силлабус ЗКР-21 2015-2016


ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ МИНИСТРЛІГІ
Жәңгір хан атындағы Батыс Қазақстан аграрлық- техникалық университеті
«Агрономия» факультетінің 5В081100 «Өсімдік қорғау және карантин»
2 курс студенттеріне арналған
М 8 Егіншілік және агрохимия модулінің
«Агрохимия» пәні бойынша
оқу бағдарламасы (силлабус)
Орал 2015 ж
КЕЛІСІЛДІ БЕКІТЕМІН
«Агрономия» «Агрономия»
факультетінің ОӘБ төрайымы факультетінің деканы
____________ Калиева Л.Т. ________ Тулегенова Д.К. «___» _________ 2015 ж. «___» _________ 2015 ж.
«Агрохимия» пәні (міндетті компонент) бойынша оқу бағдарламасы (силлабус) Модулі М 8 Егіншілік және агрохимия
Құрастырушы: профессор, а.ш.ғ.д. Насиев Б.Н.
оқытушы, магистр Беккалиева А.К.
«Өсімдік шаруашылығы және егіншілік» кафедрасы
«Агрономия» факультеті, 117-кабинет
Оқу бағдарламасы (силлабус) ҚР Білім және ғылым министрлігімен 2009 ж. бекітілген 5В081100– «Өсімдік қорғау және карантин» мамандығына арналған «Агрохимия» пәнінің типтік оқу бағдарламасына негізделіп жасалынды
Кредит саны – 3
Дәріс – 15 сағат
Практикалық – 15 сағат
Зертханалық – 30 сағат
БАОӨЖ – 20 сағат
БАӨЖ – 55 сағат
Барлығы – 135 сағат
Бақылау түрі – емтихан
Кафедра отырысында талқыланды, «___» _________ 2015ж. № __ хаттама
Кафедра меңгерушісі _________ Габдулов М.А.
1.Пәннің сипаттамасы
АГРОХИМИЯ –аул шаруашылық дақылдарының өнімділігін жоғарылату мақсатында тыңайтқыштарды қолдану мен топырақ құнарлылығын арттыру және егіншілікте заттардың алмасуы туралы, ауылшаруашылық дақылдарды өсіру үрдісінде топырақ пен тыңайтқыш және өсімдік арасындағы өзара арақатынасты зерттейтін ғылым.
1.1.Пәннің пререквизиттері: «Химия».
1.2. Пәнді оқудың мақсаты: студенттерге тыңайтқыш көмегімен өсімдік қоректенуіне жақсы жағдай жасау тәсілдерін, олардың топырақпен әрекеттесу ерекшеліктерін түрлерін үйрету.
1.3.Пәнді оқудағы міндеттер:
өсімдіктің қоректенуінің теориялық мәселелері мен оларды реттеу тәсілдерін зерттеу;
минералдық тыңайтқыштардың құрамы, ерекшеліктері және негізгі қасиеттерін зерттеу;
органикалық тыңайтқыштардың құрамы, ерекшеліктері және негізгі қасиеттерін зерттеу;
топырақ-климат жағдайлары мен дақылдардың биологиялық ерекшеліктерін ескере отырып тыңайтқыштарды дұрыс қолдану жолдарын үйрету;
Пәннің қысқаша мазмұны
Егіншіліктің басты міндеті егістік дақылдардың өнімділігін жоғарылату, егістік алқаптардың құрылымын жоғарылату, органикалық және минералды тыңайтқыштарды тиімді пайдалану болып табылады. Агрохимия пәні келесідей модульдерден тұрады:
1.Өсімдіктің қоректенуі және он реттеу жолдары;
2.Минералды тыңайтқыштардың жіктелуі, құрамы және қолдану ерекшеліктері;
3.Органикалық тыңайтқыштардың жіктелуі, құрамы және қолдану ерекшеліктері;
4.Тыңайтқыш қолдану жүйесі
Оқыту нәтижелері:
А (білім және түсіну)
Пән оқу нәтижесінде студент білуге міндетті:
Ауылшаруашылық дақылдардың минералды қоректену ерекшеліктері тураыл түсінік, қоректік элементтердің «топырақ-өсімдік-тыңайтқыш-қоршаған орта» жүйесінде қоректік заттардың зат алмасу, айналым және баланс туралы түснік қалыптастыру.
В (білім және түсінулерді қолдану)
Тыңайтқыштарды, мелиоранттарды, топырақтар мен грунттарды ажырата алу және оларға сандық пен сапалық зерттеулер жүргізу, өсімдік шаруашылығы өнімінің сапасын анықтау; тыңайтқыш қолданудың оңтайлы жүйесін қалыптастыру мен тыңайтқыштармен қамтамасыз етудің деңгейлерін құрастыру.
С (пайымдауларынды шығару (құрастыру))
Д.Н.Прянишников өсімдік, топырақ және тыңайтқыштардың өзара қарым –қатынастарын,егіншіліктегі қоректік заттардың айналымын және тыңайтқыш қолдану арқылы дақылдардың өнімділігін арттыру мен топырақ құнарлылығын жоғарлату мәселелерін зерттеді.
Д (коммуникативті дағдылар)
Өсімдіктің қажеттілігін терең зерттей отыра білім алушы тыңайтқыш қолданудың практикалық тәсілдерін ұсына алу.
Е (оқу дағдылары)
Пәнді оқыту нәтижесінде білім алушы әртүрлі табиғи-экономикалық жағдайда әртүрлі дақылдарға химиялық мелиоранттар мен органикалық және минералды тыңайтқыштарды қолдану әдіс-тәсілдері, мөлшерін анықтау.
1.6.Пәннің постреквизиттері:«Өсімдік шаруашылығы».
.
Пән бойынша тақырыптық жоспар
2015 – 2016 оқу жылының 1 семестріне 5В081100– «Өсімдік қорғау және карантин» мамандығының күндізгі оқитын 2 курс студенттеріне арналған
Апта Тақырып атауы Дәріс Практикалық Зертханалық БАОӨЖ БАӨЖ Са-ғат
көлемі
Модуль 1 Өсімдіктің қоректенуі
1 Өсімдіктердің қоректенуі және оның реттеу әдістері. 1 1 4 9
Өсімдіктің орташа үлгісін алу талаптарымен танысу және оларды зерттеуге әзірлеу 1 Қауіпсіздік техникасын сақтаудың негізгі ережелері 2 2 Топырақ өсімдік қоректенінің негізгі көзі және қоректік заттардың трансформациялану ортасы 1 1 4 9
Өсімдіктердің қоректік заттармен қоректену ерекшеліктері 1 Өсімдік құрамындағы күлдің мөлшерін анықтау 2 3 Топырақтың химиялық мелиорциялаудың әдістері мен тәсілдері 1 1 3 9
Өсімдік қоректенунің химиялық диагностикасы 1 Өсімдік құрамындағы нитратты азотты дисульфофенол қышқылымен анықтау 2 Модуль 2 Минералды тыңайтқыштардың жіктелуі, құрамы және ерекшеліктері
4 Азотты тыңайтқыштар 1 1 4 9
Далалық жағдайда топырақ үлгілерін алу және оларды зерттеуге әзірлеу 1 ЦИНАО модификациясында Бобко-Аскинази-Алешин әдісі бойынша топырақтың сіңіру сыйымдылығын анықтау 2 5 Фосфорлы тыңайтқыштар 1 2 4 9
Агрохимиялық карталар құрастыру мен танап паспорттарын әзірлеу 1 Топырақ құрамындағы жалпы фосфор мен калийді анықтау 2 6 Калийлі тыңайтқыштар 1 1 3 9
Топырақтардың химиялық мелиорциясы 1 Б.П.Мачигин әдісі бойынша жылжымалы фосфор мен калийді анықтау 2 7 Комплексті тыңайтқыштар. Микротыңайтқыштар 1 1 4 9
Минералды тыңайтқыштардың жіктелуі 1 Топырақ сүзіндісін анықтау 2 Модуль 3 Органикалық тыңайтқыштардың жіктелуі, құрамы және ерекшеліктері
8 Көң 1 2 4 9
Көңнің және басқа да органикалық тыңайтқыштардың ауылшаруашылық дақылдардың өнімділігі мен топырақ құнарлылығын арттырудағы мәні 1 В.Н.Симаков модификациясында И.В.Тюрин әдісі бойынша топырақ құрамындағы қаршірікті анықтау 2 9 Компост. Құс саңырығы 1 1 3 9
Топырақтағы қарашіріктің дефицитсіз балансында органикалық тыңайтқыштардың қажеттілігін анықтау 1 Къелдал бойынша топырақ құрамындағы жалпы азотты анықтау 2 10 Жасыл тыңайтқыштар. Бактериалды препараттар. 1 1 4 9
Органикалық тыңайтқыштарды пайдаланудағы экономикалық тиімділік 1 А.Х.Корнфилд бойынша сіл тілі гидролизденетін азотты анықтау 2 Модуль 4 Шаруашылықта тыңайтқыш қолдану
11 Ауылшаруашылық дақылдарына тыңайтқыштар мөлшерін есептеу 1 1 4 9
Агрохимиялық көрсеткіштерді есепке ала отырып ұсынылған орташа тыңайтқыш дозасын түзету 1 Сапалық реакция бойынша минералды тыңайтқыштарды анықтау 2 12 Топыраққа тыңайтқыштарды енгізудің әдістері, мерзімі, тәсілдері мен енгізу тереңдігі 1 2 3 9
Жоспарланған өнімнің тыңайтқыш дозасын анықтау 1 Тыңайтқыштардың физико-механикалық ерекшеліктерін анықтау 2 13. Ауыспалы егісте тыңайтқыш қолдану жүйесі 1 1 4 9
Тыңайтқыштар мен топырақтан қоректік заттарды пайдалану коэффициенті және алып шығуына байланысты тыңайтқыш дозасын анықтау 1 Азотты тыңайтқыштарды анықтау 2 14. Тыңайтқыштарды әзірлеу, сақтау технологиясы мен енгізу 1 1 4 9
Өсімдік диагностикасының экспрес-әдісін қолдана отырыпбойынша минералды тыңайтқыштарды анықтау 1 Фосфорлы тыңайтқыштарды анықтау 2 15. Тыңайтқыш пен қоршаған орта 1 2 3 9
Тыңайтқыш қолдану жүйесінің экологиялық мәселелері 1 И.Ф.Ромашкович әдісі бойынша көңдегі аммиакты азотты анықтау 2 Барлығы 15 15 30 20 55 135
Пән мазмұны
3. Дәріс жоспары
Ап
та Модуль, тақырып Сабақ мазмұны Сағат көле-мі
1. Модуль 1. Өсімдіктің қоректенуі.
Тақырып 1. Өсімдіктердің қоректенуі және оның реттеу әдістері. Өсімдіктің химиялық құрамы.
Өсімдіктермен қоректік заттарды пайдалану динамикасы
Өсімдіктердің таңдап қоректену қабілеті
Тыңайтқыштардың физиологиялық реакциясы 1
2. Модуль 1. Өсімдіктің қоректенуі.
Тақырып 2.Топырақ өсімдік қоректенінің негізгі көзі және қоректік заттардың трансформациялану ортасы 1. Қазақстанның негізігі топырақ типтерінің агрохимиялық сипаттамасы
2. Топырақтың сіңіру қабілетінің түрлері
3. Топырақтың тыңайтқышпен әрекеттесуі 1
3. Модуль 1. Өсімдіктің қоректенуі.
Тақырып 3. Топырақтың химиялық мелиорциялаудың әдістері мен тәсілдері 1.Топырақты химиялық мелиорциялау әдісі
2.Сортаңдалған және сортаң топырақтарды ғаныштау
3. Ғаныштаудың мерзімі, мөлшері мен тәсілдері 1
4. Модуль 2.Минералды тыңайтқыштардың жіктелуі, құрамы және ерекшеліктері
Тақырып 1. Азотты тыңайтқыштар 1.Минералды тыңайтқыштардың жіктелуі
2.Өсімдік қоректенуінде азоттың рөлі
3. Азоты тыңайтқыштардың жіктелуі 1
5. Модуль 2.Минералды тыңайтқыштардың жіктелуі, құрамы және ерекшеліктері
Тақырып 2.Фосфорлы тыңайтқыштар 1. Өсімдік қоректенуінде фосфордың рөлі
2. Фосфорлы тыңайтқыштарды өндіру үшін шикізаттар.
3. Фосфорлы тыңайтқыштардың жіктелуі. 1
6. Модуль 2.Минералды тыңайтқыштардың жіктелуі, құрамы және ерекшеліктері
Тақырып 3.Калийлі тыңайтқыштар 1. Өсімдік өмірінде калийдің ролі.
2. Калийлі тыңайтқыштардың жіктлеуі. 1
7. Модуль 2.Минералды тыңайтқыштардың жіктелуі, құрамы және ерекшеліктері
Тақырып 4.Комплексті тыңайтқыштар. Микротыңайтқыштар 1. Комплексті тыңайтқыштардың жіктелуі мен қолданылуы.
2. Өсімдік өмірінде микроэлементтердің маңызы.
3. Микротыңайтқыштар, олардың құрамы, қасиеті және қолданылуы 1
8. Модуль 3. Органикалық тыңайтқыштардың жіктелуі, құрамы және ерекшеліктеріТақырып 1. Көң 1. Органикалық тыңайтқыштар туралы түсінік, ауыл шаруашылығы дақылдарының өнімі мен топырақ құнарлылығын арттыруда органикалық тыңайтқыштардың маңызы.
2.Төсеңішті көң.
3.Төсеңішсіз көң 1
9. Модуль 3. Органикалық тыңайтқыштардың жіктелуі, құрамы және ерекшеліктеріТақырып 2. Компост. Құс саңырығы 1.Компосттар, компосттардың химиялық құрамы, әзірлеу технологиясы
2.Құс саңырығы, олардың құрамы мен қолданылуы 1
10. Модуль 3. Органикалық тыңайтқыштардың жіктелуі, құрамы және ерекшеліктеріТақырып 3. Жасыл тыңайтқыштар. Бактериалды препараттар 1. Жасыл тыңайтқыштар
2. Бактериалды препараттар 1
11. Модуль 4. Шаруашылықта тыңайтқыш қолдану
Тақырып 1.Ауылшаруашылық дақылдарына тыңайтқыштар мөлшерін есептеу 1. агрохимиялық картограммалар мен далалық тәжірибе жұмыстарының нәтижесінің тікелей қолдану арқылы минералды тыңайтқыштардың мөлшерін анықтау.
2.Минералды тыңайтқыштар мөлшерін жоспарланған өнімге сәйкес анықтау
3.Минералды тыңайтқыштар мөлшерін (нормасын) ауыспалы егісте қоректік заттардың балансын қолдану арқылы анықтау 1
12. Модуль 4. Шаруашылықта тыңайтқыш қолдану
Тақырып 2. Топыраққа тыңайтқыштарды енгізудің әдістері, мерзімі, тәсілдері мен енгізу тереңдігі 1.Негізгі (себер алдында) тыңайту
2.Себу кезінде (қатар аралық) тыңайту
3.Үстеп қоректендіру немесе сепкеннен кейін тыңайту 1
13. Модуль 4. Шаруашылықта тыңайтқыш қолдану
Тақырып 3. Ауыспалы егісте тыңайтқыш қолдану жүйесі 1.Тыңайтқыш қолдану жүйесін құрастырудың негізгі этаптары.
2.Ауыспалы егісте тыңайту жүйесін құрастыру 1
14. Модуль 4. Шаруашылықта тыңайтқыш қолдану
Тақырып 4. Тыңайтқыштарды әзірлеу, сақтау технологиясы мен енгізу 1.Қатты минералды тыңайтқыштарды енгізу технологиясы
2. Сұйық минералды тыңайтқыштарды енгізу технологиясы
3.Органикалық тыңайтқыштарды енгізу технологиясы 1
15. Модуль 4. Шаруашылықта тыңайтқыш қолдану
Тақырып 5. Тыңайтқыш пен қоршаған орта Қоршаған ортаны қорғау мәселелері
2. тыңайтқыш қолдану және қоршаған ортаны қорғау 1
Барлығы 15
4. Практикалық сабақтар жоспары
Апта Модуль, тақырып Сабақ мазмұны Сағат саны
1. Модуль 1. Өсімдіктің қоректенуі.
.Тақырып 1.Өсімдіктің орташа үлгісін алу талаптарымен танысу және оларды зерттеуге әзірлеу Қазақстанда агрохимия ғылымының даму тарихы
Далалық жағдайда өсімдік үлгісін алу
Химиялық зерттеуге өсімдік үлгісін әзірлеу 1
2. Модуль 1. Өсімдіктің қоректенуі.
Тақырып 2. Өсімдіктердің қоректік заттармен қоректену ерекшеліктері Өсімдіктің химиялық құрамы, олардың құрамындағы макро және микро элементтер
1
3. Модуль 1. Өсімдіктің қоректенуі.
Тақырып 3. Өсімдік қоректенунің химиялық диагностикасы 1. В.В.Церлингтің экспрес-әдісі бойынша өсімдік қоректенуінің диагностикасы
2. Өсімдік сіңіретін қоректік элемент қосылыстарының формалары 1
4. Модуль 2.Минералды тыңайтқыштардың жіктелуі, құрамы және ерекшеліктері
Тақырып 1. Далалық жағдайда топырақ үлгілерін алу және оларды зерттеуге әзірлеу 1. Далалық жағдайда топырақ үлгілерін алу және оларды зерттеуге әзірлеу
2. Топырақ үлгілерін алуда қойылатын негізгі талаптар 1
5. Модуль 2.Минералды тыңайтқыштардың жіктелуі, құрамы және ерекшеліктері
Тақырып 2. Агрохимиялық карталар құрастыру мен танап паспорттарын әзірлеу Агрохимиялық карталар құрастыру мен танап паспорттарын әзірлеу 1
6. Модуль 2.Минералды тыңайтқыштардың жіктелуі, құрамы және ерекшеліктері
Тақырып 3. Топырақтардың химиялық мелиорциясы Сортаңдалған топырақта сіңірілген натрийді анықтау
Гипс мөлшерін есептеу 1
7. Модуль 2.Минералды тыңайтқыштардың жіктелуі, құрамы және ерекшеліктері
Тақырып 3. Минералды тыңайтқыштардың жіктелуі Минералдық тыңайтқыштардың классификациясы
Ауыл шаруашылығы дақылдарының өнімділігін арттыру үшін
Минералды тыңайтқыштарды қоршағана ортаға тигізетін зиянды әсері 1
8. Модуль 3. Органикалық тыңайтқыштардың жіктелуі, құрамы және ерекшеліктеріТақырып 1. Көңнің және басқа да органикалық тыңайтқыштардың ауылшаруашылық дақылдардың өнімділігі мен топырақ құнарлылығын арттырудағы мәні 1.Қазақстан топырақтарының құрамындағы фосфор қосылыстары және олардың мөлшері
2.Топырақтағы минералдық фосфаттардың өсімдікке сіңімділігіне әсер ететін факторлар және олардың химиялық жолмен байланысуы.
3.Фосфор тыңайтқыштарын өндіруге арналған шикізаттар. Негізгі фосфорлы агрономиялық рудалар, олардың сипаттамасы және кен орындары 1
9. Модуль 3. Органикалық тыңайтқыштардың жіктелуі, құрамы және ерекшеліктеріТақырып 2. Топырақтағы қарашіріктің дефицитсіз балансында органикалық тыңайтқыштардың қажеттілігін анықтау Органикалық тыңайтқыштардың жіктелуі
топырақ қарашірігінің дефицитсіз балансын анықтау 1
10. Модуль 3. Органикалық тыңайтқыштардың жіктелуі, құрамы және ерекшеліктеріТақырып 3. Органикалық тыңайтқыштарды пайдаланудағы экономикалық тиімділік 1.Органикалық тыңайтқыштарды пайдаланудағы экономикалық тиімділік 1
11. Модуль 4. Шаруашылықта тыңайтқыш қолдану
Тақырып 1. Агрохимиялық көрсеткіштерді есепке ала отырып ұсынылған орташа тыңайтқыш дозасын түзету Комплексті тыңайтқыштардың жіктелуі
Күрделі тыңайтқыштарды өндіруге арналған шикізаттардың негізгі түрлері 1
12. Модуль 4. Шаруашылықта тыңайтқыш қолдану
Тақырып 2.Жоспарланған өнімнің тыңайтқыш дозасын анықтау Жоспарланған өнімге тыңайтқыш дозасын анықтау 1
13. Модуль 4. Шаруашылықта тыңайтқыш қолдану
Тақырып 3. Тыңайтқыштар мен топырақтан қоректік заттарды пайдалану коэффициенті және алып шығуына байланысты тыңайтқыш дозасын анықтау 1.Тыңайтқыштар мен топырақтан қоректік заттарды пайдалану коэффициенті және алып шығуына байланысты тыңайтқыш дозасын анықтау 1
14. Модуль 4. Шаруашылықта тыңайтқыш қолдану
Тақырып 4. Өсімдік диагностикасының экспрес-әдісін қолдана отырып күздік дақылдарды азотпен үстеп қоректендіру мақсаттын анықтау Өсімдік диагностикасының экспрес-әдісін қолдана отырып күздік дақылдарды азотпен үстеп қоректендіру мақсаттын анықтау 1
15. Модуль 4. Шаруашылықта тыңайтқыш қолдану
Тақырып 5. Тыңайтқыш қолдану жүйесінің экологиялық мәселелері Тыңайтқыш қолдану жүйесінің экологиялық мәселелері 1
Барлығы 15
5.Зертханалық сабақтар жоспары
Апта Тақырып Сабақ мазмұны Сағат көлемі
1 Модуль 1. Өсімдіктің қоректенуі.
.Тақырып 1.Қауіпсіздік техникасын сақтаудың негізгі ережелері 1.Қауіпсіздік техникасын сақтаудың негізгі ережелері
2
2 Модуль 1. Өсімдіктің қоректенуі.
.Тақырып 2.Өсімдік құрамындағы күлдің мөлшерін анықтау 1. Өсімдік құрамындағы құрғақ зат пен ылғал мөлшерін анықтау. 2
3 Модуль 1. Өсімдіктің қоректенуі.
.Тақырып 3. Өсімдік құрамындағы нитратты азотты дисульфофенол қышқылымен анықтау 1. Өсімдік құрамындағы күлдің мөлшерін анықтау 2
4 Модуль 2.Минералды тыңайтқыштардың жіктелуі, құрамы және ерекшеліктері
Тақырып 1. ЦИНАО модификациясында Бобко-Аскинази-Алешин әдісі бойынша топырақтың сіңіру сыйымдылығын анықтау 1.ЦИНАО модификациясында Бобко-Аскинази-Алешин әдісі бойынша топырақтың сіңіру сыйымдылығын анықтау 2
5 Модуль 2.Минералды тыңайтқыштардың жіктелуі, құрамы және ерекшеліктері
Тақырып 1. Топырақ құрамындағы жалпы фосфор мен калийді анықтау 1.Топырақ құрамындағы жалпы фосфор мен калийді анықтау 2
6 Модуль 2.Минералды тыңайтқыштардың жіктелуі, құрамы және ерекшеліктері
Тақырып 1. Б.П.Мачигин әдісі бойынша жылжымалы фосфор мен калийді анықтау Б.П.Мачигин әдісі бойынша жылжымалы фосфор мен калийді анықтау 2
7 Модуль 2.Минералды тыңайтқыштардың жіктелуі, құрамы және ерекшеліктері
Тақырып 1. Топырақ сүзіндісін анықтау Топырақ сүзіндісін анықтау 2
8 Модуль 3. Органикалық тыңайтқыштардың жіктелуі, құрамы және ерекшеліктеріТақырып 1. В.Н.Симаков модификациясында И.В.Тюрин әдісі бойынша топырақ құрамындағы қаршірікті анықтау 1.В.Н.Симаков модификациясында И.В.Тюрин әдісі бойынша топырақ құрамындағы қаршірікті анықтау. 2
9 Модуль 3. Органикалық тыңайтқыштардың жіктелуі, құрамы және ерекшеліктеріТақырып 2. Къелдал бойынша топырақ құрамындағы жалпы азотты анықтау 1.Къелдал бойынша топырақ құрамындағы жалпы азотты анықтау 2
10 Модуль 3. Органикалық тыңайтқыштардың жіктелуі, құрамы және ерекшеліктеріТақырып 3. А.Х.Корнфилд бойынша сіл тілі гидролизденетін азотты анықтау 1.А.Х.Корнфилд бойынша сілтілі гидролизденетін азотты анықтау 2
11 Модуль 4. Шаруашылықта тыңайтқыш қолдану
Тақырып 1. Сапалық реакция бойынша минералды тыңайтқыштарды анықтауСапалық реакция бойынша минералды тыңайтқыштарды анықтау 2
12 Модуль 4. Шаруашылықта тыңайтқыш қолдану
Тақырып 2. Тыңайтқыштардың физико-механикалық ерекшеліктерін анықтау 1. Тыңайтқыштардың физико-механикалық ерекшеліктерін анықтау 13 Модуль 4. Шаруашылықта тыңайтқыш қолдану
Тақырып 3. Азотты тыңайтқыштарды анықтау 1.Азотты тыңайтқыштарды анықтау 2
14 Модуль 4. Шаруашылықта тыңайтқыш қолдану
Тақырып 4. Фосфорлы тыңайтқыштарды анықтау 1.Фосфорлы тыңайтқыштарды анықтау 2
15 Модуль 4. Шаруашылықта тыңайтқыш қолдану
Тақырып 5.И.Ф.Ромашкович әдісі бойынша көңдегі аммиакты азотты анықтау 1.И.Ф.Ромашкович әдісі бойынша көңдегі аммиакты азотты анықтау 2
Барлығы 30
6. БАӨЖ тапсырмаларын орындау кестесі
Апта Модуль, тақырып Тапсырма Әдебиет (№) Әдістемелік
нұсқаулар Тексерілу формасы Тапсырылатын уақыты Баға,
балл
2 Модуль 1. Өсімдіктің қоректенуі.
Тақырып 1.Өсімдіктің қоректенуі және он реттеу жолдары
Тақырып 2.Топырақ өсімдік қоректенуінің негізгі көзі және қоректік заттардың трансформациялану ортасы 1.Өсімдік химиялық құрамын зерттеу;
2.Дәнді дақылдар, картоп, тамыржемістілер, көкөністердің және т.б өнімдердің сапасын анықтайтын көрсеткіштерді нақтылап кесте құрыңыз
1.Топырақтың органикалық және минералды құрамын және физико-химиялық ерекшеліктерін зерттеңіз
2.Агрохимиялық кестелердің мәліметі мен оқулықтарды пайдалана отырып топырақтың толық атауын көрсетіңіз 1-16 Презентация әзірлеген кезде келесідей сұрақтарға жауап мән беруіңіз қажет:
1.Өсімдіктің химиялық құрамы
2.Өсімдіктің таңдап қоректену қасиеті мен қоректік заттарды сіңіру динамикасы
№2 тақырып бойынша топырақ анализдерінің нәтижесін оқи алу мүмкіндігі, яғни оның генетикалық қабатын түсіне алу, агрономиялық маңызын, сонымен қатар оны сиптаттай алу №1 тақырып бойынша презентация
№2 тақырып бойынша аналитикалық мәліметтер жұмыс дәптерінде көрсетіледі. 2-апта 200
3 Модуль 1. Өсімдіктің қоректенуі.
Тақырып 3. Топырақтың химиялық мелиорциялаудың әдістері мен тәсілдері Кестедегі көрсетілген тапсырма бойынша:
Топырақтар химиялық мелиорцияны қажет ететің анықтаныз
Мелиорациялық заттың дозасын есептеңіз 1-16
Сортаңдарды мелиорациялауды зерттеу кезінде ең алдымен оның тәсілін түсіну қажет, ғаныштауды мақсатын анықтау керек Эссе түрінде топырақтың гипстеудің қажет мөлшерін химиялық зерттеу нәтижелеріне сәйкес анықтау 3-апта 100
4 Модуль 2. Минералды тыңайтқыштардың жіктелуі, құрамы және ерекшеліктері
Тақырып 1. Азотты тыңайтқыштар 1.Өсімдік үшін азоттың маңызын атаңыз, азоттың маңыздылығының негіздемесі неде;
2.аминқышқылдары синтезделетін азоттың формасын көрсетіңіз, азот формалары;
3.топырақта азот қандай жорлмен жинақталады және де жойылады;
4. азотты тыңайтқыштарды жіктеңіз, олардығ түрлері мен қолданылу жағдайлары 1-16
Әртүрлі тыңайтқыш түрлерін өткен кезде келесідей жоспарға сүйенген дұрыс: тыңайтқыштарды өндіру тәсілі, оның құрамы, әсерлі затының мөлшері, физикалық қасиеті, топырақпен әрекеттесуі, өсімдікпен пайдаланылуы, өнімділікке әсері, тыңайтқыш енгізу нормасы, дрозасы және тәсілдері Презентация әзірлеу 4-апта 100
5 Модуль 2. Минералды тыңайтқыштардың жіктелуі, құрамы және ерекшеліктері
Тақырып 2. Фосфорлы тыңайтқыштар 1.Өсімдік қоректенуінде фосфордың ролін анықтаныз;
2.фосфорлы тыңайтқыштар енше торпқа жіктеледі;
3.фосфорлы тыңайтқыштарды пайдалануда олардың енгізу тәсілдерін назарға алу керек;
4.фосфорлы тыңайтқыштардың тиімділігн арттыратын жолдарыды атаңыз
1-16
Осы тақырыпты тереңірек зерттеудің арқасында фосфорлы тыңайтқыштарды топырақтағы фосфор қорымен байланыстыра отырып қолдануға мүмкіндік береді. Прзентация әзірлеу 5-апта 100
6 Тыңайтқыштар туралы түсінік минералды тыңайтқыштар түрлері және маңызы
органикалық тыңайтқыштар түрлері және маңызы
комплексті тыңайтқыштар түрлері және маңызы 1,2,6,7,8,
10,15және Интернет пен ҚР-ның БАҚ-ын қолдану арқылы ақпаратты іздеп табу
Топырақтағы минералды заттар құрамын ал шаруашылық дақылдарға тыңайтқыш енгізу нормасын есептеу Презентация әзірлеу 6-апта 100
7 Модуль 2. Минералды тыңайтқыштардың жіктелуі, құрамы және ерекшеліктері
Тақырып 3.Калийлі тыңайтқыштар 1.комплексті тыңайтқыштарды жікте.
2.күрделі және аралас тыңайтқыштардың қолданылу ерекшеліктері, құрамы мен қасиетін зерттеңіз; 3. Өсімдік өмірінде микроэлементтердің ролін анықтаңыз; 1-16
Микротыңайтқыштарды қолданғанда белгіленген тыңайтқыш дозасына сүйену керек. Презентация әзірлеу 7-апта 100
9 Модуль 3. Органикалық тыңайтқыштардың жіктелуі, құрамы және ерекшеліктері
Тақырып 1. Көң 1.топырақтағы қоректік зат алмасудың минералды және органикалық заттарға әсер етуінің айырмашылығын көрсетіңіз; 2. Төсеңішті және төсеңішсіз көңге тыңайту бағасын беріңіз; 3. Қандай жағдайда жас көңді, жартылай шіріген көңді немесе толық шірігіне көңдерді пайдалануға болады. 1-16
Төсеңішті көңнің сақтаә әдістерімен танысыңыз. Көңді сақтау кезінде азоттың жоғалуында болатын үрдістермен мұқият таңысыныз. Сонымен қатар төсеңішті көңнің сапасын жақсартатын тәсілдермен танысыңыз Көңді тиімді пайдалану бойынша эссе түрінде ұсыныс беру. Презентация әзірлеу 9-апта 200
10 Модуль 3. Органикалық тыңайтқыштардың жіктелуі, құрамы және ерекшеліктері
Тақырып 2. Компост. Құс саңырығы 1.жоғары сапалы органикалық тыңайтқыштарды алу үшін компосттауды пайдаланудың маңыздылығын көрсетініз; 2.компосттарды әзірлеудің әдістерімен танысу және олардың компоненттерінің арақатынасын білу, тиімді пайдалану мен пайдаланғаннан кейінгі әсерін зерттеу. 1-16
Тақырыпты толығырақ ұғыну арқылы білім алушы әртүрлі компосттарды органикалық материалдардан дайындалып және солардан жоғары сапалы органикалық тыңайтқыш алынатының көрсетеді. презентация 10-апта 100
11 Модуль 4. Шаруашылықта тыңайтқыш қолдану
Тақырып 1. Ауылшаруашылық дақылдарына тыңайтқыштар мөлшерін есептеу 1.ауыл шаруашылығы дақылдарына тыңайтқыштар нормасын есептеу. 2.минералды тыңайтқыштар дозасын агрохимиялық картограмма нәтижесінде анықтау. 3. Өнімділіктің алып шығуына байланысты және қоректік заттарды пайдалану коэффициентіне байланысты тыңайтқыш дозасын есептеу 1-16
Аталған тақырыпты зерттеу алдында тыңайтқыш және топырақ, ауылшаруашылық дақылдардың биологиялық ерекшеліктері, топырақ-климаттық жағдайда тыңайтқыш қолдану әдістерін білу керек.
Эссе түрінде есептерді негіздеу және шығару керек келесі тақырыпта: Жоспарланған өнімге минералды тыңайтқыштар нормасын есептеу 11-апта 100
12 Модуль 4. Шаруашылықта тыңайтқыш қолдану
Тақырып 2. Топыраққа тыңайтқыштарды енгізудің әдістері, мерзімі, тәсілдері мен енгізу тереңдігі 1.Топыраққа тыңайтқыш қолдану нормасын, әдісін мерзімін және тереңдігін атаңыз. 2. Топыраққа тыңайтқышты енгізудің түрлерін атаңыз 1-16
Тыңайтқыш қолданудың технолгоиясы оның біркелкі қолданылатының есепке алу керек Тыңайтқыш енгізу тәсілдері тақырыбына презентация. 12-апта 100
13 Модуль 4. Шаруашылықта тыңайтқыш қолдану
Тақырып 3. Ауыспалы егісте тыңайтқыш қолдану жүйесі Тыңайтқыштарды енгізу жоспарын құрастырыңыз. 2. Арнайы шаруашылықта тыңайтқыш қолдану жүйесін әзірлеңіз 1-16
Ауыспалы егісте ыңайтқыштарды енгізу жоспарында әр дақылға берілетін тыңайтқыш дозасын, мерзімін, әдісін көрсету қажет Эссе түрінде көрсету 13-апта 100
14 Модуль 4. Шаруашылықта тыңайтқыш қолдану
Тақырып 4. Тыңайтқыштарды әзірлеу, сақтау технологиясы мен енгізу
Тақырып 5. Тыңайтқыш пен қоршаған орта 1.Қатты минералды тыңайтқыштарды қалай сақтау керек. 2. Тыңайтқыштарды тиімді пайдалану үшін қажетті техниканың саның анықтаңыз;
1.тыңайтқыш қолдану кезінде пайда болатын қоршаған ортаның проблемаларының шешілу жолдарын атаңыз
2.топырақ пен өсімдіктердің ауыр металмен ластануын төмендетеін негізгі шараларды атаңыз
1-16
Тыңайтқыш қолданудан бас тарту қоршаған ортаны ластаудан сақтайды деген шешім емес, оларды дұрыс сақтау мен тиімді мөлшерде пайдалану бұл мәселені шешеді. 2 тақырыпты ашып көрсетіп презентация әзірлеу 14 апта 200
7. БАОӨЖ сабақтары мен кеңес берулерді өткізу тәртібі
Апта Тақырып Бақылау нысаны Сағат саны
1 Модуль 1. Өсімдіктің қоректенуі.
.Тақырып 1.Өсімдіктің орташа үлгісін алу талаптарымен танысу және оларды зерттеуге әзірлеу Есеп беру 1
2 Модуль 1. Өсімдіктің қоректенуі.
Тақырып 2. Өнімділік пен мал азықтық дақылдарды бағалау үшін негізгі органикалық қосылыстарды анықтау әдістерімен танысу Есеп беру 1
3 Модуль 1. Өсімдіктің қоректенуі.
.Тақырып 3. Өсімдік қоректенунің химиялық диагностикасы Есеп беру 2
4 Модуль 2.Минералды тыңайтқыштардың жіктелуі, құрамы және ерекшеліктері
Тақырып 1. Далалық жағдайда топырақ үлгілерін алу және оларды зерттеуге әзірлеу Есеп беру 1
5 Модуль 2.Минералды тыңайтқыштардың жіктелуі, құрамы және ерекшеліктері
Тақырып 2. Агрохимиялық карталар құрастыру мен танап паспорттарын әзірлеу Есеп беру 1
6 Модуль 2.Минералды тыңайтқыштардың жіктелуі, құрамы және ерекшеліктері
Тақырып 3. Топырақтардың химиялық мелиорциясы Есеп беру 2
7 Модуль 2.Минералды тыңайтқыштардың жіктелуі, құрамы және ерекшеліктері
Тақырып 3. Тыңайтқыштарды сапалық реакція бойынша анықтау Есеп беру 1
8 Модуль 3. Органикалық тыңайтқыштардың жіктелуі, құрамы және ерекшеліктеріТақырып 1. Көңнің және басқа да органикалық тыңайтқыштардың ауылшаруашылық дақылдардың өнімділігі мен топырақ құнарлылығын арттырудағы мәні Есеп беру 1
9 Модуль 3. Органикалық тыңайтқыштардың жіктелуі, құрамы және ерекшеліктеріТақырып 2. Топырақтағы қарашіріктің дефицитсіз балансында органикалық тыңайтқыштардың қажеттілігін анықтау Есеп беру 2
10 Модуль 3. Органикалық тыңайтқыштардың жіктелуі, құрамы және ерекшеліктеріТақырып 3. Органикалық тыңайтқыштарды пайдаланудағы экономикалық тиімділік Есеп беру 1
11 Модуль 4. Шаруашылықта тыңайтқыш қолдану
Тақырып 1. Агрохимиялық көрсеткіштерді есепке ала отырып ұсынылған орташа тыңайтқыш дозасын түзету Есеп беру 1
12 Модуль 4. Шаруашылықта тыңайтқыш қолдану
Тақырып 2. Жоспарланған өнімнің тыңайтқыш дозасын анықтау Есеп беру 2
13 Модуль 4. Шаруашылықта тыңайтқыш қолдану
Тақырып 3. Тыңайтқыштар мен топырақтан қоректік заттарды пайдалану коэффициенті және алып шығуына байланысты тыңайтқыш дозасын анықтау Есеп беру 1
14 Модуль 4. Шаруашылықта тыңайтқыш қолдану
Тақырып 4. Өсімдік диагностикасының экспрес-әдісін қолдана отырып күздік дақылдарды азотпен үстеп қоректендіру мақсаттын анықтау Есеп беру 1
15 Модуль 4. Шаруашылықта тыңайтқыш қолдану
Тақырып 5. Тыңайтқыш қолдану жүйесінің экологиялық мәселелері Есеп беру 2
Барлығы 20
8. Оқытушының талаптары
- сабақ кестесі және график бойынша белгіленген сабақ түрлеріне үнемі қатысу;
- аудиториялық сабақтарға кешікпеу;
- оқу бағдарламасы және силлабус бойынша белгіленген тапсырмаларды
уақытында орындау және тапсыру;
- сабақ кезінде ұялы телефонмен және студенттермен сөйлеспеу.
9. Пән бойынша тапсырмаларды орындау және тапсыру кестесі
Таблица 1. Тапсырмалардың бағалануы (ағымдағы үлгерімді бағалау)
Апта Сабақ түрі
Практикалық Зертханалық БАӨЖ
Тапсырма саны балл Тапсырма саны балл Тапсырма саны балл
1 1 1*100 1 1*100 3 3*100
2 1 1*100 1 1*100 3 3*100
3 1 1*100 1 1*100 3 3*100
4 1 1*100 1 1*100 3 3*100
5 1 1*100 1 1*100 3 3*100
6 1 1*100 1 1*100 3 3*100
7 1 1*100 1 1*100 3 3*100
8 1 1*100 1 1*100 3 3*100
Барлығы 8 800 8 800 24 2400
Орташа
балл
АБ1 ТК1= практ.(балл)+зерт.(балл)+БАӨЖ: барлық тапсырма саны = (800+800+2400): (8+8+24)=
4000 : 40 = 100
Апта Тапсырма саны балл Тапсырма саны балл Тапсырма саны балл
9 1 1*100 1 1*100 3 3*100
10 1 1*100 1 1*100 3 3*100
11 1 1*100 1 1*100 3 3*100
12 1 1*100 1 1*100 3 3*100
13 1 1*100 1 1*100 3 3*100
14 1 1*100 1 1*100 3 3*100
15 1 1*100 1 1*100 3 3*100
Всего 7 700 7 700 21 3500
Орташа балл
балл
АБ 2 ТК1= практ.(балл)+зерт.(балл)+БАӨЖ: барлық тапсырма саны = (700+700+2100): (7+7+21)=
3500 : 35 = 100
Аралық бақылау
Пән бойынша аралық бақылау 2 рет 8-ші және 15-ші апталарда өткізіледі және әрбіреуі 100 балл-дан бағаланады. Аралық бақылау тест немесе ауызша өтеді. Бірінші және екінші рейтинг нәтижелерін есептеу үшін ағымдағы және аралық бақылау нәтижелерін қосып, олардың орташа арифметикалық соммасы ретінде келесі формуламен есептеледі:
РК1(2) = ( Тк1(2) + Рк1(2) ) / 2
РК 1 – 1-ші рейтингтік бақылау;
РК 2 – 2-ші рейтингтік бақылау;
Тк 1/2 – 1-ші/2-ші ағымдағы бақылау;
Рк 1/2 – 1-ші/2-ші аралық бақылау
Пән бойынша қорытынды баға
Ағымдағы үлгерімнің бағасы (РК 1 + РК 2) / 2 ) - 70 %-ды, емтиханның
бағасы 30 %-ды құрап, екеуінің соммасы пән бойынша қорытынды бағаны (ИО) береді:
ИО = Рср х 0,7 + ИК х 0,3
Рср – орташа рейтингтік баға; ИК – қорытынды бақылау; ИО – қорытынды баға.
Ұсынылатын әдебиеттер
Негізгіәдебиеттер:
.Агрохимия және тыңайтқыш қолдану : ЖОО студ. арналған оқулық / Р. Елешев [и др.]. - Алматы : "Агроуниверситет" баспасы, 2010. - 450 б.
Батыс Қазақстан облысында тыңайтқыш қолдану жүйесі : ЖОО студ. және магистр. арналған оқу құралы / Б. Н. Насиев. - Орал : Жәңгір хан атындағы БҚАТУ, 2013. - 100 б.
Агрохимияжәнетыңайтқышқолданужүйесі, Алматы, 2000.
Агрохимия және тыңайтқыш қолдану жүйесi : оқулық / Р. Елешев, Т. Смағұлов, Ә. Балғабаев. - Алматы : Ы. Алтынсарин атындағы Қазақтың бiлiм академиясының Респ. баспа кабинетi, 2000. - 266 б.
Агрономиянегіздері. И.Сейтов, Т.Саудабаев, Ш.Әбдірашов. Алматы, Ана тілі, 1992.
Агрохимия / Под ред. Б.А.Ягодина.Учебник/ – М.:Агропромиздат,1989.
Система ведения сельского хозяйства Западно-Казахстанской области. – Уральск: , 2004.
Елешев Р.Е., Елюбаев С.З. Система применения удобрений. – Алматы, 1994.
Елешев Р.Е. Фосфорные удобрения и урожай. – Алма-Ата: Кайнар, 1985.
Справочник по применению удобрений/Под ред. Д.А.Коренькова/. – М.: Колос, 1982.
Научные основы и рекомендации по применению удобрений в Казахстане. –Алматы, 1982.
Қосымша әдебиеттер:
Пономарева А.Т., Елешев Р.Е. Система применения удобрений. –А.,1991.
5В080800-"Топырақтану және агрохимия", 5В080100-"Агрономия", 5В081100-"Өсімдік қорғау және карантин" мамандықтарының студенттеріне "Агрохимия" пәнінен зертханалық жұмыстарды орындау үшін арналған әдістемелік нұсқау [Текст] / сост.: М. К. Куаналиева, Б. Ж. Рыскалиева, А. К. Беккалиева. - Орал : Жәңгір хан атындағы БҚАТУ, 2013. - 51 б.
Жаңабаев Қ.Ш., Сейтов И.С., Саудабаев Т.С. Өсімдікшаруашылығыөнімдерінөндірутехнологиясы.Алматы, Қайнар, 1994.
Қазақстан республикасының жер кадастры-Астана, Сарыарқабаспаүйі, 2003.
Можаев Н.И., Әріпов К.К., Нұрғалиев А.И., Можаев А.Н. Өсімдікшаруашылығы, Ақмола, 1993.
Тазабеков Т.Т., Тазабекова Е.Т., Жалпытопырақтану, Алматы, 1998
Зональные системы земледелия Уральской области. – Алма-Ата: Кайнар, 1985.
Бұқаралық ақпарат құралдары, ғылыми басылымдар, соныңішінде «Агрохимия», «Почвоведение», «Земледелие», «Вестник с.-х. науки Казахстана» сияқтымамандықбойыншасоңғыжаңалықтардыжариялайтынжурналдар.

Приложенные файлы

  • docx 16819758
    Размер файла: 94 kB Загрузок: 0

Добавить комментарий