенде болады:сұйық,реакциясы қышқыл,түсі сары жасыл,құрамында жалкаяк болып,ол йодпен оң реакция береді.Микроскопияда крахмал, бейтарап май,май қышқылдары көп. Белокты нәжіс ауру рационында белок көп болғанда көрінеді.Дәрет мөлшері аз,катты,курғак,сұрғылт балшық түстес исі жағымсыз,реакциясы сілтілі,құрамында жалқаяқ ақ түйіршіктер кездеседі.Ак түйіршіктер әк ж/е магнезий тұздарына тұрады.Микроскопияда:детрит,май қышқылдарының тұздары көп. Аш нәжіс өте аз мөлшерде құрғақ,түссіз,исі сасық.Зәр аммиак иісті.Аш нәжіс жылдам, диспепсиялық түрге ауысады:түсі жасыл,жалқаяқ, лейкоциттер,крахмал,май қышқылдары,бейтарап май,ет талшықтары кездеседі.3.Гипотрофияның 3ші дәрежесі(маразм,атрофия),аса арықтау көрінісімен сипатталады:баланың сыртқы тұрқы терімен ораған каңкаға ұқсайды.Шел май қабаты барлық жерден жоғалады,тері бозғылт сұр,құрғақ,кейде алқызыл көк аяқ-қолы салқын.Тері серпімділігі мүлдем жоғалғандықтан терісі жазылмайды.Чулицкая индексі теріс.Аузы улып,стоматит болады,қарағанда ол үлкен,ерні кызғылт,езуінде жара көрінеді.Теріде ылғалды эритема бұлшықеттер атрофиясы байқалады,маңдайын әжім басады.мұрын ерін катпары терең,жағы мен иегі шығыңқы,бет-әлпеті карт адамға ұқсайды,іші жалпақ,кебіңкі,сыртынан ішек бөліктері байқалып тұрады.Улкен дәреті көбіне тоқтап,сабынды әкті дәретпен алмасып отырады.Дене кызуы төмен.Иммундық реактивтіліктің төмендеуіне байланысты инфекция ошактары көп орын алады.Рахиттің гипоплазиялық ж/е остеомаляциялық белгілері анықталады.Салмақ қосу кестесі теріс.Салмағы жасы мен бойына сәйкес калыптан 31%ға кем.Бойының өсуі де калыс. Бұл арудың негізгі клиникалық белгілеріне ; Белок көп қажет етететін органдардың дисфункциясымен обективті пішінінің өзгерісістері болады.
бұлщық етттердің айқын гипотониясы
дене массасының төмендеуі
Тез шаршағыштық
Терідегі пигментациялар
Аппетиттің жоғарылауы волчий аппетит жалпы әлсіздік, зат алмасу бұзылыстары болады. Терінің қабыршақтануы , ауыздағы құрғақтық, ісінулер, поллакиурия, жиі зәршығару. Дене температурасының төмендеуі. Тері асты шел май қабатының жоқ болуы. Дене концитутциясы кахексия болады
2.Созылмалы холецистит. Диагностикасы. Ажырату диагностикасы. СХ – өт пен запыран жолдарындағы соз.қабыну процесі, дисхолия мен дискинезия аясында, туа ж/е жүре п.б өт жолдарының ауытқуларында дамиды. Диагн: запыран жолдары ауруларының диагнозын қоюда сүйенеді: анамнез (айқын шағым/ы, отбасында осы тектес ауру/р да жиі болуы) ж/е ауру/ң клин-қ көрінісі; үздіксіз дуоденальд зондтау қорытындысы; ультрадбстық скандтау аәліметтері; жалпы ж/е БХ-лық қан анализі; ЖҚА: өршу кезеңінде: нейтрофильды лейкоцитоз, ЭТЖ↑, сирек анемия. Ремиссияда лейкоцитттер норм кейде↓, көпжылдық ағмында ремиссиякезеңінде лейкопения тән. ҚБХ: өршу кезеңінде диспротеинемия, глобулиндер фракц↑, холангитте қанда экскреторлық ферменттер белсен күрт↑: сілтілі фосфатаза, 5нуклеотидаза, лейцинаминопептидаза. Зәрде: микрогематурия, шамалы протеинурия, лейкоцитурия. Бұл өзгеріс/р бүйрек тіні трофикасы бұзылысы, инф метастазы, бүйрек қантамр/ң спазм салдары. Бұл өзгеріс/р емді қажет етпейді. СХ-ң ремиссияс кезеңінде жойылады. Дуоденальды зондтау таңертең ашқарнға жүргізіліп, текскруге запыранның 3 үлесі: А, В, С де жіберіледі. Запыран микроскоп: запыран лейкоцит/і түрлі негізді болуы мүмкін, сондықтан зондтау 2 каналды зондпен жүргізіліп, үздіксіз асқазан сөлі сорылады. В үлесінде микролиттер, ХС кристал/ы, өт қшқ, Са билирубинаты, қоңр жабын/р – өттің қабтында запыран шырышы/ң отыруы анықталуы мүмкін. Бұдан басқа эпителий/р, лямблий/р табылуы мүмкін. Бірақ лямюлиозд холецистит диагн қойылмайды. Запыран БХ: белок концентрац↑, диспротеинхолия, IgG, A, СРБ, сілтілі фосатаза↑, лизоцим, билирубин↓ анық. УДЗ: өт қабының диффузд қалыңд ж/е деформациясы, ағза сыйымдылығының азаюы(бүріскен өт), ағза құрамы гомогенді емес. Холецистографияда:
рентгенмен тексеруде гипотониялық дискинезия, өт үлкеен, төменге қарай кеңейген, асқазан гипотониясы да б/ы. Гипертониялық дискинезияда өт көлеңкесі кішірейген, үдемелі, овальды не шар тәрізді, босануы жылдам. Диф.диаг: 12ішек ойық жарасы: СХ: мерзімділік жоқ, ауру орны оң қабырға доғасы асты, сипаты сздау кейде өткір, ауру сезімінің тұрақтылығы тән, тамақ ішумен байл: майлы, қуырылған тамақ, жұмыртқадан 1-3 сағ кейін, асқазан толу сезімі жиі, жүрек айнутән, ауру сезімінің таралу оң мықыын аймағына, құсу жеңілдік әкелмейді, метеоризм тұрақт емес, ауру сезімінің жойылуы жылу, спазмолитик/р, өзінен өзі. 12іОЖ: мерзімділік тән, ауру орны эпигастрий, оң↑ квадрант, ауру сезімінің сипаты орны анықсыздан өткірге дейін, тұрақтылық тән емес, ашқарынға аурады, тамақ ішкен соң тыйылады, одан 1,5-3сағ өткен соң қайта басталады, асқазаннң толу сезімі сирек, жүрек айну тән емес, ауру сезімінің берілуі омыртка бағанасына, құсу жеңілдік әкеледі, метеоризм жоқ, ауру сез.жойылуы сода, сүт, тамақ ішу, кейде су, құсудан соң. Соз.панкреатит: мерзімділік жоқ, ауру орны сол қабырға доғасы асты, сипаты сыздау, сирек өткір, ауру сезімі-ң тұрақтылғы тән емес, мол майлы тамақтан соң күшейеді, асқазан толу сезімі мен жүрек айну тұрақт емес, ауру сезімі-берілуі сол жаурын аймағы, орама тәрізді, метеоризм аса тән, ауыру сезімі-ң жойылуы жылу, спазмолитик-р енгізу. Соз.гастрит: мерзімділік тән емес, ауру орны эпигастриум, сипаты сыздау, жайылмалы, тұрақты; ауыру сезісінің тұрақтылығы тән, тамақ ішумен байланысты, өткір, тұзды тамақ ішкенне 3-10мин өткеннен соң, асқазан толу сезімі мен жүрек айну өте тән, ауыру сезімінің берілуі тән емес, құсу өте тән, метеоризм тұрақты емес, ауыру сезімінің жойылу жылу, өзінен-өзі(спантонды).
3 Гемофилия.Емі.
Гемофилия (haima — қан, philia— бейімділік) —рецессивті, Х-хромосомамен қиылыса берілетін іштен біткен ауру; кеселдің айқын сипатына ҮШ-не IX-плазмалық коагуляциялық факторлардың кемуінен қанаққыштық жатады. Көбіне ер балалар ауырады.
Буындарға қан құйылу — гемартроз — аурудың ең көрнекті сипаты, ол мүгедектікке жетелейді. Көбінесе ірі буындар жарақаттанады: тізе, тірсек, білек және т.б. Бұл кұбылыста 3 кезең байқалады: гемартроз, артрит, анкилоз.
Гемартроз көбіне болмашы зақымнан соң басталады: күшті ауырсыну, буынның ісінуі және көлемі ұлғайып, флексия түрінде қалуы. Асқынбаған кезде буынның калпына келуі 1-3 аптаға созылады. Әдетте, гемартроз қайталағанда осы буын (дар) қайта қатысады: бұл орайда ревматоидтық артритке ұқсас аутоиммундық әсер байқалып, сүйекте де өзгерістердің болуы мүмкін.
Гемофилия кеселінде қан ағысы зақымнан кейін іле-шала емес (тіс жұлған соң), 1-4 сағат өткен соң басталады; қан жуық арада тоқтамайды, шамалы емге бой бермейді. Мысалы, саусақтан жалпы қан сынағын алудағы зақым, тері, инемен етке дәрі жіберудің өзі сағат, тәулік бойы тоқтамайтын айқын қан ағысына жалғасуы мүмкін.
Гемофилияға мұрын, ауыз, сиректеу ішек-қарын шырыш қабаттарынан, бүйректен болатын ұзақ қан ағысы тән. Осы сияқты мойын төңірегіндегі зақым, ми мен оның қабығына құйылған қанның орталық нерв жүйесіне (ОНЖ) келтіретін әсері кейде өлімге әкелуі мүмкін.
Диагноз қоюда шежіре тарқату (шеше жағындағы ер адамдардағы қанаққыштық), анамнез жинау, Ли-Уайт бойынша қан ұю уақытының қалыптан тыс (8 минуттен ұзақ) ұзаруы, қан ұюдың 1-мерзіміндегі өзгерістері (протромбиннің керек мөлшерінің азаюы — қалыпта 80-100%), ҮІІІ не ІХ-фактор деңгейінің өте төмен көрсеткіштері көмектеседі.
Емнің өзгешелік-і: 1.Дәріні б.е-ке жіберуге қатаң тыйым салынады. 2.Ішкі ағза-ға қан құйылу күдігі болса уақытты оздырмай антигемофилдік дәрі-ді міндетті түрде қолданлады 3.тері зақымдалған кезде де осылай істеу керек. 4.Әр тоқсанда гемофилямен ауратын бала стоматологқа көрініп тұр керек. 5.Кез келген операция тек алдымен антигемофильдік глобулинді қолданудан соң жасалуы тиіс. Ем 2түрлі бағдарламамен жүргізіледі: 1.Үздіксіз трансфузия 2.Симптоматикалық трансфузия. 1-ші бағдарлама Гя-ң ауыр ж/е орта түріне арналған. А гя-лы ауруға әрбәр 10-14күн сайын қанға 8фактор прципитаты құйылады(1-3 жастағы-ға 200бр, 4-7жакста 400БР, 7-10 ж/е одан↑ 600Бр), В Гя-сында 9 фактор бар таза плазма(1-5 жаста 9фактордың 150Б, 6010 ж/е↑ 300Б). 2-ші бағдарлама қан құйылудан н/е үлкен зақымданудан соң 8-9факт-ң концентраты қолдн. А гя-сында қанға креопреципитат 20б/кг есебінде құйылса, В гя-сында PPSB(ІІ, VII, IX, X 15б/кг есебінде н/е осы мөлшерде плазма құйылады. Емді 8сағ-тан соң қайталаған жөн, қан тоқтағанша н/е гемартроз азайғанша осы ем кемінде 2-3күнге созылған жөн. Қан аққан жерге гемостатикалық сүзгі, тромбин қойып, қатты байлап, суық басу к-к, зақымданған жерге емшек сүтін жағады. Гемартроз 4күн бойы креопреципитат не антигемофильды плазма құйылады. Буын 2-3 күн қозғалыссз болған жөн. Бунға құйылған қанды сору хирургқа жүктеледі. Кешенді емінде миокальцин, лазер, кей наусқастарға операция қолд. Тіс жұлу кезінде жарты сағ бұрын креопреципитат сонан соң 6сағ кейін осы құйуды қайталайды. Кейін 3күн бойы күн сайын тіс орны жабылғанша аминокапрон қышқ апта бойы. В гя емінде антигемофильдік плазмадан басқа леофильды PPSB концентраты, ППСБ-ІІ,VII,IX,X факторлар кешені бебулин Тим-4.
4 Менингококты инфекция . Менингококцемия . эпидемиологиясы. Клиникасаы. Алдын алу. Менингококқа аңқадан жұғынды алу техникасы.
Менингококты инфекция аурудың сипаты ж/е клиникалық ауырлық дәрежесі әр түрлі көрінетін, назофарингит, іріңді менингит, менингоэнцефалит, менингококцемиямен көрінетін жедел инфекциялық ауру. Менингококцемия-менингококты инфекцияның бір формасы,онда терімен қоса басқа ағзалар да зақымдалуы мүмкін. Эпдемиологисы: менигококцемия инфекциясы антропонозды, ауалы тамшылы инфекция. Инфекция көзі ауру адам немесе сау тасымалдаушылар. Науқас аурудың басында әсіресе мұрын- жұтқыншақта катаральді өзгерістер кезінде қауіпті. Инфекция таралу жолы ауалы тамшылы, инфекция сыртқы ортаға тұрақты емес. Менингококты инфекциямен жиі 14 жасқа дейінгі балалар ауырады. Клиникасы. Ауру жедел дене температурасының қатты көтерілуімен басталады.Сонымен катар калтырау,кайталамалы кусу,катты бас ауыруы болады. Жас балаларда ауыр дәрежесінде есін жоғалту,ұстамаларға дейін болады.2ші күннен бастап теріде геморрагиялық бөртпелер шығады.Бөртпелер бір мезгілде дененің бүкіл бетіне шығады. Көбінесе аяқтары мен кұйрықтарында орналасады. Геморрагияның мөлшері нүкте тәріздіден-ірі кан кұйылуларға дейін болуы мүмкін.Ауыр дәрежесінде қол ж/е аяқ ұштарының,табанның, құлақ ұшының гангренасы болуы мүмкін. Склераға,коньюктиваға,ауыздың шырышты қабаттарына да қан құйылуы мүмкін. Синовит ж/е артрит түрінде ұсақ буындар зақымдануы мүмкін. Зақымданған буын қызарған,ісінген ауырсынуға байланысты қимыл шектелген болады. Кейде менингококцемияда плевриттер, пиелиттер, артриттер, тромбофлебиттер,бауырдың іріңді зақымдануы,эндо,мио, жне перикардиттер дамуы мүмкін. Қан анализінде жоғары лейкоцитоз, анэозинофилия, ЭТЖ жоғарлауы. Алдын алу да маңызды орынды ауру адамды немесе бактерия тасымалдаушыны табу болып табылады. Науқастарды бірден госпитализациялау ж/е СЕС қызметкерлеріне қабылдау. Қатынаста болғандарды 10күн бойы бақылауда болады ж/е бактериологиялық зерттейді. Керекті заттар: стерильді шпатель,штатив, 2 пробирка. Пробирка беті мақталы тампонмен жабылған, пробирканың ішінде ұшына мақта оралған стержин бар. Зерттеуші қолын жуады, маска ж/е перчатка киеді. Науқасты жарыққа қарай отырғызып, өзі қарама-қарсы отырады. Науқастың аузын ашып, тілін фиксациялайды. Ауыздың шырышты қабықтарына ж/е тіліне тигізбей жұғынды алу. Бактериологиялық зерттеу арқылы менингококтың қоздырғышы табылса зерттеу оң болады.
5.Шынайы ж/е жалған круптың диф.диагнозы.
Круп –хриплый ж/е сиплый дауыстың болуымен, дөрекі(лающего) жөтел ж/е тыныс алудың қиындауымен (тұншығумен) жүретін көмей қабырғасының спазматикалық тарылуы. Көбінесе 1-5 жас аралығындағы балаларда кездеседі. Крупты жалған ж/е шынайы болады. Шынайы круп тек дифтерияда, жалған круп-гриппте, жедел респираторлы ауруларда ж/е т.бда кездеседі. Круп дамыткан ауруына байланысты емес, круптың дамуында көмейдің бұлшықетімен қабынған ж/е ісінген шырышты қабатының тарылуы. Тыныс алған кезде көмейдің қабырғасы тітіркенеді ж/е тарылады. Содан кейін тыныс алу қиындайды. Круп кезінде дауыс байламдарыда зақымдалады. Шынайы круп: дифтерия тыныс алу жолдарын зақымдаған кезде дифтериялық круп дамиды, ол дауыстың афонияға дейінгі өзгерісі, дөрекі лающий жөтел ж/е тыныс алу қиындауымен жүреді. Дифтериялық круп изоляцияланған (тек қана тыныс алу жолдары зақымдалған) немесе қосарланған(аңқа мен мұрын зақымдалуы қосылады) болуы мүмкін. Ауру дене температурасының 38С көтерілуімен, жеңіл интоксикация, дөрекі лающий жөтел, дауыс аздап өзгерісімен басталады. Осының бәрі катаральды стадиясына жатады. 2-3 күннен кейін сиптомдары күшейіп стенотическая стадиясына ауысады. Стенотическая стадия ауырлығына байланысты 4 ке бөлінеді. 1 стадия- тыныс алуы қиын ж/е шулы, дауысы сиплый, тыныс алуы жиі, дөрекі лающий жөтел. 2стадия- дауысы афониялық бола бастайды, жөтел дауыссыз, тынысы шулы, тарылу устамалары жиілейді, ауыз маңында аздап цианоз. 3стадия- көмейдің үнемі тарылуы, тыныс алу ұзарған ж/е қиын.тынысы өте шулы алыстан естіледі, афония, тыныс алу жеткілсідігі айқын көріністе, ауыз ұшбырышының цианозы, бала мазасыз. 4стадиясы немесе асфиксия сатысы- тынысы жиі,беткей,аритмиялық, дауыссыз, жалпы цианоз, бұлшықеттер гипотониясы, аяқ-қолдары мұздай, көз қарашығы үлкейген, АҚ төмен, бала тітіркенуге жауап бермейді, есі бұлыңғыр немесе ессіз. Жалған круп- грипп, жедел респираторлы аурулар, желшешек, корь, скарлатина, стоматит, кезінде болады. Тыныс алу қиындап , лающий жөтел, дауыс қарлығады. Кейде осы симптомдар аурудың алғашқы белгісі болып табылады. Шынайы круптан айырмашылығы тыныс алудың қиындауы бірден дамиды. Сау немесе аздап тұмаумен аурып жаткан бала ұйықтағанда бірден оянып, дөрекі жөтел ж/е тұншығу дамуы мүмкін. Жалған крупта афония болмайды. Тұншығу устамалары тез өтеді немесе бір неше сағат болады. Ұстамалар келесі күні қайталануы мүмкін.
Есеп. 13 жастағы ер бала
1.ЖҚА, ЖЗА, БХҚ, ФЭГДС, нәжісті жасырын қанға тексеру, рентген, Нр, секреторная функция желудка
2.ЖҚА:норма; ҚБХ: норма; БАК:норма Фэгдс- артқы қабырғасында жаңа ойық жара.Ал алдыңғы қабырғасында эпителизация сатысында ойық жара.
3. 12іОЖ: мерзімділік тән, ауру орны эпигастрий, оң↑ квадрант, ауру сезімінің сипаты орны анықсыздан өткірге дейін, тұрақтылық тән емес, ашқарынға аурады, тамақ ішкен соң тыйылады, одан 1,5-3сағ өткен соң қайта басталады, асқазаннң толу сезімі сирек, жүрек айну тән емес, ауру сезімінің берілуі омыртка бағанасына, құсу жеңілдік әкеледі, метеоризм жоқ, ауру сез.жойылуы сода, сүт, тамақ ішу, кейде су, құсудан соң.Соз.холецистит: мерзімділік жоқ, ауру орны оң қабырға доғасы асты, сипаты сздау кейде өткір, ауру сезімінің тұрақтылығы тән, тамақ ішумен байл: майлы, қуырылған тамақ, жұмыртқадан 1-3 сағ кейін, асқазан толу сезімі жиі, жүрек айну тән, ауру сезімінің таралу оң мықыын аймағына, құсу жеңілдік әкелмейді, метеоризм тұрақт емес, ауру сезімінің жойылуы жылу, спазмолитик/р, өзінен өзі. Соз.панкреатит: мерзімділік жоқ, ауру орны сол қабырға доғасы асты, сипаты сыздау, сирек өткір, ауру сезімі-ң тұрақтылғы тән емес, мол майлы тамақтан соң күшейеді, асқазан толу сезімі мен жүрек айну тұрақт емес, ауру сезімі-берілуі сол жаурын аймағы, орама тәрізді, метеоризм аса тән, ауыру сезімі-ң жойылуы жылу, спазмолитик-р енгізу. Соз.гастрит: мерзімділік тән емес, ауру орны эпигастриум, сипаты сыздау, жайылмалы, тұрақты; ауыру сезісінің тұрақтылығы тән, тамақ ішумен байланысты, өткір, тұзды тамақ ішкенне 3-10мин өткеннен соң, асқазан толу сезімі мен жүрек айну өте тән, ауыру сезімінің берілуі тән емес, құсу өте тән, метеоризм тұрақты емес, ауыру сезімінің жойылу жылу, өзінен-өзі(спантонды).
4.12ішектің ойық жарасы, өршу фазасы, жиі рецидивтеуші ағымы, 12ішек буылтығының артқы қабырғасының орташа ойық жарасы.
5.Режим 2, диета 1, антацидтер күніне 3-4 рет тамақтан 1сағ алдын: алмагель5-10мл; жүйкелік трофиканы қалыптастыру үшін атропин сульфат5-8 тамшыдан 2-3р/к тамақ алдын; холинолитик: ганглерон 0,02-0,04г 2-3р/к; анаболикалық стероид: неробол 0,005г 1-2р/к тамақтан соң. В тоб витамин/і(тиамин, пиридоксин, цианокобаламин), вит С, вит U. Физиотерапия: грелка, жылытушы компресс эпигастрий аумағына. Минер су тамақтан 1,5сағ алдын күніне 3-4р 100-200мл. Лансопразол 30 мг 2р/день + кларитромицин 15 мг/кг в 2 приема после еды + метронидазол 20 мг/кг 2 р/день (амоксициллин 50 мг/кг). Ранитидин 8-10 мг/кг. Пробиотики по 1-2 капсулы в день 14 дней.
Билет №6+
1.Тыныс алу жетіспеушілік синдромы.Емі. Үш түрі бар :
1-я стадия: в покое одышки нет. ЧДД - 25-30 в мин, ЧСС - 100-110 в мин. АД в пределах нормы или несколько повышено. РО снижается до 70 мм рт. ст., РСО - до 35 мм рт. ст. (гипокапния компенсаторного характера за счетодышки);
2-я стадия: одышка в покое. ЧДД - 30-40 в мин, ЧСС - 120-140 в мин. АД повышено. РО снижается до 60 мм рт. ст., РСО увеличивается до 50 мм рт. ст.
3-я стадия: пародоксальное дыхание. Чсс больше 150% от нормы. Брадипноэ. Центральный цианоз. сознание отсутствует. Клонико-тонические судороги, расширение зрачков с отсутствием их реакции на свет. Пятнистый цианоз. Возможен переход тахипноэ (40 и более в мин) в брадипноэ (8-10 в мин), ЧСС - более 140 в мин, возможна мерцательная аритмия, АД резко падает. РО2 снижается до 50 мм рт. ст., РСО2 увеличивается до 80-90 мм рт. ст. 1) экспираторлы немесе инспираторлы ентігу. 2)орталық цианоз. 3)тыныс алу бұлшықетінің күшеюі. 4)екіншілік эритроцитоз. 5)тахикардия, қан лақтырудың күшеюі. Ентігу-өкпеде вентиляцияның бұзылу салдарынан болады. Нәтижесінде ағзада гипоксемия, гиперкапния дамиды. Ол тыныс алу орталығын қоздырады. Цианоз-артериальды гипоксемияға байланысты дамиды. Ра Со2 70-80 мм сн.б.б. төмен болғанда пайда болады. Ол өкпедегі оксигенация бұзылуының көрінісі. Тыныс алу бұлшықетінің күшеюі-тыныс алу актісінде қосымша бұлшықет қатысады. Екіншілік эритроцитоз-гипоксия ол сүйек кемігін тітіркендіргенде дамиды.
Емі: Схема лечения при острой дыхательной недостаточности:Алмитрин в/в 0,36—1 мг/кг/ч, до устранения причины, приведшей к развитию острой дыхательной недостаточностиСхема лечения при хронической дыхательной недостаточности:Алмитрин внутрь 1 мг/кг 1 р/сут 2 мес, перерыв 1 мес (постоянно или до достижения критериев назначения ДКТ)Ацетазоламид, доксапрам и медрокис-прогестерон также улучшают оксигенацию крови, однако из-за выраженных побочных эффектов эти лекарственные средства могут применяться лишь на протяжении небольшого отрезка времени.
Ацетазоламид внутрь по 250 мг 2— 3 р/сут, до устранения причины, вызвавшей или усугубившей гипоксемию илиМедроксипрогестерон внутрь по 30 мг 2 р/сут, до устраненияпричины, вызвавшей или усугубившей гипоксемию
2.Жүйелі қызыл ноқта. Клинико-диагностикалық критерийлері. ЖҚН-иммундық реттелудің гендік кемістіктерден дамитын өз тіндеріне қарсы антиденелердің тоқтаусыз түзілуі арқылы аутоиммунды және иммунокомплексті қабынумен жүретін созылмалы полисиндромды дерт. Диагностикалық критерийлері:1)«көбелек» тәрізді беттегі эритема 2)терідегі дискоидты өзгерістер (эритематозды кератозды дақтар) 3)фотосенсибилизация-күн сәулесінен болған терілердің патологиялық қызарулары (кейде анамнезден анықталады) 4)ауыз мұрын ішінің әдетте ашып-ауырмайтын ойылулары 5)артрит эрозиясыз-шеткі 1-2 буынның қабынуы (буын ішіндегі шеміршек жарақаттанбайды) 6)серозит плеврит не перикардит 7)бүйректегі өзгерістер-протеинурия 40,5 г/тәу, зәрдегі цилиндрлер 8)ОЖЖ өзгерістер-тырысулы ес жоғалтулары психоздар 9)қан өзгерістері гемолитикалық анемия, лейкопения ˂4000/м3, тромбоцитопения ˂100000/м3 (ішілген дәріге байланысы жоқ) 10)иммунологиялық өзгерістер-LE клеткасының тесті оң, анти ДНҚ тесті оң, анти ds DNA-AK, РИФ, Вассерман реакциясы оң 11)антинуклеарлық антиденелер-иммунофлюресценция тестінде анти ядролық антиденелері титрінің жоғарылауы.
3.Созылмалы гастродуаденит. Диагностикасы. Ажырату диагноз. СГД-созылмалы рецидивті үдеуге бейім 12 елі ішек шырышының қабыну дистрофиялық бұзылысы. Негізгі диагностикасы: науқас анамнезі, клиникалық тексерулер, эндоскопиялық тексеру, іш аймағына УДЗ тексеру, функционалды әдістер, рендгенологиялық тексеру. Эндоскопияда шырыш қабатының ошақты және диффузды гиперемиясы, ісінуі, бүрлерінде гипертрофиясы, лимфофолликулярлы гиперплазия, эррозиялар көреміз, кейде түсінің бұзылғанын атрофиялық өзгерістер көреміз. Гистологиялық тексеру ажыратпалы диагнозда маңызды. Асқазан сөл бөлу қызметін анықтау
-функционалды асқазанды зондтау
-асқазан ішек РН-метрия
-риагастрофрафия
Маторлы функционалды қызметті анықтау
-диагностикалық НР инфекциясын анықтау 1-инвазивті әдісі: гистологиялық, бактериоскапиялық, бактериологиялық, биохимиялық 2-инвазивті емес: серологиялық, ПТР, РН анықтау (ИФА)
Диф диагностикасы.Асқазан ішек жолдарының ойық жараларымен жүргіземіз. 4.Парагрипп.Эпидемиологиясы.Клиникасы. Диагностикасы.емі. алдын алу.Көмей стенозы кезінде сальбутамолды ингаляциялау үшін небулайзерді қолдану. Парагрипп-антрапанозды жедел респираторлы вирусты инфекция. Орташа білінетін жалпы интоксикация мен жоғарғы тыныс жолдарының, соның ішінде көмейдің зақымдануымен сипатталады. Қоздырғыштың берілу механизмі-ауа-тамшылық.Эпидемиологиясы. Инфекция көзі болып-инкубация сатысында және ауру жедел периодындағы науқас адам табылады. Вирус мұрын-жұтқыншақтық шырышпен аурудың 11-күніне дейін, бірінші жұқтырылған адамдарда. Берілу жолы ауа-тамшылы. Гриппен айырмашылығы пандемиялық таралмайды, ол вирустың антигендік тұрақтылығына байланысты. Клиникасы:жедел басталады, дене қызуы жоғарылайды, жалпы улану және катаральды белгілер анық емес, әлсіздеу, аурудың 2-3 күнінде дене қызуы жоғарылайды. Ауру қызған кезде баланың жалпы жағдайы онша нашарламайды.
-дөрекі құрғақ жөтел
-тамағы ауырады
-мұрынынан су ағады
-мұрны бітеледі
2-ден 5-ке дейінгі балаларда парагриппте жиі круп синдромы дамиды. Круп (көмей тарылуы) IV дәрежелі болады.
1 дәрежелі -компенсирленген стеноз, дөрекі үрген жөтел, дауыс қарлығуы.
2 дәрежелі -субкомпенсирленген стеноз, дөрекі үрген жөтел, дауыс қарлығуы, мазасыз, ауыз маңы көгеруі, тахикардия.
3 дәрежелі -декомпенсирленген стеноз, шулы тыныс, тершең, акроцианоз, жүрек-қантамыр жетіспеушілігі.
4 дәрежелі –асфикция-әлсіз, тыныс беткей, аритмия, тотальды цианоз, ес бұзылу.
Диагностика: ПТР және ИФА арқылы.
Емі: -негізінен симптоматикалық
-витаминдік кешендер қабылдау
-төсектік режим
-жылы сұйықтық
-бронхит қосылса антибиотиктер
Профилактика. Дене шынықтыру. Спецификалық профилактикасы жоқ.
Сальбутамолды небулайзер арқылы берген кезде емдік заттың дисперсті шашырауына негізделеді. Дәрілік зат өте ұсақ деңгейге жеткендіктен, тынысалу жүйесінің барлық аймақтарына жетіп, тез сіңіріледі.Сальбутамол(0,1%-ный раствор для ингаляций)-бронхтык астманы және өкпенің созылмалы обструктивті ауруларын симптоматикалық және профилактикалық емдеу.Ересектерге және балалаларға – 2,5 мл (2,5 мг) на 1 ингаляцию, күніне 4 рет 6 сағаттан кем емес уақыт аралығында.
5.Сарғаюларды салыстыру диагностикасы. Дуаденальды зондттау жүргізу техникасы. Сарғаю-өт пигменттерінің жиналуынан терінің, шырышты қабықтардың, көз склерасының сарғаюымен көрінетін синдром. Даму жолына қарай сарғаюдың 3 түрін ажыратады:
Бауырлық немесе ұлпалық сарғаю өт өндірілуі мен оның ішекке шығарылуының бұзылыстарынан дамиды. Ол:
-бауыр жасушаларының біріншілік бүліністерінен;
-өт ұзақ мерзім бауырда жиналып тұрып қалуынан;
-өт өндірілуіне қажетті ферменттердің гендік ақауларынан дамиды.
Механикалық немесе бауыр астылық сарғаю:
-жалпы өт өзегі ішінен бітеліп қалуынан;
-ол сыртынан қысылып қалуынан дамиды
Гемолиздік немесе бауыр үстілік сарғаю-эритроциттердің артық ыдырауынан өт пигменттерінің түзілуі көбеюден дамиды.
Бауырлық сарғаюдағы өзгерістер: билирубин қанда тура және тура емес болады, билирубин несепте болады, уробилиноген қанда бірінші сатысында көбейеді, артынан жоғалады, қанау болады, брадикардия болады, қышыну болады, нәжісінің түсі гипохолиялық (бозарған), несептің түсі қоңыр.
Механикалық сарғаюдағы өзгерістер:билирубин қанда тура болады, билирубин несепте болады, уробилиноген қанда болмайды, қанау болады, брадикардия болады, қышыну болады, нәжісінің түсі ахолиялық (ақ сұр), несептің түсі қоңыр.
Гемолиздік сарғаюдағы өзгерістер: қанда тура емес билирубинболады, билирубин несепте болмайды, уробилиноген қанда көп болады, қанау болмайды, жиі тахикардия болады, қышыну болмайды, нәжісінің түсі гиперхолиялық (қарайған), несепте гемоглобин болуына қарай қызғылт түсті.
Дуоденальды зондттау жүргізу техникасы.дуоденальды зондтауды 12 елі ішек пен өт қабы секретін зерттеу үшін тағайындайды. Зондттауды тар пилорикалық каналдан оңай өту үшін басында оливасы бар зондпен жүргізеді. Осы арқылы 3 үлес өт алады. Отырған қалыптағы баланың тілінің түбіне оливаны қояды, бала жұтынған сайын ол асқорыту жолдарымен жылжиды. Зондтағы бірінші белгіге жеткенде науқасты кеудесі төмен қалыпта жатқызады. Жұтыну арқылы ары қарай 12 елі ішекке (2-ші белгіге) жылжиды. Зондттың сыртқы ұшы ыдысқа салынады ары қарай бұл ыдысқа іштен сұйықтық ағады. 1-ші үлес дуоденальды сұйықтық, 15-20 мин кейін тітіркендіргішпен қоңыр түсті өтқабылық өт бөлінеді. Аздаған үзілістен кейін зонд ұшы келесі ыдысқа ауыстырылады. Бұл ашық сұйықтық бауырлық өт- 3-ші порция. Тез бүліну қабілетіне байланысты алынған өтті 30 мин-тан көп емес уақытта зерттеу қажет.
Ситуациялық есеп: Есеп. Бала 5 айлық. 1,5 айдан бастап
ЖҚА, ЖЗА, б/х анализі (АлаТ, АсаТ, мочевина, кретинин,), аллергиялық тексеру, бауырға УДЗ, қақырықты микроскопиялық тексеру, асқазан ішек жолдарын зерттеу.
Нейтрафилез(15-23,5)5айлық балада нейтрофиль 29 болу керек, ЭТЖ жоғарылаған (4-10)
Бөгде зат аспирациясы, бронх демікпесі ұстамасы, пневмониямен жүргіземіз. Бөгде зат аспирациясында жөтел және өкпедегі аускультативті өзгерістер болғанымен баланың дені сау болады. Симптомдар бала дене қалпын ауыстырған кезде бірден шығып басылады, ал вирусты инфекция көрінісі болмайды. Пневмонияда тұрақты дене темп-ң 3 күн, ауыр токсикоз перкуторлы үннің қысқаруы, бір жерде естілетін сырыл. Өкпеге рентген зерттеу жүргізіледі. БОС-ң аллергиялық этиологиясына жататындары: тұқымында аллергиялық аурулары болуы, басқа аллергия жайлы анамнез, клиникалық және лобараторлық мәліметтер.
Жедел обструктивті бронхит, ТАЖ ІІ дәрежесі.
ЖОБ-ң орташа және ауыр ағымында бала стационарға жатқызылуы керек. БОС-ң кез келген ауырлығында оттегі ингаляциясы 30-40% ылғалды оттегі, ең қолайлы дәрі:эуфиллин-пероральді 15-24мг/кг тәулігіне есебінен 4-ке тең бөліп. Қанға тамшы ретінде 2,4% ерітінді, старттық мөлшері 4-5мг/кг 100-150 изотоникалық NaCl ерітіндісімен кейіннен 1мг/кг/сағ. Симпатомиметиктер мен холинолитиктер жиі қолданады. Ауыр емес обструкцияда пероральды сальбутамол жарайды. 2-4 жасқа бір бергенде 1мг. Спазмолитиктер қолданылады, егер ол көмектеспесе стероидттар қолданылады.
Билет №7+
1.Нефротикалық синдром, этиопатогенезі. Жіктелуі .
НС – өз құрамына массивті протеинурия (3,5 г/ тәулігіне жоғары болса), гипоальбуминемия (25 г/л аз) және гиперлипидемия(холестерин 6,5 ммоль/л жоғары) кіретін клинико-лабороторлы симптомокомплекс. Клиникалық тұрғыдан массивті ісінулермен көрініс береді. Этиологиясы Идипатиялық НС себебі әлі толық анықталмаған. Кейбір ғалымдар балада генетикалық бейімдеушілік бар деп есептейді. Кей кездері НС балаларда профилактикалық прививкаларадан, вирусты, стрептококкты инфекциялардан кейін, иммуноглобулин, сарысуларды енгізгеннен кейін де дамуы мүмкін. Инфекционды агенттер – стрептококктар, лептоспиры, АИВ, т.б дамытуы мүмкін. Патогенезі. НС патогенезінде негізгі рольді иммунологиялық теория алады. Теория негізінде аллергиялық және аутоиммунды аурулармен науқастың сырқаттануы жатыр. Бұл кезде қан айналымында пайда болған иммунды комплекстер антиденелердің ішкі (ДНҚ, криоглобулиндермен, белоктармен) немесе сыртқы ( вирусты, бактериальды, медикаментозды) антигендермен байланысуы нәтижесінде пайда болған. Кейде антиденелер бүйрек шумақтарының базальды мембранасында түзіледі. Иммунды комплекстердің бүйрек тінінде шөгуі қабыну реакциясын, шумақ капиллярындағы микроциркуляцияның бұзылуын, тамыр ішілік коагуляцияның жоғарлауын туындатады. НС шумақтық фильтр өткізгіштігінің бұзылуы белок абсорбциясының бұзылысына және оның зәрмен шығуына (протеинурия) әкеледі. Белокты массивті түрде жоғалту гипопротеинемия , гипоальбуминемия және белок алмаусының бұзылуымен тығыз байланысты гиперлипидемия туындатады. НС ісінулердің дамуы гипоальбуминемиямен, осмотикалық қысымның төмендеуімен, гиповолемиямен, ренальды қан ағысының төмендеуімен, альдостерон және ренин өндірілуінің күшеюімен, натрий реабсобциясымен байланысты.
Жіктелуі. I. НС клиникалық формалары Біріншілік НС: 1.Туа пайда болған және инфантильді: Туа пайда болған «фин типі» микрокистозбен және «француз» типі диффузды мезангиальды өзгерістермен; НС минимальды өзгерістермен (идипатиялық НС); НС Мезангио-пролиферативті өзгерістермен не фокальды-сегментарлы гломерулосклерозбен. (ФСГС); 2.Біріншілік гломерунефрит кезіндегі НС: НС минимальды өзгерістермен; НС мембранозды не ФСГС, мембранозды – пролиферативті, экстракапиллярлы, фибропластикалық (склероздалған) өзгерістермен. Екіншілік НС: 1.Туа пайда болған және инфантильді: Эндокринопатиялармен, өкпенің кистозды гипоплазиясымен және микрогриямен, бүйрек веналарының тромбозымен, құрсақішілік инфекциялармен ( сифилис, токсоплазмоз, гепатит В т.б.) ассоцирленген.; 2.Бүйрек дизэмбриогенезі, рефлюкс-нефропатия кезіндегі НС.; 3.Тұқым қуалайтын аурулар кезіндегі НС. 4.Жүйелі васкулиттер, дәнекер тінінің диффузды аурулары, ревматизм, РА кезіндегі НС. 5.Жедел және созылмалы инфекциялық аурулар кезіндегі НС. 6.Біріншілік, екіншілік, тұқым қуалайтын амилоидоз кезіндегі НС. 7.Эндокринді аурулар (ҚД, аутоиммунды тиреоидит) кезіндегі НС. 8.Гемоглобинопатия кезіндегі НС. II.НС белсенділік дәрежесі бойынша: Белсенді; белсенді емес. III.Ауырлық дәрежесі б/ша: Орташа ауырлықта – гипоальбуминемия 20 г/л дейін; Ауыр – гипоальбуминемия 20 г/л төмен; Өте ауыр – гипоальбуминемия 10 г/л төмен; IV.Бүйрек функциясы: Сақталған – БЖ0;Жедел кезеңде бүйрек функциясы бұзылған.; ЖБЖ, СБЖ.
2.Балалардағы ҚД. Клинико-диагностикалық критерийлері.
Диабет – зәрдің көп мөлшерде бөлінуімен сипатталатын аурулар тобы. Балаларда қант диабетінің 1- типі, яғни инсулин тәуелді ҚД жиі кездеседі. Патогенезінің негізінде – ұйқы безінің В-клеткаларының деструкциясы жатыр. Клинико-диагностикалық критерийлері (ДДҰ бойынша):
Қант диабетінің анық клиникалық көріністерінің болуы – шөлдеу, полиурия, дене салмағының төмендеуі. Кейде тәбеті жоғары болуы мүмкін. Гипергликемия – ЖҚА глюкоза деңгейі 11,1 ммоль/ жоғары болуы не/се Аш қарындағы ( тамақтан кейін мин 8 сағ) глюкоза деңгейі 7,8 ммоль/л аз емес не Қан плазмасындағы не капилляр қанындағы глюкоза деңгейі глюкозаны 75 г мөлшерде қабылдағаннан кейін 2 сағаттан соң 1101 ммоль/л болған жағдайда ҚД диагнозы қойылады.  
3.Жүйелі склеродермия. Жіктелуі. Диагностикасы. Ажырату диагноз,Емі
Жүйелі склеродермия – прогрессирлеуші дәнекер тіннің жүйелі ауруларының бірі. Аурудың негізінде организмнің барлық ұсақ тамырларының зақымдалуы жатыр. Нәтижесінде теріде, тірек-қимыл аппаратында және ішкі мүшелерде фиброзды-склерозды өзгерістер дамиды.
Жіктелуі: Жүйелі ;Ошақты;Бляшка тәрізді;Сызық тәрізді Диагностикасы. Негізгі (үлкен) критерийлері:
-Терінің склеродермиялық зақымдалуы, «тығыз» ісіну, индурация, атрофия, бет терісінде – маскообразное лицо. Кейде терілік синдром пигментациямен жүреді. Рейно синдромы -Тұрақты контрактуралардың дамуымен жүретін буын-бұлшықеттік синдром, негізінде фиброзирлеуші миозит, периартикулярлы өзгерістер жатыр. -Қол саусақтарының остеолизі – саусақтардың деформациясымен, кішіреюімен көрінеді. -Кальций тұздарының қол саусақтарының аймағына және шынтақ, иық және жамбас-сан буындарының айналасына жиналуы. -АІЖ зақымдалуы ( склеродермиялық эзофагит, өңеш дилатациясы, гастрит, дуоденит, ішек моторикасының бұзылуы) -Біріншілік іріошақты кардиосклероз типі бойынша жүректің зақымдануы -Базальды пневмосклероз, кистозды өкпе типі бойынша өкпенің зақымдануы -Нағыз склеродермиялық өкпе Қосымша критерийлері: -Перифериялық: терінің гиперпигментациясы, телеангиэктазиялар, трофикалық бұзылыстар, Шагрен синдромы, полиартралгиялар, полимиозит. -Висцеральды: лимфаденопатия, полисерозит, диффузды және ошақты нефрит, полиневрит, ОЖЖ зақымдануы. -Жалпы: дене салмағының төмендеуі, қызба (суффебрильді) -Лабороторлы: ЭТЖ жоғарылауы, гиперпротеинемия, гипергаммаглобулинемия. Ажырату диагнозы: Жүйелі склеродермияны келесі аурулармен ажыратпалы диагноз жүргіземіз - Басқа да дәнекер тіннің диффузды ауруларымен (жүйелі қызыл ноқта, дерматомиозит). ЖҚН ауруына беттегі «көбелек» тәрізді эритема, перифериялық қандағы LE-клеткалар, плеврит, пневмонит, нефротикалық синдром, ошақты гломерулонефрит тән. Склеродермия кезінде өңештің зақымдануына байланысты дисфагия, мезаденит, ішектердің атониясы тән. Дерматомиозит көбінесе ісіктерде дамиды. Бұлшықеттегі әлсіздік, бетте эритемамен, кейде пневмониямен, миокардиодистрофиямен, жұтқыншақ бұлшықеттерінің зақымдануынан дисфагиямен көрінеді. Бүрек зақымдалуы тән емес.
Емі: Негізгі ем микроциркуляцияны жақсартатын дәрілерді қолданады:
Вазодилятаторлар (эуфеллин,папверин,компламин т.б.)
А,В,Е витаминдері
Гепарин жағым майы, димексид
Рейно синдромы байқалғанда антиагреганттар (курантил,аспирин т.б)
 Қабынуға қарсы және иммундық супрессивті әсерлерге:
Салицилаттар
Индометацин
Аминохинолин қатары ЖС-ның созылыңқы және жедел ағымы, айқын иммундық ығысуларымен білінген белсенді кезеңінде:  Rp: tab.Prednisoloni 0.005
   1-3 айға тәулігіне 0,5-1,5 мг/кг тағайындалады.Егер ауру бұл емнен басыла қоймаса, цитостатиктерді қосып береді (азатиоприн 1-3 мг/кг немесе лейкеран тәулігіне 0,1-0,2 м/кг есебінен 2-3 айға)
Склеродермияны емдеуде Д-пеницилламин (купренил) қолданылады. Унитол да коллаген алмасуын жақсартады. Ұзақ мерзім бойы, тәулігіне 10-15мг/кг-нан 50-150 мг/кг дейінгі мөлшерде берілген купренил еритін коллаген деңгейін жоғарлатып, осы арқылы терінің индуративті өзгерістерін және тамыр бұзылыстарын азайтады.
4.Менингококцемия. Клиникасы. Диагностикасы. Ауруханаға дейінгі этапта шұғыл көмек көрсету. Емі. Менингококцемия-менингококты инфекцияның бір формасы,онда терімен қоса басқа ағзалар да зақымдалуы мүмкін.Клиникасы. Ауру жедел дене температурасының қатты көтерілуімен басталады.Сонымен катар калтырау,кайталамалы кусу,катты бас ауыруы болады. Жас балаларда ауыр дәрежесінде есін жоғалту,ұстамаларға дейін болады.2ші күннен бастап теріде геморрагиялық бөртпелер шығады.Бөртпелер бір мезгілде дененің бүкіл бетіне шығады. Көбінесе аяқтары мен кұйрықтарында орналасады. Геморрагияның мөлшері нүкте тәріздіден-ірі кан кұйылуларға дейін болуы мүмкін.Ауыр дәрежесінде қол ж/е аяқ ұштарының,табанның, құлақ ұшының гангренасы болуы мүмкін. Склераға,коньюктиваға,ауыздың шырышты қабаттарына да қан құйылуы мүмкін. Синовит ж/е артрит түрінде ұсақ буындар зақымдануы мүмкін. Зақымданған буын қызарған,ісінген ауырсынуға байланысты қимыл шектелген болады. Кейде менингококцемияда плевриттер, пиелиттер, артриттер, тромбофлебиттер,бауырдың іріңді зақымдануы,эндо,мио, жне перикардиттер дамуы мүмкін. Қан анализінде жоғары лейкоцитоз, анэозинофилия, ЭТЖ жоғарлауы.Диагностикасы. Диагноз негізінен менингококты симптомдарға байланысты қойылады.Лабораториялық зерттеулер: ең маңызды зерттеулердің бірі-люмбальды пункция.Ликворды ж/е канды(толстая капля) бактериологиялық зерттеу. Серологиялық зерттеулердің ішінде РПГА ж/е иммуноэлектроосмофорез маңызды орын алады. Ауруханаға дейінгі этапта дәрігердің міндеті:1) левомицетин натрий сукцинатын 25мл/кг енгізу.2) преднизалон 2-3мл/кг б/етке н/се кок тамырға енгізу.3) Дене қызуын төмендетін дәрілер-анальгин 50%-0,1мл/өмір жылына; димедрол 1% н/се пипольфен 2,5%; 4) Козу н/се құрысу кезінде седуксен 0,5% н/се басқа құрысуға қарсы дәрілер; Емдеу: Негізгі емі-антибактериальды ем. Пенициллин н/се левомицетин тағайындалады. Пеициллинді 200 000 -300 000 ЕД /кг тағайындалады. 3-6айлық балаларға 300 000-400 000ЕД/кг күніне 3-4сағат сайын салады. КУрсы 5-8кун. ПЕнициллинге аллергия болса левомицетинге ауыстырады. Этиотропты еммен бірге патогенетикалық емдеу жүргізіледі. НАуқастар суйықты көп ішуі керек н/се тамыр ішіне гемодез, 5-10% глюкоза ерітіндісін салады.
5.Вирустық В гепатиті. Жіктелуі. Бір жасқа дейінгі балалардағы ағым ерекшеліктері. Лабораторлық маркерлер. Емі. Алдын алу. ВГВ- жедел ж/е созылмалы, турде өтетін, ДНКлы вируспен шақырылатын,парентеральды жолмен жұғатын,бірден дамитын ұзақ ағымды, созылмалы гепатитке ж/е бауыр циррозына өтуімен сипатталатын жұқпалы ауру. Жіктелуі: Типіне байланыстЫ:1) типті:жеңіл,орташа,ауыр; 2)атипті:сарғаюсыз,жасырын,субклиникалық; Ауырлық дәрежесіне байланысты: жеңіл,орташа,ауыр; Ағымына байланысты: жедел созылыңқы.ВВГ нің катерлі түрі бір жасқа дейінгі балаларда жиі кездеседі.Оны басқа вирусты гепатиттердің ауыр түрімен салыстыруға болмайды. Ауру жиі, жедел басталады:дене температурасы 38-39с әлсіздік,адинамия н/се мазасыздық, диспепсиялық белгілер болады.Сарғаю алды кезеңі 3-5күн кейде бірнеше сағат.Сарғаю пайда болғаннан кейін балалардың жағдайы күрт нашарлайды:улану белгілері күшейеді. Құсу жиілейді ж/е қан аралас құсады. Геморрагиялық синром белгілері күшейеді. Бауыр кішірейеді,жүрек-кан тамыр жүйесінің бұзылыстары пайда бола бастайды. Ерте пайда болатын негізгі себептердің бірі нервті-психикалық бұзылыстар( мазасыздық,себепсіз жылау, айкайлау).Бул ұстамалар көбінесе түнде пайда болады ж/е 1неше сағатқа созылады.Козудың себебі қыртысасты орталықтың зақымдануы.Лабороторлық маркерлер: HbsAg, HBeAg , HbcAg, HBxAg ,AntiHBc, AntiHBe, AntiHBs. AntiHBcIgM, AntiHBcIgG. Емі: ВГВ ауырғандардың барлығы да ауруханада емделеді.Жеңіл ж/е орташа ауырлық дәрежелерінде базистік ем тағайындалады. ОЛарға төсектік режим, диета, көп көлемде сұйықтық ішу, өт айдайтын заттар,поливитаминдер, сілтілі минералды сулар тағайындалады. Ауыр дәрежесінде балаға күніне 5-10г/кг кант, жеміс-жидектер,компот түріндегі сұйықтықтар,кисель ж/е тамыр ішіне гемодез реополиглюкин,10%глюкоза ерітіндісі, күніне 800-500мл дейін енгізіледі. Кортикостероидтар тағайындалады 2-3мл/кг. Катерлі дәрежесінде 1жаска дейінгі балаларға бұғанаасты венасына катетр салынады.Тәулігіне 10-15мл/кг глиеокортикостероидтар тағайындалады.3-4сағат сайын тамыр ішіне тамшылатып енгізеді,түнгі үзіліссіз. Тамыр ішіне плазма, гемадез 10%глюкоза ерітіндісі т.б салынады,олар тәулігіне 100-150мл/кг тағайындалады.Тамыр ішіне протеаза ингибиторларын:трисол,гордокс,контрикал ж/е баскалар салынады.Алдын- алуы: ПАссивті ж/е белсенді иммунизация.Қауіпті топтарда ВВГ маркерлеріне тексеріп отыруы керек.Донорлар тиянақты түрде тексерістен қтуі кажет. Наресте ауырмауы үшін барлық жүкті әйелдер HBsAg ға 2рет тексеріледі.1рет қолданылатын шприцтер,инелер,зондтар, катетрлер кайта колданылмауы керек. Трансфузия кезінде санитарлық-гигиеналық шараларды қатаң сақтау керек.Мед.кызметкерлері арнайы колғаптар колданылуы керек.Жеке бас гигиенасын сактау керек.
ЕСЕП: Бала 4 жаста 3 апта бұрын ЖРВИ
1) жалпы қан анализі, жалпы зәр анализі, қанның биохимиялық анализі, кеуденің рентгенографиясы, спирография,
2)қан анализінде өзгеріс жоқ
3) диф диагноз:жедел обструктивті бронхит, бронхиальды астма, аспирациялық синдром. Жедел обструктивті бронхит қызуы көтеріледі, тыныс жолдарында катаральды белгілер байқалады, яғни мұрыннан су ағады, көзі жасаурайды. Респираторлық бұзылыстар 3-5 тәулікте байқалады. Біртіндеп тынысы жиілеп, демді шығару ұзара бастайды. Дем алуы шулы ысқырықты болады. Перкуссияда қораптық дыбыс. Аускультацияда құрғақ ысқырықты сырылдар естіледі. Тыныс алуға қосымша бұлшықеттер қатсады, эпигастрий, қабырғааралық кірігіп кейде периоральды цианоз байқалады. Қарағанда кеуде демді ішке тартып алған қалпында, оның алдыңғы артқы қалп үлкейген. Рентгенде 2 жақты өкпе суреті күшеюмен түбірі кеңеюі, көкет төбесі төмен, өкпе мөлдірлігі артқан, қабырғалардың горизантальды қалпы, өкпенің кеңею белгілері. Бронхиальды астма аллергендер, психо эмоциоияналды, физикалық жүктеме, экологиялық әсерлер, кейбір тағамдар әсеріне өршиді. Ол кезде ұйқы бұзылысы, қозу, беті қызару немесе бозару, тершеңдік қарашықтың кеңеюі, көзден жас ағу, мұрын қышу белгілері болады. Тыныс дискамфорты болады, яғни сғылу сезімі, кеудесін ауыр сезіну, мұрын бітеді, осыдан кейін ұстамалы жөтел, ысқырықты жөтел,тынысты сыртқа шығару қиындайды. Демікпе ұстамасы жиі түнде болады. Ұстама кезде қан қысым көтеріліп, көзінің атамадан кейін науқас жайнап тыныс алғанда кеуде бұлшықеттері қосылады. Науқас ортопное жағдайында болад. Ұстама соңында қақырық бөлінеді. Ұстама кезде өкпе дыбысы перкуторлы қорапты, шекарасы төмендейді. Аускультацияда шашыранды құрғақ музыкалық сырылдар. Қақырықтың микроскопиясында эпителиальды клеткалар, эозинофильдер, макрофагтар, Шарко-лейден кристалдары мен куршман спиральдар анықталады. Ұстамадан кейін науқастың жағдайы жеңілдеп қою қақырық тастайды, тыныс жеңілдейді, бетінің түсі қалпына келеді. Аспирациялық синдром ұстамалы жөтелмен, ауыр бірден дамитын ентігумен, әсіресе тыныс алу қиындайды. Цианоз, тахикардия болады. Қақырақта аспирирленген материал бөлікшелері табылады. Аспирация кезінде тыныс жолын тітіркендірсе, организмнің жоғары реактивтілігі болса ауыр спазм дамып ол жедел жүрек-өкпелік жеткіліксіздігіне әкеледі. Сондықтан аспирациялық синдромның 1 ші белгілерінде тез тыныс алу жолдарын босату керек. Асперирленген материалды жойып, бронхоспазмды басу керек. Аускультацияда қатаң тыныс, крепитациялық немесе ұсақ көпіршікті сырылдар естіледі. Рентгенде өкпе суреті анық емес, диффузды қараю, көбіне оң өкпеде байқалалады.
4)клиникалық диагноз – жедел обструктивті бронхит.ТЖ0
5)емі:30-40% оттегі ингаляция.
Эуфиллин 15-24 мг кг/тәул. Қанғы тамшы ретінде 2,4 % ерітінді, старттық мөлшері 4-5 мг/кг 100-150 изотоникалық натрий хлориды ерітіндісімен.
Симпатомиметиктер мен холинолитиктер. Ауыр емес обструкцияда сальбутамол 2 мг күніне 2-3 рет. Ингалятор арқылы енгіземіз. 0,05% алупент беруге болады. Спазмолитик ретінде травентол беруге болады.одан әсер болмаса тыныс тапшылығы күшейсе стероидтар береді
Билет №8
1.Жедел ревматизмдік қызба,Этиопатогенезі.Жіктелуі (ЖРҚ) – негізінен жастық шақта (7-15), бейім адамдарда дамитын, басымырақ жүрек-тамыр жүйесінде (кардит), буындарда (полиартрит), мида (хорея) және теріде (сақиналы эритема, ревматизмдік түйіндер) орналасатын, дәнекер тінінің жүйелі қабынуы түрінде өтетін А тобындағы β-гемолитикалық стрептококкпен туындайтын тонзиллиттің немесе фарингиттің инфекциядан кейінгі асқынысы. ЖРҚ А тобының β-гемолитикалық стрептококкпен инфекцияланғаннан кейін жүрек-тамыр жүйесінің басым зақымдануымен жүретін дәнекер тіннің жүйелік ауруы болып табылады. ЖРҚ этиологиясы
А тобының β-гемолитикалық стрептококктың этиологиялық орны дәлелденген.
Ауруды дамытатын патогенездік механизмдер соңына дейін толығымен анықталмаған.
Патогенез:
Аллергиялық реакцияның III иммундық комплекстерінің антиген жүйесінің HLA гистосәйкес болмауының маңызы бар
HLA антигенінің гетерогендік таралуы салдарынан науқастарда ревматизмнің әртүрлі формалары мен вариант ағымдары болуы мүмкін
Қабынудың инициаторы болып иммундық реакция болып табылады, сондықтан жүрек тінінің осы ауруларда қатты жарақаттану себебі стрептакокк антигендері мен негізгі нысанасы аутоантиген
Дәнекер тінінде қабыну үдерісі дамуының 4 кезеңін ажыратады:
мукоидты ісіну (қайтымды!);
фибриноидты ісіну;
гранулематозды;
склерозды.
гранулеманың даму циклі 6-12 айды құрайды
қақпақшалардың ақауы дамуы мен миокардиосклероз дамуына сәйкес келеді.
Негізгі патогенетикалық триада:
БГС- А патогенді факторларымен миокардтың тікелей зақымдалуы
Аутоиммунды механизм: -миокардтың тікелей зақымдалу салдарынан аутоантиденелер зақымдалуы , жалаңаштануы; - миокард мимикриясы
Тамырлық зақымдану : ишемия , ацидоз
Жіктелуі:
Ауру фазасы бойынша: Өршіген (1,2,3 дәрежелі); Өшкен
Зақымданудың клиникалық-анатомиялық сипаттамасы бойынша: -жүрек: 1)Ревмокардит 1-шілік, қақпақшалар ақаусыз; 2) ревмокардит қайталамалы , қақпақша ақауымен; 3) ревматизм жүректе белгілі өзгеріс жоқ;
Өшкен фазада: 1)миокардиосклероз ; 2) жүрек ақауы
-басқа мүше жүйелері: -Полиартрит , серозитттер (плеврит , перитонит , абдоминальдық синдром); - хорея , энцефалит , менингоэнцефалит , церебралдық васкулит , нерв-психикалық бұзылыстар; - Васкулиттер , нефрит , гепатит, пневмония , тері өзгерістері, ирит, иридоциклит, тиреоидит; -жүректен басқа өзгерістер салдары мен қалдықтары
Ағымына қарай: Жедел (8аптаға жетпей), жеделдеу(2-4 ай), созылыңқы, солғын, толассыз қайталайтын
Қанайналыс бұзылысы бойынша: ҚБ0- қанайналыс бұзылысы жоқ; ҚБ1- 1-дәреже; ҚБ2-2-дәреже; ҚБ3- 3-дәрежелі;
2. Мальабсорбция синдромы (целиакия, муковисцидоз, дисахаридазды жетіспеушілік). Клинико-диагностикалық критерийлері
Мальабсорбция синдромы деп- ішектегі асқорыту және сіңірілудің гендік немесе фермент жетіспеушілігіне байланысты метаболизмдік бұзылыстарды айтамыз.
Целиакия – дақыл ақуызы – глютеннен болатын аш ішек шырышының созылмалы полисиндромды кеселі. Клинка-диагностикасы: Клиникасында 3 формасы болады: 1)Типті-глютен бар тағам енгізгеннен 1-4 айдан соң білінеді ; 3 белгісі: -полифекалия (нәжіс күніне 2-5рет , ботқа тәрізді, көп мөлшерде кейде көбікпен , өте сасық, түсі әртүрлі, әрең жуылады); -іш ұлғаюы; -бойы өсуі артта қалуы . 2) Атипті форма- негізгі 3 белгінің 1-2мен кеш білінуі , мысалы: 30-40 жаста байқалуы. 3) Латентті форма- клиникалық белгілерсіз ; диагнозы целиакиямен ауырған туыстарын тек арнайы тексеруден кейін қойылады.
Диагностикасы: негізгі 3 әдіс қолданылады: 1) Иммундық –глиадин (АГА) , тіндік трансглютаминаза (АТГ) , эномизий (АЭМ), ретикулинге қарсы денелер деңгейі бойынша
2) Морфологиялық – 12 елі ішектің дистальды бөлігінен алынған биоптаттан шырыштың гистологиялық құрылысын зерттеу. Морфометрия жүргіземіз: онда бүр-крипта арақатынасын анықтайды. Целиакияда бұл көрсеткіш төмендеуі- <1,5 , бұмен қоса мәндісі- ИЭЛ жоғарылауы мен митоздық белсенділік артуы
3) клиникалық – агглютен диетасынан соңғы белгілердің оң динамикасы, бақылау кемінде 6 ай жүргізілуі керек.
Муковисцидоз- тұқымқуалайтын аутосомды-рецессивті , өте жиі кездесетін экзокринді бездер мен жүйесін зақымдаумен жүретін, ағымы мен болжамы ауыр моногенді ауру. Клиникасы: негізгі формалары-1) аралас , асқазан –ішек жолдары мен бронх-өкпе жүйесінің бұзылысы; 2) өкпелік бұзылыс басым ; 3) Ішектігі басым. Бронх-өкпелік формасында алғашқы белгілері: енжарлық, қуқыл өң , салмақ қоспау. Кейді алғашқы күннен бастап жөтел , ол күшейе көкжөтелге ұқсайды. Жөтел цианозбен, ентігумен білінеді. Бірақ апноэ байқалмайды. Осы форманың өршуі пневмониялық типпен жүруі мүмкін. Снуситтер барлық формаларында кездеседі. Мұрын полиптері , операциядан соң да қайталанып тұрады. Гипоксия күшейеді. Бұл науқастарда физикалық дамудан артта қалу айқын, терінің құрғауы мен түлеуі, шаштың күлгін түсі мен сынғыш әлсіз болып келуі, тырнақ сынғыш әрі көлденең жолақтар байқалады.
Диагностикасы : - Рентгендік суреті: 1)өкпенің интерстициальды тіні бұзылысы синдромы; 2)бронх өткізгіштігі бұзылысы; 3) альвеолалар толуы
-Эндоскопия : катаральды немесе іріңді эндобронхит анықталады.
Молекулярлық диагнозда тікелей және тікелей емес тәсіл қолданылады. Тікелейде: ПЦР арқылы мутацияны анықтау. Тікелей емес: мутация белгілі болмаса да молекулярлық диагнозға көмектеседі. Негізгі критерийлер: созылмалы бронх-өкпелік процесс ; айқын ішектік синдром , теріде хлоридтер мөлшерінің артуы (хлорид 60 ммоль/л, натрий 70 ммоль/л артық болу);
Дисахаридаза кемістігі: негізгі мынадай варианттары болады: лактазалық, сахаразалық, изомальтазалық. Клиникасы: ішек коликасы ұстамасы, диарея, лоқсу, құсу , іш кебуі, тәбет төмендеуі, мазасыздық, салмақты аз қосу, осыдан гипотрофия. Үлкен дәреті жиі , сұйық, көбікті , газы мол, кейде жасыл түсті , иісі қышқыл. Белгілері тұрақты болады. Диагностикасы: Нәжіс pH-ның 5,5-тен кемуі; Капрограммада: өт қышқылдары, йодофильді флора анықталып, қабыну белгілері болмайды. Сонымен қатар клеткадан тыс крахмал бары анықталады. Қантпен жүктемеден кейін қант қисығы жатық. Тыныстан шыққан сутегі концентрациясы қант жүктемесінен кейін жоғарылайды.
3.Рахит. Диагностикасы. Ажырату диагноз.Емі
Рахит- сәбилердің қарқынды өсу кезеңіндегі Д-витанмині мен оның белсенді метаболиттерінің аздығына байланысты кальций-фосфор зат алмасуы өзгерісімен , сүйектердің минералдануы мен сүйек құрылуының және негізгі ағзалар мен жүйелер қызметінің бұзылуымен сипатталатын ауру. Диагностикасында: негізгі орында айқын клиникалық көріністерімен сипатталады. Бастапқы кезеңде- невралогиялық симптоматикалар, өршу кезеңінде сүйек деформациялары анықталады. Диагнозды нақтылау мақсатында қанның биохимиялық тексерісі жүргізіледі. БХ қан анализінде: Фосфор мөлшері төмендейді (ауыр жағдайда 0,65 ммоль/л дейін) ; Кальций көлемі 2,0 ммоль/л дейін төмендеуі; Сілтілі фосфатаза ферментінің мөлшері қанда артуы байқалады. Рентгенологиялық зерттеуде: - төс, қабырға сүйегінің деформациясы; - Рахиттік білезік;- аяқтың рахиттік қисаюы ; - Рахиттік таспих пайда болуы (остеоид тінінің гиперплазиясы). Диагнозды нақтылау үшін компьютерлік томографияны тағайындауға болады.
Ажырату диагностиканы өзіне ұқсас және сирек кезесетін гипотиреоз , хондродистрофия, туа болатын сүйек сынғыштығы сияқты аурулармен жүргізеді.
Д витаминге тәуелді рахит - аутосомды рецессивті ауру. Сәбилердің 3-6 айлар уақытында басталады. Қанда – гипокальциемия, фосфор деңгейі төмен немесе қалыпты, сілтілі фосфотаза белсенділігі жоғары , гипераминоацидурия. Минералдану бұзылыстары мен сүйек деформациялары да айқын: жүйелі остеопороз , кортикалдық қабаттың жұқаруы, метафиз бен эпифиз жолағындағы рахитке тән өзгерістер. Сүйектерде Лозе-Милкманның жалған сынықтары болады. Ауысып шыққан тістерінде тіс эмальінің гипоплазиясы анық. Ауру туа болатын бүйректегі биологиялық белсенді Д3-25-дигидрохолекальциферолдың гендік жолының Д3-1,25-дигидрохолекальциферолға айналып түзілуі бұзылысына байланысты. Бұл аурудың дамуы Д витаминінің емдік мөлшеріне қарамайды. Оң әсер 1,25-дигидрохолекальциферол бергенде көрінеді. Баланың өсуі қалыпқа сай.
Д витаминіне тәуелсіз рахит- аутосомды-рецессивті ауру. 1-1,5 жастағы сәбилерде кездеседі. Бүйрек өзекшелерінде фосфаттардың қайта сорылуының туа болатын бұзылысына байланысты. Айқын гипофосфотемия , фосфотурия, Са деңгейі қанда қалыпта, сілтілі фосфотаза белсенділігі аздап жоғары. Рентген көрінісінде метафиздегі бокал тәрізді ұсқынсыз өзгерістер, ұзын түтікті сүйектердің қисаюя мен жуандауы , сүйек трабекуласының тұрпайы бейнесі байқалады.
Хондродистрофия- шеміршектің туа біткен өсу аймағының тарылуына байланысты сүйектену бұзылысымен сипатталатын ауру. Көбіне баланың алғашқы жылында байқалады. Аурудың басында рахитке ұқсас белгілер көрінеді. Қанда Са, Р деңгейі , сілтілі фосфатаза белсенділігі өзгермейді. Кейін ауру даму барысында қалыпты кеуде ұзындығында қол-аяқтың аса қысқа болуы , саусақтардың 3 тармақ кейпін алуы , бел бүкірлігі , буындар үстіндегі терінің жиырылып , босаңдануы айқын анықталады. Рентгенде рахитке тән көріністер болмайды.
Сүйектің туа пайда болатын сынғыштығы- бас сүйектерінің жұмсақтығы рахит диагнозының қате қойылуына мүмкіндік береді. Ауру негізі- остеобласттар және басқа да мезенхима құрамының жарамсыздығы. Осының салдарынан қалыпты шеміршек пайда болғанмен эндост пен периост сүйектенуі бұзылады. Клиникалық көрінісіне 3 белгі тән: сүйек сынғыштығы, көз склерасының көк түсті болуы, тістердің көк болуы. Ересек кезінде саңыраулық. Сүйек жиі сынып, қисық бітіседі. Бұлар жатыр ішінде баланың алғашқы апталарында –ақ кездесуі мүмкін. Рентген көрінісінде – өте айқын остеопороз, сүйек эпифизі мен диафизі шекарасы қалыпты жағдайда болады. Аурудың гені 7 хромосомада. Емі балық майы, кальций витаминдер, тиреокальцитонин
4. Инфекциондық процесс және ауру түсініктері. Мельцеров бокстары. Жұқпалы аурулар ауруханасының бөлімшелеріндегі дезинфекциялық тәртіп.
инфекциалық процесс сыртқы ортаның әсер ету жағдайындағы микроорганизмдердің макроорганизм мен қарым қатынасы жатады. Бірақ бұл қарым қатынас унемі ауруға алып келмейді. Қарым қатынас болған кезде макроорганизмдің бұзылуы аурудың марфологиялық субстратының қалыптасуымен және клиникалық симптомдардың пайда болуына байланысты жұқпалы ауру тарайды. Егерде қарым қатынастан кейін жұқпалы ауру тумаса және қанда антиденелер титрі өсуі болмаса онда сау тасымалдаушы деп білеміз. Инфекциялық ауру деп сол ауруға тән клиникалық симптомдар морфалогиялық субстрат және қанда спецификалық антиденелер титрі жоғарлаған кезде айтамыз. Мельцеров бокстары. Жұкпалы аурудың күдікті диагнозы мен н/се косарланған инфекциямен ауырған бала, ауруханаға түскен кезде арнайы Мельцеров бокстарына жатқызылады.Мельцеров бокстарының сыртқа шығатын жеке тамбурлары болады.Бокста кіретін ішкі шлюз(бокс алды) болады. Әрбір ванна ж/е науқасты күтуге арналған барлық құрал-жабдықтар болады.
Ағымды дезинфекция инфекция отбасыда, балалар ұйымдарында пайда болғанда науқасты гаспитализациялағанға дейін, ал науқас уйде емделетін болса толық жазылғанға дейін жүргізледі. Қортынды дезинфекция қоздырғышы сыртқы ортаға тұрақты болып келетін инфекция ошақтары пайда боған кезде жүргізледі. Ол науқа гаспитализацияланғандан кейін егер уйде емделсе толық жазылғандан кейін жүргізледі. Қоздырғышы сыртқы ортаға тұрақты емес ауруларда ағымды, қортынды диз. Жургізілмейді ол кезде үйді желдету және ылғалды тазалау жүргізсе жеткілікті. Профилактикалық дизинфекция эпидемиологиялық ошақтың болуына байланысты емес. Ол балалар ұйымдары поликлиника, жалпы тамақтану орындары, вокзалдарда т.б жерлерде жүргізіледі. Бұл 0,5 хлор ертиндісімен ылғалды тазалық жургізу.
5.Ауыз-жұтқыншақ дифтериясы. Жіктелуі. Клиникасы. Салыстыру диагнозы. Лёфлер бактериясына аңқадан жұғынды алу техникасы.
Дифтерия – енуқақпасында фиброзды пленка түзетін, қабынулық және жалпы интоксикациямен жүретін жедел инфекциялық ауру.
Жіктелуі: орналасуына байланысты:
Жутқыншақ дифтериясы
Мұрын жұтқыншақ дифтериясы
Кеңірдек дифтериясы
Тері дифтериясы
Жыныс дифтериясы
Көз дифтериясы
Интоксикация ауырлығына байланысты:
Токсикалық емес
Субтоксикалық
Токсикалық
Геморрагиялық
Гипертоксикалық
Жабын орналасуына байланысты:
Жергілікті және таралған
Клиникасы: дифтерияда көбінесе мұрын жұтқыншақ тыныс алу жолдары зақымдалады, сирек жағдайда көз құлақ жыныс ағзалары тері зақымдалады. Бір неше орган зақымдалған кезде дифтерияның комбинирленген формасы деп айтамыз. Инкубациялық кезең 2-10 күн. Жергілікті формасы – екпе алған балаларда болады және ол мұрын жұтқыншықтың зақымдалуымен жүреді. Жабындылар тек таңдай бадамшаларында орналасады. Жедел дене температурасы 38-39 ға дейін көтерілу мен басталады. тамақта ауырсынулар болады. Жайылған формасы жалпы интоксыкациямен басталады. Бала адинамикалық әлсіздік бозарған тәбеті төмен, дене температурасы 39 немесе одан жоғары. Жқтынған кезде тамақта ауырсыну болады. Жабынды қалын болады. Ол бүкіл бадамша бездерді таңдайдың артқы бетін тілді қаптауы мүмкін. Салыстырмалы диагностика. 1.Баспалардан дифтерия ауыз-жұтқыншақтағы жабындылар пленка тәрізді болуымен,тамақтың азғана ауруымен н/се ауырмауымен,бадамшалардың айқын емес гипермиясы мен ж/е ісінудің болмауымен ерекшеленеді.Симановский-Винцент баспасында бір жақтық некроз ж/е зақымдалған жақта ғана лимфа түйіндері үлкейеді,ауыздан шіріген иіс шығады, ал күл кезінде шырынды иіс.Перитонзилярлы абцесс ж/е флегмонды баспа кезінде бадамша бездер аймағында томпаю,айқын гиперемия,тамағының қатты ауыруы, айқын көрінетін ауру сезімі синдромы,мойын аймағындағы тығыз инфильтрат көрінеді.Науқас тіпті сілекейінде жұта алмайды,тризм.2.Жұқпалы мононуклеоз кезінде некроздық баспа, көптеген лимфа түйіндерінің үлкеюі, гепатолинеальды синдром ж/е шеткі қанда ауруға тән өзгерістер болады(лейкоцитоз,монолимфоцитоз,атипті мононуклеозлардың болуы). Дифтерияның мононуклеоздан айырмашылығы бауырдың әсіресе көкбауырдың үлкеюі. Жұқпалы мононуклеозда жабынды борпылдақ,біртегіс емес кедір бұдырлы сарғыш ак тусті оңай алынатын болады. Скарлатина дене температурасы кенет төмендеуінен, құсу ж/е тамақтағы ауырсынудан басталады. Осыдан 1неше сағаттан кейін бетке, мойынға,денеге, аяқ-қолдарға таралатын бөртпе шығады. Скарлатина кезінде мұрын-жұтқыншақтың айқын гиперемиясы. Скарлатинадағы ангина катаральды,фолликулярлы, некрозды болуы мүмкін. Аңқаның зақымдалуымен бірге аймақты лимфа түйіндер ұлғаяды,тығыздалады ж/е пальпацияда ауырсынады. Скарлатинаның күлден айылығы 1 немесе 2 күннен бастап шығатын бөртпелер.
Лефлер техникасы. Керекті заттар: стерильді шпатель,штатив, 2 пробирка. Пробирка беті мақталы тампонмен жабылған, пробирканың ішінде ұшына мақта оралған стержин бар. Зерттеуші қолын жуады, маска ж/е перчатка киеді. Науқасты жарыққа қарай отырғызып, өзі қарама-қарсы отырады. Науқастың аузын ашып, тілін фиксациялайды. Ауыздың шырышты қабықтарына ж/е тіліне тигізбей жұғынды алу. Бактериологиялық зерттеу арқылы Лефлер бациласы табылса күлді дәлелдейді.
ЕСЕП: 7 жастағы бала шұғыл ауырды.
1.Тексеру планы: жалпы қан анализі, жалпы зәр анализі,кеуде келеткасының рентгенографиясы, қанның биохимиялық анализі, қанның газдық құрамын зерттеу.
2. анемия 1-дәрежелі, эритроцит норма, лейкоцитоз, таяқша ядролы жоғарылаған, сегменто ядролы норма, моноцит норма, лимфопения, ЭТЖ жоғарылаған. Кеуде клеткасының рентгені: Оң жақ өкпенің 8 және 9 сегменттер аймағында интенсивті қараюлар байқалады
3. диф диагноз жүргізілетін аурулар: жедел бронхитте басында құрғақ жөтел, сосын ылғалды жөтел болады. Дене қызуы көтеріледі. Кеуденің төменгі бөлігінде аурсыну болады. Дауысы қарлығады, коньюктивит болады. Аускультацияда құрғақ, кейіннен ылғалды орташа көпіршікті сырылдар дем алғанда ж/е дем шығарғанда естіледі. Тынысы қатаң, сырыл шашыранды, симметриялы, жөтелден кейін жоғалады. Перкуссияда ашық өкпелік дыбыс, көбіне қораптық сарнда естіледі. Мұнда тыныс тапшылығы болмайды, болсада дәрежелі. Балалар қақырық тастамайды. Қан анализінде лейкопения немесе әлсіз лейкоцитоз, ЭТЖ жоғары. Рентгенде өкпе түбірі айналасында төменгі медиальды зонада өкпенің симметриялы қоюланғаны байқалады.
Ошақты пневмония дене қызуы жоғарылайды, бас ауру, ылғалды жөтел пайда болады, салмақ түскенде ентігу, кейде кеудеде ауырсыну сезімі пайда болады. Тыныс алғанда қосымша бұлшықеттер қатысады. Перкуссияда жауырын аралығында,оның бір жағында ж/е астында, қолтық түбінде перкуторлы дыбыс қысқарады. Аускультацияда қатқыл немесе әлсіз тынс естіледі, ұсақ көпіршікті сырылдар естіледі. Қанында лейкоцитоз, лейкоцитарлы формуланың солғы ғысуы, ЭТЖ жоғарылауы. Рентгенде ошақты ж/е инфильтратты көлеңкелер өкпенің бір жағында көрінеді.
Крупозды пневмония ауру дене қызуының кенет көтерілуімен басталады, бас ауру, тат түстес қақырықты жөтел, баланың жағдайы күрт нашарлайды. Науқастың көпшілігі іштің оң жағында немесе кіндік тұсында ауырсынуға шағымданады. Осы кезде құсу, іш кебу байқалады. Науқас терісі қуқылданады, беті қызарады. Герпес шығады. Қосымша бұлшық еттің қатысуымен ентігу болады. Тыныс алғанда кеуденің бір жағы артта қалады, өкпенің төменгі шетінің қимылы азаяды. Дауыс дірілі әлсірейді. Бронхофания күшейеді. Перкуссияда перкуторлы дыбыс қысқарады, аускультацияда бронхтық тыныс, нәзік крепитациялық сырылдар естіледі. Қанда лейкоцитаз, солға жылжыған нейтрофилиоз, ЭТЖ жоғарылаған. Рентгенде өкпенің бүкіл бөлігін қамтыған инфильтрация ошағы анықталады.
4)диагноз: ауруханадан тыс өкпенің оң жақ төменгі бөлігінің ошақты пневмониясы. Ауыр дәрежелі, тыныс жеткіліксіздігі 3 дәрежелі.
Ауруханадан тыспневмония-стационардан тыс уй жағдайында дамыған.
Оң жақ өкпенің төменгі бөлігінің ошақты пневмониясы-рентгенде оң жақ өкпенің төменгі бөлігінің интенсивті қараюы.Ауыр дәрежелі-температурасы фебрильді (39градус), тыныс алу жиілігі 32 рет/мин, ЖЖЖ-110/мин.
5)емі: антибактериальды терапия аминопеницеллиндер-амоксициллин/клавуланат көк тамыр ішіне. Тикарцеллин/ клавуланат. Цефалоспорин 2-4 ұрпағы. КарбапенемФторхиналонАуыр пневмонияда: До получения результатов бактериологического обследования назначается ампициллин в/м (100-400/кг/сутки каждые 6-8 часов). При установлении (высеве)  возбудителя антибиотики меняются согласно чувствительности к ним возбудителя.2. После улучшения состояния ребенка необходимо перейти на оральный амоксициллин (15 мг/кг каждые 8 часов) или амоксициллин + клавулановая кислота (20-40 мг/кг 3 раза в день перорально).3. Если лечение не приносит ожидаемого результата в течение 48 часов или состояние ребенка ухудшается, смена препарата на цефалоспорины II-III поколения или макролиды. Например, цефотаксим (50 мг/кг каждые 6 часов), цефтриаксон (80 мг/кг/день), цефалексин (12.5 мг/кг 4 раза в день перорально), цефуроксим (100 мг/кг/сутки) или ровамицин (150 000 МЕ/кг разделенный на 2 приема перорально).4. Если состояние ребенка не улучшается в течение 48 часов или ухудшается, препарат меняется на хлорамфеникол (25 мг/кг каждые 8 часов в/м или в/в) до улучшения состояния. Затем орально в течение 10 дней – полный курс лечения.
Билет №9
Асқазан және 12-елі ішектің ойық жарасы. Этиопатогенезі. Жіктелуі.
1 Жара ауруы - өршу кезінде жараның асқазанға, он екі елі ішекке қайталанып түсуімен өрбитін асқазан – он екі елі ішек аймағының ауруы.Этиологиясы: Асқазан жарасының 90%- да және он екі елі ішек жарасының 100%- да НР табылады. НР- дің үйреншікті мекендейтін жері- асқазанның антральдік бөлігі. Ұлтабарды мекендеген НР жүре келе жараның, эрозиялардың дамуына әкеледі. НР-ді емдеп жойса, асқазан мен он екі елі ішектің моторикалық бұзылыстары азаяды, гастринемия төмендейді, қабыну процесі жойылып, жаралар тез жазылады және оның қайталануы тоқтайды.Жара ауруының дамуында НР- мен бірге өзге факторлардың да қатысы бар, мәселен никотиннің, алкогольдің әсерлері, өткір тағамға әуесқойлықтың, гастропатиялық әсерлі дәрмектердің (аспирин, индометацин, резерпин).Соңғы кезде жара ауруының дамуына бейімдейтін тұқым қуалайтын факторларда әсер етеді. Бұл факторлар:- қанның О (I) тобы, мұндай адамдардың асқазанның кілегей қабығында НР- ге рецепторлардың саны көп болады деген пікір айтылуда; қаны I топты адамдарда жара ауруы 35%-ға жиі кездесетіні анықталған.- Асқазанның кілегей қабығында агрессиялық факторлардан қорғайтын заттардың тапшылығы: а 1- антитрипсиннің, фукогликопротеиндердің т.б; - Париетальды және тыстаушы жасушалар санының көптігі және соған байланысты тұз қышқылы мен пепсин секрециясының жоғарылығы;- Гастриннің тамақ ішуге байланысты секрециясының шамадан артық жоғарылау ерекшелігі;- Дерматоглификаның жара ауруында кездесетін ерекшеліктері.
Жара ауруы - өршу кезінде жараның асқазанға, он екі елі ішекке қайталанып түсуімен өрбитін асқазан – он екі елі ішек аймағының ауруы.Этиологиясы: Асқазан жарасының 90%- да және он екі елі ішек жарасының 100%- да НР табылады. НР- дің үйреншікті мекендейтін жері- асқазанның антральдік бөлігі. Ұлтабарды мекендеген НР жүре келе жараның, эрозиялардың дамуына әкеледі. НР-ді емдеп жойса, асқазан мен он екі елі ішектің моторикалық бұзылыстары азаяды, гастринемия төмендейді, қабыну процесі жойылып, жаралар тез жазылады және оның қайталануы тоқтайды.Жара ауруының дамуында НР- мен бірге өзге факторлардың да қатысы бар, мәселен никотиннің, алкогольдің әсерлері, өткір тағамға әуесқойлықтың, гастропатиялық әсерлі дәрмектердің (аспирин, индометацин, резерпин).Соңғы кезде жара ауруының дамуына бейімдейтін тұқым қуалайтын факторларда әсер етеді. Бұл факторлар:- қанның О (I) тобы, мұндай адамдардың асқазанның кілегей қабығында НР- ге рецепторлардың саны көп болады деген пікір айтылуда; қаны I топты адамдарда жара ауруы 35%-ға жиі кездесетіні анықталған.- Асқазанның кілегей қабығында агрессиялық факторлардан қорғайтын заттардың тапшылығы: а 1- антитрипсиннің, фукогликопротеиндердің т.б; - Париетальды және тыстаушы жасушалар санының көптігі және соған байланысты тұз қышқылы мен пепсин секрециясының жоғарылығы;- Гастриннің тамақ ішуге байланысты секрециясының шамадан артық жоғарылау ерекшелігі;- Дерматоглификаның жара ауруында кездесетін ерекшеліктері.
Патогенезі агрессивті факторлармен қорғаныс факторларының арасындағы бузылс салдары сонымен катар hp мурын жоғ тыныс жолына еніп сілекеі солі аркылы асказанға енип озіне қоректік орта жасайды нәтижеде қышқылды ортаны өзгертіп пш ты жог асказан эпителин закымдайды секреторлық кабілеті артады осыдан диспепсиялық өзгерістер дамиды к все
Жіктелуі:орнына байланысты асқазандық ол өзі 2 ке бөлінеді мезагастральді пилороантральді
12 –елі ішектік ол өзі бульбарлық постбульбарлық
Асқазан он екі елі ішектік
Ауырлығына карай женіл орташа ауыр
2.Жүректің туа пайда болған ақауы. Өкпе артериясының стенозы. Фалло -Тетрадасы. Клинико-диагностикалық критерийлері. Жүректің туа пайда болған ақаулары. Туғанан пайда болған жүрек кемістігі іште жатқан кезде жүректің жаратылу эмбригонезінің бұзылуынан, туылған уақытына дейін бір қалыпқа келіп үлгермеуінің әсерінен болады. Барлық жүрек ауруларының ішінде бұл аурулар 1-2% шамасында. Барлық туған балалардың 0,3-0,4% жүректің және магистралды қан тамырларының кемістігімен туады. Жүрек кемістігінің жіктелуі өте күрделі болып келеді. Ертедегі жіктелулерде клиникалық белгілері бойынша жүрек кемістігін екіге бөлген: І.цианозбен (синие пороки) 2.цианозсыз Ал қазіргі жіктелу бойынша кіші қан айналым шеңберінің гемодинамикалық бұзылуларына байланысты жүрек кемістіктерін үш топқа бөледі; І.Толу кемістігі (гиперволемиямен) 2.Кедейленген кемістік (гиповолемиямеӨкпе артериясының стенозы. . Клинико-диагностикалық критерийлері.Обективті белглері -ентігу цианоз журек көлемі улғайуы 2-3 қаб сол жақта сис шу өкпк арт 2 тон әлсірейді 1 тон кушейедіРенгенде журек өкпк суреті улғайған қантамыр суреті солғындайдыЭкг журек эл осі оңға қарай жылжыған оң қарынша журекше гипертрофиясы гис блокадасы.М эхокг журекке катетр енгізу өкпе арт тарылуы тыныс алу киындайды ентігу тахикардия . Фалло -Тетрадасы. Клинико-диагностикалық критерийлері.Цианоз ентігу табиғи даму қалып қою тырнақ көгеру сағат әйнегі журек кебіс тәрізді өкпе суреті солғын экг да оңға қарай ығысуы оң қарынша гипертрофиясы төс жанында сис шу өкпе тусында 2 тон әлсіз сис дис қан қысым төмендеуі тіс кариесіне тез ушырау инвекцияға бейім гипоксия талып қалуы гипоксиемиялық криз дамиды операция дер кезінде жасалмаса 12 ден аспайды
3.Дерматомиозит. Диагностикасы, ажырату диагноз.Емі.
Дерматомиозит. Диагностикасы, ажырату диагноз.Дерматомиозита негізгі диагностикалық таңбалағыштарымен терінің және мускулатураның жеңілісінің мінездің клиникалық айқында- қызмет етеді; бұлшықет талшықтың патоморфологиялық трансформация; сарсу ферменттің деңгейінің көтермелеуі; типті электромиографические өзгерістер. Дерматомиозита диагностикасының қосымша(қосалқы) өлшемдеріне дисфагия және кальцинозы қарайды.Дерматомиозита диагнозының анық-қанығы при барымда 3-х негізгі диагностикалық өлшем және терідағы бөртпенің әлде 2-х негізгі, 2-х қосалқы өлшемдердің және терідағы айқында- шүбәландырмайды.Дерматомиозита мүмкіндігінің при терінің жеңілісінің басын аш- шығару болмайды; при көрінген 2-х құрамында сырттың негізгі айқында-, ал да при тіркесте көрінген негізгі және 2-х қосалқы өлшемдердің.Полимиозиттың дерегінің қағидасы үшін 4-х диагностикалық өлшемнің бары керек.Сурет тарапынан қанның желқабаз дәреженің қаназдқымен, лейкоцитозбен, формуланың нейтрофиль жылжуымен влево сипаттайды, СОЭ үдеуінің сәйкес менДИФФЕРЕНЦИАЛДЫ ДИАГНОЗДерматомиозид
- бас ауруға шалдығудың ерте кезеңінде ара клиникалық суретте как при дм амиопатической пішінінде, олай және при классикалық дм терінің жеңілісі және ортақ әлсіздік, ал дендейді миопатияның(проксимал бұлшықет әлсіздік, КФК және мінездің өзгерісінің аумақтауы при бұлшықет биоптатов морфологиялық зертте-) белгілері ара ең төмен дәреже білдір- болу біл- немесе сірә болма-. бас многих аурудың(айрықша егде возраста) жасауға қажетке қосымша обследование ісік табиғаттың шығар- үшін дм.Полимиозит- ПМ дифференциалды диагностикасы астам күрделі мәселені ұсынады және мен ауруға шалдығудың кең ауқымымен еңсеріледі, бұлшықет әлсіздік, КФК аумақтауының, қалыптас электромиографическими және морфологиялық өзгеріс қоса беріл-.
- ақиқаттық проксимал бұлшықет әлсіздікті эпизодтықтан деген ажырата білу тиіс немесе ортақ әлсіздіктің және бұлшықет усталости персистирующей. Бірінші при гипотензияде, гипогликемияде, гипервентиляцияде және қаралады
Емі: негізгі ем — глюкокортикоиды,преднизалон2,5-2,0, ен тиімді метотрексат 2,5-7,5 мг, циклофосфамид, азатиоприн) и препараты, направленные на устранение нарушений микроциркуляции, обмена веществ, поддержание функций внутренних органов, предотвращение осложнений заболевания и терапии.Емдік гимнастика массаж.Реабилитация
4.Дифтерия. Жіктелуі. Асқынулары. Соңы. Емі. Безредко және Урбах әдісі бойынша дифтерияға қарсы сарысу енгізу техникасы (ДҚС).
Дифтерия-күл.
Дифтерия- шырышты қабықтар зақымданып, оларда ақшыл-сұрғылт қабықшалардың пайда болуымен және организмнің жалпы улануымен сипатталатын жұқпалы ауру.
Қоздырғышы-  дифтерия таяқшасы (1884 жылы Леффлермен ашылған) Сыртқы ортада өте тұрақты-ойыншықтарда, ыдыс-аяқта, көрпе-жастықта көпке дейін сақталады. Өте улы экзотоксин бөліп шығарады.
Эпидемиологиясы:
1.Ауру көзі-ауру адам және қоздырғыш тасымалдаушы адам.
2.Аурудың таралу жолдары- ауа-сілекей  және қарым-қатынас.
3.Төзімділік (сезімталдық- 3-7 жасқа дейінгі балалар
4.Иммунитет-тұрақты,
5.Маусымдылық- күз.
Патогенезі: Дифтерия таяқшасы ауыз қуысының көздің, мұрынның шырышты қабықтары және тері арқылы еніп, сол жерде өсіп-өнеді, бөлінгең экзотоксиндері ұлпалардың некрозын тудырады, фибринді қабықша пайда болады.
Жіктелуі:   1.Ауыз қуысының дифтериясы
2. Мұрын қуысының дифтериясы.
3.Жұтқыншақ дифтериясы
4.Көз дифтериясы.
5. Құлақ дифтериясы.
6. Жыныс мүшелерінің дифтериясы.
7. Тері дифтериясы.
8. ЖТБ-ның кіндік дифтериясы.
   Клиникалық белгілері:
Инкубациялық кезеңі 2-10 күн. Егілмеген балаларда ауыр өтеді.
Ауыз қуысының дифтериясының 3 түрі бар:
Топталған түрі- алғашқы күндері пайда болған қабықшалар жұқа, тор тәріздес, бірнеше күннен соң қалыңдап ақшыл түсті, шпательмен немесе тампонмен сүрткенде алынбайтын қабықшаларға айналады. Қабықшалар тек қана бадамша безінің аймағында ғана орналасады. Аралды түрінде қабықшалардың көлемі 3-4 мм, шеттері айқын, бірнеше болуы мүмкін. Қабыршақты түрінде қабықшалар бадамша безін түгел жауып тұрады. Бала мазасыз, жалпы жағдайы аса өзгермеген, тері түсі бозарған, тәбеті төмендеген, жұтынғанда ауырсыну белгілі бар.
Жайылған түрі- қабықшалар жұмсақ таңдайдың, кіші тілдің үстіне жайылған. Бадамша бездері ісінген және қызарған, аздап улану белгілері пайда болады.
Токсикалық түрі-балада улану белгілері айқын, ауыз қуысының және мойынның тері астының ісінуі пайда болады.Лимфа түйіндері үлкейеді. Бірінші күннен дене қызуы 39-41 С, бала әлсіз, басы қатты ауырады, тері түсі боз, ауыз-мұрын үшбұрышының цианозы, жүрек тондары нашар естіледі, тахикардия, жүректің шекарасы ұлғайған, қан қысымы төмендейді. Баланың іші ауырып, жиі құсады. Мойын клетчаткасының ісінуінің 3 дәрежесі бар: І дәрежесінде-ісіну мойынның жартысына дейін. ІІ дәрежесінде-ісіну бұғанаға дейін.ІІІ дәрежесінде-ісіну 2-3-ші қабырғаларға жетеді. Лимфа түйіндерінің үлкендігі кейде тауық жұмыртқасындай.
Нағыз круп – дыбыс желбезектері астының ұлпалары ісініп, тыныс саңлауы тарылады. Улану белгілері орташа. Баланың жалпы жағдайы тыныс жолдарының бітелу дәрежесіне байланысты:
катаральды түрінде-дене қызуы 37,5-38 С, ауру баяу басталады, алғашында дауысы қарлығады,  сонан соң сирек «ит үрген тәрізді» жөтел пайда болады. 2-3 күнге созылады.
Стенозды түрінде-дауысы мүлдем жоғалады, жөтелі дыбыссыз, улану белгілері өсіп, гипоксия дамиды. 2-3 күнге созылады.
Асфиксиялық түрінде-бала мзасыз, цианоз, тахикардия, жүрек тондары өте нашар естіледі, терісі ылғалды. Кейде ұйқышыл, қоршаған ортаға енжар. Пульсі жіп тәріздес, тыныс алуы сирек, қан қысымы төмен, бұлшық еттерінің құрысып-тырысуы мүмкін. Брадикардия дамып жүрегі мүлдем тоқтауы мүмкін.
Асқынулары: инфекциялық-токсикалық шок, миокардит, токсикалық нефроз, перифериялық парездер мен параличтер.
Диагноз қою:
1 Эпид. Анамнез.
2.Клиникалық белгілері.
 3.Лабораториялық зерттеулер-бактериоскопиялық, бактериологиялық, серологиялық.
Емі:
Ауруханаға жатқызып төсек режимін тағайындау, ұйқысын ұзарту.
Диета-жасына сай, жақсы қорытылатын сұйық тағамдар.
Негізгі ем-дифтерияға қарсы антитоксинді сарысуды Безредко тәсілімен егу: әуелі тері ішіне сарысудың 1:100 ерітіндісін 0,1 мл мөлшерінде енгізу, 20 минуттан соң тері астына 0,1 мл таза сарысуды енгізу, 30 минуттан кейін сарысу дозасы бұлшық етке түгел егіледі. Сарысудың дозасы аурудың дәрежесіне байланысты.
Детоксикалық ем.
Симптомдық ем.
Витаминдер комплексі.
Гармондар.
Антибактериальдық ем.
Дифтерияның ауыр түрінде-интубация немесе трхеостомия
5.Ротавирусты гастроэнтерит. Эпидемиологиясы. Патогенезі. Клиникасы. Диагностикасы. Алдын алу. Вирусқа нәжіс алу техникасы.
Ротавирусное ауруға шалдығу(ротавирусный гастроэнтерит) - бала-шағаның басым ауруға шалдығуымен өткір вирустық ауру; ортақ интоксикацияның белгілерімен, желудочно-кишечного тракттің жеңілісімен, гидратсызданумен сипаттайды.Этиология. Қоздырғыш к Reoviridae бала-шағасының, Rotavirus руының қарайды. ротавирусы атауын - дөңгелек от латынша rota алды, себебі вирустық бөлшектер ас электрондық микроскоптың астында сияқты жас дөңгелекшелерді мен жуан төлке, қысқа шабақтармен және жіңішке құрсаумен көрінеді. 65-75 м вирустық бөлшегінің өлшемдері. РНК асырайды. Адамның Ротавирусы жасыл мартышек бүршкінің торларында культивировать болады. Ша антигеннің ұрғашылыктарының ротавирусы 9 бас адамның 1-4 үлгілер және 8-9 кездес- серологиялық үлгілерге деген подразделяются, 5-7 үлгілер айуанаттардан деген ажыратылады. Айуанаттың(ит, мысықтар, аттар, кролиқтар, тінтуірлер, телята, құстар) Ротавирусы адам емеспатогендік. Ротавирусы сыртқы сәрсенбіде төзімді.Эпидемиология. ауруға шалдығу жаядай ара әлемнің многих елінде таратып жібер-, около жарты барлық ішекті бұзылуды бас өмірдің бірінші екі жасының бала-шағаларының ара дамы- ел келе. АҚШТАРДА жыл сайын свыше 1 миллион ауыр ротавирусных диареянің уақиғасы бала-шағалардың арасында ара возрасте от 1 4 жасқа дейін қаралады, бас 150 аурулардың ауруға шалдығу өлімнің тынымының бітеді. Бас ажа бала-шағаның 90% қанда противоротавирусные антиденелер кездеседі, бұл осы инфекцияға туралы кең таратуда айғақтайды. Бас бала-шағаның бөлігінің және бас взрослых инфекция инаппарантно өтіп кету біледі. Типоспецифичен иммунитеті. Германияда және Жапонда антиденелер қарсы ротавирусов 1 дендеді және 3 серотипов. Бөлек-бөлек жылдарда бір және баяғы елде түрлі серотипы дендеу біледі. Олай, Австралии 1975 жылы ротавирус серотипа 3 дендеді, ара 1977 және 1978 - серотипа 2, ал ара 1980 және 1986 тығыз ротавирус серотипа 1 байқалынды. Ауыра баста- тығыз бала-шағалар ара возрасте дейін 3 жастың как дамыт-, олай және ара дамы- елде. Ротавирусами 30-50% кесімдіПатогенезПри түсімде жіңішке ішекке вирустар функционалді оның проксимал бөлімінің қылшқының белсенді торларын дифференциалдалған адсорбирующие деген өтіп кетеді, қайда қоздырғыштың репродукциясы болып жатады. Вирустың көбеюі білдір- цитопатиялық нәтижемен қоса беріледі. Асқорытқыш ферменттің синтезі төмендетіледі, көмірсулерді в бірінші кезекті ыдыратушылардың. Себепті осы ішектің асқорытқыш және сіңуші атқаратын қызметтері іриді, бұл клиникалық осмот мінездің диареясінің дамуымен көрсетіледі.Ротавирусная инфекция к ішекті эпителиянің морфологиялық өзгерістеріне - шағынқылшықтың, крипт және меншікті күй табағымның желқабаз инфильтрациясының гиперплазиясының қысқарт- келтіреді.ротавирусов циркуляциясі, сияқты правило, жіңішке ішектің кілегейлі тысымен шектеулі, алайда арада жеке уақиғаларда вирустар кездестіру болады арада кілегейлі тыстың меншікті күй табағында және тіпті регионарлық лимфалық түйіншектерде. Репродукция вирус оғаш зоналарда және оның себуінің қара- ғана при иммунодефицитах. Клиника: инкубационный период от 15 часов до 7 дней. Начало остое, температура до фебрильных цифр, вялость, слабость, снижение аппетита, рвота и кишечная дисфункция. Диарея – водянистый, обильный, с примесью слизи до 20 раз в сутки. Боли в животе схваткообразные в верхнем отделе живота. Вздутие, урчание при пальпации по ходу кишечника. Часто у маленьких детей идет присоединение респираторно-вирусной инфекции, из-за чего катаральные явления. Тяжесть заболевания обусловлена дегидратацией.
Диагностика: 1.бактериологическая диагностика (исследование фекалий, рвотных масс, промывных вод желудка);
2.серологическая диагностика (РНГА, ИФА).
Неспецифические методы, имеющие вспомогательное значение:
1.копроскопическое исследование (слизь, лейкоциты, эритроциты, эпителиальные клетки),
2. ректороманоскопия.
Профилактика: раннее выявление заболевших, соблюдение санитарно-гигиенических норм, текущая и заключительная дезинфекция в очагах.
Техника взятия мазка кала на вирус:
Уложить пациента на левый бок, привести колени к животу. Пациент может принять коленно-локтевое положение.
2. Извлечь петлю из пробирки (держать ее только за наружную поверхность ватно-марлевого тампона, плотно закрывающего пробирку). Соблюдается стерильность.
3. Развести ягодицы пациента левой рукой, осторожно ввести петлю в анальное отверстие, продвигая ее в прямую кишку вначале по направлению к пупку (1 - 2 см), а затем параллельно позвоночнику, продвигая петлю еще на глубину 4-5 см. Методика забора материала из прямой кишки зависит от ее расположения.
4. Взять мазок легкими вращательными движениями со стенки прямой кишки, затем осторожно удалить петлю.
5. Опустить петлю в стерильную пробирку с консервантом, не касаясь краев и наружной поверхности; пробирки. Плотно закрыть пробирку с консервантом ватно-марлевым тампоном, в который вмонтирован стержень с металлической петлей для забора материала. Петля полностью погружена в раствор.
6. Поставить пробирку в штатив для пробирок, затем штатив в бикс, уплотнив поролоном. Проверить соответствие номера пробирки с номером направления и Ф.И.О. пациента.
7. Закрыть бикс на «замок». На биксе имеются специальные приспособления для надежного укрепления крышки бикса.
ЕСЕП:
Науқас 7 жаста
1.Тексеру планы:
Жалпы обективті қарау.Жалпы қан анализі Кал на я/глистов.Исследование на хламидиоз, грибы рода Кандида с изучением морфологии Чувствительности микробов к антибиотикам.Ренгенография екі жақты
2.Лабараторлы зерттеулердің интерпретациясы
Лейкоцитоз
Соэ жоғарылауы
3.Диференцияльды диагноз жүргізетін аурулар
Пневмания турлерімен
Өкпк туберкулезімен
Хобл
Дифференциалды диагнозды жаса-.Пневмония: - жөтел және жебеле- дем:
возраст < 2 айдың > 60/мин.
2 - 11 айдың возраст > 50/мин.
1 - 5 жастың возраст > 40/мин.
- втяжение төменгі бөлік көкірек
- безгек
- аускультативті белгілер - баяулат- дем, ылғалды күркілдер
- мұрынның қанатының өршіт-
- аһла- дем(бас ерте возраста нәрестелерінің)
Бронхиолит: - астмоидного демнің бірінші уақиғасы бас баланың возрасте < 2 жастың
- Астмоидное дем в кез ауру-сырқаудың маусымдық көтермелеуінің бронхиолитпен
- аумақтау көкірек
- ұзарт- выдох
- аускультативті - баяулат- дем(білдір- өте өлердей - шығар- тыныстың жолының емесөтуін)
- әлсіз реакция немесе реакцияның болмағандығының бронхолитические ақы-пұлдарға
Туберкулез: - созылмалы жөтел(> 30 күн)
- жаман даму/салмақта қал- немесе салмақтың шығынының
- Манту салмақты реакциясы
- аурулы туберкулезбен байланыс анамнезде
- рентгенологиялық белгілер: алғашқы кешен немесе милиарлық
Пневмоторакс: - тосын түп
- Тимпанический дыбыс при Перкуссияде бер бір жақтың көкіректің
- средостения жылжуының
4.Клиникалық диагнозды негіздеңіз
Клиникалық диагнозды негізде-.накануне ауырып қалды, өткір, қашан бас рең толық денсаулықтың кенет қызу дейін 39,4оС өсіп келді. Бала аурудың біт- деген зарлау оң жанда стал. еңірен- дем, терідағы жабынның әлсіздігі білдір- бет қызылыммен, ара маза дүрегей мінездің тұншықпасын мен втяжением икемшіл жер көкірек. Қал- оң жарты көкірек демнің актісінде қаралды. Өкпелерде перкуторлық дыбыстың қысқарт- белгіленді, оң өкпенің төменгі бөлімдерінде ша артқы бетке. Анда ғой - демнің саябырының, күркілдер бол-. ЧД - 42 ара 1 мин. ара ОАК лейкоцитоз жылжумен влево қаралады және СОЭ көтермелеуі кеңірдек аспираттың қабыну процессеПосев: пневмококқтың егілгенінің туралы күшті айтады. Барлық осы деректерлер сал- диагнозды береді
д/з: - Крупозная пневмония, острое течение, ДН II степени
5.ЕМІ: 1Шипаны негізде-.Безгектің (> 38,5) купирование: парацетамол 10-15мг/келә до 4 ретті в күндіампициллин/м(100-400/кг/сутки бас-басы 6-8 сағат). При қоздырғыштың қағидасының(егілгенде) антибиотиқтар оларға қоздырғыштың согласно шыдамсыздықтың өзгереді.
2. Кейін баланың күйінің жақсартуы оральный амоксициллин(келәнің 15 миллиграммы/бас-басы 8 сағат) деген ауысуға қажетке немесе амоксициллин + клавулановая ащылық(3 реттің келәсінің 20-40 миллиграммы/күнде перораль).
3. Шипа күт- нәтижені бой 48 сағаттың әкелмесе немесе баланың күйі нашарлайды, ауысу препарат II цефалоспорины - III тұқым немесе макролидтар. Айталық, цефотаксим(келәнің 50 миллиграммы/бас-басы 6 сағат), цефтриаксон(80 мг/кг/день), цефалексин(4 реттің келәсінің 12.5 миллиграммы/күнде перораль), цефуроксим(100 мг/кг/сутки) немесе ровамицин(150 000 ме/келә перораль 2 әдіске деген бөлдім).
4. Баланың күйі бой 48 сағаттың оңбаса немесе нашарлайды, препарат дейін хлорамфениколға(келәнің 25 миллиграммы/бас-басы 8 сағат/м немесе ара/в) деген өзгереді
Билет №10
1.Нефритикалық синдром клиникасы. Емі.
Синдромның негізгі белгілері;
-Дене ісінуі кейде анасарка,
- АД көтерілу ұзаққа созылмайды
- Гематурия макро және микро
- Протеинурия тәулігіне 2 гр аспайды
- Олигоанурия
Клиникасы. Жалпы белгілеріне; бас ауру, шаршап әлсіреу, тәбеттің төмендеуі т.б. Бетіннің пішіні бозғылт тартады фациес нефритика болады. Зәр азайып, қызғылт тартады. Шумақтың инфильтрациясы төмендеп, олигоурия оның салдарынан азотемия п.б. Ісунуде, АД, тұз және су жиналғанғанына байланысты дамиды. Сонымен қатар РААС жүйесі белсенеді. Протейнурия – шумақтың базальдік мембранасының зақымдану нәтижесінде п.б.Оның ұзақ болулы созылмалы нефритке ауысқанын көрсетеді.Гематурия – ең негізгі белгісі б.т. Капилляр өткізгіштігі жоғарылау нәтижесінде қандағы эритроциттер зәрге шығады. Цилиндрлер – тек бүйрек өзекшелерінде қалыптасатын ұйыған белок тектес элементтер гиалин цилиндрлер. Ал балауыз тектес цилиндрлер бүйректегі ауыр өзгерістерді көрсетеді.
Емі; Ауру қызу кезінде 2-4 аптаға төсек режим тағайындалады. Диета - 7А. Натрийді азайту. Сол арқылы ісіну гипертензияны түсіру. Белокты азайту. Баланы жеткілікті калориямен қамтамасыз ету. Медикоментозды еміне; Антибиотиктер ең бірінші пенициллин, макролидттер 2 – 4 апта мұқият емделеді. Симптоматикалық еміне ; Диуретиктер – салуретиктер фурасемид, гипотиазид, калий сақтайтын верошпирон, триамтерен. Оларды эуфиллинмен қоса беруге болады. Гипотензивті дәрілер – АПФ ингибиторлары, кальций каналдарының блокаторлары.Диспансерлің бақылау – 5 жылға дейін бақыланады. Бастапқы 3 айда 2 рет, одан кейін екі айда 1 рет.Келесі жылдары 3 айда 1 рет қаралады.
2. Ақуыз –энергетикалық жетіспеушілік. Клинико-диагностикалық критерийлері.Диагн.Дифф диаг Гипотрофия-тамақтанудың созылмалы бұзылысының салмақ кемістігімен көрінісі.Бұл арудың негізгі клиникалық белгілеріне:Белок көп қажет етететін органдардың дисфункциясымен обективті пішінінің өзгерістері болады.
бұлщық етттердің айқын гипотониясы
дене массасының төмендеуі
Тез шаршағыштық
Терідегі пигментациялар
Аппетиттің жоғарылауы волчий аппетит жалпы әлсіздік, зат алмасу бұзылыстары болады. Терінің қабыршақтануы , ауыздағы құрғақтық, ісінулер, поллакиурия, жиі зәршығару. Дене температурасының төмендеуі. Тері асты шел май қабатының жоқ болуы. Дене концитутциясы кахексия болады.Диагностика:жалпы анамнез,Физикальды тексеру:антропометриальды,дене салмағы индексі.Лабораторлы тексеріс:ЖҚА,БХА,Оценка висцерального пула белков.Иммунологиялық тексеріс,Эндокриологиялық.ЖЗА,Нәжіс аназилі,тері биопсиясы.
3. - Қант диабет. Емі. Диабет (лат. diabetes mellitus) — бұл қанда қант мөлшерінің көбейіп кетуінен пайда болатын дерт. Бұл аурумен жас та, кемел жастағылар да, кәрі де ауырады. Әсіресе жасөспірім кездегі диабет ауруы өте қиын, мұндай жаста диабетпен ауырғандарға арнаулы дәрі (инсулин) қолдану ұсынылады. Әйтсе де бұл ауру 40-тан асқан, тамақты шектен тыс ішіп, толыса бастаған адамдарға тән болып келеді. Қант диабеті - көмірсутек, май, ақуыздың зат алмасуының созылмалы бұзылуы, яғни қанға көп мөлшерде қант түйіршегінің бөлінуі болып табылады. Диабет инсулинніңасқазан асты безінен жеткілікті мөлшерде бөлінбеуі салдарынан басталады. Инсулинсіз ағза қант түйіршегін өңдей алмайды. Соның салдарынан қанның құрамында қант мөлшері артады.
Емі ;Диета – тез сіңірілетін көмірсуларды шектеу. Инсулина терапия жүргізу. Яғни қысқа және ұзақ мерзімді әсер ететін инсулин енгізу. Қысқа әсер ететіндерге Хумалог, Актрапид, Хумулин R.. Ұзақ мерзімдіге инсулин препараттарын та5айындау керек Лантус, Левемир. Ал ауыр жағдайларында балаларға инсулиннің тәуліктік дозасын қалыпты ұстап тұру үшін инсулиндік помпа қойылыды. Емдеу қысқа әсерлі тәуліктік дозадан басталады: 0,5-0,7 ЕД/кг, разделенной на 4-5 инъекций, за 30 мин до еды: перед завтраком — 50% дозы; перед обедом 15-20%; перед ужином — 20-25%; перед сном — 5-10%. Можно использовать инсулины полупродленного действия (50% суточной дозы за 1 ч до завтрака, 30-35% перед обедом, 15-20% на ночь), возможно однократное введение пролонгированного инсулина в 7-8 ч утра с «подколами» малых доз (2-4 ЕД) инсулина короткого действия перед едой.
Средней продолжительности действия (Прото-фан НМ, Инсуман базал, Хумулин N)
4. Тыныс алу жолдарының дифтериясы (круп). Клиникасы. Салыстыру диагнозы. Шынайы крупта шұғыл жәрдем көрсету.
Круп – жедел ларинготрахеит, кеңірдектің қуысының тарылуына әкелетін инфекциялық ауру. Қарылған және ысқырған дауыспен сипатталатын терең үретін жөтелмен жүреді. Көбінесе 6 аймен 3 жастағы балаларда жиі кездеседі.Жиі 2 жаста болады. Круп негізінен респираторлы инфекциядан кейін басталады.
Круп клиникасында негізінен симптомдар триадасын ажыратады;
Лающий кашель
Охриплость или осиплость голоса.
Тыныс алудын қиындауы.
Круп дене темпеатурасының қалыпты температусында да бастала береді. Шулы тыныс шығады. Афонияға ауысатын дауыстың қарлығуы болады.Тілде қиын алынатын налет, сұр түсті жабындылар жұтқыншақта, таңдайда болады. Терінң бозаруы, цианоз байқалады. Симптомдар әсіресе түнгі уақытта күшеееді. Ұзақтығы 5 – 7 күнге созылады. Диф диагноз.
Грипппен жүргізетін болсақ гриппте симпптомдар өте айқын басталады. Дене темп 40 дейн жоғ, бас ауру, жөтел қалтырау болады. Ал крупп кезінде симптомдар айқын болмайды. Лаб.корсеткіштерінде лейкоцитоз болмайды, ал крупта лейкоцитоз, нейтрофиллез болады.
Вирусты круп бұл ауруда клиникасы өте ұқсас тек лаб.көрсеткіштері арқылы айыруға болады. Алғашқы көмек ; балаға жылы сусын беру, тынытандыру, аяққа ыстық ванна дайындау. Егер бала .үлкен болса 1 шай қасық соданы 1 литр суға араластырып ингаляция жасау қажет. Сосын баланы міндетті түрде госпитилизациялау қажет.
5.Вирусты А гепатиті. Жіктелуі. Балалардағы ағымдық ерекшеліктері. Лабораторлық маркерлер. Биохимиялық зерттеуге көк тамырдан қан алу техникасы.
А гепатиті немесе Боткин ауруы — бұл вирустық гепатиттің баынша көп тараған түрі.Оның инкубациялық кезеңі (ауру жұқтыру сәтінен бастап аурудың бірінші белгілерінің пайда болуы ткезеңіне дейін) 7 күннен 50 күнге дейінгі уақытты құрайды. Аурудың басталуы әдетте дене температурасының жоғарылауымен сипатталады, кейбір белгілері бойынша тұмауға ұқсайды. 2-4 күннен кейін науқас адамның несебі сыраның немесе қою шайдың түсі сияқты болып қараяды, ал нәжісі керісінше ашық түске айналады. Соңынан саы ауру пайда болады, оның пайда болуымен науқас адамның денсаулығы жақсара түседі. А гепатитімен ауыру ұзақтығы 1 аптадан 1,5-2 айға дейін болуы мүмкін, ал аурудан кейінгі қалпына келу уақыты кейде жарты жылға дейін созылады. Вирустық А гепатитінің диагнозы ауру белгілерінің, анамнездің (яғни А гепатитімен ауыратын адаммен қатынастан кейін туындау мүмкіндігі), сондай-ақ диагностика деректерінің ескерілуімен қойылады.Осы топтағы аурулардың барлық түрлерінің ішінде А гепатиті болжам жағынан барынша қолайлы болып табылады, оның арты жақсы болып, белсенді емдеуді қажет етпейді. Қажет болған жағдайда А гепатитінен емдеу емхана жағдайларында сәтті өтеді. Ауру кезінде науқас адамға демалу, анайы диета және гепатопротектор, яғни бауырды қорғайтын дәрі-дәрмектер беріледі. А гепатиті барынша көп таралған елдер санитарлық-гигиеналық өмір деңгейі төмен «үшінші әлем» елдері, алайда гепатиттің бір жағдайы немесе А гепатитінің өршуі Еуропа мен Американың баынша дамыған елдерінде де болуы мүмкін. Вирус жұғуына барынша тән жолы – адамдар арасындағы барынша тығыз тұрмыстық қарым-қатынас және тамаққа ауру жұқтырылған азық-түлікті немесе суды пайдалану. А гепатиті сонымен бірге кір қол арқылы беіледі, сондықтан онымен көбінесе балалар ауырады. А гепатитінің негізгі алдын алу жолдары – бұл гигиеналық нормаларды сақтау. Сонымен бірге балаларға аталған ауруға қарсы егілу ұсынылады. Вирусты гепатит А ның лаб.маркері IgM анти-HAV яғни қазіргі инфекциялық процесті көрсетеді. Биохимиялық зерттеуге көк тамырдан қан алу техникасы: Посадить или положить ребенка (в зависимости от возраста и состояния). Руку положить ладонью вверх. Под локтевой сустав положить валик, рука должна находиться в положении максимального разгибания. На плечо выше локтевого сгиба наложить резиновый жгут через салфетку. Массажировать поверхностные вены от кисти до локтевого сгиба. Кончиком указательного пальца пропальпировать вены локтевого сгиба и выбрать наиболее объемную и наименее подвижную вену. Иголку установить под острым углом к поверхности кожи по направлению тока крови, проколоть кожу и стенку вены. Оттянуть поршень шприца к себе. При правильном введении в шприце появится кровь. Взять 5 мл крови, снять жгут, фиксировать место пункции стерильным ватным тампоном, извлечь иглу из вены. Кровь из шприца осторожно вылить в пробирку по ее стенке, чтобы не разрушились эритроциты и другие элементы крови
ЕСЕП: 2 жасар бала, 7 күн бұрын
1.Тексеру планы;
- Жалпы карау обективті Жалпы қан анализі Жалпы зәр анализ Ренгенография екі жақты,ЭКГ,Қанның БХ анализі,қанның газдық құрамын,спирография,ифа
2. Лабараторлы зерттеулерді интерпретациялау
Гемотокриттік көрсеткіш шамалы жоғарылаған, Гемолгобин төмен норма 140 – 160 г/л, эритроциттер төмен норма 4 – 5 х1012, ТК – 0,8 нормохромды, лейкоцит – 10,8 х 109 жоғарылаған, т/я - 4%, с/я - 52%, эоз - 1%, лимф – 34, моноцит – 7%, ЭТЖ – 17мм/сағ – жоғарылаған норма 2 – 10мм/сағ.
3. Дифференциалды диагнозды жасау.
Пневмония: - жөтел және жебеле- дем:
возраст < 2 айдың > 60/мин.
2 - 11 айдың возраст > 50/мин.
1 - 5 жастың возраст > 40/мин.
- втяжение төменгі бөлік көкірек
- безгек
- аускультативті белгілер - баяулат- дем, ылғалды сырылдар
- мұрынның қанатының өршіт-
- аһла- дем(бас ерте возраста нәрестелерінің)
Бронхиолит: - астмоидного демнің бірінші уақиғасы бас баланың возрасте < 2 жастың
- Астмоидное дем в кез ауру-сырқаудың маусымдық көтермелеуінің бронхиолитпен
- аумақтау көкірек
- ұзарт- выдох
- аускультативті - баяулат- дем(білдір- өте өлердей - шығар- тыныстың жолының емесөтуін)
- әлсіз реакция немесе реакцияның болмағандығының бронхолитические ақы-пұлдарға
Туберкулез: - созылмалы жөтел(> 30 күн)
- дамудың артта қалуы/салмақта қал- немесе салмақтың шығынының
- Манту салмақты реакциясы
- аурулы туберкулезбен байланыс анамнезде
- рентгенологиялық белгілер: алғашқы кешен немесе милиарлық ошақтардың болуы
Терлегіштік, қан түкіру болуы керек.
4.Клиникалық диагнозды негіздеу.
Жалпы обьективті тексерудің, алынған анамнезден және алынған анализдер қортындыларына сүйене отырып баладағы диагноз;
Жедел Ауруханадан тыс 2жақтық ошақтық пневмония.ТЖ2
5.Емді тағайыңданыз
Температураның (> 38,5) басу үшін: парацетамол 10-15мг/келә до 4 ретті в күнді ампициллин/м(100-400/кг/сутки бас-басы 6-8 сағат). 2. Кейін баланың күйінің жақсартуы үшін ауызға амоксициллин(келәнің 15 миллиграммы/бас-басы 8 сағат) деген ауысуға қажетке немесе амоксициллин + клавулановая ащылық(3 реттің келәсінің 20-40 миллиграммы/күнде перораль).
3. Шипа күт- нәтижені бой 48 сағаттың әкелмесе немесе баланың күйі нашарлайды, ауысу препарат II цефалоспорины - III тұқым немесе макролидтар. Айталық, цефотаксим(келәнің 50 миллиграммы/бас-басы 6 сағат), цефтриаксон(80 мг/кг/день), цефалексин(4 реттің келәсінің 12.5 миллиграммы/күнде перораль), цефуроксим(100 мг/кг/сутки) немесе ровамицин(150 000 ме/келә перораль 2 әдіске деген бөлдім).
4. Баланың күйі бой 48 сағаттың оңбаса немесе нашарлайды, препарат дейін хлорамфениколға(келәнің 25 миллиграммы/бас-басы 8 сағат/м немесе ара/в) деген өзгеред
Билет №11
Асқорытудың функциональды бұзылыстары. Клиника, диагностика. Емі.
Функциональды диспепсия, аэрофагия, функциональды құсық жатады.Функциональды диспепсия- эпигастрий аймағындағы ауырсыну және дискомфортпен жүретін асқорытудың бұзылысы. Ауырсыну ол оң жақ және сол жақ қабырғаастында болуы, дискомфорт ол тамақтан кейін аурлықты сезіну, ерте тою сезімі, кекіру, жүрек айну. Клиникасында 3 түрі кездеседі:жаратәрізді, дискенетикалық,бейспецификалық.Жаратәрізді диспепсия кезінде: эпигастрий аймағындағы ашқарынға ауырсыну, тамақтан кейін қоюы, ауырсыну кешкі немесе түнгі болуы мүмкін.Дискенетикалық диспепсия кезінде: іштің жоғарғы бөлігіндегі дискомфорттың болуы.Бала аурлық сезіміне, тез тою, жүрек айну, кекіру, тәбетінің төмендеуіне шағымданады. Егер осы сиомптомдар кездеспесе,онда ол диспепсияның бейспецификалық түрі болып саналады.Диагностикасы: ФГДС, Нр-ға тексеру, Узи,рентгеноскопия.Римдік критерий бойынша ФДға 3 белгі тән:1) ұзақтығы 12 аптадан кем емес тұрақты және қайталамалы диспепсия 2) зерттеген кездегі органикалық АСІ жолдары аурулардың болмауы.3) нәжісіндегі өзгерістердің болмауы.Емі:Диета. Жиі тамақтану күніне 5-6 рет.Майлы ащы тағамдарды, газдалған сусындарды шектеу.Медикаментозды ем- жаратәрізді диспепсия болса, антисекреторлы препараттар:Н2 гистамиблокаторлары (фамотидин 2 мг/кг 2 рет)немесе протонды насосингибиторлары(омепрозол, рабепрозол 0,5-1 мг/кг) . дискенетикалық түрі болса,прокинетиктер: (мотилиум 1 мг/кг 3 рет). Аэрофагия- көп мөлшерде ауа жұтып қою салдарынан кекірумен сипатталатын функциональды бұзылыстың түрі.Клиникасы: Аэрофагиямен бала тамақтанған кезде мазасыз болады.Олардың эпигастрий аймағының ісінуі және перкуссия кезінде қорап тәрізді дыбыс естіледі.Тамақтанғаннан 5-10 минуттан соң сүтті құсып тастайды.Ауамен кекіру болады.Емі:ему техникасын қалыпқа келтіру.Осындай балалардың басын жоғары көтеріп жатқызу.Жоғары жастағы балаларды тамақты асықпай жеу, аз аз порциядан жұтыну.Бала мазасыз болса седативті препартатар тағайындау.Функциональды құсу- көкеттің, іштің көлденң жолақты бұлшықеттерінің және асқазанның бірыңғай салалы бұлшықеттерінің жиырылу салдарынан, асқорыту жолының құрамының шартсыз лақтырылуы.Клиникасы: функциональды құсу әдетте жүрек айнусыз, іштің ауырсынуысыз, ішектік дисфункциясыз тағыда басқа патологиялық симптомдарсыз жүреді.Емі:Арнайы смесьтер (фрисовом, нутрилон-антирефлюкс) және седативті препараттар:Риабол 0,4 мл
2. Жедел гломерулонефрит. Клинико – диагностикалық критериилер Жедел нефритикалық синдроммен жүретін бүйректің иммунокомплексті ауруы.Клинико-диагностикалық критерий:ауру анамнезінде алдыңғы инфекциялы аурумен ауырғандығы;Экстраренальные симптомы:
- отеки;АГ;брадикардия (реже тахикардия);расширение границ сердца, приглушение сердечных тонов, систолический шум.Ренальный синдром представлен протеинурией (как правило, не более 1,0 г в 1 л мочи), гематурией, цилиндрурией.Лабораторияды:лейкоцитоз, нейтрофилез, увеличение СОЭ;
- неспецифические показатели воспаления (диспротеинемия, увеличение концентрации сиаловых кислот и наличие С-реативного белка);высокие титры антистрептолизина-О (маркер острой стрептококковой инфекции) и антигиалуронидазы;
3. Теміртапшылық анемия Диагностика. Дифференциальный диагноз.Теміртапшылықты анемия-темір жеткіліксіздігінен гемоглобин синтезінің бұзылысы болатын гематологиялық синдром.Диагностикасында:гипохромная (цветовой показатель < 0,85) анемия различной степени тяжести, гипохромия эритроцитов, снижение средней концентрации гемоглобина в эритроците (менее 24 пг), микроцитоз и пойкилоцитоз эритроцитов (в мазке периферической крови); уменьшение количества сидеробластов в пунктате костного мозга; уменьшение содержания железа в сыворотке крови (< 12,5 мкмоль/л); повышение общей железосвязывающей способности сыворотки (ОЖСС) более 85 мкмоль/л (показатель «голодания»); повышение уровня трансферрина в сыворотке крови, при снижении его насыщения железом (менее 15%); снижение уровня ферритина в сыворотке (< 15 мкг/л).Ажыратпалы диагноз: При выявлении синдрома анемии проводят дифференциальную диагностику между основными вариантами анемии. Были предложены алгоритмы диагностики анемий, основанные на морфологических изменениях эритроцитов (макро-, микро-, нормоцитоз; гипер-, гипо-, нормохромия; сфероцитоз, серповидноклеточность, овалоцитоз, мишеневидность и т.д.); на наличии в эритроцитах телец Жолли, колец Кебота, базофильной зернистости, телец Гейнца и др.; на характере нарушений эритропоэза (нормобластный, мегалобластный типы; клеточный, малоклеточный, «пустой» костный мозг); на характеристике регенераторных процессов (гипер-, гипо-, норморегенераторный); на наличии патологического гемоглобина (F, Н и др.), на особенностях иммунологических сдвигов (наличие антител к эритроцитам в сыворотке крови больного). Предложенные алгоритмы включают и некоторые клинические особенности: извращение вкуса, характерное для железодефицитной анемии; неврологические симптомы, характерные для В12-дефицитной, «свинцовой» анемии; кровоточивость (при апластической анемии); желтушность кожи и увеличение селезенки (характерно для гемолитической анемии); отечный синдром (при сопутствующей патологии почек, микседеме и т.д.).Железодефицитные анемии отличаются от мегалобластых анемий рядом лабораторных и физикальных симптомов. Так, при мегалобластной анемии увеличен цветовой показатель, эритроциты отличаются большими размерами, наличием в них телец Жолли, колец Кебота (остатки ядерного вещества и ядерной оболочки); анемия сочетается с лейкопенией и тромбоцитопенией (при дефиците витамина В12 или фолиевой кислоты нарушается синтез ДНК во всех клетках крови); повышен уровень свободного билирубина (большие размеры эритроцитов снижают их способность к деформируемости и приводят к более быстрой гибели при прохождении через синусоиды селезенки, чем эритроцитов нормальных размеров). Костномозговое кроветворение совершается по мегалобластному типу; при дефиците витамина В12 или фолиевой кислоты темп пролиферации клеток резко замедляется, созревание ядра затормаживается, а гемоглобинизация происходит рано, так как нет дефицита железа и порфиринов. В связи с этим при незрелом ядре цитоплазма эритрокариоцита уже гемоглобинизирована.Необходимость дифференцировать железодефицитные анемии с гемолитическими анемиямивозникает в тех случаях, когда гемолитический криз сопровождается резким усилением эритропоэза, расходуется много железа, развивается гипохромия эритроцитов и снижается уровень сывороточного железа.При талассемии анемия гипохромная, цветовой показатель ниже 0,8, что дает основание дифференцировать ее с железодефицитной анемией. Отличительными признаками талассемии являются: повышенное содержание сывороточного железа и свободного билирубина;
4. Дистрофияның гипотрофия түрі. Емі.Гипотрофия– дене массасының дефицитімен жүретін қоректенудің созылмалы бұзылысы.Емі:І-дәрежелі гипотрофиямен ауыратын науқастарды үйде емдеуге болады. Санитарлы-гигиеналық ережені қалыптастырып. Таза ауада болу, ұыйқтау, белсенді болу кезеңін, қыдыру, массаж, емдік дене тәрбиесін, жуындыру, шомылдыру және басқа шаралардың уақытында істеліп отыруын қатаң қадағалау керек. Дәрі – дәрмектерден пепсин қосылған тұз қышқылының 1-2 процентік ерітіндісі (жасанды қоспалармен тамақтандырғанда) фестал 0,01-0,015 г., В6-0,001-0,02 г, В15-0,025-0,05 г. витаминдері, никотин қышқылы (10-20 мг тәулігіне), аскорбин қышқылы (тәулігіне 200-300 мг) сияқты дәрілер азайған мөлшерін толықтыру үшін (ас қорытуды қалпына келтіру үшін) беріледі. І сатысы – тамаққа шыдамдылығын тексеру кезеңі. ІІ сатысы – үдетіп (артық) тамақтандыру кезеңі. ІІ дәрежелі гипотрофияда тамақ мөлшері, көмірсулар, белок, калорияға мұқтаждығы шамаланған тиісті салмағына немесе орта салмаққа, ал май қазіргі салмаққа есептелінеді.ІІІ дәрежелі гипотрофияда барлық мұқтаждықтар қазіргі салмағына есептелінеді. Сонымен қатар, айқын білінетін гипотрофияларда, әсіресе токсикоз айқын білінгенде, бұл диеталық ем, міндетті түрде токсикозға қарсы жүргізілген еммен қатар жүруі керек. Гипотрофияның ауыр, әсіресе токсикоз байқалған жағдайларында, дезинтоксикациялау және парентералдық тамақтандыру үшін венаға плазма 10 мл/кг, альбумин 10 мл/кг, липофундин 5-10 мл/кг, гемодез дисоль, ацесоль, реополингюкин 10 мл/кг, глюкозаның 10 % ерітіндісін. Рингер ертіндісін, физиологиялық ертіндіні және т.б. жібереді.Ацидозға қарсы 1 кг дене салмағына 4-5 мл есебінен 4 проценттік сода ерітіндісі қолданылады. Витаминдік ем: В тобы (тәулігіне В1-10-15 мг, В2-10 мг, В6-10-15 мг, В15-25-50 мг) витаминдері, аскорбин қышқылы күніне 0,1*3 рет, никотин қышқылы 0,1*3 рет, рутин 0,01-0,02*2-3 рет, Е, А витаминдерінің майдағы ерітінділері 2-3 тамшыдан немесе каротин қолдынылады. В12 витаминнің қолдану әр жағдайларға байланысты жеке түрде шешіледі.
5) Сальмонеллез. Аурудың клиникалық формаларының жіктелуі. Ауырлық көрсеткіштері. Ауруханаға дейінгі этапта диагностикалау. Емі. Алдын алу. Балаларда асқазанды шаю техникасы. Сальмонеллез – бұл жануарлар мен адамдар арасында болатын жіті ішек ауруы, көп жағдайларда азық-түлік арқылы беріліп, асқазан-ішек жолдарының зақымдануы арқылы сипатталады. Аурудың клиникалық формаларының жіктелуі 1. Асқазан ішектік түрі(гастрит, энтерит, энтероколит, колит, гастроэнтероколит) 2. Респираторлы (тұмау тәріздес түрі) 3. Сүзек тәріздес 4. Септикалық 5. Симпомсыз ен жасырын 6. Бактерия тасымалдаушылық. Ауырлық көрсеткіштері Ауырлығы: жеңіл, орташа, ауыр. Ауырлық критерилеріне интоксикация, эксикоз,және ішек бұзылыстарының дәрежелері жатады. Жеңіл түрі: интоксикация жоқ не әлсіз, дене қызуы субфебрильді, құсуы тәу 1-2 рет, нәжісі тәу 3-5 рет, құрамында пат қоспалары жоқ не әлсіз. Орташа ауырлығы: интоксикация белгілері орташа, темп 38-39 гр, Эксикоз І Дәреже. Құсу тәу 3-5 рет не одан коп, нәжісі тәу 10-15 рет, құрамында көп молшерде пат қоспалар бар немесе нәжісі сулы, көо молшерде( процеске ащ ішек қосылса) Ауыр түрі: интоксикация белгілері айқын, темп 40 гр не одан жоғары, нейротоксикоз, инф токсикалық шок, гемолито-уремиялық синдром, эксикоз ІІ-ІІІ д және токсикоздан басқа вариантары; нәжісі 15 рет не оданда коп, жиі, тоқтаусыз құсу. Диагностикасы: тағамдық анамнезді нақты анықтау. Соңгы диагнозы койылуы лаб дәлелдеуді қажет етеді. ДиагностикаБактериологический метод имеет наибольшее значение. Сальмонеллы можно обнаружить в испражнениях, рвотных массах, промывных водах желудка, в моче, крови, спинномозговой жидкости. Материал берут и делают посев на питательные среды так же, как при шигеллезе и других бактериальных кишечных инфекцияхСерологические методы исследования направлены на обнаружение как специфических антител в крови больного, так и антигена в биоматериалеЕмі.асқазан,ішекті шаю,ауыр жағдайларда тұзды ерітінділері бар сұйықтықтармен шаю.Антибиотиктер,диета,сүт өнімдерін қолданбау,антибактериальді препараттар,Профилактика.санитарлық-гигеналық шараларды орындау,тағамдарды дұрыс өңдеу,сақтауТехника промывания желудка у детей.Науқасты процедураға дайындау:1мән жайды анасына түсіндіру,2ерітіндініідайындап алу,3фартук киіп,қолды жуып,кептіріп,перчатка кию,4баланы комекшінің қолына қойып,аяқтарын,қолдарын ұстап тұрады,ал басын маңдайын алақанды қояды.5балаға фартукты киіндіріп,улкен ыдысты баланың аяқ жақтарына қоямыз.Процедураны орындау:1зонд ұзындығын анықтау(құлақ ұшына,мұрын ұшына ж/е семсер өсіндісіне дейін)2зондтың соңғы бөлігін суға шаю,3баланың аузын шпательмен ашу,4зондты тілдің ортаңғы сызығы бойынша жүргізеді,5зондқа воронканы жалғау,6воронканы асқазан аймағына дейін түсіру,суды құю,7жаймен көтеріп,тез түсіру,шықае сұйықтықты тазға кұю,8процедураны қайталау.Су мөлшері 1л жасына қарай алады.9воронканы алып,садфеткамен зондты алу.Процедураны аяқтау:1баланың аузын шаю,2баланы анасына беру н/е тосекке жатұызу,3асқазан бөліністерін лаб/ға алып бару.
ЕСЕП:Ситуация 6 жасар қыз бала. Шағымдары ұстамалы жөтелу, ысқырықты демалу, ентігу. 1 жасқа дейін атопиялық дерматитпен ауырған.1.Тексеру планын жазыңыз Посев мокроты на определение эозинофилов и кристаллов шарко –лейдена,спирали кришмена; Ифа на иммуноглоб Е; А-з кала на яйца глистов и цисты лямблийспирометрию;рентгенпикфлоуметрию с ведением дневника самоконтроля.;Выявление гиперреактивности дыхательных путей.;Кожные тесты с аллергенами или определение общего или специфических IgE в сыворотке крови 
2.Инструменталді және лабараторлы зерттеулерді интерпретациялаңыз нейтрофилез, лимфоцитопения, эозинофилия
3.Диференцияльды диагноз жүргізіңіз: ЖОБ, богде зат аспирациясы, муковицидоз
Муковицидозда: клиникалық корністерінде бронх обструкциясы жиі. Физикалық дамудан қалу, генетикалық анамнезін талдау, сыртқы тыныс қабілетінің аралас бұзылуы, қайталамалы пневмониялар, копрограммада бейтарап майлар коп диареялар, және терде натрий, хлоридтерді анықтау.
4.Клиникалық диагнозды негіздеңіз БА.атопиялық формасы, орташа ауырлық дәрежесі,оршу кезеңі
5.Емді тағайыңданыз: 5-15 жас аралығында
1- қадам. Жеңіл, интермитирлейтін демікпе.
Ингаляциялық қысқа мерзімді əсер ететін бета-2 агонисттер* қажеттілік туғанда.
2-қадам. Жүйелі түрдегі превентивті ем.
Ингаляциялық стероидтарды қосу* 200-400 мкг/күніне BDP немесе BUD немесе 100-200 мкг/күніне FP – ауыр түрінде мейлінше жоғары дозаларды қолдану қажеть (немесе кромогликат* немесе недокромил немесе монтелукаст, мүмкіндігінше, кортикостероидтарды қолдану керек).
3-қадам. Қосымша ем.
- ұзақ əсер ететін ингаляциялық бета-2 агонисттер;
- ұзақ əсер ететін ингаляциялық бета-2 агонисттердің жауабын бақылау;
- емге жақсы жауап болса – емді жалғастыру керек;
- ұзақ əсер ететін ингаляциялық бета-2 агонисттерді жоғары дозада қолдану нəтиже бергенмен де, күй-жағдай бақылау сəйкес болмаса, ингаляциялық кортикостероидтардың дозасын 400 мкг/күніне жоғарылатып, BDP немесе BUD немесе 200 мкг/күніне FP (егер бұл доза қолданылмаса);
- ұзақ əсер ететін ингаляциялық бета-2 агонисттермен емделу жауабы болмаса - ем жүргізуді тоқтату керек. Монтелукаст немесе SR теофиллин** капс. 100 мг қолданып көру қажет.
4-қадам. Ауруды үнемі нашар бақылау.
- ингаляциалық кортикостероидтар дозасын ұлғайту 600-800 мкг/күніне дейін, BDP немесе BUD немесе 300-400 мкг/күніне FP;
- қосымша емді жалғастыру. Егер жағдай жақсармаса, педиатрға жүгініңіз.
5- қадам. Ауруды бақылаудың нашар бақылауы жалғасады.
- педиатрға жүгініңіз;
- ингаляциялық кортикостероидтардың жоғары дозаларын сақтаңыз;
- сəйкес бақылау үшін аз дозада таблетка түріндегі кортикостеродтарды* қарастырылуы керек.
12вариант
1. Гемофилия,клиникасы,диагностикасы:Гемофилия-8 және 9 қан ұю факторларының жетіспеушілігі салдарынан қан ұюы жылдамдығының төмендеуімен және қан кетудің жоғарылауымен сипатталатын рецессивті жолмен берілетін тұқымқуалайтын ауру..Клиникасы:-тері жабындыларының зақымданудан кейінгі ұзақ қан ағуы;-Бұлшықеттерге, буындарға, ішкі органдарға қан құйылу, гематомалардың пайда болуы..Көбінесе 1ші жылдығының 2ші жартысында ж/е 2ші жылдығының басында,кейде кеш н/е неонатальді кезеңде пб.Қан кетуі жарақат алған мезетте емес,жарты-бир сағаттан соң болады.Қан кету ұзақ болады,гемостатикалық терапияның әсеріненде тоқтамайды.Ауыр дәрежесіне қарай:1дәрежесі-сүйектің өзгеруісіз буын саңылауының кеңеюі,2дәрежесі-эпифиздегі остепороз ж/е эпифизеолиз,3дәреж-буын дезорганизациясының басталуы,синовит,4дәр-буын аймағының тарылуы,шеміршек деструкциясы,5дәр-фиброз..Диагностикасы:ауру анамнезі,ЖҚА,ЖЗА,БҚА,Ли Уайту сынамасы бойынша венозды қанның ұйю уақытын анықтау,тромбопластинді тест,Квика протромбинді тест,тромбинді тест,ДНҚ-диагностика.
2. Рахит,клинико-диагн критерий.Рахит-балаларда 2жасқа дейін көп кездесетін,Д дәруменнің жетіспеушілігі мен күннің ультра күлгін сәулелерінің жеткіліксіз мөлшерде болуы салдарынан дамитын сүйек ауруы.Клинико-диагностикалық критерий:Жүйке жүйесі бойынша:балада қорқыныш,үрей туады,вегетативті бұзылыстар терлегіш,қызыл дермографизм,психомоторлы дамудың арта қалуы.Тірек-қимыл жүйесі бойынша:остеомаляция симптомы-брахицефалия,бассүйегінің деформациясы,краниотабесқабырғаларында Гаррисон жүлгісінің түзілуі,кеуде клеткасының «куриная грудь»,аяқтары О н/е Х тәрізді;остеоидты гиперплазия симптомы-тобе мен мандай сүйегінің томпешіктенуі,»браслетики»,саусақтарында «маржан жіп»тәріздес;сүйек тіннің гипоплазиясы-бой осуінің тоқтауы,сүттісінің артта қалып шығуы.Бұлшықет жүйесі бойынша:бұлшықет гипотониясы,вялость,моторлы дамудың артта қалуы,»лягушачий» живот,бел болігінде функциональды кифоз.Висцеральді органдар жүйесі бойынша:жүрек-тамыр,тынысалу,асқорыту,қанжасау жүйесінің бұзылыстары.Диагностикасында параклиникалық зерттеулер:жалпы қан анализі-гипохромды анемия;биохимиялық қан анализі-диспротеинемия(гипоальбуминемия,а1 ж/е а2 фракцияның жөғарлауы),гипогликемия,кальций-фосфор өзгерісі,сілтілі фосфатаза активтілігінің жөғарлауы;рентгенологиялық зерттеу-түтікшелі сүйектің эпифизінде трабекулалардың құрылымының өзгеруі,метафиздердің табақшатәрізденіп кеңеюі,»зеленая веточка»типі бойынша сынықтар көрінеді.
3. Ерте жастағы балалардағы жедел ошақты пневмония.Этиологиясы ,диагностикасы мен дифдиагноз:Жедел ошақты пневмония-ең жиі кездесетін өкпенің қабынуы,көбінесе ерте,мектепкедейінгі,мектеп жасындағылар ауырады.Этиологиясы: пневмококкктар, стафилакокктар,стрептококктар, көк іріңді таяқшы, микоплазмалар, хламиядияларДиагн: Интоксикация, қызбаның 3 күннен астам болуы, обструктивті синдромболмауындағы ентігудің пайда болуы, өкпеден локальды симптоамды анықтау.Объективті зерттеуде өкпеде қораптық перкуторлы тон,салыстырмалы жүрек шекарасының тарылуы,аускультативті әлсін тыныс,дыбысты майдакөпіршікті сырыл естіледі.Лабораториялық зерттеуде-қанда нейтрофильді лейкоцитоз,ЭТЖ жөғарлауы,сиал қышқылының,фибриногеннің жөғарлауы,диспротеинемия,Среактивті белок реакциясының о болуы.Рентгенологияда өкпенің ісінуімен көрінеді:қабырғааралықтары кең,диафрагманың төмен орналасуы,өкпе алаңның мөлдірлігінің күшеюі,өкпе түбірінің кеңеюі,өкпе суретінің күшеюі,контуры айқын емес.Көбінесе 2ші н/е 9,10 сегменттер зақымдалады.Дифдиагноз:жедел ошақты пневмонияны пневмония басқа түрлерімен ажыратамыз,сомен қоса бронхит,бронхиолит,тыныс өткізгіштігінің бұзылыстарымен,плеврит,туберкулезбен салыстырып ажыратамыз.
Диф диагноз
4) Қанайналым жеткіліксіздігі,емі: Жүректің қажетті жағдайда ішкі органдарды қанмен қамтамасыз ете алмау жағдайы.. Перед началом терапии необходимо: 1) уточнить вид НК (сердечная, сосудистая, сердечно-сосудистая недостаточность); 2) выявить и устранить (по возможности) причину, приведшую к НК (психоэмоциональный фактор, воспалительные заболевания сердца, экстракардиальные причины, ВПС, требующие неотложной коррекции хирургическим методом, аритмии и т.д.); 3) оценить степень тяжести сердечной недостаточности по объективным
В зависимости от этиологических и патогенетических механизмов острой сердечной недостаточности, различных ее вариантов, фармакотерапия должна существенно отличаться. Используются 3 группы
лекарственных средств с патогенетической направленностью терапевтического действия.
К первой группе относятся препараты, повышающие сократительную функцию миокарда: сердечные гликозиды(Строфантин 20-30 мкг/кг - доза насыщения, вводится в течение суток в 3 приема, поддерживающая доза - 10-15 мкг/кг/сут вводится со вторых суток в 2 приема. Дигоксин внутривенно 30-40 мкг/кг - доза насыщения, вводится в течение суток в 3 приема, поддерживающая доза - 10-15 мкг/кг/сут, вводится в 2 приема.), В-адреномиметики(изадрин 0,1-1,0 мкг/кг/мин.), глюкагон.
Ко второй группе средств, применяемых при нарушении кровообращения относятся препараты, производящие гемодинамическую разгрузку сердца. К ним относятся периферические вазодилататоры(гидралазин (апрессин) 0,2 мг/кг внутривенно; фентоламин 2-3 мг/кг внутривенно; дроперидол 0,2 мг/кг внутривенно; нитропруссид натрия 0,5-8 мг/кг/мин внутривенно, капельно; нитроглицерин 5-10 мкг/кг/мин, внутривенно капельно, увеличивая скорость инфузии каждые 5 минут до достижения терапевтического эффекта; пентамин 2-5 мг/кг однократная доза, вводят внутривенно струйно 2-4 раза в сутки; бензогексоний 1-2,5 мг/кг однократная доза, вводят внутривенно струйно 3-4 раза в сутки) и мочегонные средства (фуросемид 1-2 мг/кг, средняя суточная доза 2-3 мг/кг).
Представители третьей группы - дофамин и его аналоги (Добутамин относится к более новым инотропным средствам, используется в дозе 1-15 мкг/кг/мин в виде непрерывной инфузии от 2-3 часов до 1 -4 суток)
5. Паротитті инфекция,эпид,патогенез,клиника,диагностика,лечение,профилактика. Паротит-шықшыт безінің қабынуымен жүретін жедел жұқпалы ауру.Этиологиясы:қоздырғышы парамиксовирус тобына жататын pneumophilis Parotis,РНҚ құрамды.Эпидемиологиясы:антропонозды ауру,инфекция көзі-науқас адам,берілу механизмі-ауалы-тамшылы,контагиозды индекс30-50%,бұл ауруға 1-15жас аралығы сезімтал,көбінесе мектепке дейінгі ж/е бастауыш мектептегі балалар жиі ауырады.1жасқа дейінгілер сирек ауырады,тұрақты иммунитет сақталады.Патогенез:Ауалы-тамшылы жолмен ену аймағына түсіп репродукцияланып,біріншілік верусемияны туғызадыВирустың сілекей бездеріне түсіп,репродукциясы жүріп,қанда екіншілік верусемияны дамытады,осы кезде вирус түшкіру жотелу арқылы сыртқа таралады.Организм вирусқа қарсы иммунды жауапты туғызыпреконвалесценция жүреді.Клиникасы:инк кезең 12-26күн,жедел басталады,темпр 38-39,интоксикация белгілері байқалады.Құлақ маңы бездерінің зақымдалуы,әдетте бір жағынын басталады,1-2 күннен соң процесс екінші жағына ауысады.Без қамыр тәрізді консистенциялы,ісінген, палпациялағанда шамалы ауырады.Үстіндегі тері қалыпты түсті,тартылған,қиын қатпарланады.Құлақ қалқаны жоғары және артқа ығысады,сырғалылық қалқаяды,бастың пішіні алмұрт тәрізді болады.Филатов (құлақ алды мен артының ауырсынуығ) симптомының оң болуыХетчкок (Hatchcock) симптомының оң болуы.Тресильяна - Мурсона (Tresilian - Mourson) симптомының оң болуы.Тағам шайнағанда ауырсыну (3-4 күн),гипосаливация,есту қабілетінің төмендеуі.Аптаның соңына қарай ісінудің қайтуы.Қанның жалпы анализінде:лейкопения,лимфоцитоз.Диагностикасы:Ауру анамнезі-аурудың жедел басталуы.Эпиданамнезі-науқаспен қатынаста болуы.Сыртқы қарау-безді мүшелердің ұлғаюы.Лабораториялық зерттеулер:1.ЖҚА –қанформуласынық оңға қарай ығысуы,лейкопения,лимфоцитоз. 2.Серологиялық зерттеу –КБР антигенге антиденердің диагностикалық титрі.3.Вирусологиялық зерттеу-вирусты қаннан, жұлын- ми сұйықтығынан бөліп алу 4.Диастазаны зерттеу –қан және зәр диастазасыныңжоғарылауы. 5.ИФА,ПЦР.Емі:Жедел кезеңінде төсектік режим(5-7 күн)Диета №5 столЫстық түсіретін дәрілер(парацетамол 10мг/кг) және анальгетиктер(нурофен 5–10 мг/кг),спазмолитиктер (папаверин 5–20 мг,но-шпа).Десенсибирлеуші препараттар(супрастин 2 мг /кг, пипольфен 5-1 мг/кг ,фенкарол).Поливитаминдер.Көрсеткіштер бойынша антибиотиктерАуыр жағдайларда иефузионды терапия(1,5%реамберин,20% глюкоза ерітіндісі).Орхит кезінде глюкокортикостероидты гормон(преднизолон 2-3мг/кг )Профилактика:Науқасты жекешелеу,21 күнге карантин қою,Тұрғындар арасында санитарлық ағарту жұмыстары,Алдын алу мақсатындағы егулер( 1 және 6 жаста MMR II,приорикс 0,5 мл жауырын астына,тері астына)
ЕСЕП:Ситуация 10 жастағы ұл бала басының ауыруына, лоқсуға, әлсіздікке, зәр мөлшерінің азаюына, зәр түсінің өзгеруіне шағымданып ауруханаға түсті.
1.Тексеру планын жазыңыз: ОАК,ОАМ,б/х крови, бак.посев мочи
2. интерпретация: ОАК: анемия, незначительный лейкоцитоз, тромбоцитоз, повышенное СОЭ.ОАМ: протеинурия, эритроцитурия, лейкоцитурия.б/х: белок снижен, холестерин повышен, мочевина повышена, креатинин повышен, серомукоид повышен, АСЛО повышен, СРБ повышен.
3.Диференцияльды диагноз жүргізіңіз Диф.диагноз. Жетекші синдром зәрлік(протейнурия,гематурия) синдром . 1. Пиелонефрит- ерекшелігі бактерурия,уродинамика бұзылыстары,лейкоцитоз, УДЗ мен Рентгенографияда пиелонефритке тән өзгерістер 2.Бүйрек ісіктері – гемоглобин және эритроциттер жоғарылауы, астения симптомдары, УЗИ мен КТда анықталуы. 3.Бүйрек туберкулезі анамнезінде тубпен қатынас немесе тубпен ауырған, асептикалық пиурия, микобактериялардың зәрде анықталуы. 4. Зәр тас ауруы обтурационды анурия, бүйрек коликалары, УДЗда анықталуы 5. Бүйрек амилойдозы гипотензия,макроглоссия,гепатоспленомегалия.
4.Клиникалық диагнозды негіздеңіз Острый гломерулонефрит с нефритическим синдромом, Алғашқы көріністер сатысы , активность II-III степени. Почечная недостаточность острого периода.
5.Емді тағайыңданыз Диета №7а тұз, белок азайту Режим төсектік . Базисты ем . Стрептококкты инфекцияға қарсы,көбіне жартылай синтетикалық пеницилиндер,макролид,цефалоспорин 2 паколение қолданылады. Амоксиклав 20 мг/кг күніне 3 рет .Витаминдер В,С,А,Е.Симптоматикалық ем: АҚ төмендету үшін АПФ ингибиторлары,кальций каналдарының блокаторлары(нифедипин сублингвальды 1-1,5 мг/кг тәулігіне 3-4 рет бөліп береміз). Ісінуге қарсы диуретиктер: фуросемид 1-2 мг/кг. Патогенетикалық ем антикоагулянт Фраксипарин Антигипертензивная терапия: каптоприл по 50-100 мг/сут, эналаприл по 10-20 мг/сут, рамиприл по 2,5-10 мг/сут
Билет №13
Гипотиреоз. Клиникасы, диагностикасы.
.Гипотериоз.Эндокринді ауру,тума немесе жүре пайда болған калқанша безінің функциясының төмендеуі,нәтежиесінде тироксин мен трийодтирониннің бөлінуі төмендейді.Оның іштен және жүре пб т.рі бар.Іштен болатын себебі аз зерттелген.Ал жүре болатыны:созылмалы иод жеткіліксіздігі.Гипотиреозға тән алуан бұзылыс себебі:заттек алмасуының айқын тежелісі,тіндерде муцин жиналуы,паренхиматоздық ағзаларда дистрофиялық өзгерістің өрбуі.Клиника.1.тем төм,әлсіздік.2.Тыныс қиындауымен жүретін теріасты клетчаткасында мекседематозды ісінуі,естудің төмендеуі және дауыс қарлығуы,тері құрғақтығы.3.Ұйқысыздық,есте сақтау қабілетінің төмендеуі,полинейропатия.4.Ентігу және жүрек аймағындағы ауырсыну,гипотония және брадикардия.5.Іштің қатуы,өт жолдарының дискенезиясы,бауыр улкеюі.6.Прогрессирлеуші анемия көрінісі.7.Тырнақ пен шаштың қалпының нашарлауы.8.Әйелдерде минструальді циклдің бұзылуы және бедеулік.Диагностика.Гипотериоз диогностикасы дәрігер эндокринологпен лабороторлы және инструментальді зерттеулерді негіздей отырып жүзеге асырылады:-Қан сарысуындағы жалпы Т4 концентрациясының төмендеуі;-Қалқанша бездің радиоактивті сіңіруінің төмендеуі;-Біріншілік гипотериоздың ерте және көбіне айқын білінетін көрінісі-қан сарысуындағы ТТГ концентрациясының жоғарылауы; -Керісінше ТТГ концентрациясының төмендеуі екіншілік гипотериозға тән;
Жүйелі склеродермия. Клинико-диагностикалық критерийлері.
Жүйелі склеродермия.Терінің айқын тыртықтануы мен атрофиясы түріндегі бұзылыстары және ішкі ағзалардың,ұсақ қантамырдларының фиброздық склероздық өзгерістерімен сипатталатын ауру.Клинико-диагностикалық критериі:Негізгі критерилері:терінің скледермиялық зақымданулары,синдром Рейно,буындық-бұлшықеттік синдром,остеолиз,кальциноз,базальді пневмофиброз,ірі ошақты кардиосклероз,асқорыту трактісіндегі скледермиялық зақымданулар,жедел скледермиялық нефропатия,спецификалықантинуклеарлы антидене,капиляроскапиялық белгілер.Қосымша белгілер:кальциноз,саусақтар ісігі,терінің гиперпигментациясы,телеангиэктаз,трофикалық түзіліс,полиартралгия,полимиалгия,полимиозит,полисерозит,созылмалы нефропатия.Қан анализінде СОЭ жоғарлайд,гиперпротейнемия,гипергаммаглобулинемия,ревмо фактордың болуы.Скледермия кезіндегі триада:терінің скледермиялық зақымдануы,тырнақтық фалангтардың остеолизі,асқорыту трактісінің скледермиялық зақымдануы.
3.Тұқым қуалайтын нефрит.Клиника.Диагностика.Диф диагноз
Тқн-аутосомды-доминантты ,Х-хромосомасымен қиылыса дамитын ауру.Өзгерген геннің салдарынан бүйректің базальдық мембранасында,көз хрусталигинде,есту мүшесінде,олардағы дәнекер тінде туғаннан кемістік болады.Клиникасы-Ауруға бастау кезінде гематурия тән,кейде тек протеинурия болуы мүмкін.Өзгеріс алғаш тек зәрде болатындықтан ауру кездейсоқ,зәр тексергенде анықталуы жиі байқалады.Кейін протеинурия өршіп қан қысымы жоғарылап гломерулонефритке ұқсас болады.Ер балаларда бүйрек жұмысы бұзылып,осмотикалық консентрация төмендейді,бара-бара метаболитикалық ацидоз және бүйрек қызм жеткілік дамиды.Алғашқыда жоғары дыбыстарды естуі төмендейді.Бұл аудиометрия әдісімен ғана білініу мүмкін.Бара-бара кереңдірік байқалады,ол негізінен құлақтағы иірімді кортий ағзасының кемістігіне байланысты.Көзде жиі миопия,хрусталик өзгерісі,пигментті ретинит анықталуы мүмкін.Биопсияда шумақтың базальдық мембранадағы кемістік,интерстицийде фиброз,көбікті клеткалар табылады.Диагностика: Анамнез жинау,отбасында тқ осы ауру барма, Физикальный метод: пальпация, перкуссия, сбор жалоб. Лабораторные методы исследований: клинический, биохимический, генетический, иммуноферментный анализы. Инстр:УЗИ,КТ,Магнит резонансная томог, сцинтиграфия, биопсия. Дифференциальная диагностика наследственного нефрита заключается в разграничении нефрита от нефропатии и гломерулонефрита.
4.Жедел крупозды пневмония. Емі .
Жедел крупты пневмония-өкпенің бүкіл бөлігін немесе белгілі-бір бөлігін қамтитын, циклдық патоморфологиялық өзгеріс жәнеклиникалық ағымының сатылығы тән жедел қабынулық процесс.Емі.Науқасты госпитализациялау,шұғыл пастельдік режим,науқас жатқан бөлме жылы әрі жиі желдетілу қажет,№5диета витаминдер жеткілікті мөлшерде аз тамақтандыру қажет.Тамақ жартылай сұйық әрі құнарлы болу қажет.Этиотропты ем:Антибактериальді терапия,сульфаниламидттермен емдеу.Сульфаниламидттер тамыр ішіне(5-10мл 10% этазол сұйықтығы)және ішке, курс 10-15 гАнтибактериальді терапия-пенициллин 400 000-1000 000 ЕД тәуігіне.Егер пенициллинге резистенттілік анықталса жартылай синтетикалыкоксациллин қолданылады(капсуллада 0.25г, бір капсуладан күніне 4рет,1-2сағат тамаққа дейін).Ампициллин 150-300 мг 3-4рет суткасына.Егер пенициллин эффектілігі төмен болса сульфаниламидтермен немесе стрептомицинмен комбинировать етеді.кейде кең спектрлі антибиотиктер қолданылады тетроциклин,олететрин т.б.Тамырлық дәрілер:кофеин,комфора,жүрек жеткіліксиздігі кезінде-серофантин,дигиталис препараттары
5.Қызамық. Эпидемиология. Патогенезі. Клиникасы. Диагностикасы, емі. Алдын алу. Грег үштігі.
Қызамық-жедел респираторлы вирусты инфекция. Эпидемиологиясы.Өте кең тараған жыл мезгілдеріне байланысты пайда болады.Ауру суық мерзімде жиілейді.Вирус жұғу жолы ауа-тамшылы арқылы болғандықтан,адам тығыз орналасқан жерлерде жатақханаларда,интернаттарда,балабақшаларда,казармаларда эпидемия түрінде өтеді.Жұқпалылығы қызылшамен салыстырғанда төменірек.Иммунитеті бар анадан туылған 6айға дейінгі балалар кызамықпен ауырмайды.Жиі мектеп жасына дейінгі балалар ауырады,баланың жынысына байланысты емес.Қызамықтан кейінгі иммунитет ұзаққа созылады,тұрақты,бірақ 15-20 жылдан соң әлсірейді,сол кезде реинфецирлену болуы мүмкін.Ифекция көзі ауру адам.Патогенезі.Вирус тыныс жолдарының шырышты қабаттарына жабысып бейімделеді,лимфойдты клетка гиперплазияға және пролиферацияға ұшырайды,лимфоденит дамиды,әсіресе қоздырғыш енген жердегі лимфо түйіндері үлкейеді.Инкубациялық кезеңнен бастап вирус қанға өтеді,сосын көптеген мүшелерді зақымдайды,көбіне теріні.Қантамырдың эпителиін зақымдау салдарынан қантамыр өткізгіштігі артады,терінің ісінуі болады.Вирустардың тері эпителиіне тұрақтану салдарынан экзантемалар шығады.ҚЫзамықта клеткалық және гумаралдық иммунитет түзіледі.IgM алғашқы 5-6күнде п.б.Сосын IgA, IgG п.б.Клиникасы.Мынадай кезеңдер тән:инкубациялық,продромальды,бөртпе шығу кезеңі және реконвалесценция.Инкубациялық кезең 14-21 күн.Продромында шүйде,құлақ маңы және мойынның артқы бөлігінің лимфа түйіндері үлкейеді,кейде продром аяғында энантема п.б.дене қызуы 37.1-37.5-ке дейін,шамалы катаральді белгілер байқалады.Ауру өршіген кезде тем 38ге дейін көтеріледі,катар белгілері күшейеди,жеңіл конъюктивит байқалады.Бөртпе бірінші мойынға,шаш арасына шығады,бірнеше сағат ішінде бүкіл денеге тарайды.Қызамыққа тән бөртпелер орналасатын жерлер-арқада,жамбаста,аяқ қол жазылатын беттері.Бөртпе ұсақ папулезді,домалақ немесе сопақ шеттері тегіс 2-5мм,түсі ақшыл қызғылт,бөртпе сирек болады қосылмайды.Тері түсі өзгермейді,сирек қышу сезімі болады,1-3күнде жойылады.Ересектерде,әсіресе жас қыздар мен әйелдерде полиартрит болады.Мектеп жасындағы ұл балдар аталық безінің ауырсынуына шағымданған.Реконвалесенция кезеңінде қызамықпен ауырғанын үлкейген лимфа түйіндерден байқауға бролады,дене қызуы қалыпты,оргонопатология болмайды.Лимфаденопатия 2-3аптада жойылады.Гемограммада өзгерістер болады.Бөртпе шығу кезінде лейкопения,нейтропения,салыстырмалы лимфоцитоз,моноцитоз,плазматикалық клеткалары п.б.Диагностикасы.Серологиялық әдіс.Иммуноглобулин М және G анықталады.ИФА,РСК,РТГА,РИА көмегимен.ЖҚА:лимфоцитоз,лейкопения,СОЭ жоғарылауы,ересектер қанынан плазмациттер анықталуы мүмкін.Қосымша әдіс пневмония диогностикасы үшин өкпе ренгенографиясы,неврологиялық өзгерістерді анықтауда ЭЭГ.ЕМІ.Асқынбаған кезде емі симптоматикалық.Ауру үй жағдайында бөртпе шыққаннан 5 күнге дейін жекеленеді.Алдын алу шаралары.12 айында қызылшаға қарсы вакцинамен бірге активті иммунизациямен бірге жүргізіледі.Ірі вирусты 27/3вакцинасымен.Анасының қызамықпен зақымдалуы кезінде балада кемистік синдром орын алуы мүмкін-синдром триада Грега:жүрек-қантамыр жүйесінің,көз,құлақ аппаратының зақымдануы.
Клиникалық есеп: 9 жастағы бала ішінің ауыруына
1.ЖҚА,ЖЗА,нәжіс.Бактерияны анықтау,зәрді стерильдікке тексеру және антибиотикке сезімталдылығын анықтау.Зәрді Зимницкиймен,Нечипоренкомен тексеру.Зәрді Кох бактериясына тексеру.БХА:мочевина,креатенин,жалпы белок,белок фракциясын,холестерин,бета-липопротеин,сиал қышқылы,фибрин,серомукоид,с реактивті белок.Тареева-Реберго пробасы:шумактық фильтрацияны анықтау,эндогенді креатенин бойынша сақиналық реосорбциясын аныұтау.Бүйрек аймағының ренгенографиясы.Көз түбін тексеру.ЭКГ.Бүйректің ультродыбысты және радиоизотопты сканированиесі.Цистоскопия.Пиелография.Экскреторлы урография,
2.ЖЗА:лейкоцитурия
ЖҚА:нейтрофиллезді лейкоцитоз,лимфопения,ЭТЖ жоғ
БХА:Жедел реактивті белок ++(қабынуды көрсетеді)
УДЗ:сол жақ бүйрек нефроптозы анықталады
3.Бүйрек ісігі,көбіне ерлерде,АҚ,гемоглобин жоғарылауы,эритроцит жоғарлауы,гемотурия жиірек,варикоцель,астения симптомы.Паранеопластикалық нефропатия кобине улкен адамдарда,нефротикалық синдром,астения симптомы,ісік,арықтау,онкологиялық ауру.Бүйрек туберкулезі түберкулезбен ауыратын науқаспен қатнас болғанда жұғады,бүйректен тыс аймақтық туберкулез,туберкулезге тән интоксикация,тұрақты қышқылдық реакция,асептикалық пиурия,зәрдегі туберкулез микобактериясы,туберкулез микобактериясының антигеніне қарсы антидене түзілу.Зәртас ауруы бүйрек шаншуы,конкременттердің шығуы,обтурационды анурия,зәрден тұздың байқалуы,гиперуриказурия.Гломерулонефрит ісіну,массивті жиі өрістеуші протейнурия,нефротикалық синдром,АГ,отр.посев мачи,бүйрек симметриялы зақымдануы,жедел урография кезіндегі патологияның теріс болуы.Диабеттік нефропатия анамнезінде қант диабеті,микроальбуминурия,АГ,тез өрістеуші бүйрек жетіспеушілігі.
4.клин диагноз: Вторичный обструктивный пиелонефрит на фоне гипоплазии и тазовой дистопии левой почки. БЖ0(ПНО).
5.Емі:Емнің мақсаты-зәршығару жолының санациясы,сұйықтыққа тәуелділігін дезинтоксикация мақсатында көтеру.Антимикробты терапия жартылай синтетикалық пенициллин+ингибитор в-лактомаз-амоксициллин және клавулан қышқылы:аугментин 25/кг/сут,ішке-10-14кун,амоксиклав 20-40 мг/кг/сут ишке10-14 кун.Цефалоспариндер 2 пок:цефотаксим,цефамандол 80-160 мг/кг/сут.в/в.в/м- 4 рет сут-7-10 кун.Аминогликозидтер:гентомицин-3-7.5 мг/кг/сут.в/в.в/м 3 рет сут 5-7 кун. цефалоспорины 2-го поколения: цефуроксим (зинацеф, кетоцеф, цефурабол), цефамандол (мандол, цефамабол) — 80–160 мг/кг/сут, внутривенно, внутримышечно — 4 раза в сутки — 7–10 дней;цефалоспорины 3-го поколения: цефотаксим (клафоран, клафобрин), цефтазидим (фортум, вицеф), цефтизоксим (эпоцелин) — 75–200 мг/кг/сут, внутривенно, внутримышечно — 3–4 раза в сутки — 7–10 дней; цефоперазон (цефобид, цефоперабол), цефтриаксон (роцефин, цефтриабол) — 50–100 мг/кг/сут, внутривенно, внутримышечно — 2 раза в сутки — 7–10 дней;аминогликозиды: гентамицин (гентамицина сульфат) — 3,0–7,5 мг/кг/сут, внутривенно, внутримышечно — 3 раза в сутки — 5–7 дней; амикацин (амицин, ликацин) — 15–30 мг/кг/сут, внутривенно, внутримышечно — 2 раза в сутки — 5–7 дней.
Билет №14
Күні жетіп туған нәресте. Транзиторлы жағдайы.
Жаңа туған кезең: ерте-алғащқы 7-10 күн, кеш – келесі 3 апта болып бөлінеді. Ұзақтығы 7 күн болатын ерте бейімделу кезеңі, жетіліп туған, морфологиялық және функционалды жетілген, босануға тиімді жастағы, босанғанда ауатқу болмаған, дені сау ана жатырында дұрыс дамыған сәбилерге тән.
Жетілген нәресте – бұл жатырдағы 38-40 аптада бар мүшелері мен жүйелері дұрыс және тиімді қалыптасқан нәресте, соныдқтан босану кезінде организм мен жүйелер ақауланбауына мүмкіндік береді.
Жаңа туған нәресте жатырдан тыс өмір сүре алса, оны функционалды және морфологиялы жетілген дейді.
Жетілгендік – жаңа туған нәрестенің бейімделу және тірі қалуына жауапты физиологиялық үйенің функционалды жеткіліктігінің дәрежесі. Жетілгендік туралы түсініктің негігізінде П.К.Анохинныің системогенез туралы ілімі жатыр. Ілімнің мәні – жаңа туған нәресте тек өмірлік қажет жүйелердің толықтығының айқын дәрежесінде ғана тірі қалады. Өйткені бұл жүйелер жатырдан тыс өмірге дайын болмаса, олардың қоршаған ортаға бейімделуі мүмкін емес.
Жетілгендікті бағалау әдістерін пренатальды және постнатальды деп бөледі. Пренатальды әдіске амниотикалық сұйықты (АЖ) зерттеу жатады, оның құрамы жеке органдар мен организм жүйелерінің даму дәрежесін көрсетедеі. АЖ-дағы креатинин мен фосфолипид деңгейін анықтау, іштегі нәрестенің жетілу дәрежесін анықтауға мүмкіндік береді. Жүктілік мерзімнің ұлғайған сайын АЖ-дағы креатинин мөлшері көтеріледі.
Жеткілікті бағалаудың постнатальды әдісі, гестациялық мерзімді клиникада анықтау жүйесінен тұрады, Любченко шкаласы бойынша Г.М. Дементьева кестесімен, Д.Балларда және К.Новак, Дубович бойынша анықталады.
Нәрестенің транзиторлы жағдайы транзиторлы қыздырмамен (лихорадка) сипатталадыжәне ол негізінде нәрестенің ұзақ ашығуы, сұйықтың жеткілісіз болуы және тағамдағы белок мөлшерінің көптігі жатады, 3-4-ші күнде дене қызуы 39-40 градусқа дейін көтеріліп,салмақтың ең көп кемуіне сай келеді. Транзиторлы қыздырма кезінде нәрестеге сұйық беруді, глюкозаны жартылай. Рингер ертіндісімен немесе физиологиялық ертіндімен, регидронмен, тәулігіне 1 кг салмаққа 80-100 мл. Ұлғайтукерек. Күтімақауларынжойып, ыстықтауғажолбермеу.
Асқазан және и 12-ішектің ойық жарасы. Клинико-диагностикалықкритерийлері.
Асқазан мен 12 елі ішектің ойық жара ауруы (ОЖА)- созылмалы рецидивті кесел, жергілікті қорганыс факторлары мен агрессия арасындағы тепе-теңдік жойылуынан болган асқазан шырышы мен 12 елі ішек шырышының тін мүкістігі.
Қазіргі кезде гендік факторлардың мәндісіне асқазан сөлінің жоғары агрессиясын жатқызады, бұның көрсеткіштері:
Тұз қышқылының максимальды секрециясының жоғары деңгейі.
қан мен зәрде пепсиноген 1-дің жоғары мөлшері;
үстемелеуге сай гастриннің аса көп бөлінуі. Ең мәндісіне жататыны 2- көрсеткіш, бұл жайт аутосомды-доминантты беріліп, дуоденалдық ойық жарамен науқастардың 50%-да анықталады; жара болу қаупін 8 есеге асырады.
Қан тобының О (I)- тобына жататындарда бұл кесел 1,5 есе артық, әрі оларға ауру ағымының аурлығы ауырлығы тән.
Асқазан сөлінің АВ (О) жүйесінің антигендік түзу қабілетінің жоқтығы, бұл шырыш пен гликоопротеиндер бөлінісіне қатысты. Бұндай науқастарда (секреторлар еместер) дуоденалды ойық жара ауруы секреторларға қарағанда 1,5 есе жиі, егер секреторлық статус О (Ш) қан тобымен бірге болса, кесел жиілігі 2,5 есе артады.
Науқастарда В5, В15, В15HLAантигендері жиі анықталады.
ОЖА-ның негізі әрі белгісі асқазан не 12 елі ішек шырышының жара текті мүкістігі. кейде жараның қауырт пайда болуы мүмкін десек те, көбінесе бұл бірте-бірте үдейтін процесс; алдымен- жара алды жайы болады (В.м. Успенский, В.А. Новик енгізген түсінік). Бұл кезең шамамен 5 жылға созылады. кейбір критерийлері:
ОЖА-мен тұқымқуалауға бейімділік, әсіресе жақын туыстар ішінен.
Асқазанның қышқыл өндірі қабілетінің жоғарылауы, әсіресе базалдық.
Қан мен пепсиноген 1-дің деңгейі.
Асқазан сөлі мен бикарбонаттар түзілмеуі.
Қанның О (I) тобына жату, астениялық конституция және ваготония белгілерінің де мәні бар.
Тұқымқуалауға бейімділіктің іске асуы Нр- ассоциациалы гастродуоденит арқылы болатындықтан, соңғысын да жара алдының мәнді шартына жатқызу жөн (аурулардың 56 %-да).
ОЖА-ның классикалық клиникалық сипатына ең типті ауыру синдром (Мойниган ритмі) тән: ауыру сезімі ашқарынға не тамақ ішкеннен 1,5-2 сағат өткен соң білінеді, кейде түнде мазалайды, бірақ ең мәндісі- қоюы не бәсендеуі тамақ ішкен соң (буферлік әсер). Ауыру сезімі антацид не спазмолитиктен де тиылады. Ауыру күші шамалыдан жоғарыға дейін, бірақ асқынбаған ОЖА-на шағымсыз сипат тән емес. орны, әдетте, эпигастрий, кейде іштің оң бөлігі, кейде төс арты не жүрек тұсына (қосалқы гастроэзофагалды рефлюкс болса), берге берілуі байқалады.
Диспепсиялық бұзылыстарда ең жиісі қыжыл, бұл көбіне кеселдің рефлюкс-эзофагитпен қосарлануынан. Кейде кекірік, қышқыл аралас құсу, әдетте, бір рет, жеңілдік әкелумен. Қайталап құсу пилородуоденалдық стеноз жөнінде ойландыруы тиіс. Жүрек айнуы бұл кеселге тән емес, тәбеті, әдетте, жақсы. Іштің пальпациясында эпигастрийді аурсыну, жиірек пилоро-дуоденалдық маңда. Мендель сиптомы бұл кеселге патогномды емес.
ОЖА-ның диагнозы эндоскопия көмегімен асқазан не 12 елі ішекте жаралы мүкісті анықтауға негізделеді. Жара көбінесе 12 ілі ішектің буылтығында (81%), сирек асқазанда (13%) орналасады, екеуінде бірдей-6%, көлемі, әдетте, 0,4-1,2 см. (кіші- 0,5 см, орташа 0,5-1 см, ірісі-1-2 см)
Эндоскопиялық жаңа жара. (I-стадия)-дөңгелек, шырыштың едәуәр терең мүкісі, әдетте, ақшыл фибрин жабынымен, төңірегі қабынулы. Асқазан мен 12 елі ішектің басқа жерлерінде де белсенді қабыну белгілері анық.
Нр-ге тексеру.Нобайдың міндетті құрамы, аурулардың барлығында дерлік анықталады.
3.Жедел ревматикалыққызба. Диагностикасы, ажырату диагноз.
: Жедел ревматизмдік қызба (ЖРҚ) – негізінен балаларда жиі дамитын (7-15), бейім адамдарда дамитын, басымырақ жүрек-тамыр жүйесінде (кардит), буындарда (полиартрит), мида (хорея) және теріде (сақиналы эритема, ревматизмдік түйіндер) орналасатын, дәнекер тінінің жүйелі қабынуы түрінде өтетін А тобындағы β-гемолитикалық стрептококкпен туындайтын тонзиллиттің немесе фарингиттің инфекциядан кейінгі асқынысы.Диагностикасы РҚ диагнозын коюда А.А. Кисель тұжырымдаған синдромды принцип қолданылады, онда 5 негізгі диагностикалық критерии бөлінеді: ұшпалы полиартрит, кардит, хорея, сақиналы эритема, ревматизмді түйіндер.
Ревматизмнің диагностикалық критерилері:
Үлкен критериялары Кіші критериялары А-стрептококкты инфекцияның басталғанын дәлелдейтін мәліметтер
Кардит
Полиартрит
Хорея
Сақиналы эритема
Ревматизмдік түйіндер
Клиникалық:
-артралгия
-қызба
Зертханалық:
-жедел фазасындағы реактанттардың жоғары деңгейі: ЭТЖ, реактивті белок-С
Аспаптық:
-ЭКГ-да PRинтервалының ұзаруы
-допплер-ЭхоКГ-да митральді және қолқалық регургитация белгілері Оң мәнді А-стрептококкты дақылд арынан алынған
Стрептококкқа қарсы антиденелер титрінің жоғарылауы
Зертханалық көрсеткіштері: Қабыну процессінің белсенділігін анықтау үшін, лейкоциттер санын анықтау, ЭТЖ, серомукоид белоктарын, фибриноген а1 және а2 – глобумендер мөлшерін анықтау, СРБ, т.б. лабораториялық тестілер қолданады. Қанда стрептолизин, стрептокиназа, стрептогиалуронирозаға антиденелердің анықталуы – диагноздың қосымша критериі болып табылады. Стрептококкқа қарсы антиденелердің ең жоғарғы титрі ревматизмнің ІІІ дәрежелі активліктегі жедел ағымы кезінде байқалады. қанда АСЛ-О, АСТ, анти-ДНК-аза В бірге табылса, стрептококкқа қарсы гипериммунды жауап анықталады. Диф даг ревматизм белгілеріне, оның алғашқы басталу түрлеріне көп мн беріледі, Ревматизм полиартритпен басталса, ал кардит белгілері бұл кезде болмаса оны реактивтік және ревматойдтық артритпен ажырату керек. Белгілері реактивті артритпен бастапқы кезде ажырату қиынга соқтырады. Алайда реактивті артрит кезінде көбісі өткінші инфекциялармен байланысты болады, олардың қосымша белгі ретіндеде шығатыны, ал негізгі аурудың- иерсиноз, Рейтер синдромы, сальмонеллез белгілері ескеріледі. Этиологиясы және анамнезді білу маңызды. Ал РҚ да ауру ангенадан соң п.б, және ірі буындардың симметриялық түрде ісініп, бірақ тез(2-3 күнде) емсіз ақ жойылуы ескеріледі. Егер буын ісінуі бірнеше рет болмай, біраз уақыттан соң қайталаса, ал сол кезде жүрек зақымдалуы болмаса ,онда РҚ ға тән емес, сондықтан бұл диагнохды қоймаймыз. Ревматойдтық артритте буын үнемі ісініп оның деформациясы байқалады, қимылы қиындайды, ірі буындармен қатар ұсақ буындар да ісінеді, таңертеңгі уақытта буын құрысу п.б. Ревматизмде бұндай белгілер тән емес. Ревматизм кардитін бактериалдық эндокардит пен миокардиттерден ажырату керек. Эндокардит, митральды қақпақшаның кейні қолқа қақпақшасының қабыныуы негізіне ревматизмге тән екенін ажырату екеін киынга соқтырмайды. Сонымен қатар басқа да клиникалық әсіресе бак эндокардиттің қосымша белгілерінң ревматизмге ұқсас еместігі бұларды оңай ажыратуга болады. Жедел миокардит және тонзилитпен байланысты миокардит озгерістерін РҚ мен ажырату біраз киындықтар әкеледі. Бұл кезде басқа сиптомдарға және миокардит белгілерінің сандық сипаттамасына коңіл аударамыз. Ревматизм миокардиті полиартрт, артралгиямен жиі қштасада, оның жүрек көлемі үлкеюімен, атривентрикулярлық откізгіштіктің созылуымен жиіоек ерекшеленедіін,ал осы белгілерінң басқа миокардитте сиректеу кездесетінін ескереді. Сонымен қатар анамнез жинаудың РҚ да эндокардитт қатар жүретін ескерудің және байқау емінң миокардит белгілеріне беретін динамикасын салыстырудың маңызы бар.
4.Бронх демікпесі.
Бронх демікпесі – аллергендер мен кейбір дәрі - дәрмектердің, түрлі инфекциялар мен кәсіптік факторлардың және құбылмалы ауа-райының, эндокриндік, психогендік факторлардың әсерінен ,сондай ақ иммундық және бейиммундық механизм негізінде бронхтардың реактивтілігі өзгеретін созылмалы қайталамалы сырқат.
Емдеу тактикасы
Ем мақсаты:
1. Бронхиалды обструкцияны тоқтату;
2. Сəйкес базистік емді таңдау;
3. Өмір сүру сапасын төмендетуге, мүгедектікке əкелетін аурудың ауыр түлерінің алдын алуы;
4. Тұншығу ұстамаларын тоқтату;
5. Тыныс алу қызметін қалпына келтіру.
Дəрі-дəрмексіз ем:
- антигендік режим;
- гипоаллергендік диета;
- дренаждық функцияны жақсарту жəне бронх терегін санациялау үшін массаж жəне ЕДШ қолданылады.
Дəрі-дəрмектік ем
Жасы 1-4 жас
1- қадам. Жұмсақ интермиттирлейтін демікпе.
Қажеттілік туғанда ингаляциялық қысқа əсер ететін бета-2 - агонистері.
2- қадам. Жүйелі түрдегі превентивті ем.
Ингаляциялық стероидтарды енгізу 200-400 мкг/күніне BDP немесе BUD немесе 100-200 мкг/күніне FP – ауыр түрінде мейлінше жоғары дозаны қолдану керек немесе кромогликат* немесе недокромил немесе монтелукаст тамыш түрінде күніне 1 тамшыдан 2 рет, мүмкіндігінше кортикостероидтарды қолдану керек.
3- қадам. Қосымша ем.
2 жастан төмен балаларда 4-қадамға ауысу қажет.
2- 4 жасар балаларда монтелукастты қолданып көру қажет.
4- қадам. Нашар, ауруды үнемі бақылау керек.
Педиатрға қаралыңыз.
5-15 жас аралығында
1- қадам. Жеңіл, интермитирлейтін демікпе.
Ингаляциялық қысқа мерзімді əсер ететін бета-2 агонисттер* қажеттілік туғанда.
2-қадам. Жүйелі түрдегі превентивті ем.
Ингаляциялық стероидтарды қосу* 200-400 мкг/күніне BDP немесе BUD немесе 100-200 мкг/күніне FP – ауыр түрінде мейлінше жоғары дозаларды қолдану қажеть (немесе кромогликат* немесе недокромил немесе монтелукаст, мүмкіндігінше, кортикостероидтарды қолдану керек).
3-қадам. Қосымша ем.
- ұзақ əсер ететін ингаляциялық бета-2 агонисттер;
- ұзақ əсер ететін ингаляциялық бета-2 агонисттердің жауабын бақылау;
- емге жақсы жауап болса – емді жалғастыру керек;
- ұзақ əсер ететін ингаляциялық бета-2 агонисттерді жоғары дозада қолдану нəтиже бергенмен де, күй-жағдай бақылау сəйкес болмаса, ингаляциялық кортикостероидтардың дозасын 400 мкг/күніне жоғарылатып, BDP немесе BUD немесе 200 мкг/күніне FP (егер бұл доза қолданылмаса);
- ұзақ əсер ететін ингаляциялық бета-2 агонисттермен емделу жауабы болмаса - ем жүргізуді тоқтату керек. Монтелукаст немесе SR теофиллин** капс. 100 мг қолданып көру қажет.
4-қадам. Ауруды үнемі нашар бақылау.
- ингаляциалық кортикостероидтар дозасын ұлғайту 600-800 мкг/күніне дейін, BDP немесе BUD немесе 300-400 мкг/күніне FP;
- қосымша емді жалғастыру. Егер жағдай жақсармаса, педиатрға жүгініңіз.
5- қадам. Ауруды бақылаудың нашар бақылауы жалғасады.
- педиатрға жүгініңіз;
- ингаляциялық кортикостероидтардың жоғары дозаларын сақтаңыз;
- сəйкес бақылау үшін аз дозада таблетка түріндегі кортикостеродтарды* қарастырылуы керек.
Жүйелі түрдегі күнделікті дəрілік емдеудің бастылу критерийлері
• апта сайын ауру белгілері байқалатын балаларға жүйелі түрде дəрілік емдеу тағайындалуы керек;
• балада дене жүктемесінен кейін ауру белгілері неғұрлым көп жəне балада атопияның түрі ауыр болса, отбасылық бейімділігі болса - соғұрлым ингаляциалық кортикостероидтармен* дəрілік емдеуге тағайындалу қажет.
• мектеп жасындағы балалар жүйелі түрде дəрілік емге ауыстырылып, емдеуші дəрігеріне өз күй-жағдайы туралы хабарлап тұруі қажет.
Негізгі жəне қосымша дəрі-дəрмектер тізімі
Негізгі дəрі-дəрмектер тізімі:
1. ** Сальбутамол/ фенотерол 5 мг табл.; 0,5 мг/10 мл инъекцияларға арналған ерітінді.
3. ** Беклометазон флакон 200 доза.
4. ** Флютиказон 50 мкг 1 доза флаконда 120.
5.. Сальметерол + флютиказон 25мкг/50 мкг 120доза, 25/125 мкг/ 120 доза, 25/250 мкг /120 доза аэрозоль, 50мкг /100 мкг 60 доза, 50/250 мкг 60 доза, 50/500 мкг 60 доза ұнтақты ингалятор.
6. ** Салметерол 25 мкг/доза, ингаляцияларға арналған аэрозоль.
7. ** Теофиллин 300 мг табл./ 100 мг, 200 мг, 300 мг капсулы; 350 мг капсула ретард.
8. * Кромоглиций қышқылы 1 мг, 5 мг көз тамшылары.
9. * Ипротропий бромиді 100 мл аэрозоль.
10. Назалды спрейлер (* Кромоглиций қышқылы 1 мг, 5 мг; * кортикостероидтар 50,0).
Қосымша дəрі-дəрмектер тізімі:
1. Будезонид 50 мкг 1 доза, 200 дозалы, флаконда.
2. * Тербуталин 2,5-5 мг табл.
3. Эбастин 10 мг табл.
4. Антигистамин 10 мг табл.
5ЖИТС. Эпидемиологиясы. Патогенезі. Ағымдық варианттары. Диагностикасы. Алдын алу.
Спид (синдром приобретенного иммунного дефицита) (AIDS - Acguired Immunity Deficit Syndrome) – иммунды жүйе зақымдануымен жүретін,инфекция көзі вирус болып табылатын ауру.
Эпидемиологиясы.Антропонозды инфекция.Берілу жолдары-жыныстық қатынас,вертикальды берілу-анадан балага,қан арқылы,инъекциялар арқылы.
Патогенезі.АИВ вирусы CD4+ клеткаларын зақымдайды (Т-лимфоциттердегі, моноцитті, макрофагтарды), CD4 молекуласы рецептор қызметін атқарады ;
ЖИТС тің патогенезіндегі орталық звеносы– иммуносупрессия;
Т клеткалардың санынығ төмендеуінің негізгі себебі – вирус репликациясы әсерінен цитопатический эффекттің пайда болуы.Цитоплазмада интеграцияланбаған ДНК вирусы аккумуляциясы әсерінен АИВ репликациясын шакырып клеткалардың өлуіне алып келеді.
Мембранада вирусты гликопротеиндер көбейеді.Зақымдалған Т клеткалар аутоиммунды процесстің дамуына пусковой механизм болып табылады.
АИВ инфекциясы тимустағы,сүйек кемігіндегі нысана жасушаларды инфицирлейді,ол өз кезегінде тромбоцито- и лейкопенияға алып келеді;
Гуморальды және клеткалық иммунитет дефектісі Т- хелперлерге әсер етеді.В-клеткалар АИВ инфекциясына төмен спецификалы антидене түзеді.
Диагностика. Иммуноферментный анализ (ИФА). Кровь на СПИД (ВИЧ) берется из вены. Благодаря высокой чувствительности удается выявить даже небольшое присутствие антител в пробах. Однако если с момента инфицирования прошло менее 3-х месяцев, результат ИФА может быть ложно-отрицательным даже при наличии вируса. Это происходит из-за отсутствия процесса сероконверсии. В то же время активность антигенов достигает пика в диапазоне 2-6 недели, после попадания возбудителя Human Immunodeficiency Virus (ВИЧ) в кровь.
Иммуноблотинг является разновидностью серологического лабораторного исследования при сдаче крови на СПИД (ВИЧ) и выявляет специфические индивидуальные белки (антитела), указывающие на наличие вируса в организме. Анализ проводится при положительном или сомнительном результате ИФА.
Полимеразная цепная реакция (ПЦР) - диагностика СПИДа на основании генетического детектора позволяет выявить качественное содержание РНК и ДНК ВИЧ. Определяет наличие вируса на ранних стадиях.Экспресс-тесты разработаны для применения в режиме чрезвычайных ситуаций (срочная операция, тестирование доноров, порез медработника при уходе за ВИЧ-инфицированным). Система используется также в родильных домах.
Тест-системы представляют собой новейшие разработки и позволяют осуществлять комбинированную диагностику антигенов ВИЧ и антител к ВИЧ.
•Алдын алу.
•Арнайы алдын алу шарасы жок. Арнайы емес алдын алу шаралары ең алдымен эпидемиялық процесстің екінші звеносына, яғни берілу жолдарын үзуге бағытталған. Емдеу -диагностикалау мекемелерінде, қан құю станцияларында, қоздырғыштың берілу жолын үзуге бағытталған қатал эпидемиологиялық бақылау жүргізіледі. Бip рет колданылатын шприц қолдану мед құралдардың стерилділігін бақылау, барлық биологиялық материалдарды лабораториялық тексерістен өткізу міндетті болып саналады.
• Тұрмыстағы берілу жолын үзуге бағытталған шаралар кауіптілік топтары арасында санитарлық ағарту жұмысын жүргізу арқылы (жыныстық қатынастың қамтамасыз ету) жүзеге асады.Құлақ тесу, татуировка жасау, косметикалық қызмет сияқты тұрмыстағы терінің бүтіндігін бұзу арқылы жасалатын әрекеттер арқылы берілуді үзу.
•Құлақ тесуге, татуға, персингке, қырынуға стирилді емес саймандарды қолданбау керек
ЕСЕП:Ситуация 5 жастағы қыз бала. Анамнезінде бала екі апта бұрын ЖРВИ-мен ауырғаны анықталды.
1.Тексеру планын жазыңыз: ОАК,ОАМ,коагулограмма,БХ
2. Миелограмма, лабараторлы зерттеулерді интерпретациялаңыз: Жеңіл дәрежелі анемия, тромбоцитопения, Дьюке бойынша қан ағу уақыты-7мин артуы,
3. Диф диагноз: ажырату диагнозын жүргізгенде еске алаиын жай: мегакариоцитарлық өскіннің тұрақты ггипоплазясы, миелоидтық және эритроидтық өскіндер өзгерісінің қан ағуынан кейінгі анаемиясыз көрінісі ИТП ға мүлдем тән емес, мұндай кезде тромбоцитопенияның басқа себептерін іздестіру керек. Қызу көтеріліп, лимфа түйіндерінің өсуі, көк бауыдың аса ұлғаюы, лейкоцитоз, лейкоцитарлық формуладағы көрнекті солға ығысуғ, ЭТЖ ның артуы, диспротейнемия- бұлар да ИТИ ға жат сипаттар. Бұл жағдайлар гипо, апластикалық анемия, лейкоз, ЖҚН, инфекциялық ауруларда, липидоз аурулурында кездеседі. ИТП ны басқа геморрагиялық диатездерден де ажырату керек (Гланцман тромбоастениясы, Виллебрант ауыруы, гемофилия, геморрагиялық васкулит). Сонымен қатар іштен пайда болған тромбоцитопениялық пуоһрпуралармен ажыратамыз.
Вискотт- Олдрич синдромы үштік сипат тән: 1) экзема; 2) геморрагийлер 3) инфекцияларға зор бейімділік. Бұлардың негізінде иммундық кемістік рецессивті жолмен Х хромосомамен қиылыса беріледі. Бернар – Сулье синдромы рецессивті аутосамдық жолмен беріледі, қанаққыштық пурпура ауытүрде нәрестелік кезден ақ білінеді. Осы кезде тромбоцитопения анықталып не оның одан әрі төмендеуі анықталады. Тромбоциттер кемістігінің негізі-қабатында гликокальциннің жоқтығы; бұл қабат құрамныда Виллебрант факторының рцепторлары блғандықтан олардың адгезивтік, агрегациялық қабілеті төмендейді. Мей- Хегглин синдромында қанаққыштық шамалы, мектеп жасында көрінеді. Тромбоциопения тромбоциттердің үлкен көлемімен қабат жүреді, нейторфильдер мен моноциттерде Джоли денешіктері анықталады. Казебах- Меррит синдромында тромбоцитопения кавернозды гемангиомамен қабат жүреді. Үлкен гемангиома тромбоциттерге қақпан болып , оларды осында ыдыратады; бұдан басқа жалпылама қантамырлық ұю синдромы көріністері де болады.
4.Клиникалық диагнозды негіздеңіз. Идиопатическая тромбоцитопеническая пурпура, острое течение
5.Емді тағайыңданыз Емі: науқасты госпитализациялау, төсектік режим, тамақтануы жасына сәйкес ингредиенттерге бай тағам/р. Кез келген тромбоцитопенияда эпсилон аминокапрон қышқылы берілгені жөн (0,05-0,1г/кг күніне 4рет). ИТП-да глюкокортикоидтар мына жағдай/да тағайын: терідегі жалпылама геморрагиялық синдр, шырышты қабат/дан қан ағуы көз қарашығымен ұштасу, ішкі ағза/ға қан құйылу. Преднизолон 2мг/кг-нан 3-4апта беріліп, бірте-бірте мөлшерін азайтумен тоқтатылады. І-этап: Ig-ды көктамырға енгізу жасы әсер береді, яғни полиспецификалық IgG 1000-2000мг/кг 2-5аптаға тағайындалады. Емнің 1курсында клинико-гематологиялық ремиссиядағы науқас/ң 25-30% сауығады. Емнің қайталамалы курсында преднизолонды(1,5-2мг/кг, ал ауыр жағдайда 4-8мг/кг) қосады. ІІ-этап: Егер консервативті терапия әсер етпесе онда емінің ІІ-этапымен емдейді, спленэктомия-ауру басталғаннан 6-12айдан соң. ІІІ-этап: Винкристин 1,5мг/м2 аптасына 1рет, ем ұзақтығы 3-6апта не винбластин 1реттік дозасы винкристиннен 2есе жоғары 15вар:
1. Шала туылған нәресте. Шала туылғанның морфологиялық белгілері. Шала туылған бала деп құрсақ ішілік дамудың 28-38 апта аралығында, салмағы 1000 -2500г, бойы 35-45 см болатын, морфологиялық және функционалды жетілмей туылған баланы есептейді. Шала туылудың гестациялық уақытына және дене массасына байланысты төрт дәрежесін ажыратады:I степень 35-37 аптаға сәйкес, салмағы 2001-2500грамға дейін;II степень 34-32 аптаға сәйкес және салмағы 1501- 2000 г;III степень 30-29 аптаға сәйкес және дене салмағы 1001-1500 г;IV степень 28 аптаға немесе оданда ерте туылған, дене салмағы 1000 г-нан төмен.
 Шала туылған баланың морфологиялық белгілері:1) денесі пропорционалды емес; аяқ қолдары және мойыны қысқа болады;2) басының биіктігі денесінің ұзындығының 1/3і құрайды, ал уақытына жетіп туылған балада 1/4не тең. ;3)ми қаңқасының бет сүйегіне қарағанда үлкен болуы;
4)бас қаңқасы жұқа жұмсақ, жіктері және кіші еңбегі ашық болады;
5)құлақ қалқанының жұмсақ және оның шеміршегінің жеткіліксіз дамуы;6)арқасында, иығында, маңдайында, бетінде, санында шаш шоғырының болуы, терісі жұқа, май шел қабаты нашар дамыған, эритема айқын көрініп тұрады, тырнақтары жетілмеген орының толық жаппайды, кіндік төмен орналасқан.
7)ер балаларда ұма бос, қыз балаларда үлкен еріні кіші ерінің жапайды.
8)инфекцияға бейім болып келеді.
Созылмалы гастриттер, гастродуодениттер. Клинико-диагностикалық критерийлері. Созылмалы гастрит – асқазанның шырышты қабығының созылмалы, рецидивке бейім қабыну ауруы. Ауырсыну синдромы – эпигастри аймағында, кеңдік маңындағы жайылмалы, ұстамалы ауырсыну. Ауырсыну ашқарынға ерте ауырсыну, тамақ ішкеннен кейін 1,5-2 сағаттан кейін, кешкі не түнгі ауырсыну болады. Диспепсиялық синдром – жүрек айну, құсу қышқылмен, құсу жеңілдікке алып келеді, қышқылмен кекіру, аппеттиті қалыпты не жоғары болады, қыжылдау, запор не понос аралас болады. Созылмалы гастродуоденит – ол мынандай клиникалық белгілерде өтеді: ойықжаратәрізді, дискинетикалық, атипті, симптомсыз. Ойықжаратәрізді түрінде – эпигастри аймағында кіңдік маңындағы әртүрлі сыздап ауырсыну, ауырсыну ашқарынға не тамақ ішкеннен кейінгі 1,5-2 сағаттан кейін ауырсыну. Ауырсыну әсіресе майлы, қуырылған, кептірілген, газды тамақтардан кейін болады. Эндоскопияда – антральдіжәне 12-елі ішектің пиязшығының зақымдалуы тән. Шырышты қабығының ісінуі, гиперемиясы, гиперплазиясы және эрозиясы көреміз. Фракционды асқазанды зондтау - асқазанның секреторлық қызметі жоғарылаған. РН-метрияда – асқазан қышқылдылығы жоғарылаған. Диспепсиялық белгілері – қыжылдау, қышқылмен кекіру, қышқыл аралас құсу, құсу жеңілдік әкеледі. Аппетиті жоғарылаған. Астеновегетативті синдром – әлсіздік, шаршағыштық, еңжарлық, бас ауруы, эмоциональді лабильділік, тершендік, жұмысқа қабілеттілігінің төмендеуі. Дискинетикалық түрі – эпигастри аймағында кіндік маңайында сыздап ауырсыну. Ауырсыну ерте не майлы, қуырылған, кептірілген, газды тамақтардан кейін 1,5-2 сағаттан соң дамиды. Диспепсиялық синдромдар – тамақ ішкеннен кейінгі ауырлық сезімі, тез тоюс сезімі, эпигастридің тез толысуы болады. Аппетиті төмен. Ауа мен не желіңген тамақпен не кекіру, желіңген тамақпен не запыранмен құсу, құсу жеңілдік әкеледі. Эндоскопия – асқазан денесінің немесе барлық бөлімдерінің зақымдалуы болады. Қабыну белгілері айқын емес, бірақ шырышты қабаттарының атрофиясын және эпителиінің пилорикалық не ішектік эпителиге ауысқаның көреміз. Фракционды асқазанды зондтау - асқазанның секреторлы қызметі төмендеген. РН-метрияда – асқазан қышқылдығы төмендеген. Атипиялық және симптомсыз түрлері – жасырын өтеді, жоғарыда айтылған симптомдар айқын емес болады. Тек қана эндоскопия жасағанда асқазанның шырышты қабығының өзгерістерін көруімізге болады (ісіну, гиперемия, қанқұйылу, эрозия, атрофия, гипертрофия). Барлық кездеде H.pylori табылуы; H.pylori анықтау үшін инвазивті (биопсия алып гистологиялық, бактериоскопиялық, бактериологиялық, биохимиялық зерттеу) және инвазивті емес (серологиялық, ПЦР, ИФА, Тыныстық тест жүргіземіз).
2. Жедел обструктивті бронхит. Диагностикасы. ажырату диагнозы. Жедел обструктивті бронхит – тыныс алу жолдарының қайтымды обструкциясымен сипатталатын,бронхтардың әртүрлі этиологиядан шырышты қабықшасының диффузды жедел қабынуы. Негізгі синдром бронхообструктивті синдром: тыныс алудың қиындауы, тыныс шығарудың ұзаруымен жүреді, тынысы шулы және ысқырықты, жужжашие және свистящие хрипы. Катаральді синдром: алғашқыда құрғақ кейіннен қақырықты жөтел. Интоксикациялық синдром: дене температурасының жоғарылауы, жалпы әлсіздікпен, шаршағыштықпен, жұмысқа қабілеттілігінің төмендеуімен, т.б. белгілермен көрініс табады. Қарағанда: Тері жамылғысының бозаруы, цианоз, акроцианоз, тыныс алғанда мұрын қанаттарының ісінуі, кеуденің қосымша бұлшық еттерінің қосылуы, бұғана үсті аймағы ойығының ішке қарай кіруі, төс-бұғана-емізікше бұлшық етінің қатаюы, қабырға аралық втяжение.Бала қолдарымен тіреп отырғысы келеді –мәжбүрлі қалыпта. Перкуссияда: перкуторлы қорабтық дыбыс. Жүректің салыстырмалы шекарасы тарылуы. Аускультатцияда: қатаң тыныс, құрғақ ысқырықты сырылдар. ЖҚА: лейкопения (жиі вирусты этиология болғандықтан), ЭТЖ жоғарылауы. БХА: а2,глобулин, сиал қышқылы, серомукоид, фибрина, гаптоглобулин көп; Рентгенограммада: екі жақты өкпе суреті күшейген, түбірі кеңейген, көкет төбесі төмендеген, қабырғалар горизонтальды бағытта. Пикфлоуметрия көрсеткішінің төмендеуі, спирографиялық көрсеткіштердің төмендеуі. Диф.диагнозды Бронх демікпеге қысқа уақытты және лабильді физикальды жүктеме түскеннен кейінгі, аллергендер, триггерлердің әсер етуі арқылы пайда болатын ұстамалы жөтелмен, әр бір жөтелден қиын бөлінетін қақырық бөлінетін , экспираторлы ентігумен жүретін ауру. Негізгі синдромадар: бронхты обструкциялық синдром: экспирациялық ентікпе мен ұстамалар, әсірісе түнгі уақыта, тыныс шығарудың ұзаруы, құрғақ ысқырықты сырылдар, бүкіл өкпе алаңында алыстан естілетін, ӨТС-ң,ТӨТС-ң, Тиффно көрсеткіштерінің төм. пневмотахометриялық мәліметтерден тыныс шығарудағы бронхтық кедергінің күшеюі; Қабынулық синд: қызудың жоғ, қақырық бөлінуі, ЭТЖ-ң жоғарлауы, лейко формуланың солға ығысуы, яғни интоксикациялық белгілер; Аллергиялық синд: аллергенмен жұғысқанда болатын ұстама,аллергиялық риносинусопатия, есекжем, қышыну, тағам не/се дәрінің жақпауы, эозинофилия, лимфоциттер дегрануляциясы, дисиммуноглобулинемия, қан мен биологиялық белсенді заттардың гистамин, серотонин, брадикинин көб; Жалпы қарауда: дем шығарғанда мойын веналары ісінеді, қосымша бұлшықеттердің тыныс алуға қатысуы, кеуде клеткасы ұстама кез кеңейеді, төменгі шекарасы төмендеген. Аускультацияда: әлсіз везикулярлы тыныс, ысқырықты сырылдар; Перкуссияда: қорапты дыбыс естіледі. Өкпе экскурсиясы төмендейді. ЖҚА: эозинофилия, ЭТЖжоғ; Қақырық анализі: эозинофидер көп, кристаллы Шарко-Лейдена, спирали Куршмана; инфекциялы тәуелді БД кез.қақырықтап көп мөлшерде нейтральды лейкоциттер анық, кейбір науқастарда бронх демікпесі ұстамасы кезінде. Креолы денешіктері анық; Қанның иммунологиялық зерттеу —иммуноглобулиндер жоғ, Т-супрессор саны мен активтілігінің төм,атопиялық демікпе кез. радиоиммуносорбентті тест көмегімен зерт. IgE. Жоғ.; РЕНТГЕН: өкпе суретінің мөлдірлігінің жоғарылауы, бонх тамыр суретінің күшеюі. Спирографияда: ӨТТС,ТШТК1,Тиффно индексінің 75%-ке, көрсеткіштердің төмендеуі; Пикфлоуметрия:тыныс шығарудың мак.жылдамдығының төменддеуі; Пневматахометрия: тыныс алу қуаттылығының, тыныс шығару қуаттылығының төмендеуі; Пневматография: ТӨТС 50-75%деңгейінде төм; Аллергологиялық тестілеу: ТШТК1 және Тиффно индексінің ингаляциядан кейін 20%ке төмендеуі; ЭКГ: жүректің оң жақ бөлігінің гипертрофиясы;
3. Дәнекер тіннің диффузды аурулары (ЖҚН). Емі. ЖҚН иммундық жүйенің генетикалық жетіспеушілігінен болатын , өз тіндеріне қарсы антиденелердің тоқтаусыз түзілуі арқылы аутоиммунды және иммунокомплексті қабынумен жүретін дәнекер тінінің созылмалы жүйелі ауруы. ЖҚН кезінде мынадай емдеу программасы қолданылады: режим ауырлық дәрежесіне байланысты. Емдік диета: вит С, В тобындағы вит, қанықпаған май қышқылдарын жеткілікті мөлшерде қолдану. Медикаментозды терапия: ең бірінші дәрі кортикостероидтар преднизолон 0,7-0,8 мг/кг/тәу. Преднизолнды циклофосфанмен қосарлап пульс емін, плазмаферезбен карбогемосорбциядан соң қолданады. Цитостатиктер тағайындау көрсеткіштері: дерттің жоғары дәрежесі мен ауыр үдемелі ағымы, ГКС емі әсері төмен болғанда. Көбінесе циклофосфамид не циклофосфан 2-3 мг/кг, азатиоприн 50-100-200 мг/кг тәулігіне ұстап тұрушы доза 100-50-25 мг/кг/тәу қолданады, хлорбутин 0,1-0,3 мг/кг, ал көзде өзгерістер болса 6-8 мг/кг/тәу. Хинолиндар тобынан, делагил 0,25-0,75 мг/кг; плаквинил 0,4-0,8 мг/кг/тәу. Антикоагулянттар, гепарин 250-400 ЕД/кг/тәу коагулограммадан тромбинді уақытты қадағалап отыру керек. Преднизолонның кері әсерін төмендету үшін антациттерді (алмагель, маалокс, фосфолюгень ) 1 чай қасықтан күніне 3-4 рет, липотропты калий препараттарын, кальций препаратттарын, витамин С, В12, В6 топтарын беру. ЖҚН мынандай варианттарын ажыратамыз осы дәрежелері бойынша ем жүргіземіз. 1- вариант: ЖҚН жедел, жеделдеу ағымы, белсенділік деңгейі шамалы + висцериттер, бірақ бүйрек және ОЖЖ өзгерістер жоқ. ЕМІ: преднизолон 0,7-0,8 мг/кг/тәу + НПВП немесе хинолиндер. 2 – вариант: жедел, жеделдеу ағымы, белсенділік деңгейі орташа не жоғары + айқын неырит + цереброваскулит + анемия + лейкопения + тромбоцитопения. ЕМІ: переднизолон 1-2 мг/кг/тәу + цитостатиктер (азатоприн 2 мг/кг/тәу, циклофосфан 1-2 мг/кг/тәу, лейкеран 0,1-0,2 мг/кг/тәу.). 3 – вариант: жедел, жеделдеу ағымы, белсенділік деңгейі жоғары + микроциркуляцияның бұзылысы белгілері + ДВС синдромының белгілері. ЕМІ: преднизолон + цитостатиктер + антикоагулянттар (гепарин 250-400 ЕД/кг/тәу). 4 – вариант: өте ауыр ағымды, ЖҚН криз, емдік тераияға организмнің торпидтілігі. ЕМІ: пульс-терапия жүргізу, преднизолон ( 6 метилпреднизолон немесе Солу-медрол 4-25 мм/кг/тәу ) + цитостатиктер + 100 мл 10%глюкоза + 1 ЕД инсулин. Тамыр ішіне тамшылатып 30-40 минут аралығында еңгіземіз, 3 күнде бір рет.
4. Инфекционды мононуклеоз. Эпидемиологиясы. Патогенезі. Клиникасы. Диагностикасы. Емі . Профилактикасы.
Инфекционды мононуклеоз Herpesviridae,тұқымдастықтарына жататын вирустар қоздыратын полиэтиологиялық ауру.Бұл ауру лихорадкамен,ангинамен,полиадениттермен,бауырмен көкбауырдың ұлғаюымен,шеткері қанда атипиялық мононуклеарлардың пайда болуымен жүреді .
Эпидемиологиясы: Инфекция көзі симптомсыз және манифесті жасырын формаларымен ауратын ауру адам және вирус тасымалдаушы адамдар. Берілу жолы- ауа тамшылы жолмен: аурудың циклдылығы әсіресе 6-7 жас аралықтарында эпидемиолық толқын тән;мерзімділік, күзгі және көктемгі айларда;эпидемиялық процесс жасырын не симптомсыз түрде өтуге бейім; көбінесе ер балалар ауырады.контагиоздылығы 40-45 %. Патогенезі Инфекция ену қақпасы болып мұрын жұтқыншақтың лимфойдты тінндері,осы жерде вирустың алғашқы репродукциясы және вирустардың жиналуы жүреді,гематогенді не лимфогенді жолмен басқа ағзаларға біріеші орында шеткері лимфа түйіндері,көкбауыр мен бауырға тарайды да, лимфойдты тіндердің гиперплазиясымен көлемдерінің үлкеюіне алып келеді, осыдан миндалиналардың ісінуі, жұтқыншақтың артқы қабырғасындағы лимфа түйіндерінің үлкейіп бірігуіне (гранулозды фарингит), шеткері лимфа түйіндерінің тығыздалып үлкеюіне және гепатомегалия мен спленомегалияға алып келеді.
Клиникасы: Ауру жедел түрде температураның 38-39С дейін жоғарлауымен жалпы интоксикасия белгілерімен басталады. Бірінші аптаның соңына қарай мононуклозға тән симптомдар қосылады, перифериялық лимфа түйіндерінің ұлғаюы әсіресе мойындық, ауыз мұрын жұтқыншақтың катаралды өзгеістерімен бауыр мен көкбауырдың ұлғаюы,перифериялық қанда мононуклеарлар жоғарлайды.
Полиадения –инфекционды мононуклеоздың негізгі белгісі, бұл генерализденген вирусқа қарсы жауап ретінде лимфоидты тіңдердің гиперплазиялануымен жүреді. Жиі таңдай мен мұрын жұтқыншақтың миндалиналары ұлғайып, миндалина бетінде әр түрлі аралшықтар мен теңбілдер тәрізді жабындымен жабылады, олар бүкіл миндалина бетін толығымен жабады. Жабынды ақшыл-сарғыш немесе кір-сұрғылт түстес, борпылдақ, тез алынады, әдетте жабындыны алғаннан кейін миндалиналар қанталамайды.
Гкпатомегалия – аурудың алғашқы күнінен басталып, махімумға 4-10 күндерге қарай жетеді, бауыр шеті тығыздалып, үшкірленіп, палпациялағанды ауырсынады. Кейде тері жамылғысының сарғыштануы болады.
Диагностика. ЖҚА: лейкоцитоз ( 15-30х109/л дейін), бір ядролы қан элементтерінің жоғарылауы, СОЭ ( 20-30 мм/ч дейін) жоғарылауы. Негізгі тән белгісі – қандағы атипті мононуклеарларды – лимфоциттерден кішірек моноциттерден үлкен көлемді, дөңгелек не сопақша тәрізді элементтердің анықталуы. ПЦР – қаннан, мұрын шайындыларынан, зәрден, ликвордан осы вирусқа тән ДНК анықтау. Серологиялық зерттеу -
Эпштейна-Барр вирусына қарсы гетерофильді антиденелерді анықтау. Гетерофильді антиденелер IgM-ге жатады. Гетерофильді антиденелерді анықтау үшін Пауля-Буннелля рекциясы немесе ЛАИМ-тест, Томчик реакциясы немесе Гофа-Баур реакциясы жасалынады. ИФА әдісімен вирусқа қарсы IgM және IgG
спецификалық антиденелерді анықтайды. Емі: Режим - интоксикация кезінде төсектік режим. Диета – көп сұйықтықты тағамдарды ішкізу. Симптоматикалық терапия: ыстықтүсіретін препараттар – нурофен, парацетамол. Десенсибилизациялайтын, антисептикалық – стрепсилс. Витаминотерапия. Бауырдың функциональдық бұзылысы кезінде өт айдағыш препараттар. Антибактериальді терапия - есте сақтау керек, пенициллиндер қатары мен ампициллиндер инфекционды мононуклеоз кезінде қолдануға болмайды, себебі, олар 70% жағдайда ауыр түрдегі аллергиялық реакция шақыруға бейім (бөртпе, Квинке ісігі, токсико-аллергиялық шок), арбидол, анаферон, метронидазол беруге болады. Ауыр ағымдарында глюкокортикоиттар (преднизолон, дексаметазон) 2-2,5 мг/кг, курсы 5-7 күн, пробиотиктер (аципол, бифидумбактерин ), циклоферон дозасын 15мг/кгдейін жоғарылатуға болады. Профилактикасы: спецификалық алдын-алу шаралары жоқ. Тек науқасты оңашалап, санитарлық – гигиеналық талаптарды сақтау керек.
5.Жұқпалы мононуклеоз. Эпидемиологиясы. Патогенезі. Клиникасы. Диагностикасы. Емі. Алдын алу.
Жұқпалы мононуклеоз – қызбамен, барлық топтағы лимфа түйіндерінің ұлғаюымен, ауызжұтқыншақтың зақымдалуымен, гепатолиенальді синдроммен және шеткері қанда атипті мононуклеарлардың болуымен сипатталатын жедел жұқпалы ауру. Жұқпалы мононуклеоз қоздырғышы жай ұшық вирустарының тұқымдастығына жатады. Лимфоидты-ретикулярлы жүйесіне троптылыққа ие. Лимфогенді және гематогенді жолдармен лимфа түйіндеріне, бауырға және көкбауырға өтіп, вирус осы мүшелерде гиперпластикалық процестерді тудырады. Инкубациялық кезең 5-тен 21-ші күнге дейін және 1-2 айға дейін. Ең ерте және жиі кездесетін симптомдар қызба (93,9%), барлық шеткері лимфа түйіндерінің ұлғаюы, әсіресе мойын топтарының (97,8%), ауызжұтқыншақтың 99,5% және мұрынжұтқыншақтың зақымдалуы 87,9%, бауыр өлшемдерінің 98,1% және көкбауырдың ұлғаюы (93,5%), шеткері қанда мононуклеарлардың сандық және сапалық өзгеруі (100%) болып табылады. Осы ауру кезіндегі негізгі симптомды кешеннен басқа клиникалық көріністер байқалу мүмкін: экзантема мен энантема, бетінің домбығуы, қабақтарының пастоздығы, мұрыннан су ағу, диарея және т.б. Ауру көп жағдайда жедел басталады, температура жоғарғы сандарға көтеріледі, алайда барлық клиникалық симптомды кешен бірінші аптаның соңына қарай дамиды. Жеке жағдайларда ауру біртіндеп басталады. Бұл кезде бірнеше күн бойында (2-5) субфебрилитет, жалпы селқостық байқалады, жоғарғы тыныс алу жолдары жағынан аздаған катаральді көріністер болу мүмкін. Жұқпалы мононуклеоздың типті өтетін формаларымен қатар атипті формалары кездеседі:
Жасырын формасы – негізгі симптомдардың әлсіз айқындалуымен немесе жедел респираторлы ауру бетпердесімен өтетін жеңілдеу ауру. Тек эпидемиялық ошақтарда ғана диагнозделеді.
Симптомсыз формасы – аурудың клиникалық көріністерінің болмауымен сипатталады. Бұл форманың диагностикасы тек гематологиялық, серологиялық зерттеулер мен эпидемиологиялық мәліметтер қорытындыларында негізделеді.
Висцеральді формасы сирек кездеседі, сондықтан атипті формаға жатқызылған. Бұл аурудың өте ауыр формасы және жиі шетінеумен аяқталады. Бұл кезде жиі жүрек-тамыр жүйесі, орталық жүйке жүйесі, бүйрек, бауыр, бүйрек үсті бездері және т.б. өмірге маңызды мүшелер зақымдалады.
Жұқпалы мононуклеоз – бұл клинико-лабораторлық диагноз, ол шеткері қаннан лимфомоноцитоз бен атипті мононуклеарларды табу, гетерофилдьді антиденелермен серологиялық реакцияның оң болуы (Пауль-Буннель реакциясы) сияқты, клинико-лабораторлық нақтылауды талап етеді.
Эпидемиологиясы:Инфекция көзі науқас адам, вурусоноситель. Ауа- тамшылы жолмен жұғады, қан құю арқылы жұғуы мүмкін.Көбіне жастар ауырады.
Патогенезі: вирус организмге көбіне жоғарғы тыныс алу жолдары арқылы енеді. Мұрын қуысына енгеннен кейін ол онда активті көбейеді де қанға өтіп лайықты симптоматикамен көрінеді. Бастапқыда интоксикациялық симптомдар.
Клиникасы:инкубациялық кезең 21 күнге созылуы мүмкін көбіне 1 апта. Әлсіздік, катаральді трахеит, бронхит, жиі бас ауру, мигрень, бас айналу, буындар, бұлшықет ауырсынуы, ангина, лимфа түйіндерінің ұлғаюы, гепато спленомегалия, терінің герпеспен зақымдануы.
Диагностикасы:жқа, жза, қба, қанды антиденелерге тексеру,мазок микроскопиясы.
Емі:симптоматикалы,общеукрепляющее.жаропонижающие, шамалы физикалық нагузка, антибиотиктер.
Профилактикасы:спецификалы профилактикасы жоқ. Организмнің жалпы жағдайын, иммунитетті жоғарылату.
Есеп:5 жасар бала аяқ-қол терілерінде бөртпелеріне,
1.ЖҚА,ЖЗА,БАК,Коагулограмма2..Жалпы қан анализі: тромбоцитоз, лейкоцитоз, ЭТЖ жоғарылауы.
жалпы зәр анализі : гиперстенурия, лейкоцитурия, протеинурия.
БАК: СРБ табылған, антистрептолизин мөлшері жоғарылаған.
Коагулограмма қалыпты,Фибриноген табылған. Бұл анализдер қабыну процесінің болып жатқанын көрсетеді және стрептококкты инфекциямен ауырғандығын көрсетеді.Тромбоцитоздың дәрежесі геморрагический васкулит екенін дәлелдейді.
3.Бұл ауруды тромбоцитопениялық пурпура және лейкозбен жүргізіледі. тромбоцитопениялық пурпура кезінде ауру геморагиялық синдромдармен жедел басталады. тромбоцитопениялық пурпура кезіндегі қан кету түрі петехиально-пятнистый (синячковый). Клиникалық 2 түрімен көрінеді:: «құрғақ» – науқаста тек терілік гем.синдромдар көрінеді. «ылғалды» – қан құйылу қан кетумен көріндеі. тромбоцитопениялық пурпураның патогномды симптомдары бар– теірге,шырышты қабаттарға қан құйылу және қан кету. Науқаста бұндай симптомдар болмады.
Терілік геморагиялық синдром 100% науқастарда көрінеді.Терілік Терілік геморагиялық синдромдардың негізгі сипаттамасы:
- травматикалық ісердің дәрежесімен геморагияның сәйкес келмеуі.Олар спонтанды да болып келеді( көбінесі түнде).
-Геморагиялық бөртпелерге полиморфизм тән.
- Терілік геморагияның полихромдығы (окраска от багровой до сине-зеленоватой и жёлтой в зависимости от давности их появления) .
-Геморагиялық элементтердің асимметриясы (нет излюбленной локализации).
-Ауырсынусыз.
Шырышты қабаттарды қан құйылулар сирек кездеседі.Жиі кездесетін орны:жұмсақ және қатта таңдай.Қан құйылулар склераға,шыны тәрізді денеге,көз алмасына құйылуы мүмкін. Науқаста ондай симптомдар жоқ.
Температура қалыпты болады,тахикардия дамуы мүмкін, аускультацияда жүрек үшында систолалық шу,Боткина нүктесінде-1 тон әлсіреуі.
Лабороторияда тромбоцитопения,антикоагулянттың жоғарылағанын байқаймыз.
Лейкозбен жүргізетін болсақ – сүйектері мен буындарында ауырсынулар, шаршағыштық,ұйқының бұзылуы,температураның жоғарылауы тән.Лейкозға гем.синдром жедел фазасына тән. Науқастарда тері мен шырышты қабаттарға,мұрынға,қызыл иекке,АІЖ қан құйылуды анықтайды.Сонымен қатар кардиоваскулярлы бұзылыстарды анықтайды:в виде тахикардии, глухости тонов сердца, функциональных шумов и т.д. Перифериялық қандағы көріністер:выраженная анемия, тромбоцитопения, гиперлейкоцитоз, бластные клетки; 2) значительное увеличение размеров печени и селезенки; 3) выраженная гиперплазия периферических и медиастинальных лимфатических узлов; 4) выраженная лейкозная гиперплазия костного мозга. У нашего больного данные симптомы не выявляются.
4.Геморрагический васкулит. Терілік-буындық ауру және абдоминальды формасыАуыр дәрежеде..Шағымдарына қарасақ:аяқ-қол терілерінде бортпе, бартыр-бақай буындарының ісінуі мен ауырсынуы ,іштегі ауырсынуларАнамнезінде: ауруханаға түсерден 1 ай бұрын лакунарлы ангинамен ауырған. Объективті тексергенде: тері сыртына шығып тұрған дақты және дақты-папулезды геморрагиялық үсақ бөрітпелер.Балтыр-бақай буындары ісінген ,пальпация кезінде ауырсынумен.Терісінде некротикалық элементтер құйылған геморагиялық бөртпе бар.Іші жұмсақ,терең пальпацияланады,ауырсыну кіндік айналасында. Лабораторлы көрсеткіштер:тромбоцитоз,лейкоцитоз, СРБ++, АСЛ-О – 250 Ед/л при норме 200 ЕД/л.
5.Стол №5. Певзнер бойынша рационннан алып тастау керек заттар:жұмыртқа, какао, цитрусоты, ягод (клубника, земляника), томатты, сдобы, рафинированных сахаров, консервантов, острых приправ, копченостей.
Абдоминальды синдромда 2–3 күн аштық.Сонымен қатар парентеральды 5 – 10% растворов глюкозы и 0,9% раствора NaCl, энтерально щелочные дегазированные минеральные воды: Ессентуки – 4, Славяновская, Минская, Боржоми, Нарзан, Карловарская и др. Осыдан кейін №1Б столы на 3 – 5 күнге тағайындалады, №1 ші стол етсіз, балық тағамдарынсыз және сүт тағамдарынсыз 1–2 апта бойы кейін ақырындап стол №5 ге өтуге болады.
Жедел кезеңінде төсектік режим,бүл максимум 5 күнге созылуы керек.Режимдерді ақырындап кеңейту керек:төсектік, отыру, қазғалыспен, жалпы.
Дезагреганты: курантил 5мг/кг/сут в 4 приема (дипиридамол) в комбинации с пентоксифиллином 5-10 мг/кг/сут на 4 приема.
Мембраностабилизаторы: витамины А (1 мг/сут), витамин Е (25 мг/сут)
Выраженность кожного,суставного и абдоминального синдромов показание к назначению преднизолона(1 мг/кг) и гепарина (200-300 ЕД/кг) разделить на 5-6 приемов.
Так же можно назначить плазмофер
Билет №16
16вар:1.Диффузды токсикалық зоб. Клиника, диагностика. Диффузды токсикалық зоб - қалқанша бездің тиреоидты гормондарының гиперпродукциясымен және оның диффузды үлкеюімен сипатталатын органоспецификалық аутоиммунды ауру. Қыз балалар ұлдарға қарағанда 6-8 есе жиі ауырады. Этиологиясында негізгі рөлді генетикалық фактор алады: НЛА антигендері бар балалар ауырады. Провакациялаушы факторларына психикалық травмалар, инфекционды қабынулық аурулар, бас ми травмалары, мұрын жұтқыншақ аурулар жатады. Клиникасын 3 топ симптомдарына бөлеміз: қалқанша без көлемінің ұлғаюы, гипертиреоз, ДТЗ-тың басқада аутоиммунды аурулармен бірігуі. Гипертиреоз синдромы: балалар эмоцирналды өзгергіш, жылауық, ұйқысы бұзылуы, мектептегі үлгерімі нашарлайды; артық қимылдарды көп жасайды, гиперкинездер болады; аяқ қолдарының, денесінің дірілдеуі (тремор), қатты терлегіштігі, тәбеті жақсы болып, бірақ дене салмағы төмендігі байқалады; Офтальмопатия: экзофтальм, конъктивит, инъекция склер, көзде құм толған секілді болу, жас ағу, жарықтан қорқу, көз бұлшықеттерінің қызметінің бұзылысы, көз алмасының жан-жаққа қозғалуының бұзылысы, қабақты қиын жабу, нұрлы қабықтын құрғауы, глаукома, соныңда көру нервісінің атрофиясы дамиды. Көздік синдромы: мынадай симптомдар оң болады: Грефе (төменге қараған кезде қарашық пен жоғарғы қабақ арасында склера ағының көрінуі), Кохер (жаңа айтылғанға керісінше жоғары қарағанда қарашық пен жоғарғы қабақ арасында склера ағының көрінуі), Розенбах (қабақты жапқан кезде дірілдің болуы), Штелваг (көзді сирек жыпылықтату), симптом Жофруа (маңдайды қыртыстандыра алмау). Диспепсиялық синдром: жиі іш өту, дефекация санының жиілеуі. Сүйек бұлш.ет жүйесіндегі өзгерістер: сүйектің өуі жоғары болады. Бұлш.ет әлсіз болады, гипотония, миалгия, содан бала жүруді тоқтатады, құлағыш болады. Жүр.қан там.жүй.ң өзг: тахикардия, жүрек түрткісі күшейген, жүрек шекалары солға кеңейген, боткин нүктесінде систолалық шу. Тыныс алу жүйесінің өзгерістері: ентігу. Терінің трофикалық өзгерістері: ылғалды, ыстық, бархат тәрізді, қабақтардағы пигментация. Сонымен қатар қыздарда менс.циклдың бұз.болады. Клиникалық көріністеріне, яғни жүрек-қан-тамыр жүйесінің өзгерістеріне не байл мынадай дәрежелерін ажыратады: жеңіл: тахикардия 20% дейін жоғары; орташа: 20-50%, ауыр 50%-дан жоғары. Қалқанша безінің ұлғаюына байланысты мынандай дәрежелерін ажыратамыз: 1: тиреотоксикоз белгілері бар, бірақ қалқ.без ұлғаймаған. 2: палпациялағанда байқалады, көзге көрінбейді. 3: көзге көрінеді, жұтынғанда ауырсынады. 4: мойынның деформациясымен жүреді. Диагностикасы: ЛАБ.ЗЕРТ: ЖҚА: нормохромды анемия, ретикулоцитоз, лейкопения, лимфоцитоз. БХА: гипоальбунемия, гипохолестеренемия, гиполипидемия. Глюкоза деңгейі жоғары болуы мүмкін. Тиреоидстимульдеуші глобулин жоғары болады. Т3 3 ммоль/л-ден жоғары, T4 200 ммоль/л-ден жоғары, ТТГ 0,1 мкЕД/мл төмен. АнтиТПО, антиТГ антигендері анықталады. ИНС.ЗЕРТ: ЭКГ: синусты тахикардия. Қалқ.безіне УЗИ жасау: диффузды үкеюін, эхогенділігінің біркелкі емес өгерістер.
2. Жедел пневмония. Клинико-диагностикалық критерийлері. Жедел пневмония өкпенің респирациялық бөліктерінің басым зақымдануымен, альвеолалардың экссудациясымен сипатталатын, бірақ зақымдалған анатомиялық құрылымдардың бұзылысына әкелмейтін өкпенің паренхимасының жедел инфекциялық қабыну процесі. Этиологиясы: пневмококктар, моракселла, микоплазма, хламидия, легионелла, қарапайымдылар, саңырауқұлақтар, көк іріңді таяқша, стафилококк, стрептококк, суықтаудан кейін дамиды. Бейімдеуші факторлар: суықтау, шала туылу, иммунитет әлсіз болу, ауыр перинотальды патологияла (асфикция), тыныс жолдарының фондық аурулары (бронхит), қоршаған ортаның зиянды әсерлері, бронхопульмональды қорғаныстың тума кемістігі және т.б. Клинико-диагностические критерилары: ауру жедел басталады. Интоксикция синдромы айқын болады: дене температурасы 38-39 С-қа дейін жоғарылайды, озноб, лихорадка, бала әлсіз, мазасыз болады, бас ауру, тәбет төмендейді, ұйқысы бұзылады, түнгі тершендік, салмақ жоғалту. Ауырсыну синдромы: жөтелгенде, дем алғанда күшейетін кеуденің төменгі бөліктеріне берілетін ауырсыну. Бронхтардың тітіркену синдромы: : жөтел алғашқы күндері құрғақ болады, сосын жөтел қақырықты бөлінділермен, қиын бөлінетін қақырықты жөтел. Тыныс алу жеткіліксіздігі синдромы: тыныс алуының қиындауы, еріксіз, аздаған физикалық күш түскендегі ентігу. ТАЖ жоғарылауы, инспираторлы ентігу, тері жамылғысының бозаруы, цианоз және акроцианоз белгілері. Тынысалуға қосымша бұлшық еттердің қосылуы, бұғана үсті ойығының қатты шұңқырлануы, төс-бұғана-емізікше бұлшық етінің қатаюы. Өкпе тінінің тығыздалу синдромы – негізгі синдром болып табылады: Пальпация: кеуде клеткасы серпімділігі төмендейді, дауыс дірілі күшейеді, тері қабатының тургоры төмендеген, зақымдалу ошағы орналасқан жердің терісі қатайған . Перкуссия: қабынулық процестің локализациясына байланысты перкуторлы дыбыс тың тұйықталуы. Аускультация: везикулярлы тыныстың әлсіреуі, ылғалды кіші көпіршікті сырылдар естіледі. ЖҚА: лейкоцитоз,нейтрофилез, ЭТЖ жоғарлауы, лимфопения болады. БХА: Жалпы белок фракциясының а2, г-глобулиннің, с-реактивті белоктың, сілтілі фосфатаза, фибрин, серомукоид, сиал қышқылы деңгейінің жоғарылауы. ЖЗА: Өзгерістер жоқ, болуы мүмкін шамалы протеинурия және лейкоцитурия. Қақырықты бактериологиялық зерттеу: қоздырғыштар анықталады. Рентгенограммада: өкпе суреті күшейеді, өкпе тіні инфильтрациясының аймақтары өкпенің түгел дерлік бөлігін немесе оның үлкен бөлігін қамтып, интенсивті қараюды береді - зақымдалған сегементте қараю ошақтары байқалады.
3. Ревматикалық емес кардит. Диагностикасы. Ажырату диагноз. Ревматикалық емес кардиттер ревматизммен байланысы жоқ, әр түрлі этиологиялық факторлар әсерінен жүректің зақымдалуы. Миокардтың фиброзбен, некрозбен немесе миоциттердің дегенеративті өзгерістерімен, қабынулық инфильтрациясымен сипатталатын жүректің спецификалық ауруы болып есептеледі. Диагностикасы: ауру әдетте бастан өткізген инфекциялы аурулардан 4-5 аптадан кейін басталуы мүмкін. Сол жақ қарыншалық жетіспеушілік симптомдары: ентігу, тахикардия, өкпесінде іркілісті сырылдардың болуы. Пульс әлсіз толған, жүрек ұшы түрткісі әлсіреген, 1 тонның әлсіреуі, Галопа ритмі, әртүрлі аритмиялар. ЭКГда QRS комплексінің вольтажының төмендеуі, ST сегментінің ығысуы немесе T сегменті тегіс. ЭхоКГда оң жақ қарыншаның және жүрекшенің дилатациясы, қарыншааралық қалқаның гипокинезиясы. Рентгенде жүректің размерінің әр түрлі айқындылықта үлкеюі. Диагностикасы үш этаптан тұрады: 1-этап: миокард зақымының болуы немесе болмауын анықтау. 2-этап: миокард зақымының табиғатын анықтау (миокардит, миокардиодистрофия, миокардиосклероз). миокардиодистрофия, миокардиосклероз). 3-этап: миокардтардың, миокардиодистрофиялардың этиологиясын және зақымдалу патогенетикасын анықтау. 1-этап миокард зақымын үш топқа бөлінген сандық белгілер арқылы анықтауға болады. Олар: үлкен белгілер, олар 4 баллмен бағаланады: объективті әдістер арқылы анықталған жүректің және оның қуыстарының үлкеюі; эхокардиография арқылы анықталған миокардтың жиырылу қабілетінің төмендеуі; орташа белгілер, олар 2 баллмен бағаланады: жүрек жұмысына вегетативті нерв жүйесінің әсерінің болмауы; қанда жүректік антигеннің, антикардиальды антиденелердің анықталуы. Қанда лактатдегидрогеназа, малатдегидрогеназа изоферменттерінің кардиоспецификалық фракцияларының жоғарлауы; ЭКГда жүрек гипертрофиясы мен ишемия белгілерінің болуы. Кіші белгілер 1 балл: жүрек тұсындағы ауырсыну, 1 тонның әлсіреуі, тахикардия немесе брадикардия, Галопа ритімі. Диагноз 5 балл және одан жоғары болса қойылады.
2-этап: миокард зақымының табиғатын анықтау: миокард зақымы қабынулық, дистрофиялық табиғатта болуы мүмкін. Оны лаб.зерттеулер және клиникалық көріністерге, анамнезге байланысты анықталайды. 3-этап: миокардтардың, миокардиодистрофиялардың этиологиясын және зақымдалу патогенетикасын анықтау. Ажыратпалы диагностикасын: Жедел ревматикалық қызба — дәнекер тіндерінің, оның ішінде жүрек, қан тамырлар және буындардың жүйелі зақымдалуымен жүретінің инфекциялық аллергиялық ауру. Негізгі этиологиясы Б-гемолитикалық стрептококктар. Диагностикалық критерийлері: киссель-джонс-нестеров бойынша үлкен және кіші критерилерің ажыратамыз: 1. Үлкен:кардит,полиартрит,хорея, ангулярлы эритема, ревматикалық тері астылық түйін; 2. Кіші: дене қызуының жоғарылауы, анамнезінде клиникалық ревматикалық аурулармен ауырған не ревматикалық жүрек зақымдануы, полиартралгиялар, қызба, шаршағыштық, іштегі ауырсынулар, мұрыннан қан кетулер, ревматикалық пневмония; Лабораторлы: ЖҚА: нейтрофильді лейкоцитоз, СОЭ жоғарылау, анемия. Б/Х: с-реактивті белоктың шығуы, дифениламинді реакциияның, серомукоид жоғарылау, диспротеинемия α2 және γ-глобулиндердің жо,ғарылауымен. Иммунологиялық: антистрептококкті антиденелердің (АСГ, АСЛ-О, АСК), А,М,G иммуноглобулиндер тобының қан сарысуында жоғарылауы, антикардиальді антиденелер.
4. Өт шығару жолдарының дискинезиясы. Емі. Өт шығарушы жолдардың дискинезиясы өт қапшығының және Одди сфинктерінің дисфункциясы, яғни моторикасының бұзылысы болып табылады. Олар біріншілік(нейрогуморальды реттеу механизмдердің бұзылысы салдарынан) және екіншілік(асқазан ішек жолдарының аурулары салдарынан) болуы мүмкін. Өт қапшығының дисфункциясы бұл ұзақтығы үш айдан артық болатын функционалды бұзылыстардың комплексі, негізгі клиникалық симптомдары оң жақ қабырға астындағы әртүрлі ауырсынулардың болуы(әсіресе психоэмоционалды жүктемелер кезінде). Диспепсиялық симптомдары құсу, жүрек айну, үлкен дәреттің бұзылуы болуы мүмкін. Одди сфинктерінің дисфункциясы бұл ұзақтығы үш айдан артық болатын негізгі клиникалық симптомдары эпигастрий аймағында немесе оң жақ қабырға астындағы 20 минутқа және одан көп уақытқа созылатын ауырсынумен сипатталаты ауру. Ауырсыну спонтанды, түнде, әдетте тамақтан соң пайда болып, құсумен, жүрек айнумен жүруі мүмкін. Өт шығарушы жолдардың дискинезиясының гипер және гипомоторлы түрін ажыратады. Гипермоторлы дискенезиясы Одди сфинктерінің активтілігінің және қозғалысының жоғарлауымен, өттің концентрациясының төмендеуімен сипатталады. Гипомоторлы дискенезиясы Одди сфинктерінің активтілігінің төмендеуімен, өттің концентрациясының жоғарлауымен сипатталады. Емі: Гипокинетикалық тип бой: Диета №5, 5а. Тағам құрамында жеміс жидек, көкөніс өнімдерін, өсімдік, жануарлар майын көбейтеді. Яғни тағамның өт айдау қасиетін күшейтеді. Ұзақтығы 1-1,5 жыл. Өт қабының тонусы мен жиыруларын арттыратын дәрмектер ретінде прокинетиктер тағайындалады: Мотилиум, Мотилак,Метоклопрамид, Церукал – 1 мг/кг тамақ алдында 30 минут бұрын күніне 3 рет. Адаптагендер: элеутерококк, женьшень, радиола розовая. Өттің шығуын стимуляциялайтын препараттар - холекинетиктер: гепабене, галстена, хофитол, сорбит, урсосан, сульфат магния, ксилит тағайындалады. Аптасына 2-3 рет минеральды сумен Демьянова бойынша зондтауды жүргізу, 33% сульфат магнияны ысытып аш қарынға 1мл/жыл жасына есептеп ішкізеді немесе минеральді суды, сосын ішіне грелка қойып, оң жақ бүйіріне 2-3 сағатқа жатқызады. Сосын науқас тұрғаннан кейін ауызына қышқыл дәм келу керек, егер олай болмасаонда 10 рет пресидания жасатқызады. Физиотерапия: өт қапшығының проекциясына интенсивтілігі төмен ультрадыбысты, хлорлы кальцимен гальванизациялайды, электросон. Мынадай минералды суларды ішу: жоғары және орта минерализацияланған сулар, Есентуки 17, Боржоми күніне 3 рет 300-400 мл-дан. Гиперкинетикалық тип бойынша: Диета №5, 5а. Диета ұзақтығы 1-1,5 жыл. Өт қабының түйілуін қоздыратын майлы қамырдан, еттен жасалған тағамдар, газды сусындар шектеледі. Нейротропты препараттар: седативті – беллатаминал, фенибут, новокоин. Спазмолитиктік дәрілер миолитиктер (но шпа, голидор), холинолитиктер (папаверин, метацин, гастроцепин, атропин) тағайындалады. Холеретиктер тағайындалады: аллахол, одестан, голстена, фламин, холосас, холензим, урсосан, лиобил және т.б. Аз менирализацияланған минералды суларды ішу (Славяновская, Смирновская, Есентуки 4-20. ) күніне 5-6 рет 3мг\кг ішу. Физиотерапия: интенсивтілігі жоғары ультрадыбысты сульфат магнимен, папаверинмен, новокоинмен электрофарез.
5. Аденовирусты инфекция. Эпидемиологиясы. Патогенезі. Клиникасы. Диагностикасы. Алдын алу. Конъюнктивадан жұғынды алу. Аденовирусты инфекция- аденовирустың әртүрлі серотиптары қоздыратын, тыныс алу жолдарының, көздің және ішектің шырышты қабатының және лимфоидты тіннің зақымдалуымен сипатталатын, сонымен қатар интоксикациямен жүретін жедел респираторлы аурулардың тобына жатады. Қоздырғышы ДНҚсы бар вирус.вирусында үш антиген бар, А антиген адам АВИң бәріне тән жалпы антиген, В антигенотоксикалық қасиеттердің тасымалдаушысы, С антиген вирустың типке тәуелділігін көрсетеді. Вирустар гемагглютинирлеуші белсенділікке ие. Эпидемиология. Инфекция көзі ауру адам және вирус тасымалдаушы. Аурудың жедел кезеңіндегі ауру адамдар қауіпті, өйткені жедел фаза кезінде вирустар көбеюі қарқынды болады. Сондықтан науқастардың қанында, сілекейінде, көз сұйықтығында, фекалиясында осы вирустың концентрациясы көп болады. Берілу механизмі ауа тамшылы және алиментарлы жол. Сондықтан АВИ ауа тамшылы және ішектік инфекциялардың қатарына жатады. Ерте жастағы алты айға дейінгі балалар бұл вирусты қабылдауы төмен (маловосприимчивы), өйткені трансплацентарлы иммунитетке байланысты. Ал алты айдан бастап балалар бұл вирусқа восприимчивы болады. Осы вируспен қайта қайта ауырып болған соң балаларда активті иммунитет қалыптасуы мүмкін және бес жастан бастап балалар осы вируспен аурушаңдығы төмен болады. Жылдың суық мезгілдерінде аурушаңдық жоғарылайды. Патогенезі. Ену қақпасы болып жоғары тыныс жолдары, көз конъктивасы немесе ішек есептеледі. Пиноцитоз жолымен эпителийге және лимфа түйіндеріне енеді. Енгеннен кейін олардың көбеюі жүреді. Содан соң вирусемия, токсикалық реакциялар басталып, тіндердің қабынуы жүреді. Қабыну айқын экссудативті өзгерістерімен сипатталады. Серозды бөлінділер бөлініп шырышты қабықшалар зақымдалады. Көз конъюктивасы кезінде нәзік пленка түзіледі. Сосын вирусемия салдарынан ішектер де зақымдалады. . Клиникасы. Ауру жедел басталады. Инкубациялық кезеңі 2-12 күн.. Интоксикация синд: дене темп/сы 38-39С болады,бас ауру, бас айналу, дененің қақсап ауруы, ұйқысыздық, қалтырау ж/е т.б. болады. Катаральды синдром айқын болады: көз аурады, су ағады, конъюктиваның гиперемиясы байқалады; мұрын бітеліп, серозды бөлінділер бөлінеді (ринорея), сосын серозды бөліді іріңді сипатқа ауысуы мүмкін. Аденовирусты этиологиялы конъюктивит және керато-конъюктивит дамиды. Асқазан-ішек трактысы жиі зақымдалады. Диспепсиялық синдром айқын болады: құсу, диарея, іштегі ауырсыну, бауыр ж/е көкбауыр үлкеюі мүмкін. Жас балаларда гастроэнтерит көрінісімен жедел ішектік вирустық инфекция дамытуы мүмкін. Клиникалық нұсқаулардың ағымы: 1. Жедел респираторлы аурулар (ринофарингит, ринофаринготонзиллит, ринофарингобронхит) – аурудың бірінші күнінен бастап мұрнынның бітелуімен,одан сірлі бөліністер бөлінуімен, содан кейін бөліністің сірлі-шырыштыға айналумен сипатталады. Ринитке тыныс алу жолының басқа да бөліктерінің қабынулары қосылады. Көбіне тамақ ауыру, дауыс қарлығу байқалады. 2. Фарингоконъюнктивальді қызба–аденовирусты инфекцияның ең көп тараған түрі. Ұзақ уақытқа созылатын қызбамен (1-2 апта), айқын катаральды көрініспен, көздің шырышты қабатының зақымдалуымен, тонзилофарингитпен, мойынның лимфаденопатиясымен, кейде гепатоспленомегалиямен сипатталады. 3. Конъюнктивит және кератоконъюнктивит – аурудың сирек кездесетін формасы. Ауру кенеттен басталады. Үлкен қызбамен, интоксикациямен, ауру сезімімен, жарыққа карай алмаушылықпен, конънктивитпен, модан кейін аурудың 2-ші аптасында көздің мөлдірқабатының(роговица) бұлдырлануымен сипатталады. Ауру ағымы ұзаққа созылады, бірақ болжамы жақсы. 4. Тонзилофарингит – мұрын – жұтқыншақ миндалиналардың ісінуі, ақ жабындамен жабылуы, жұтқыншақтың артқы қабырғасындағы жергілікті лимфа түйіндерінің үлкейіп бірігуі. 5. Мезентериальді лимфоденит (мезаденит) – кіндік аймағындағы немесе оң жақ мықын аймағындағы ұстама тәрізді ауырсыну, лихорадка,құсу. Шажырқай лимфа түйіндерінің ұлғаюы. 6. Диарея – көбінесе 1 жасқа дейінгі сәбилерде кездеседі, нәжісі 4-5 есе жиілейді, нәжісте шырыш не қан аралас болады. 7. Аденовирусты атипті пневмония. Диагностикасы: типті аденовирусты инфекция кезінде клиникалық диагностика негізделеді: катаральді көрініске, ұзаққа созылған қызбаға және әлсіз интоксикацияға. Тонзиллит, конъюнктивит, гепатолиенальді синдром ауруды жеңлдетеді. ЖҚА: әлсіз лейкопения, эозинопения, ЭТЖ жоғарлаған, моноцитоз, лимфоцитоз. Арнайы диагностика негізделеді: Вирусологиялық әдіс- науқастардан вирус бөлінеді (мұрынжұтқыншақтан, көз конъюктивасынан, фекалийден материал). ИФА экспресс әдісі- АД анықтау. Серологиялық реакциялар- РГГА, РПГА, РСК – АД анықтау. ПЦР диагностика. Емі: Базис-терапия.Режим: төсектік. Диета: Сүт-өсемдіктік диета, витаминдерге бай тамақ. Ыстық шай, шырын, минеральды су түрінде көп мөлшерде сұйықтық ішу. Этиотропты: ауыр донорлық иммуноглобулин. Оксолин, теброфен жақпамайларын интранозальді. Вирусты кератит пен конъюнктивит кезінде 0,05% дезоксирибонуклеаза ерітідісін, 20-30% сульфацил-натрия, теброфен және флоренал жақпамайларын қолдану. Симптоматикалық: дене темп. 38°С жоғары болса СҚҚЗ (НПВС)-панадол, парацетамол. Ринит кезінде- тизин, NaCl, пиносол. Витаминдер және поливитаминдер – аскорбин қышқылын тәулігіне 1 гр дейін. Дезинтоксикация-полиионды ерітінділер. Спецификалық және спецификалық емес профилактика: Біріншіден белсенді вакцинация. Поливалентті A,B,C вакциналар жасалады. «Ваксигрипп» - тазаланған, инактивтелген грипптік вакцина 6 айдан - 3 жасқа дейінгі балаларға. Тірі алантоисты интраназальді қолданылатын вакцина 3 жастан - 14 жасқа дейін. Тірі вакцина 7 жастан ересектерге инфлювап, гриппол. Вакцинаға көрсетікштер: 3 жасқа дейін, жүрек, өкпенің созылмалы ауруларында. Спецификалық емес профилактика: УФ сәлелендіру,желдету, әлсіз балаларды жиындарға жібермеу, оксалинді май интерферон қолдану,маскалық режим. Иммунитет: типоспецификалық, аурудан кейін 8-12 айдан соң қайтадан ауруы мүмкін. Біздің елімізде арнайы иммунопрофилактикасы өткізілмейді. Аденовирустық инфекцияның эпидемиялық өршуін болдырмас үшін интерферон, ферментті препарттар дезоксирибонуклеаза, адамның иммуноглобулині қолданылады. Эпид.ошақта ағымды дезинфекция жүргізеді. Конъюнктивадан жұғынды алу. Стерильді: пипетка, дәкелі томпондар, платинді ілмек; басқа заттар – көз тамшысы анестетикпен (0,5% раствор дикаина или 0,5% раствор алкаина), спиртовка. 1. Науқасқа манипуляция барысын түсіндіріа, келісімін алу. 2. Пипетканы оң қолдың бас бармағы мен сұқ саусағы арқылы ұстау. 3. Анестетик құтысынан ерітіндіні тартып алу. 4. Науқасқа жоғары қарауын өтінеміз. 5. Сол қолға дәкелі томпонды алып, төменгі қабаққа қойып, сәл ғана тқмен қарай тартамыз. 6. Пипетканы көзден 2-5 см алшақта 45° -та кірпіктерге және қабаққа тимейтіндей етіп ұстау. 7. 1-2 тамшы анестетикті үш рет 1-2 мин. интервалмен конъюнктиваның төменгі сводына тамызамыз. 8. Платиноді ілмекті спиртовканың от жалынына стирильдейміз. 9. 2 мин. кейін (ілмектің тепературасын қалыптастыру үшін) конъюнктивадан жұғынды материал аламыз. 10. Бактериоскопиялық зерттеу: конъюктивадан алынған материальді стерильді шыны әйнек бетіне жағып, ауаға кептіріп, спиртовканың от жалынына фикцасиялап, бояймыз.  11. Бактериологиялық зерттеу: себу орталарына (агар, бульоны) конъюктивадан алынған жұғындына себеміз. 12. Барлық процедуралардан кейін ілмекті спиртовканың от жалынына стерильдейміз. 13. Пипетканы дезинфекциялаймыз. 14. Қолды өңдеп жуып, кептіреміз.
Есеп:Бала 3 жаста
1. Жетекші синдром- Терілік(бөртпелік) синдром - бөртпелер өзгермеген тері реңінде, ұсақ дақтар мен көпіршіктер түрінде шыққан, аса көп емес. Келесі күні бөртпе элементтері көбейіп, бірен саран қабыршақтар пайда болды. Интоксикация синдромы - дене қызуының 37,40С көтерілуі. 2. Диагнозды құрастырыңыз және негіздеңіз, салыстыру үшін негізгі ауруларды атаңыз-Желшешек, атипті түрі, ауырлық дәрежесі жеңіл, асқынуларсыз. Ажырату диагностикасы: 1. Қызылша - циклмен өтетін ауру, төрт клиникалық кезеңі бар инкубациялық,продромальді не катаральді, бөртпе, бөртпенің кете бастау пигментация кезеңдерінен тұрады. Инкубациялық кезең 8−10 күн, не 17−21күнге созылады. Катаральді не продромальді кезеңі: дене қызуы 38-39С-қа дейін көтеріледі және жоғарғы тыныс жолдарының, көздің шырышты қабатының катары, конъюктивит дамиды. Браунли симптомы пайда болады,ол төменгі көз қабығының қызарып,ісінуі. Сонымен қоса іші ауырады метеоризм,іш өтеді,бала азады. Продромальды кезең 3−4 күн кейде 6−8күн болуы мүмкін. Жалпы улану белгілері мен шырыш қабаттардың қатарынан басталады−экссудативті компонент басым болады−ринит, ларинготрахеобронхит, коньюктивит. Көзден жас ағады, жарықтан қорқу болады. Ауыз шырышты қабаты ісінген және қызарған,сілекей көп бөлінеді. Кейбір балалардың бадамшаларында ақшыл−сұр не көкшіл, Герман дақтарын көруге болады. 1-ші күні ауыз шырышты қабаттарында және жұмсақ таңдайда нүкте тәрізді геморрагиялық преэнантемаларды көреміз. 2−3күні Бельский−Филатов дақтары пайда болады. Бұл дақтар көп қабатты эпителидің дегенерациялып,ошақтардың некроздалуы салдарынан пайда болады, 2−3күн сақталады. Сонымен қатар қатты таңдайда ,бадамшаларда энантемалар пайда болады қызыл,бір біріне қосылатын дақтар, иектерінде мойнында кеудесінде ақшыл қызыл бөртпе шығады−продромальды (қысқа уақыттык бөртпе). Бөртпе шығу кезеңі: аурудың 3−5 күндері басталады, бөртпенің шығуы этап бойынша жүреді. Бөртпелер өзгермеген тері жамылғысына шығады. Алғашқы бөртпелер құлақ артында, мұрын қырында майда қызғылт түсті бөртпелер шығады, олар тез үлкейіп, кейде бірігіп кетеді, дұрыс емес формалы. Бірінші күннің соныңда бөртпе барлық бет аймағына және мойынға, кеуденің жоғарғы бөлігіне шығады. Екінші күні қолды, дененің барлық бөлігін, үшінші күні аяқтарға және бүкіл денені алады. Әр бөртпе шыққан сайын дене қызуы жоғарылайды, яғни температураны қисық сызығы болады. Бөртпе түсі қызғылт түстен қанық қызылға дейін. Бетте, шатта, арқада, бөртпе ашық анық болып келеді. Жамбасқа, аяққа, шынтаққа, тізеге бөртпе соңынан шығады. Бөртпенің кете бастау кезеңі: бұл кезде дене қызуы төмендейді, жалпы жағдайы, тәбеті жақсарады. Бөртпе тез қара-қошқыл, қоңырқай түстеніп пигментация дамиды. Пигментацияланулда бөртпе шығу сияқты этаппен жүреді, алдымен бетте, ал денесі мен аяқтарында әлі қызғылт түсті болады, кейін денесімен аяқ-қолдары пигментацияланады. Ұзақтығы 1-1,5 апта. Пигментацияланғаннан кейің бетте, мойында, белде, денеде қабыршақтанып түлеу болады 5−7күнге созылады. Дене температурасы қалыптанады. 2. Қызамық - инкубациялық кезен ұзағырақ болады катаральды белгі болмайды не айқын емес, коньюктивит, жарықтан қорқу, Бельскиий-Филатов-Коплик дақтары ауыз қуысында болмайды. Бөртпе этапппен шыкпайды. Қызылшада бөртпе ірі дақты , папулезді, бір біріне қосылмайды, пигментация және қабыршактану болмайды. Қызылшада дене қызуы жоғарылайды, жалпы улану белгілері пайда болады, кейде асқынулары да болады. Қызамықта лимфа түйіндері үлкейеді. 3. Жұқпалы мононуклезда баспа болады, лимфоаденопатия өте айқын, гематолиеналды синдром кейде сарғаю болады,қанда лейкоцитоз,атипті мононуклеазалар. 4. Скарлатинада – триада симптомымен жүреді: баспа, терілік бөртпе және интоксикация синдромдары. Баспа лакунарлы не фолликулярлы болады , тілі от жалыны сияқты лаулаған, емізікті қып-қызыл болады – скарлатиналық тіл деп аталады, мұрын ауыз үшбұрышы бозарған Филлатов үшбұрышы, іш аймағында қоңыр түсті сызықтар дамиды – Пастиа симптомы, қызыл дермографизм болады, терісінде гиперемирленген фонда қызыл майда нүктелі бөртпелер, жиі аяқ-қолдың бүгілетін беттерде орналасқан, бөртпе қайта бастағанда қабыршақтанып түлейді, әсіресе алақандарда пластинка тәрізді, ал, денелерінде нүкте тәрізді. Қанда: лейкоцитоз, нейтрофиллез,эозинофилия болады.
5. Желшешек: инкубациялық кезеңі орташа екі апта. Бөртпе дене темп\ң жоғарлауымен бірге шығады. Ол қызыл дақ немесе сопақша түрде, инфильтрациясы жоқ, бір камералы, диаметрі төрт мм\ге жетеді. Көпіршігі бір екі күн ішінде көбейеді. Бөртпе бірінің үстіне бірі шығады. Терінің бір бөлімін алып қарағанда онда бөрпенің әр түрлі стадиядағы кездерін көруге болады. Макуладан қабыршаққа дейінгі осы көрініс бөртпенің полиморфтылығы деп аталады. Көпіршік жарылып қабығы қоңыр түсті болады. Бөртпе шығуы мүмкін: баста, шаштар арасында, бетте, ауыздың жұтқыншақтың шырышты қабатында, денеде, аяқ қолда, жыныс мүшелерінде. Сирек алақан мен табанда. Өте сирек көмейде де шығуы мүмкін. Бөртпе шыққан кезде дене темп\сы 39С\тан жоғары болуы мүмкін.
3. Зертханалық зерттеу әдістеріне талдау жүргізіңіз.
. . ЖҚА: тромбоцитоз,лимфоцитоз ЖЗА: қалыпты. 4.. Емдеу жоспарын құрастырыңыз Режим: жартылай төсектік. Везикулаларға 1% ра бриллиант ерітіндісін жағу немесе 1-2% пермаганата калий ерітіндісін, жалпы гигеналық ванна пермаганат калиймен немесе тұзды сумен, тамақ ішкеннен кейін ауызды шаю. Баланың гигиеналық талаптарынды сақтауын қадағаланыз. 5 Инфекция ошағында қандай эпидемияға қарсы шаралар жүргізу:
Бөлмені желдету, дымқыл уборка, бөлме ауасын бактерицидті лампамен сәулелендіру. Үйіндегі бала бақшаға баратын баланы алғашқы 10 күн бала бақшаға жіберіп, 11 күннен бастап үйде қалдырып бақылау керек. Ал ауырып жатқан баланы бөртпе шыққан алғашқы күннен бастап 5 күнге оңашалаймыз.
17вар:
1.Геморрагиялықваскулит.клиника,диагностика.жүйелік васкулитпен сипатталатын тамырлардың қабырғасына IgA жиналаты ниммунопатологиялық ауру.Симметриялы түрде денеде ұсақ қан құюлылар,буындардың ісінуі мен ауырсынуы, іштің ауырсынуы, бүйректің зақымдануымен жүреді.Клиникасындатерілік синдром аяқта бөртпелердің болуы,жамбаста,кеудеде,мойында,бетінде пайдаболады,бөртпелердің түсі қызғылт, кейін қоңырқай түске өзгереді, буындардың сыртқы бетінде бөртпелер симметриялы түрде орналасады.Буындық синдромдаірі буындардыңісінуі,гиперемиясы,ауырсынуы,симмериясыз орналасады, деформациясыз жүреді.Абдоминалды синдром кезінде кіндік маңында толғақтәрізді ауырсыну,мелена,ішөту,қайталамалықұсу,іштіңкебуіменсипатталады.Бүйректік синдром транзиторлы гематурия, капиляротоксикалықнефриттіңгематуриялықформасы,нефротикалықжәнегематуриялықсиндроммен,жылдампрогрессирлеушігломерулонефрит.Диагностика ЖҚА лейкоцитоз,нейтрофилеоз,ЭТЖжоғ,тромбоцитоз,ВиллеБрандфакторынаантигендердіңжоғ.,ЖЗА нәжістіжасырынқанғатексеру,коагулограмма, құрсааққуысын УДЗ түсіру.БХАдиспротеинемия,альфа глобулин ,СРБ жоғ.
2.Дерматомиозиттің диагностикалық критерияларыДерматомиозит бұл -қаңқалық және тегіс салалы бұлшықеттің, терінің жүйелі қабынулық ауруы. Жиі 15 жасқа дейінгі балаларда кездеседі. Дерматомиозит диагнозын қою үшін келесі диаг.критерилерді қолдануға болады: терілік синд(күнге күйген тәрізді эритема, дененің ашық бөліктерінде,буын терісінде параорбиталды ісік, дерматомиозиттік көзілдірік, алақан ж\е саусақ ұштарының капиляриті, беттің тығыз н\е қамыр тәрізді консистенциялы ісінуі); қаңқалық бұлшыққеттік синд(симметриялы түрде проксимальды бұлш\р әлсіздігі, миалгия, бұлш\р ісінуі, контрактурасы, қол аяқтардың проксималды бөліктерінің атрофиясы); висцералды бұлш\к синд(бұлш\дің зақымдалуы: диафрагманың-ентігу, ӨТС төмендеуі; өңеш - дисфагия, дисфания; миокард-миокардит, дистрофиясы, ісінуі);лаб.белгілері:креатинурия, қанда трансаминазалар, миоглобин, альдалаза, кфк, лдг жоғарылауы; морфологиялық зерттеу: бұлш\дің қабынулық дистрофиялық склероз кальцинозға дейн; электромиографияда:зақымдалған бұлш\дің күшінің төмендеуі
3.Бронх демікпесі, диагностика,ажыратпалы диагнозАнамнез жинау,шағым,клиникалық белгілері.Клин белгілері: кенеттен немесе қайталамалы жөтел эпизодтары,бірнеше қашықтықтықтан естілетін ысқырықты сырылдар,экспираторлы ентігу,ЖРВИ ден кейінгі ұзақ сақталатын обсрукциялық синдром,Обстуктивті синдромның мезгіл бойынша өзгеруі,баланың қоршаған ортаға байланысты аурудың өршуі,Бронхолитиктер қолданған кезде симптомдардың басылуы,түнгі уақытта баланың оянуы.Инструментальды зерттеу, сыртқы тыныс алуды зерттеу: БА дәрежесін анықтау үшін,спирометрия,спирография,пикфлометрия,5жасқа дейінгі балаларда спирометия мен пикфлометрия қолданбауына байланысты,тек анамнезіне және клиникасына қарай диагноз қоямыз. Қақырық анализінде эозинофильдер, Шарко Лейден крис,крушман спиралдары, Креола денешіктері анықталады. Диф диагностика аурулар тобы: жедел және қайталамалы обстуктивті бронхит, бөгде зат,круп,жүректік астма,аллергиялық васкулит, бронх өкпелік дисплазия.БА бронхтардың қайтымды обструкциясымен сипатталатын, негізгі патогенетикалық, аллергиялық қабынумен жүретін ауру.Жалған круп ЖРВИ дан кейін жедел дамиды,айқын қызба,интоксикация,дауысының қарылғуымен,ит үргендей жөтелмен, инспираторлы ентігумен сипатталады.
4. Мальабсорбция синдромы емі.генетикалық фермент тапшылығмен, ішекте астың сіңірілуімен қорытылуының бұзылысымен жүреді. Классификация:1 қуысішілік(муковисцидоз)1энтероцелюларлы(дисахаридаздықжеткіліксіздік,целиакия)3 постцелюларлы экссудативті энтеропатия .Целиакия дегеніміз немесе глютендік энтеропатия, глютен құрамды тағамдардан,жіңішке ішек бүрлері зақымдалып,тағамның қорытылуы мен сіңірілуі мен жүретін полисиндромды ауру.6хромосоманың мутациясы салдарыныа болады.патогенезі иммунологиялық,вирусологиялықферментативтік, паторецепторлық негізгісіиммуунологиялық теория антиденелер өндіріледі. Клиникасында глютен құрамды тағамдарды қабылдағаннан кейін 1 немесе 4айда байқалады.1Полификалия үлкен дәреті 5 рет, ботқа тәрәзді,көпіршікті,майлы,жылтыр,сасық иісті,2Іштің ұлғаюы,іш жұмсақ, псевдоасцит белгілері байқалады,3Бойының өспей қалуы,витамин жетіспеушілігіне байланысты, әр түрлі аурулар олар анемиялық синдром,психоздар,гипокальцемия,екінші жыныстық жетілудің артта қалуы.Диагн иммунологиялық,марфологиялық биопсия алу.Морфологияда инфильтрация бүрлері қысқарады,крипталар тереңдейді.Емі глютен құрамды тағамдарды пайдаланбау,кішкінтай балаларда глютенсіз тағам беру,алмұрт күршті кашаларды береді,лактафидус,бифидусты береді,D3витамині,креон,панкреоцитрат, кальций препараттары,темір препараттары,феррумлек,тардиферон беріледі.
5. Ангина синдромы диф диагноз Ангина синдромы дегеніміз- жұтқыншақтың, лимфо аденоидты тінінің қабынумен және жергілікті
лимфаденитпен,
сипатталатын клиникалық симптомокомплексті ауру. Ангина синдромы кездесетін аурулар: баспа,скарлатина,дифтерия,қызылша.ангина мен дифтерия бір уақытта басталады,бірақ дифтеря өте ауыр және асқынумен өтеді. Ангина бұл аңқаның ісінуен жүретін жалпы инфекционды ауру.Ангина кезінде лимфоидты тіндердің қабынуына байланысты жабынды сарғыш түсті,ал дифтерия кезінде ақшыл сұр бұлыңғыр реңді болады.Ангина кезінде жабынды шпательмен оңай алынады,дифтерияда фибринді жабынды болғандықтан қиын алынады,алынсада орнынан қан талаулар болады,скарлатинада баспа біріншіде катаральды болады, соған байланысты (аңқадағы өрт)қызарулар пайда болады,оданнекрозды ангинамен жүреді,некроздық ангина бүкіл бадамшаны қамтиды немесе аралшықты болады,жабындының түсі сұр жасыл болады.Баспа кезінде жұтыну қин болады,тіпті түкірікті жұту ауырсынумен болады,дифтерия кезінде ауырсыну болмайды,лимфа түйіндері ұлғаяды.
Есеп:5жастағы бала сырқатының 5ші
1.Жетекші синдром-Интоксикациялық синдром – дене темп жоғ, әлсіздік. Ауырсыну синдром – ісінген сілекей бездер аймағының ауырсынуы,Менингиалды синдром – бас ауру, құсу, менингиалды симптомдар. Астено вегетативті синдром. – Жалпы әлсіздік. 2.Диагноз-Эпидемиялық паротит, ауыр түрі. Серозды менингит. Ажыратпалы диагноз: Эпидемиялық паротиттің асқынбаған формасының түрін мына аурулармен ажыратпалы дигноз жүргіземіз:іріңді (екіншілік)паротит,Микулича ауруы,сілекей бездердегі тастар,туберкулезі,самай-жақ асты буынының жедел қабынуы,мойын клечаткаларының терең флегмонасы,инфекционды мононуклеоз,лимфогранулематоз,Жұтқыншақтың токсикалық дифтериясы.
3.ЖҚА: тромбоцитоз,лимфоцитоз, небольшое увеличение тромбоцитов(у детей норма 400). Ликвор: лимфоцитоз, белок жоғ.
4.Емі. Төсектік режим 7-10күн аралығында,щадящая диета.
Ауыздың шырышты қабатының гигиенасы (тамақтан кейін 2 % бикарбонатанатрия ерітіндісімен шаю).
Симптоматикалық ем– ыстықты түсіретін - парацетомол 250 мг темп жоғарылағанда.
Ауырсынуды басатын– Ибупрофен по 100 мг 3 р/сут
Зақымданған безге құрғақ жылу,
Дезинтоксикационды инфузионды терапия - 20 % глюкозы ерітіндісі,
витамины группы В, витамин С.
Дегидратация (сусыздану)– лазикс 40 мг/сут в 2 қаб – ВЧД төмендету үшін.
5.инфекция ошағында ағымды және қорытынды дезинфекция жасау қажет.
Билет №18
1.Тромбоцитопениялық пурпура. Клиникасы, диагностикасы.Тромбоцитарлы0 гемостаздың сандық және сапалық кемістігі.
Клиникасы: ИТП көп жағдайда мектеп жасындағы қыз балалар арасында 2 есеге жуық жиі байқалады. Көбінесе вирустық инфекциядан 2-4аптадан соң тері,шырыш қабаттары қанталап, қанағу көрінеді.Пурпураның көрнекті сипаттары : 1) полихромдық, бір мезгілде терінің түрлі түсі қызыл көктен жасыл не сарғышқа дейін; 2) полиморфтық , (петехийден көлемді экхимозға дейін) 3 )симметрия сақталмауы 4) бірден, өз өзінен(спотанды) пайда болуы, көбінесе түнде. ИТП ның айқын белгісі қанағу.(мұрын , тіс айналасы, пуберанттық жаста- жатырдан).Мелена,гематурия, буынға қан құйылу сирек кездеседі. Миға қан құйылу да(2-4 пр), басқа ішкі ағзалермен қатар қан құялу сирек болады. Көкбауыр шамалы улкейеді(+1-2 см), ол аурулардың 10% да байқалады, дене қызуы калыпты.
Диагностикасы: ИТП ға тән қалыптан тыс өзгерістер тромбоцитопения,анемия, қан ағу уықытының артуы (Дьюк бойынша, дәлірегі Айви не Борхгревин- Ваалер сынағы), капиллиярлар ұстамдылығының кемуі (банка, қыл бұрау), сүйек миында болымсыз мегакариоциттердің көбеюі; мегакариоциттерден тромбоциттердің ажырамауы.
2. Реваматикалық емес кардиттер. Клинико диагностикалық критерийлері.
-Миокардит клиникасына және аурудың жүрісіне қарай жедел, жеделдеу ағымды, созылмалы деп бөледі. Жедел кардит миокардитты түгел қамтып, өткізгіш жүйесін зақымдайды. Экстракардиаллдық белгілер: тәбеттің төмендеуі,сылбырылық, түнде тынышсыз уйықтау, құсқысы келу, жөтел, ентігу, бетінің бозаруы, жүректің жиі соғуы.
Үлкен критерилері(4 балл)
- жүрек көлемі мен оның қуыстарының үлкеюі( егер перикардта эксудат болмасы)және осыны сенімді тәсілмен дәлелдеу
-жүрек жұмысы жетіспеушілігіне байланысты емес эхокардиография, реография т.б тәсілдермен анықталған миокардтың жиырылу қабілетінің төмендеуі
Орташа мағыналы белгілер (2 балл)
-вегетативтік жүйке жүйесінің жүрек жұмысына әсерінің жоқтығы (нәресте кезен басқа)оған ырғақтың тұрақсыздығы, тыныспен байланысты аритмия жоқтығы
-қанда жүрек антигені мен антикардиалдық антиденелердің табылуы.
-қандағы креатининфосфокиназа, малатдегидргеназа, лактатдегидрогеназаның жәнежүрекке байлансты изоферменттік фракцияларының көбеюі
-жүрек бөлімдері гипертрофиясын білдіретін ЭКГ-лық белгілер
-миокард инемиясының ЭКГ-лық белгілері
Аз мағыналы белгілері (1 балл)
-жүрек тұсының ауруы
-І тон дыбысының әлсіреуі
-тахи, брадикария
-шоқырақты ырғақ
-апикальдық систола шуы
-сино-аурукулярлық блокада
-атриовентрикулярлық өткізгіштіктің бұзылуы
-қарынша бойындағы өткізгіштіктің бұзылуы
-эктопиялық ырғақ
-Экстросистолия
-ST- интервалының орнынан таюы
-Т тісшесінң өзгеруі
3. Созылмалы холецистит диагностикасы, ажырату диагностикасы.
Диагностикасы:
1)анамнез және аурудың клиникалық көрінісі(өт сиптомдары оң Кер, Ортнер, Мефи)
2) үздіксіз дуоденалды зондтау қорытындысы
3)ультрадыбыстық скандау мәліметтері
4) клиникалық және биохимиялық қан сынағы.
-Қан анализінде нейтрофильді лейкоцитоз, ЭТЖ жоғарлауы, сирек анемия кездеседі. Қан биохимиясында диспротеинемия(альфа1, альфа2, бетта,гамма глобулиндер) фракциясы жоғарлайды, сілтілі фосфатаза, тимол сынағы, фибриноген, С-РБ+++, аминоферазалар, билирубин, липопотеидтер жоғарлаған.Запыран микроскопиясы (эпителий сипаты, Рн(6,0-7,0), шырыш, лейкоциттер қалдықтары, холестерин, кальций билирубинаты кристалдары, микробтар); Запыран биохимиясы (билирубин конуентрациясы төмен, өт қышқылдары концентрациясы төмен, сілтілі фосфатаза төмен),Зәр анализінде микрогематурия, шамалы протеинурия, лейкоцитурия. Фракционды дуоденалды зондылау; Эхография (өт қабы мен запыран жолдарының тығыздалуы, қатаюы; запыран эхогенділігінң артуы; шырыш үрпектері; ағза сиымдылығының азаюы;ағза құрамы гомогенді емес).Холецистография:(деформациялар мен өт дамуының аномалиялары; клнцентрациялау қабілетінің төмендеуі)Рентгенмен тексеруде гипотониялық дискенезия, өт улкен, төменге қарай кеңеюі, асқазан гипотониясы да болады. Гипертониялық дискенезия да өт көлеңкесі кішірейген, үдемелі, овалды не шар тәрізді, босануы жылдам. Панкреатохолангиография (үлкен дуоденалдық үрпінің беріштік стриктурасы, үлкен дуоденалдық үрпінің жетімсіздігі)
Ажырату диагнозы:
Өттің созылмалы ауруларының ажырату диагностикасы
Критерилері От-тас ауруы Созылмалы холецистит От шығару жолдарының дискинезиясы
Ауру белгісі
Орыны Оң қабырға доғасы асты, тос асты
Иррадиация Оң бұғана, иық, жауырын Оң жауырын Кейде оң жақ жауырын
Күші Жиі откір, колика типті Тұйық, сыздану, сирек откір Тұыйқ,кейде ұстамалы
Ұзақтығы Бірнеше сағат Сағаттан бірнеше сағатқа дейін Жиі, тәуліктен аспайды
Өршу ұзақтығы Бірнеше тәулік Бірнеше тәулік, ай Жиі, тәуліктен аспайды
Өршу жиілігі Жылына бірнеше рет Айына 1-2 рет Анық оршуі жоқ
Өршу себептері Диета бұзылысы, физикалық не психикалық ауыртпалық, инфекциялар
Қабаттас симтомдар Қызыну, құсу, сарғаю Қызыну, нәжіс сұйылуы Вегетативтік бұзылыстар сипаты
Ауру сезімін қойғызу спазмолитиктер Спазмолитиктер Оз-озіне қойылады
Өршуден тыс Іші жұмсақ, кейде склера сарғыштығы От нүктелерінде ауру сезімі, гиперестезия аймағы сақталады, темп котерліуі Іші жұмсақ, ауырмайды
Запыран тексеру Стерильді, холестерин және кальций билирубинаты кристалдары Кей ауруларда стерильді стерильді
Моторика бұзылыстары От рефлекстрі жоқ Одди жапқышының гипертониясы, от гипотониясы Одди, Люткенс жапқыштарының гипо не гиерпертониясы
Созылмалы холециститті басқа асқорту ағзаларының ауруларымен ажырату диагностикасы
Симптомдары Соз холецистит 12елі іш ойық жара ауру Соз панкреатит Соз гастрит
Мерзімділік(көктем-күз) Жоқ бірақ аллергиялық холециститке тән тән жоқ жоқ
Ауру орны Оң қабырға доғасы асты Эпигастрий, оң жоғарғы квадрат Сол қабырғы доғасы асты Эпигастриум
Ауру сезімінің сипаты Сыздау, кейе откір Орны анықсыздан откірге дейін Сыздау. Сирек откір Сыздау, жайылмалы тұрақты
Ауру сезімінің тұрақтылығы Тән Тән емес Әдетте тән емес тән
Тамақ ішумен байланыстылығы Майлы,қуырылған тамақ, жұмыртқадан1-3 сағ откен сон Ашқарынғы, тамақ ішкн сон тиылады, одан 1,5-3 сағ откен соң қайта басталады Мол, майлы тамақтан соң Ащы,тұзды тамақ ішкеннен 3-10 мин откен соң басталады
Асқазан толу сезімі Жиі Тұрақты емес Тұрақты емес Оте тән
Жүрек айнуы Тән Тән емес Тұрақты емес Оте тән
Ауру сезімінң таралуы Оң мықын аймағы Омыртқа бағаны Сол жауырын аймағы, орама тәрізді Тән емес
Құсу Ауру сезімін азайтпайды Ауру сезімін азайтады Ауру сезімін азайтады Оте тән
Метеоризм Тұрақты емес жоқ Аса тән Тұрақты емес
Ауру сезімінң жойылуы Жылу, спазмолитк, оз-озінен Сода, сүт, тамақ ішу, кейде су, құсудан соң Жылу, спазмолитик Жылу, оз-ознен.
4 Жедел және созылмалы гломерулонефрит. емі
Жедел гломерулонефрит-инфекциядан кейін 1-3апта откен соң көбінесе жедел нефриттік синдроммен басталып, циклдық ағыммен бірте-бірте басеңдейтін бүйрек шумақтарының қабынуы.Емі Аурудың қызу кезеңінде 2-4 аптаға тосек режимі дайындалады.Диета. Негізгі шарттары:1) натрийді азайту, сол арқылы ісіну, гипертензияны түсіру.2) белокты азайту.3) баланы жеткілікті калориямен қамтамасыз ету. Диетаға барлық жарма, ұннан істелген тағамдар, көкөніс жемістер, қант т.б. кіреді. Міндетті түрде өсімдік майы басыдау беріледі. Сүт, қаймақ мөлшермен жане жұмыртка беріліді. Тек ет, сүзбе, балык тәрізді белогы коп тағамдар және тұзды, кептірілген тағам рұқсат етілмейді. Бұл диета аурудың басты белгілері қайтқаншатағайныдалады да келесі 1-2 апта бірте-бірте басқа тағамдармен кеңейтіледі(ет, балық, сүзбе). Тұз мөлшерін аса мұқият қадағалайды: біртіндеп 1 гр.нан 3-5 гр дейін.Антибиотиктер. Пенициллин, жартылай синтетикалық пеницилиндер не макролид 2-4апта беріледі. Пенициллин 100-150 мың ЕД/кг,ампициллин 50-100 мг/кг. Қалған дәрілерді ауру белгілеріне байланысты: көбінесе диуретик пен гипотензивті дәрілер.Диуретиктер. Салуретиктер(фуросемид, гипотиазид,олармен біргекалий сақтайтындарды верашпирон, тиамтерон)) эуфилинмен коса беруге болады. Нефриттік ісіну диета, режим, не фуросемид әсерінен 1-2-6 мг/кг тез ақ қайтарады.Эклампсия, олигоанурия, жүрек окпеде су жиналғанда қанға лазикс 1-10мг/кг дейін енгізіледі.Ауыр жағдайларда диуретиктерді түрлі ерітінділермен( реополигюкин, гемодез) инфузия түрінде беруге болады. Тұрақты гипертензияға қарсы, диуретиктермен қатар гипотензивті дәрілер беріледі.( каптоприл 0,5-2 мг/кг)Гипотензивті дәрәлер. (ангиотензин өзгертуші фермент ингибиторлары, кальций каналы блокаторлары т.б.) Геперин- тіке әсерлі аникоагулянт, тек тромбоз катерлі боса қолданады. Антиагрегенттар, кобіне курентил(5 мг/кг)
Созылмалы гломерулонефрит (СГ) – көбіне бүйрек шумақтарының қабынуымен, сонымен қатар патологиялық процесстің бүйрек тінінің басқа да құрылымдық элементтерін қамтитын, үздіксіз үдемелі ағымды, соңы созылмалы бүйрек жеткіліксіздігімен аяқталатын бүйректің созылмалы иммунды қабыну ауруы.
Созылмалы гломерулонефритті емдеу мақсаттары: 1. Аурудың этиологиялық себебін анықтауға талпыну және оның элиминация жолын анықтау;2. Аурудың белсенділігін тежеп, өршуін басу;3. Ауыр көтеретін және аурудың қауіп көрінісін азайту;4. Аурудың ағымын тұрақтандыру немесе үдеуін тежеу (оптималды – оның қайта дамуын жетілдіру)
1. Аурудың этиологиялық себебін анықтауға талпыну және оның элиминация жолын анықтау;
стрептококкты нефрит кезінде және жеделдеу инфекциялық нефритпен байланысты нефритте – антибиотиктер;
спецификалық емес нефритте - иммунды комплекстерден босап толық жазылу,
паранеопластикалық нефритте - ісікті алып тастау,
дәрілік нефритте - тудырушы дәріні қабылдауды доғару,
алкогольді нефритте - абстиненция,
атопиялық нефритте - аллергиялық факторларды шектеу.
2. Аурудың белсенділігін тежеп, өршуін басу үшін – патогенетикалық ем. 3 негізгі препараттар тобы қолданылады: глюкокортикоидтар (ГКС), селективті емес цитостатиктер және циклоспорин А.
Патогенетикалық ем
глюкокортикостероидтар (преднизолон) тәулігіне 1-1,5 мг/кг дене салмағына есептегенде - 1-1,5 ай;
иммунодепрессанттар – цитостатиктер (азатиоприн 1,5 -3 мг/кг, циклофосфамид 6-8 мг/тәулігіне);
антикоагулянттар (гепарин 10000-40000 Б/тәулігіне т/а 1-1,5 ай);
қабынуға қарсы бейспецификалық препараттар (ҚҚБП) -(индометацин, бруфен);
нефропатияның айқын белсенділігінде – плазмаферез,
гемосорбция;
3. Ауыр көтеретін және аурудың қауіп көрінісін азайту;ең алдымен ісіну және АГ-ны.
Ісіну - Егер ШФЖ нормада болса - тиазидті диуретиктер, ШФЖ ↓, айқын ісік болса – фуросемид (40-600 тг/тәул.).
АГ – 1) ААФТ: эпалаприл (ренитек), коптоприл (капотен), рамиприл (тритаце), нефриттердің басқа да үдеуші механизмдерін басады.
2) кальций антагонистері (жақсысы дигидропиридилді емес дәрілер – верапамил, дилтиазем),
3) В-адреноблокаторлар (пропрокалос, атенолол),
4) α- блокаторлар (доксасозин)
5) диуретиктер.
Ем қажет болғанда антиагреганттарды делагилмен қосып қолданады. Курантилді (200-225 мг/тәул) 2-3 айлық курстармен, 2-3 айлық үзілістер жасап қолданады. Курантилді тренталға ауыстыруға болады. Тәуліктік протеинурия 1-2 г асқазан кезден курантилді (225-400 мг/тәул) немесе треналды және индометанцинді (тәулігіне 150 мг) қолданады. Егер протеинуриямен бірге эритроцитурия көбейсе және бүйректің функциясы сәл кеми бастаса, онда актвиті ем жүргізіледі (4 компонентті ем, гепаринді фенилинге тез ауыстырып). Биопсиялық зерттеуде мезангиопролиферативті немесе мембранозды гломерулонферит анықталса-преднизолонның бір өзін қолдануға болады. Бүйректің функциясы төмендеген кезде белоктің мөлшері шектеледі.
5)Желшешек. Эпидемиологиясы. Клиникасы. Диагностикасы. Емі. Алдын алу.
Желшешек – өте қауіпі, вирусты этиологиялы жедел инфекционды ауру. Көбінесі балалар ауырады, бала бақшаға баратын немесе мектеп жасындағы балалар . Желшешек ауруы бала кезінде жеңіл түрде өтеді; емізулі балаларда, үлкендерде және иммунитеті төмен адамдарда өте ауыр түрде өтеді. ЭпидемиялогиясыАурудың көзі – ауру науқас болып саналады. Аурудың жасырын кезеңі орта есеппен 14 күн, бірақ кейде 21 күнге созылуы мүмкін. Аурудың таралу  ауа-сілекей жолы арқылы таралады, вирус сойлегенде, жөтелгенде және түшкіргенде көп мөлшерде шығады.  Вирус жәнеде вертикальді механизм түрде таралады , анасынан құрсақтағы балаға берілуі, егерде  анасы жүктілік кезіңде желшешек ауруымен ауырса. Адамдардың желшешек ауруына сезімталдығы жасына байланысты. 6 айға дейіңгі балалар іс жүзінде  ауырмауы мүмкін, анасынан берілген иммунитетіне байланысты. Өсе келе  сезімталдығы жоғарлап және іс жүзінде баланың бірінші кездесуі инфекцияның қоздырғышының бастауымен зарарлануына келтіреді. Қоршаған ортада вирус тұрақты емес және тез өледі. Вирус ауру адамның көрінетін сілемейлерінде және терісінде орналасқан көпіршіктерден сыртқы ортаға бөлініп шығады. Ауру қоршаған ортаға бөртпенің  пайда болуына 2-3 күн бұрын және соңғы көпіршік пайда болғаннан кейін 5 күн қауіпті болып саналады. Осы кезде науқасқа желшешекпен ауырмаған адамдарды қарым-қатынаста ұстауға болмайды, өйткені жұғу көзі жоғары. Клиникасы Жасырын кезеңі орта есеппен 14 күн, бірақ кейде 21 күнге созылуы мүмкін. Бастапқы кезеңі көбінесе байқалмай өтеді. Желшешек алғашында баланың жалпы жағдайының өзгеру белгілерінен басталады: дене қызуы 38*С көтеріледі, тәбеті төмендейді, басы ауырып, ұйқысы бұзылады. Осы кезде баланың бетінде, шаштарының арасында, денесінде бөртпелер пайда болады. Бөртпелер бастапқыда макуло-папулезды 2-4 мм болса, тез арада (5-6 сағаттың ішінде) везикулаларға – іші мөлдір сұйықтыққа толы көпіршікті бөртпелерге айналады. Бөртпелер мен көпіршіктер қатты қышиды. Бұл көпіршіктердің ішіндегі сұйықтық кейіннен өзгеріп, іріңді көпіршіктерге айналуы мүмкін. Бірақ олардың айналасындағы тері қабаты өзгермейді, сөйтіп 1-2 күннің ішінде көпіршіктер құрғап, қабыршақтармен жабылады. Қабыршақтар құрғап түскеннен кейін орнында дақ қалмайды. Желшешек ауруында бөртпелер қабыршақтанып жатса, осы кезде кейбір бөртпелер жаңадан шығып жатады. Осыған байланысты аурудың жағдайының ауырлығын анықтайды. алаларда папула және көпіршіктер ауыз қуысының көрінетін сілемейлерінде байқауға болады, олар афтозды жараға дейін айналады. Аурумен қайталап ауруы мүмкін емес, өйткені организмді тұрақты иммунитет пайда болады. Диагностика. В типичных случаях, т.е. у абсолютного большинства больных, проста и основана на клинических данных. Верифицировать диагноз можно выделением вируса и используя реакцию связывания комплемента (РСК), но такая необходимость возникает крайне редко.
Емі:   ауру баланы көбінесе  үйде оңашалайды.  Стационарда тек клиникалық көрсеткіштерге байланысты емделеді. Спецификалық ем дәрігердің тағайындауымен вирусқа қарсы препараттар қабылдайды. Ұсынылады төсектік тәртіп, көп сұйықтықты ішу,айран- сүт тағамдары қабылдау, баланың жеке басының, киім-кешегінің, төсек орнының, бөлменің тазалығын қатаң сақтау. Баланың тырнағын қысқа қылып алып тастау керек. Себебі бала бөртпелерді қасыған кезде микробтар еніп, бөртпелер жараға айналады. Көпіршіктер тез кебу үшін бөртпелерге калий перманганатының (1-2 пайыздық) ерітіндісін немесе калий марганец қышқылының (10 пайыздық) ерітіндісін, жасыл дәрі (зеленка) жағу керек. желшешек ауруы кезінде баланың дене қызуы көтерілсе, оған ешқашан аспирин дәрісін беруге болмайды.Рея синдромы дамуы мумкин
Алдын алуы:. Ауырған балаларды ерте айқындау және бөртпе шыққан кезден 9 күнге оңашалау. Қарым-қатынаста болған балаларды 21 күн бойы бақылау және жабық бала мекемелерiне жiбермеу. Ошаққа 10-i күннен бастап 21 күнге дейiн карантин белгiлеу, күнде балалардың тамағын, терiсiн қарап, екi рет күнiне дене қызуын өлшеп, дәптерге белгiлеу. Әдейiленген алдын алу жоқ болған соң, балаларың денесiн шынықтыру, күн тәртiбiн, тамақтандыруын ұйымдастыру; балалармен жәңе олардың ата-аналарымен санитарлық – ағарту жұмыс жүргiзу.
Ситуация Ренат М., 5 жаста, ұйымдастырылған бала. Сырқатының 5 күні дәрігерге қаралды.
Жетекші синдромды анықтаңыз және оған сипаттама беріңіз. Синдром гепатомегалии – увеличена печень. Астеновегативный – синдром – слабость, утомляемость. Интоксикационный - повышение температуры, слабость, рвота. Цитолитический синдром – повышение АЛТ.Жетекші синдром цитолиз синдромы
2. Диагнозды құрастырыңыз: Острый гепатит В. Безжелтушная форма. Легкой степени тяжести. ДД: другие вирусные гепатиты: А,С,Е,Д.
3. Зертханалық зерттеу әдістеріне талдау жүргізіңіз. ЖҚА: нетропения, лимфоцитоз, БХ: увеличение фракции прямого билирубина(5, 1 дейін), увеличение АЛТ. Положительный анализ крови на маркеры указывает на острый вирусный гепатит В.
4. Емдеу жоспарын құрастырыңыз. Режим: На период выраженного интоксикационного синдрома больным
назначают постельный р е ж и м , затем полупостельный, в последующем — щадящий (на 2 — 4 недели)
Диета :стол № 5.обильноепитье некрепко заваренного чая с лимоном, молоком, медом,
вареньем, питье отвара шиповника, фруктовых и ягодных соков,
компотов, минеральной воды – 2-3 л/сут
инфузионная дезинтоксикационная терапия (5 % раствор глюкозы 400 мл в/в капельно,
10 % раствор альбумина – 200 мл в/в капельно – 7 дней)
Ферментные препараты – Креон 25000 ЕД 3 р/сут.
При легкой степени тяжести, как в нашем случае, противовирусные препараты не назначают.
5. Инфекция ошағында қандай эпидемияға қарсы шаралар жүргізу қажет?инфнеция көздерін анықтау, табиғи және жасанды жұғу жолдарын тежеу, қауіпті топтарға арнайы алдын-алу шараларын жүргізу. аурумен тығыз қарым қатынаста болған балалар) гепатит маркерларына тексеріліп отыру керек. Катынаста болған балаларға вакцинация жасалмаса вакцина салу
Билет №19
1. Теміржетіпеушілік анемия клиникасы емі
Анемия – ұлпалардың оттегіне қанығуына қажетті физиологиялық деңгейге байланысты қанда гемоглобин және / немесе эритроциттер мөлшерінің төмендеуі
Теміртапшылық анемиясы - темір тапшылығына байланысты гемоглобин синтезінің бұзылысымен сипатталатын, анемия және сидеропениямен көрініс беретін клиника-гематологиялық синдром
Темір тапшылықты анемия-организмде темір кемістігінен эртроциттерде Нв синтезі бұзылысы туындап гипоксиялық және сидеропения белгілерімен байқалатын клиника-гематологиялық синдром. Темір тапшылық анемияның клиникалық көріністері Екі кешеннен тұрады:1. Ұлпаларда оттегінің жеткіліксіздігіне байланысты анемияның белгілері: Тері, шырышты қабаттар, склераның бозаруы Ентігу, жүрек қағуы Әлсіздік, бас айналуы, шаршау, бас ауруы.2. Сидеропениялық синдром (темір тапшылығы), цитохромоксидазада темірдің жеткіліксіздігіне байланысты:
тері құрғауы, шаш пен тырнақтардың сынғыштығы, ауыз қуысы рецепторлары қызметінің бұзылысы (науқастар бор, ағаш, топырақ жеуге әуестігі), гипоацидтік жағдайдың дамуына себеп болатын асқазан эпителиінің бұзылысы, өт шығару жолдарының дискинезиясының дамуы. миоглобинде темірдің төмендеуі бұлшықет әлсіздігін дамытады. миокардиоциттерде темірдің төмендеуі – кардиомиопатиялар дамытады. ТТА емі:Жиі емханалық ем
Жоспарлы ауруханалық емге көрсеткіштер
Ауыр дәрежелі анемия
Емханалық емге рефрактерлі анемия
Себебі белгісіз ТТА
Емханалық жағдайда зерттеу мүмкіндігі болмаған ТТА бар науқастар
Әлеуметтік жағдайлар
Ауыр қосымша аурулары бар науқастар
Науқастардың емдәмінде құрамында жақсы қорытылатын темірі бар тағамдар басым болуы қажет: бауыр, ет, дәнді-дақылдар, қарақұмық, тары, сұлы дақылдары. Көкөністер: сәбіз, қызылша, қызанақ. Жемістер: өрік, алша, алмұрт, шабдалы.
Қазіргі таңда темір препараттары екі топқа бөлінеді:I – ионды темір препараттары (темірдің тұзды, полисахаридті қосындылары);Жиі екі валентті темірдің тұзды қосындылары қолданылады. Олар жақсы ериді және жоғары диссоциациялық қасиетке ие.
II – ионды емес қосындылары. Үшвалентті гидроксид-полимальтозды кешендер (феррум лек, мальтофер, мальтофер фол).
Темірдің тәуліктік адекватты дозасы 150-180 мг
Ішке қабылдаған темір препараттарынан (ТП) нәтиженің болмау себептері:   - темір тапшылығының болмауы (дұрыс диагноздың қойылмауы);   - ТП мөлшерінің жеткіліксіздігі;   - ТП ем ұзақтығының жеткіліксіздігі;   - Қосалқы аурулары бар науқастарда ТП сіңірілуінің бұзылысы;   - темірдің сіңірілуін тежейтін препараттармен біргі бір мезгілде қолдану;   - созылмалы қан кетулердің болуы, жиі АІЖ.
   - ТТА басқа анемиялармен бірге болуы (В12- тапшылық, фолийтапшылық анемиялар)
ТП парентералді қолдануға көрсеткіштер:   - ішек патологиясының болуына байланысты сіңірілудің бұзылысы (энтериттер, ішектің резекциясы);   - асқазан мен ұлтабардың ойық жарасының асқынуы;   - ТП қабылдай алмау;    - операцияға дайындық барысында;
- асқазан мен ішектің резекциясынан кейін;  
бейспецификалық ойық жаралы колит;
созылмалы энтероколит   - әлеуметтік жағдайлар
2. Жедел ревматикалық қызба . Клинико-диагностикалықкритерийлері.
Жедел ревматикалық қызба — А тобының β – гемолитикалық стрептококкпен шақырылатын тонзиллит немесе фарингитпен ауыған адамдарда организмдегі стрептококк антигендеріне және оған ұқсас келетін адам тіндеріне антиденелердің қиылысу реакциясы әсерінен пайда болатын дәнекер тінінің жүйелі қабыну ауруы.
А.А. Кисель біріншілік ревматизмнің және ревмокардиттің синдромды диагностикасының принциптерін біріктіріп, үш синдромды бөліп атады.
• Клинико-эпидемиологиялық, анамнез және қосымша зерттеулер кіретін, науқас стрептококкты инфекциямен ауырғанын, ревматизмге генетикалық бейімі бар-жоқтығын анықтауға бағытталған синдром.
• Клинико-иммунологиялық синдром, бұл стрептококкты инфекциямен ауырған баланың халі мен жағдайын көрсететін (ашық аралық немесе одан кейінгі мотивациясыз бұзылыстардың тежелуі), сонымен қатар, иммунологиялық мәліметтер синдромы. Ревматизмге тән стрептококкты антиденелер көбеюі, науқас қанында стрептококкты антигендердің пайда болуы, миокардқа қарсы «ревматикалық» антиденелер және биохимиялық жедел фазалы көрсеткіштердің (диспротеинемия, СРБ, мукопротеиндер және т.б.) патологиялық өзгеруі.
• Жүрек-қантамырлық синдром, оған өзіне сәйкесінше шағымдар, объективті көрсеткіштер, аспаптық зерттеу мәліметтері кіреді. Бұл синдромның айқындығы жүректің зақымдалу дәрежесіне байланысты.
Джонстың диагностикалық критерийлер схемасы көрсетілген.
Үлкен критерийлер: кардит, полиартрит, хорея, сақина тәрізді эритема, теріастылық ревматикалық түйіндер.
Кіші критерийлер: клиникалық (артралгиялар, қызба >38°); зертханалы (ЭТЖ жоғарылауы >30 мм/сағ, СРБ жоғарылауы >2 N*); аспаптық (ЭКГ-де P-R интервалының >0,2 с ұзаруы; ЭхоКГ-да митральді немесе аортальді регургитация белгілері).
БГСА- инфекциясы болғанын дәлелдейтін мәліметтер:
- жұтқыншақтан бөлінген оң БГСА - культура;
-А-стрептококкті антигенді тікелей анықтайтын экспресс-тесттің оң болуы;
- антистрептококкты антиденелердің немесе олардың титрлерінің жоғарылауы
- анамнезінде 2-3 апта бұрын баспамен ауырғаны. Ескерту. Үлкен екі критерийлердің немесе бір үлкен және екі кіші критерийлердің БГСА –инфекциясы болғаны жайлы құжатты мәліметтерімен қосарланғанда ЖРҚ болу мүмкіндігін ұмытпау керек.
3.Асқазан және 12 елі ішектін ойық жарасы. Диагностикасы, ажырату диагнозы.
Ойық жара - созылмалы рецидивті ауру, асқазанда немесе 12-елі ішекте жара дефектісінің түзілушен сипатталады. Лабораториялық зерттеулер:
-Жалпы қан анализі; -жалпы зәр анализі; -жалпы нәсіж анализі; -нәжісті қан талшығына зерттеу; жалпы белок; альбумина, холестерина, глюкоза, қансарысуындағы темір; қан тобы және резус-фактор; асқазан секрециясын фракционды зерттеу;
Диагнозды растау үшін эзофагогастродуоденоскопии (ЭГДС) жүргізу керек. Амбулаторияда аш қарынға жүргізіледі. Ауыз арқылы асқазанға жіңішке жұмсақ басында оптикалық құрылғысы бар эндоскопты трубканы жүргізеді. Осы құрылғы арқылы көріп биопсия жүргізеді. Нақты көз жеткізу үшін УЗИ және асқазанның рентгенография тағайындалады. Қосымша зерттеулер: эндоскопическим уреазным тест арқылы Helicobacter pylori анықтау, иммуноферментті және тынысалу тесті арқылы анықтау; қансарысуы арқылы гастринның мөлешірн анықтау; асқазанішілік рН-метрия; эндоскопиялық ультрасонография; КТ.
ажырату диагнозы. ажырату диагнозын басқа локализациядағы ойық жаралармен жүргіземіз, ойық жарадық аурумен және симптоматикалық ойықжарамен, сонымен қатар асқазанның қатерсіз рагымен салыстырамыз. Асқазанның ойықжараның дефектісі анықталғанда міндетті түрде асқазанның қатерсіз ойықжарасысен және асқазанның алғашқы ойықжаралы формалы ракпен ажырату диагнозын жүргіземіз.
Бұл формасы рактың уақытша қатерсіз ойықжарамен жасырын болуы мүмкін. ЭЖТ жоғарлайды, При рентгенологическом и эндоскопическом исследовании в случаях злокачественных изъязвлений желудка выявляют язвенный дефект неправильной формы с неровными и бугристыми краями; слизистая оболочка желудка вокруг язвы инфильтрирована, стенка желудка в месте изъязвления ригидна. Окончательное заключение о характере изъязвления выносят после гистологического исследования биоптатов. Во избежание ложноотрицательных результатов биопсию следует проводить повторно вплоть до полного заживления язвы.
4.Жедел пиелонефрит. Емі. Жедел пиелонефрит- сероздық интерстициальді қабыну секілді жүретін, лоханкалық тостағаншаның қабынуы. ,бактериурия жане лейкоцитурия болады Даму механизмі. 
Пиелонефрит ауруында инфекция бала организміне 3 түрлі жолмен өтеді:
- Гематогендік жолмен - әртүрлі ірің ошақтарынан немесе қабыну ошақтарынан қан арқылы өту;
- Лимфогендік жолмен – ірің ошақтарынан лимфа арқылы өту;
- Уриногендік жолмен – зәр шығару жолдары арқылы төменнен жоғары қарай тарау.
Клиникасы. 
Пиелонефрит ағымы бойынша өткір (6 айға дейін), қайталанғыш және жасырын түрде өтеді. Жедел пиелонефриттің клиникалық белгілері жедел дене қызуы көтерілуден, интоксикациядан басталады. Одан кейін диспепсиялық, дизуриялық белгілер қосылады: баланың іші ауырып, құсады, жиі дәретке отырады, кейде кіші дәретін ұстай алмау байқалады (шыжың-энурез). Баланың іші, белі ашып ауырады, Пастернацкий белгісі оң нәтиже көрсетеді. Зәрдің жалпы тексерісінде өзгерістер пайда болады: зәрдің мөлдірлігі төмендейді, көп мөлшерде эпителий клеткалары, лейкоциттер – лейкоцитурия, бактериурия, гематурия анықталады. Қанда лейкоцитоз, эритроциттердің шөгу жылдамдығы (ЭШЖ) артады, қаназдық (анемия). 
Пиелонефриттің қайталанғыш түрінде баланың жалпы жағдайы көп уақытқа дейін өзгермейді, қайталану (рецидив) кезінде: температура көтеріледі, баланың жалпы жағдайы бұзылады, белі, іші ашып ауырады, зәрде лейкоцитурия анықталады. Ауру жиі қайталана берсе бүйрек қызметінің бұзылуына, бүйрек жетіспеушілігіне әкелуі мүмкін.
Пиелонефриттің жасырын (латентті) түрінде баланың жалпы жағдайы өзгермейді, ұзақ уақытқа дейін ауру білінбей жүреді, тек бала басқа аурулармен ауырған кезде барып дизуриялық белгілер және зәрде өзгерістер анықталады. Осы кезде сұрастыра келе баладан тез шаршағыштық, тәбеттің төмендеуі, кейде субфебрильді температура, ауық-ауық іші ауыратынын анықтауға болады.                          .
Перечислим некоторые антибиотики, применяемые при стартовой терапии пиелонефрита:полусинтетические пенициллины в сочетании с ингибиторами β-лактомаз — амоксициллин и клавулановая кислота: аугментин — 25–50 мг/кг/сут, внутрь — 10–14 дней; амоксиклав — 20–40 мк/кг/сут, внутрь — 10–14 дней;
цефалоспорины 2-го поколения: цефуроксим (зинацеф, кетоцеф, цефурабол), цефамандол (мандол, цефамабол) — 80–160 мг/кг/сут, внутривенно, внутримышечно — 4 раза в сутки — 7–10 дней;
цефалоспорины 3-го поколения: цефотаксим (клафоран, клафобрин), цефтазидим (фортум, вицеф), цефтизоксим (эпоцелин) — 75–200 мг/кг/сут, внутривенно, внутримышечно — 3–4 раза в сутки — 7–10 дней; цефоперазон (цефобид, цефоперабол), цефтриаксон (роцефин, цефтриабол) — 50–100 мг/кг/сут, внутривенно, внутримышечно — 2 раза в сутки — 7–10 дней;
аминогликозиды: гентамицин (гентамицина сульфат) — 3,0–7,5 мг/кг/сут, внутривенно, внутримышечно — 3 раза в сутки — 5–7 дней; амикацин (амицин, ликацин) — 15–30 мг/кг/сут, внутривенно, внутримышечно — 2 раза в сутки — 5–7 дней.
5 Экзантема синдромымен журетин ауруларды салыстыру диагностикасыЭкзантемамен жүретін аурулар:
1.Қызылша – Бөртпе түрі катаральды периодтан кейн пайда болады.Кезең бойынша пайда болу тән:бірінші бөртпе элементтері құлақ артында,арқада,1 тәулік ішінде мұрынға,бетке,мойынға кеудеге шығады.2 тәулікте бүкіл денеге,3 тәулікте қол аяққа тарайды.
Ауыз шырышты қабатында Филатова Коплик пайда болады.Ұртта,азу тіс түбірінде,бидай дәніндей көлемде.
Бөртпелердің жазылуы да осы этап бойынша жүреді.Ашық қоңыр түсті дақ қалып,тері түседі.
2.Қызамық-бөртпелер ұсақ 2 ммден 5мм ге дейін.Бөртпелер аурудың басталған күннен 1-2 күнде бірден бүкіл денеде пайда болады.Көбіне буын бүгілетін аймақта көп мөлшерде жинақталады:иықта,шынтақта,арқада.Түсі:ашық қызғылт.Бірікпейді.Және құлақ маңы,шүйде лимфа түйіндерінің ұлғаюы болады.Бөртпелер дақсыз және терінің түсуінсіз 4 күндері кетеді.
3.Сифилис-лихорадка болады,генерализденген аденопатия және диффузды бөртпе болады.ауырғаннан соң 6 айда пайда болады.Жұлдызды аспан тәрізді.Қышусыз,ауырсынусыз.табанға,алақанға да шығады.
4.Скарлатина-лихорадка,ангина ,лимфоаденопатиямен қатар қызарған жерде ұсақ бөртпелер болады.Бөртпелер:шапта,мойында,тізе асты,шынтақ буын бүгілісінде болады..Қатпары бар дене бөлігінде бөртпе гемморрагиялық.. Беті гиперемирленген,мұрны бозғылт.Бөртпе 4-5 күндері тері түсуімен қайтады.Әсіресе алақан мен табанда
ЕСЕП: Ситуация: диагноз : Бала 5 жаста басының ауыруына
1 . Жетекші синдромды анықтаңыз және оған сипаттама беріңіз.Синдром ангины, интоксикационный синдром, астеновегетативный синдром.2. Диагнозды құрастырыңыз және негіздеңіз, салыстыру үшін негізгі ауруларды атаңызЖайылмалы жуткыншак дифтериясы. Токсикалык форма 2 дарежеси. ДИф.диагноз:стрептококты ангины, ангины Симановского – Плаута – Венсана, инфекционды мононуклеоза, ангинозно-бубонной формы туляремии, эпидемического паротита, ложного крупа, возникающего при острой респираторной вирусной инфекции, кори .3. Зертханалық зерттеу әдістеріне талдау жүргізіңіз.ОАК: лейкоцитоз, повышение сегментов, увеличение СОЭ 4. Емдеу жоспарын құрастырыңыз. строгий постельный режим Специфическая терапия проводится антитоксической противодифтерийной сывороткой:При токсических формах дифтерии ротоглотки I и II степени (как в нашем случае) средняя доза ПДС на курс лечения составляет 200 ООО - 250 ООО АЕ. В первые 2 суток больной должен получить 3/4 курсовой дозы. В первые двое суток ПДС вводят 2 раза в сутки с интервалом 12 часов.Р-р глюкозы 10% 400 мл в/в капельно 5 дней Р-р реополиглюкина в/в капельно 5 дней преднизолон по 2—5 мг/кг массы тела в сутки в течение 5—7 дней ингаляции с натрия гидрокарбонатом обильное теплое питье 5. Инфекция ошағында қандай эпидемияға қарсы шаралар жүргізу қажет. Науқастарды немесе ауруға күдіктілерді анықтауды ведомстволық тиістілігіне және меншік нысанына қарамастан денсаулық сақтау ұйымдарының медицина қызметкерлері амбулаторлық қабылдау, үйге бару, медициналық тексерулер, диспансерлеу және денсаулық сақтау ұйымдарына басқа да барулар кезінде жүргізеді.   Дифтериямен ауыратын науқастарды стационарда міндетті түрде оқшаулау жүргізіледі. Қалған науқастар клиникалық және эпидемиологиялық белгілері бойынша стационарда немесе клиникалық белгілері толық жойылғанша үйде оқшауланады. дифтериямен ауыратын науқастарды – жұтқыншақтың қабынуымен, бадамшабез қабынуымен, назофарингитпен ауырған науқастар денсаулық сақтау ұйымына қаралған күні бір рет жүргізіледі, бактерия тасымалдаушыларды анықтау мақсатында балалар үйіне, балалар және ересектердің психоневрологиялық стационарларына жаңадан келіп түскен адамдарға бір рет зертханалық тексеру жүргізіледі;  Дифтерия ошағында байланыста болған адамдар науқаспен соңғы байланыста болған сәтінен бастап 7 күн бойы бақыланады. Бақылаудың бірінші күні байланыста болған адамдардан дифтерияның таяқшасына бактериологиялық зерттеу үшін мұрнынан және аңқасынан, тері қабатынан жұғынды алынады және бактериологиялық зерттеулердің нәтижелерін күтпестен, антибиотиктермен профилактикалық емдеу жүргізіледі.   Дифтерия таяқшасының уытты штаммдарының анықталған тасымалдаушылары стационарда емдеу үшін оқшауланады және абацилденгеніне көз жеткізу үшін емдеу курсы аяқталған соң 2 күннен кейін бактериологиялық қайта тексеріледі.   Дифтериямен ауыратын науқаспен тікелей жанасқан барлық заттар науқасты оқшаулағаннан кейін дезинфекциялануы тиіс. Дифтериямен ауырып жазылған балаларға дифтерияның таратылмаған түрі кезінде 2-3 аптадан соң, асқынулар кезінде 4-8 аптадан соң мектепке дейінгі және жалпы білім беретін ұйымдарға баруына жол беріледі.
3.Емі: дифтериялық антитоксин 40 тыс ЕД в/м или в/в
Антибиотикотерапия: прокаин пенициллин 50 тыс ЕД/кг в/м
Егер температура туспесе парацетамол
Билет №20
1.Созылмалы пневмония.Клиникасы .Емі.
 өкпе қабынуы — өкпе тінінің қабынуынан немесе басқа аурулардың асқынуынан болатын өкпенің жұқпалы ауруы.Клиникасы: Баланың терісі, еріні,  ауыз қуысының шырышты қабаты көгілдірленіп тұрады, тыныс алуы жиілейді, дем алуға қосымша бұлшықеттер қатысады. Көкірек  клеткасы кеңейіп, гипоксияға әкеледі. Кейде қатты жөтелгенде тынысы тарылып, демалысы тоқтап қалуы мүмкін.Тыңдағанда:Орташа, ірі көпіршікті, құрғақ тұрақсыз сырылдар көкірек кеудесінің екі жағынан да естілуі мүмкін.Жедел ағымды пневмониямен ауру баланы оның ауыр емес, асқынбаған кезінде, қолайлы жағдай болса, отбасы мүшелерініңжалпы және санитарлық жеткілікті мәдениеті мен дәрігер тағайындаған емдерін сөзсіз орындайтын кепіл болса, үйде емдеуге болады. Педивтр бала халі анық дұрысталғанша күн сайын, одан айығып кеткенше күнара бақылауға алады.Алғаш баланың өкпесін рентгенге түсіріп, қан мен зәр құрамын тексереді. Пневмония белгілері жойылғанда бактерияға қарсы емді доғарып, қан сынағын қайталау керек. Балалр ұжымына, мектепке, мектепке қатынауына аурудан айыққан соң екі аптадан кейін рұжсат етіледі, Дене қызуы түскен соң, 3-4 күннен кейін 20 минуттен бастап таза ауада серуендеуге рухсат беріледі. Жасқа дейінгі балаларда сұйық мөлшері емшек сүті мен сүт қоспаларын қосқанда тәулігіне 140-150 мл/кг есебінен болуы тиіс. Бұдан үлкенірек балалар тағамына қосымша сұйық беріледі (морс, шырын, лимин қосқан шәй). Сұйық ретінде цитроглюкосалан (натрий хлориді 1,75 г, калий хлориді 1,25г, лимон қышқыл натрий 1,4, глюкоза 75 г, пакет ішіндегісін 0,5л қайнаған суға ерітеді) қолдануға болады.Гипоксемия әсерлерін азайту шаралары. Далада қызуы 200С не одан жоғары болса, терезе үнемі ашық тұруы тиіс. Дала суық кезде бөлмені күніне 4-6 реттен, жылуы 2-30С-қа төмендегенше желдетіп отырады.
Пневмониямен ауратын балаларды серуенге шығаруды ауа қызуы 10-150С ден бастайды. Далада ауа қызуы бұдан төмен болса, онда серуенге жеткілікті желденген бөлмені пайдаланады.Антибиотиктер беру- еинің негізгі түрі, оны жедел ағымды пневмонияның қызу кезінде тағайындайды.«Үйлік» пневмониялардың этиологиялық құрылымын ескеріп, үйде емдеу кезінде ем негізі ішке берілетін антибиотиктерден тұрады: жартылай синтетикалық пенициллиндер (амоксициллин, ампициллин, оның ішінде клавулон қышқылымен не сульбактаммен (аугментин, уназин, суллациллин, амоксиклав); цефалоспориндердің I-(цефаклор, цефалексин) не ()жақсысы II-буындары (цефуроксим-аксетил-зиннат ж.б.).b-лактардармен бастапқы емнің тиісіздігі микрофлора резистенттігі не пневмонияның «атиптік» этиологиясынан да болуы (микоплазма, хламидийлер) мүмкін. Соңғыларға күдік туғанда b-лактамды антибиотиктерді макролидтермен не доксициллинмен (ересек балалар) қосарлау жөн.
Ем курсының ұзақтығы тандалған антибиотик, клиникалық сипат динамикасына байланысты. Антибиотикті қызыну түскен соң да 3 күн беру ұсынылады. Антибиотик парентеральді қажет болса, дұрысы цефтриаксон (роцефин)- тәулігіне 1 рет жеткілікті (50-75 мг/кг есебінен). Егер ем антибиотикті апрентеральді еңгізуден басталса, игі әсеріне көз жеткен соң, ауыддан беруге көшірген жөн (сатылы ем).
Макролидтер мен цефалоспориндер едәуір қымбат дәрілер. Егер отбасының жағдайы келмесе, пенициллин қолдануға да болады, себебі Ресей ғалымдарының мәліметі бойынша пенициллинге резистентті пневмококктер 3-5 %-дан аспайды. Пенициллиннің тәуліктік мөлшері 100000 Б/кг 4 ретке енгізеді. Егер 2 рет енгізілетін болса, арасына (әсіресе түнде) 2 рет оспен не феноксиметилпенициллин (тәуліктік мөлшері 50 мг/кг ). Егер пенициллин тағайындауға болмаса (бұрын алған, аллергия бар ж.б.), ішке цефалексин, линкомицин, эритромицин беруге болады. Пневмококктер гентамицинге ұстамды, сондықтан үйден тыс дамыған пневмонияны бұл қатармен амбулатория жағдайында емдеуге мүлдем тиым салынады.
20.2Жүректің туа пайда болған ақаулары.Фалло тетрадасы.Аорта коарктациясы.Клинико диагностикалық критерилері. Фалло тетрадасы
Фалло тетрадасы – қарынша аралық перденің мембранозды бөлігінің ақауы, оң қарыншаның гипертрофиясы, аортаның декстропозициясы және өкпе артериясының тарылуымен комбинирленген туа біткен жүрек ақауы. Цианозбен өтетін, жүрек және қантамырдың комбинирленген ақауларының ішінде ең жиі кездесетін жүрек ақауы.
Гемодинамика: қарынша аралық перденің мембранозды бөлігінің ақауынан қанның сол қарыншадан оңға өтуінің әсерінен оң қарынша миокардының гипертрофиясы мен қуыстарының кеңеюі байқалады. Өкпе артериясының тарылуы себебінен кіші қан айналым шеңберіне қан аз мөлшерде түседі. Қолқаға (декстрапозиция әсерінен) 2 қарыншадан да қан араласып түседі. Ол қан оттегіге қанықпаған және тотыққан гемоглобиннің үлкен сандық құрамына бай болады.
Шағымдар Емшектегі балалар емшекпен тамақтандыру кезінде тез шаршайды және емуді тоқтатады, цианоз пайда болады, тері жамылғысы бозғылт, көгерген, ентігу, қысқа уақыттық естен тану, жүрек аймағында ауырсыну, жөтел, жоғары жастағы балаларда мәжбүрлік қалып
Жалпы қарау Балалардың өмірінің бірінші жылында физикалық күштеме кезінде жалпы цианоз пайда болады, ал жоғары жастағы балаларда саусақтарының, бармақтарының, табанның, мұрынның терісі және еріннің шырышты қабаты сұр-цианозды, күлгін түстес болады. Ентігу. Аяқ және қол саусақтарының дистальді фалангыларының «барабан таяқшасы» ретінде деформациясы және тырнақтарының «сағат айнасы» түріндегі деформациясы байқалады.
Жүрек аймағын қарау Кеуде клеткасының деформациясы (жүрек бүкірі). Эпигастральді аймақтағы пульсация.
Пальпация Жайылған жүрек түрткісі, қиын пальпацияланатын жүрек ұшы түрткісі, оң қарыншаның пульсациясы. 2-3 қабырға аралықта жүректің систолалық дірілі.
Перкуссия Жүрек шекарасының оңға, жоғары, солға ығысуы.
Аускультация Тахикардия. Өкпе артериясында 2 тонның әлсіреуі. Төстің сол жағында 2 және 3-ші қабырға аралықта дөрекі үрлемелі, қырғыш систолалық шу.
АҚ Максималды және минималды қан кысымының төмендеуі.
Кеуде клеткасының рентгенограммасы Жүректің оң қарынша ұлғаю есебінен үлкеюі. Жүрек етік пішінді, өкпе артериясының доғасы көрінбеу есебінен жүрек белі тегістелген. Сол қарынша артқа, солға, жоғары ығысқан.
ЭКГ Синусты тахикардия. Жүректің электр өсі солға ығысқан. Жайылмалы биік Р тісше. Гис шоғырының толық емес блокадасы.
Қолқа каортациясы.
Қолқа каортациясы – қолқа мойынының құм сағат тәрізді немесе белгілі аймағының тарылуы.
Гемодинамика: тарылған қолқадан қанның дұрыс өтпеуі әсерінен, жүректің сол бөлігінің гипертрофиясы мен дилятациясы, бас ми қантамырлары мен құрсақтың жоғарғы бөлігінде артериялық қысымның жоғарлауы, құрсақтың төменгі бөлігінде, аяқта артериялық қысымның төмендеуі және үлкен қан айналым шеңберінің жетіспеушілігі.
11-кесте. Қолқа каортациясының семиотикасы.
Зерттеу әдістері Негізгі клиникалық симптомдары
1 2
Шағымдары Бас ауру, мұрыннан қан кету, бетінің гиперемиясы, жүргенде тез шаршағыштық, аяқтарының сууы, іштің ауырсынуы.
Жалпы қарау Иық белдемесінің қалыптан тыс дамуы ұйқы, бұғана асты, қабырға аралық және мықан артерияларының кеңеюімен пульсациясы.
Жүрек аймағын қарау Жүрек ұшы түрткісі амплитудасының күшеюі мен ауытқуы
Пальпация Жүрек ұшы және жүрек түрткісінің күшеюі және 6-7 қабырға аралыққа жылжыған; төстің жоғарғы үштен бір бөлігіндегі систолалық діріл.
Перкуссия Өзгеріс болмауы мүмкін немесе жүрек шекарасының солға қарай кеңеюі анықталады.
Аускультация Жүрек тондары шапалақты.
Қолқада систолалық шу.
Жауырын аралықта, 2-3 кеуде
омыртқалары деңгейінде
систолалық шу естілуі мүмкін
және шу митральді қақпақшаның
салыстырмалы жеткіліксіздігінен
болады.
Пульс Қолдарда, ұйқы артериясында
пульстің күшеюі, аяқтарда
болмауы немесе әлсіреуі болады.
АҚ АҚ қолдарда және бас
миының тамырларында
жоғарылайды
(геморрагиялық инсульттің
жоғары қауіптілігімен) және қан
айналымның сол қарыншалы типте
бұзылуы. АҚ-ң аяқта төмендеуі
Кеуде клеткасының рентгенограммасы Жүректің сол жақ бөлігінің ұлғаюы, аортаның өрлемелі бөлігінің және доғасының кеңеюі. Сол жақ қиғаш қалыпта аортаның әлсіз көрінетін пульсациясымен тарылуы көрінеді. Қабырғалардың төменгі
шекарасындағы, кеңейген
артериямен басылып қалған
қабырғалардың қырында жарты
ай тәрізді (узуралар) басылулар
көрінеді.
ЭКГ Жүректің электр өсі солға
ығысқан, сол қарыншаның
гипертрофиясы.
3.Геморрагиялық васкулит. Диагностикасы, ажырату диагнозы.
Геморрагиялық васкулит ол ұсақ қантамырларды (капиллярларды,венулаларды,артериолаларды) зақымдайтын IgA иммундыкомплекстік васкулит. Диагностикасы оның классикалық көріністеріне негізделеді: симметриялы орналасатын сипағанда қолға білінетін пурпура;буындық синдром (полиартралгия,өтпелі полиартрит), абдоминальдік синдром ( іштің ауыруы,қанмен құсу,іштің қанмен өтуі), лабораториялық мәліметтер (микрогематурия,протеинурия,ЭТЖ жоғарылауы,қанда IgA және ФВ Аг жоғары деңгейі,қанның тамыріші шашыранқы ұю синдромның белгілері болуы) Гем васкулитті анықтау үшін ең маңыздысы тері биопсиясын жасау. Биоптатты жана пайда болған геморрагиялық дақтардан алады. Ажыратпалы диагноз:Геморрагиялық синдром инфекциялық аурулар кезінде тромбоцитопениялық канкетумен жүреді. Фульминтантты пурпураға петехиальды бөртпенің және симметриялы экхимоздың болмауы тән. Телеангиэктаз кезінде геморрагия басққан уақытта бозарады. Ол бетте,ерінде,тіс жиегі,мұрынның шырышты қабығында,коньюктивада,тырнақ астына, алақан және табанға локализацияланады.
4.Созылмалы пиелонефрит. Емі.
Созылмалы пиелонефрит- ол буйректин каналшаларынын жане тиннин кабынуы асеринен тостаганша-тубекше жуйесинин деструктивти бузылысы жане буйректин бурисип калуы пайда болумен журетин ауру. Еми: Диетотерапия №5.Антибактериалды терапия 10-14 кун: Эмпирикалық антибактериалды терапиясы: Ауыр формасы кезінде: қорғаныш пенициллиндер (аугментин,амоксиклав), цефалоспориндер 2буыны ( цефуроксим,цефомондол) 3буын (цефатоксим,цефоперизол,цефтадизин,цефтриаксон,цефепенин). Аминогликозинді (гентамицин,нетромицин,амикоцин). Сатылы терапия қабыну процесінің белсенділігі кезінде 3-5 күндей осы топтың бір препаратын парентеральды енгізу , әрі қарай пероральды енгізу арқылы. Инфузиялық ем 5% глюкоза, гемодез т.б
Диета – стол 5а. Повышение приема жидкости 50 мл/кг/сут, умерено ограничить белок(1,5-2 мг/кг/сут) и соль(2-3 г/сут).
АБ терапия – амоксициллин, защищенные пенициллины (амоксиклав, аугментин), ЦФ 2,3 покаления в/м 3-4 раза в день. ---- 30-40 мг/кг/сут
Нитрофураны(фурагин) – 5-8 мг/кг/сут
Канефрон по 2 т3 р/день в течение 3х месяцев
Контроль анализа мочи каждую неделю, при положительной динамике понижать дозу уросептика. Антиоксиданттық ем: вит Е 1-2мг/кг салмағына, аскорбин қышқылы 3-5 мг/кг салмагына. Антиспастикалық ем:микроциркуляцияны жақсарту үшін эуфиллин.Физиологиялық ем қысқа курсты УЗ.
5.Полиомиелит:
Полиомиелит -негізінен орталық жүйке жүйесін зақымдайтын жұқпалы ауру. Аурудың қоздырғышы — полиовирус. Полиомиелит кезінде көбіне жұлынның сұр заты зақымданып, ол барлық жүйке жүйесін ауруға шалдықтырады. Ол әсіресе 2 жасқа дейінгі балаларда көп кездеседі. Бұл ауру жұқпалы инфекция арқылы беріледі, суық тигендегі сияқты мұнда да қызу кетеріледі, құсып, іші етеді, бұлшық еттері ауырады. Бірнеше күн бойы баланың дені сау сияқты болып көрінеді. Кейде денесінің жартысы әлсіреп сал болып қалады. Мұндай жағдай көбінесе бір аяқта немесе екі аяқта бірден байқалады. Уақыт өткен сайын аяқтың әлсіреп семген жағы жіңішкеріп, екіншісіне қарағанда кеми түседі. Этиология Возбудитель (poliovirus hominis) относится к семейству пикорнавирусов, к группе энтеровирусов (кишечным вирусам), куда входят также Коксаки- и ЕСНО-вирусы и существует в виде 3 независимых типов (I, II и III). Наиболее часто встречается 1 тип. Размеры вируса — 27-30 нм, содержит одноцепочечную РНК позитивной полярности (ss(+)RNA). Вирус устойчив во внешней среде (в воде сохраняется до 100 суток, в испражнениях — до 6 мес), хорошо переносит замораживание. Не разрушается пищеварительными соками. Разрушается при нагревании до 50 градусов Цельсия в течение 30 минут. Быстро погибает при кипячении, под действием ультрафиолетового облучения и при высушивании. Даже незначительные концентрации хлора инактивируют вирус. К антибиотикам нечувствителен[20]. Культивируется на клеточных культурах, обладает цитопатогенным действием. Источник инфекции — человек (больной или переносящий заражение бессимптомно); возбудитель выделяется через рот (несколько суток), а затем с испражнениями (несколько недель, а иногда и месяцев). Заражение может произойти воздушно-капельным путём, но чаще — при попадании в рот активного вируса (через загрязнённые руки, пищу). Механическим переносчиком вируса могут быть мухи.Заболеваемость полиомиелитом преобладает в летне-осенние месяцы. Чаще болеют дети от 6 месяцев до 5 лет. Большинство заболеваний связано с вирусом типа I.
Эпидемиология: Ауру сырқат адам мен дені сау вирус тасымалдаушылардан жұғады.Ауру адам алғашқы 2-5 күні және 1-ші 2 аптада өте жұқпалы болып келеді,бірақ 1 ай оданда коп уақыт вирус бөлініп тұрады.Сал ауруы жаз,күз айларында жиіленгенімен,ол жыл бойы кездесе береді.Көбінесе 1-4 жас арасында балалар ауырады.Фекальды оральды және жоғары тыныс жолдарымен жүғады.Сыртта вирус көп сақталынбайды. Патогенез Входными воротами инфекции является слизистая оболочка полости рта или кишечника, что зависит от механизма передачи. Первичная репродукция вируса осуществляется в слизистой оболочке ротовой полости, глотки или тонкой кишки, а также в лимфатических узлах и пейеровых бляшках. Из лимфатических узлов вирус полиомиелита проникает в кровь и гематогенным путём - в ЦНС, далее распространяется по аксонам периферических нервов и двигательным волокнам в передние рога спинного мозга, либо в ядра черепно-мозговых нервов, деструкция которых ведёт к развитию параличей. Кроме поражения ЦНС в некоторых случаях развивается миокардит. Проникновение вируса в нервную систему происходит не более, чем в 1% случаев — во всех остальных случаях развиваются непаралитические формы болезни, либо формируется вирусоносительство Полиомиелит індетін тек полиомиелитке қарсы егу арқылы ғана тоқтауға болады. Аталған вакцина балаларды өмір бойына полиомиелит вирусынан тиімді қорғайды Егу ақысыз түрде 2 – айлық жастан бастап жүргізіледі. Қазақстан Республиказы егу тізбесі бойынша 1 жасқа дейінгі нәрестелер вакцинаның 3 дозасын, ал 1 жаста 4-ші дозасын алу қажет Полиомиелитке қарсы вакцина 2 тамшы түрде баланың аузына тамызылады және басқа да вакциналармен қатар жасалынады.Клиникасы
Абортивная форма протекает с общими неспецифическими симптомами (катаральные явления, желудочно-кишечные расстройства, общая слабость, повышение температуры тела и т. п.); эти случаи наиболее опасны в эпидемиологическом отношении.Менингеальная форма проявляется в виде серозного менингита.При наиболее частой из паралитических форм полиомиелита — спинальной — после общеинфекционных симптомов появляются параличи мышечных групп, иннервируемых двигательными клетками спинного мозга; на ногах чаще всего поражаются: четырёхглавая мышца, приводящие мышцы, сгибатели и разгибатели стопы; на руках: дельтовидная, трёхглавая и супинаторы предплечья. Особенно опасен паралич диафрагмы, приводящий к тяжёлому нарушению дыхания.Бульбарная форма обусловлена поражением различных отделов продолговатого мозга, а понтинная — поражением ядра лицевого нерва.При непаралитических формах заболевание обычно заканчивается полным выздоровлением, при паралитических формах в некоторых случаях функции пораженных мышц восстанавливаются не полностью, дефект сохраняется длительно, иногда пожизненно. Наиболее тяжёлые случаи, особенно с поражением дыхательных центров продолговатого мозга, могут привести к летальному исходу. Диагноз полиомиелит ставят на основании клинических, эпидемиологических и лабораторных данных.Поражение ядер черепных нервов и спинного мозга Клинических симптомов и синдромов при полиомиелите СимптомыПатогенез ЛихорадкаВирусемия
Катаральные явленияПоражение эпителиальных клеток и лимфатического аппарата дыхательных путей Расстройство стулаРепликация вируса в клетках тонкой кишки ПотливостьПоражение вегетативной нервной системы, сосудодвигательного центра СыпьПоражение сосудов и периваскулярных пространств Расстройство мочеиспусканияПоражение поясничного отдела спинного мозга с последующей атонией сфинктера мочевого пузыряБоль в мышцах, парестезияПоражение чувствительных корешков спинного мозга Гемодинамические нарушения, похолодание конечностей, цианозПоражение сосудодвигательного центра с последующим парезом сосудов, нарушение вегетативной иннервации Колебания АДПоражение сосудодвигательного центра, миокардит Одышка, удушьеПоражение дыхательных мышц, сердечно-сосудистые нарушения, поражение IX—XII пар черепных нервов с нарушением глотания, отделение секрета, его инспирация Парезы, параличиПоражение двигательных мышц и центров, впоследствии — атрофия мышц Беспорядочность парезов, параличейНеравномерность распределения и размножения вирусов в нервных структурах Нарушение глотания и фонацииПоражение двигательных ядер IX и X пар черепных нервов Паралич мимических мышц Поражение ядер лицевого нерва Стойкость параличейМассивная гибель мотонейронов, перерождение осевых цилиндров, атрофия мышц Менингеальный синдромОтек, инфильтрация оболочек мозга Входными воротами инфекции является слизистая оболочка носоглотки или кишечника. Во время инкубационного периода вирус размножается в лимфоидных образованиях глотки и кишечника, затем проникает в кровь и достигает нервных клеток. Наиболее выраженные морфологические изменения обнаруживаются в нервных клетках передних рогов спинного мозга. Нервные клетки подвергаются дистрофически-некротическим изменениям, распадаются и гибнут. С меньшим постоянством подобным же, но менее выраженным изменениям подвергаются клетки мозгового ствола, подкорковых ядер мозжечка и ещё в меньшей степени — клетки двигательных областей коры головного мозга и задних рогов спинного мозга. Часто отмечается гиперемия и клеточная инфильтрация мягкой мозговой оболочки. Гибель 1/4—1/3 нервных клеток в утолщениях спинного мозга ведет к развитию пареза. Полные параличи возникают при гибели не менее 1/4 клеточного состава. После окончания острых явлений погибшие клетки замещаются глиозной тканью с исходом в рубцевание. Размеры спинного мозга (особенно передних рогов) уменьшаются: при одностороннем поражении отмечается асимметрия. В мышцах, иннервация которых пострадала, развивается атрофия. Изменения внутренних органов незначительные — в первую неделю отмечается картина интерстициального миокардита. Перенесенное заболевание оставляет после себя стойкий, типоспецифический иммунитет. Емі.Постельный режим, обезболивающие и успокаивающие средства, тепловые процедуры. Больные подлежат обязательной госпитализации. При паралитических формах, когда развитие параличей закончено (4-6 недель заболевания), проводят комплексное восстановительное (лекарственное, физиотерапевтическое и ортопедическое) лечение, в дальнейшем — периодическое санаторно-курортное лечение. При нарушениях дыхания — лечебные меры, направленные на его восстановление, включая методы реанимации. В очаге заболевания проводится дезинфекция.Емі: Сал ауруын ешқандай дәрімен емдей алмайсыз. (Кейде дәрмені азайып әлсіреген ағза баяу қалпына келе бастайды). Антибиотиктер көмектеспейді. Аурудың алғашқы сатысында ауруды жеңіпдету үшін парацетамол немесе аспирин беруге болады, сонымен қатар ауырған жерге ыстық компресс қойыңыз. Баланы сіңірі тартыпып қалмайтындай ыңғайлы етіп жатқызыңыз. Бапа түзу жататындай етіп аяқ, қолын түзеңіз. Тізесінің астына жастық қойыңыз.
ЕСЕП: . Бала 14 жаста жұқпалы аурулар
1. Диагнозы; Менингококты инфекция. Жайылмалы формасы. Менингококцемия. Ауырлық дәрежесі.
2. Диф.диагноз: Қызылшада- денеде ұсақ қызыл дақты қызылша энантемалары (Филатов-коплик-Бельский дақтары) пайда болады.Ол жиі жұмсақ ж/е қатты таңдайдың шырышты қабықтарына жайыла бастайды.Қызылша экзантемалары бөртпенің сатылы шығуымен сипатталады.
Скарлатинада-малина тәрізді тіл, аурудың 1 кунде аяғында, 2 куннің басында розеолезді, көлемі 1-2мм бөртпелер шығады.Бортпелер майда дақты гиперемияланған тері фонында орналасып, тері табиғи қатпарларында айқын коринеді.
Қызамықта-экзантемалардың пайда болуы ең алғаш бетте, сосын кеуде аяқ –қолдарында пайда болады 1 тәуліктің ішінде.
Тромбоцитопениялық пурпура- көбінесе шырышты қабаттарда петихиялар пайда болады.
Менингококцемяда – жогары интоксикация, температураның кенеттен жоғарлауы,науқастың айтуы бойынша 3 куні жулдызша тәрізді бортпенің пайда болуы.
3.Диагностика: ЖҚА- нейтрофильді лейкоцитоз, солға жылжыған , тромбоцтиопения, лактоацидоз Жұлын сөұйықтығы-бұлынғыр, лейкоцитоз, полиморфты ядролы қоздырғышы анықталады Nesseria menengits. Глюкоза концентрациясы қанға қарағанда <0,4. Белок >0,400 мг. Серологиялық зерттеу-қоздырғышқа қарсы антиденелердің пайда болуы.
4. Емі: Режим-тосектік. Диета №13-қурамында көп белок, комірсуға, майға бай тамақтану ж/е витаминдер ж/е суйықтық көп қабылдау керек.Этиатропты ем; хлорамфеникол-1 г в/в ар 6 сагатта(75-100 мг на кг)Цефтриаксон- 2г в/в ар 12 саг (80-100мг/кг ар 12-24 сагДексаметазон- 0,15 мг/кг ар 6 сагПреднизалон 5-10 мг/кг, Микроциркуляцяны жақсарту мақсатында Реополиглюкин, Гемадез, витаминдердин В топтары. Диета №13-қурамында көп белок, комірсуға, майға бай тамақтану ж/е витаминдер ж/е суйықтық көп қабылдау керек.Этиатропты ем; хлорамфеникол-1 г в/в ар 6 сагатта(75-100 мг на кг)Цефтриаксон- 2г в/в ар 12 саг (80-100мг/кг ар 12-24 сагДексаметазон- 0,15 мг/кг ар 6 сагПреднизалон 5-10 мг/кг, Микроциркуляцяны жақсарту мақсатында Реополиглюкин, Гемадез, витаминдердин В топтары.5.

Приложенные файлы

  • docx 17584005
    Размер файла: 317 kB Загрузок: 1

Добавить комментарий