Силлабус Саясаттану 02,12,2015 ж


ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ және ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
Қ. ЖҰБАНОВ атындағы АҚТӨБЕ ӨҢІРЛІК МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
Силлабус
Пәні Саясаттану ( 2 кредита)
Мамандықтар барлық мамандықтар үшін.
Курс _1,2_




Оқытушы: Г.С. Симұқанова
2016 ж.
Қ. Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік мемлекеттік университеті
Силлабус
Пәні Саясаттану ( 2 кредит )
өткізілетін орны мен уақыты ОСӨЖ өткізілетін орны мен уақыты оқытушының
Т.А.Ж. конт. тел
email
Сабақ кестесі бойынша График бойынша Симұқанова
Гүлдариға
Серікқызы 8-701-323-65-72
[email protected]
Пән туралы ақпарат:
Модуль Қ.Жұбанов атындағы Ақтөбе мемлекеттік өңірлік университетінің барлық мамандықтағы студенттеріне арналған. «Саясаттану» пәні 1-ші және 2-ші курстарды оқытылады, ұзақтығы 15 апта. Пәннің жалпы сағат көлемі 90 сағат, оның ішінде 30 сағаты аудиториялық болса, 60 сағаты аудиториядан тыс студенттің өздік жұмысына беріледі.
Пән туралы қысқаша суреттеме: “Саясаттану” пәнін оқыту барысында күндізгі бөлім студенті осы ғылымға байланысты көптеген маңызды мәселелерді түсінеді.
Курстың мақсаты – қоғамның саяси өмірі, процестер мен құбылыстар, саясат туралы студенттер қауымының дүниетанымын, азаматтың демократиялық мәдениетін қалыптастыру.
Берілген пәнді оқу ықпал етуі тиіс:
саясат және оған қатысты түсініктер қалыптастыру;
барлық саяси процестерге сараптама бере білу;
Курстың міндеті:
саяси құбылыстарды ғылыми тұрғыдан түсіну, әлемде болып жатқан оқиғаларға дұрыс баға беру қабілетін қалыптастыру;
болашақ маманның саяси өмірге еркін араласуын, өзіндік саяси тұғыры болуын қамтамасыз ету және оның азаматтық белсенділігі мен қоғамдық саяси қызметке қабілетін;
студенттің жоғары саяси азаматтық парызы, жоғары дейгейдегі саяси санасы мен мәдениетін қалыптастыру.
Негізгі компетенциялар:
Курстан сіздің білетініңіз:
- саясат табиғатын, саяси білім жүйесіндегі саясаттанудың интегративтік рөлін;
- саяси ғылымдардың қалыптасуының, саясаттың институттары, мемлекет, саяси партиялардың саяси жүйедегі рөлі, Қазақстан Республикасының саяси жүйесінің ерекшелігін және т.б.
Сіздің үйренетініңіз:
- зерттеуге қажетті деректер мен ғылыми әдебиеттерді табу;
ғылыми материалдарды логикалы түрде ауызша және жазбаша жеткізу;
негізгі жазба жұмыстарын (аннотация, рецензия, шолу, реферат, ғылыми баяндама және т.б.) орындау.
Сіз дағдыланасыз:
саяси ғылымдардағы сараптамалық жұмыстар дайындау;
саяси құрылыстардағы ерекшеліктерді өзіндік бағалау;
саяси мәселелерді ғылыми зерттеу.
Постреквизиттер: Саясаттану көптеген гуманитарлық ғылымдармен тығыз байланысты. Бұл байланыстың екі жақтылық сипаты бар екені ескеріледі. Бір жағынан саясаттану ғылымы әлеуметтану, мәдениеттану, дінтану, психология ғылымдарымен байланысты. Саясаттануды оқытуда осы ғылымдардың жетістіктері ерекше орын алады. Сонымен қатар, саясаттану пәні студенттің дүниетанымын қалыптастыруда аталған ғылымдар жүйесінде танымдық тұрғыда өзіне лайықты аса маңызды ерекше орынды иеленеді.
БАҒАЛАУ САЯСАТЫ:
Ағымдық баға: бұл курсты оқу барысында бағалау стратегиясында баға коюдың мынадай әдістері қолданылады ( жазбаша тапсырмалар, кесте құру, конспекті), ауызша сұрақ, тест тапсырмалары, зерттеу жұмыстары (проектлер, презентациялар), мәнжазба, эссе және т.б.
Аралық бақылау (бақылау жұмысы): бақылау жұмысы курстың бағдарламасындағы оқып кеткен тапсырмалар мазмұнында құрастырылады.
Жеке өздік жұмысы: семинар, үй тапсырмасы, курстың тақырыбы бойынша шығармашылық тапсырмалар, мәнжазбалар орындау, газет хабарламалары, ситуацияны анализдеу, ғылыми деректемелерді қолдану.
Үй жұмысы: Үй жұмысы міндетті түрде ОСӨЖ түрінде сабақ кестесі бойынша барлық топқа бірдей болады.
Аралық бақылау тесті: тесттер 30 сұрақ семестр кезінде екі рет болады 7 мен 15-ші апта күндері.
Қорытынды емтихан: қорытынды емтихан семестрдін аяғында болады. Емтихан оқу бөлімі қойған кесте бойынша болады. Емтихан формасы компьютерлік тест түрінде болады. Емтихан кезінде конспекті материалдарын, кітап, шпаргалка, электронды құралдарды (ұялы телефон, планшет, ноутбок т.б.), кез-келген жазбаларды қолдануға қатан тиым салынады. Емтихан саясатымен келіспеген студент емтихан тапсырудан шеттетіліп, емтихан тапсырмаған болып есептелінеді.

Пәннің модул бойынша тақырыптық жоспары:
№ п/п Модуль аты. Дәріс
(сағат саны) Семинар сабағы
(сағат саны) СӨЖ
(сағат саны)
1 Модуль I. Саясаттану ғылым-ретінде. Саяси ғылымның пайда болуы мен дамуының негізгі этаптары. 3 3 12
2 Модуль II. Билік теориясы. Қоғамның саяси жүйесі. Саясат субъектілері. 4 4 16
3 Модуль III. Саясаттың институциональды негізі. Қоғамның модернизациясы. 5 5 20
4 Модуль IV. Әлемдік саясат және халықаралық қатынас 3 3 12
Қорытынды: 15 15 60
Дәріс тақырыптары
Апта сағат
Модуль I. Саясаттану ғылым-ретінде. Саяси ғылымның пайда болуы мен дамуының негізгі этаптары.
1 Саясаттану ғылым және оқу пәні ретінде 1
2 Өркениет тарихындағы саяси ойлардың даму кезеңдері 1
3 Саясат қоғамдық өмір құрылымында 1
Модуль II. Билік теориясы. Қоғамның саяси жүйесі. Саясат субъектілері.
1 Билік саяси феномен ретінде 1
2 Саясат субъектілері. 1
3 Қазіргі саяси жүйелер. Саяси режимдер. 1
4 Сайлау және сайлау жүйелері. 1
Модуль III. Саясаттың институциональды негізі. Қоғамның модернизациясы.
1 Мемлекет және азаматтық қоғам 1
2 Саяси партиялар және қоғамдық қозғалыстар 1
3 Саяси даму және модернизация 1
4 Саясаттағы конфликт және дағдарыстық жағдайлар. 1
5 Саяси мәдениет және саяси идеология. 1
Модуль IV. Әлемдік саясат және халықаралық қатынас
1. Әлемдік саясат және қазіргі халықаралық қатынастар. 1
2. Халықаралық қатынас жүйесіндегі егемен Қазақстан. Қазақстан Республикасының сыртқы саясатындағы негізгі басымдықтар. 1
3. Стратегия -2050- Қазақстан Республикасының жаңа саяси бағыты. 1
Семинар тақырыптары
Апта сағат
Модуль I. Саясаттану ғылым-ретінде. Саяси ғылымның пайда болуы мен дамуының негізгі этаптары. 1 Саясаттану ғылым және оқу пәні ретінде 1
2 Өркениет тарихындағы саяси ойлардың даму кезеңдері 1
3 Саясат қоғамдық өмір құрылымында 1
Модуль II. Билік теориясы. Қоғамның саяси жүйесі. Саясат субъектілері. 1 Билік саяси феномен ретінде 1
2 Саясат субъектілері. 1
3 Қазіргі саяси жүйелер. Саяси режимдер. 1
4 Сайлау және сайлау жүйелері. 1
Модуль III. Саясаттың институциональды негізі. Қоғамның модернизациясы. 1 Мемлекет және азаматтық қоғам 1
2 Саяси партиялар және қоғамдық қозғалыстар 1
3 Саяси даму және модернизация 1
4 Саясаттағы конфликт және дағдарыстық жағдайлар. 1
5 Саяси мәдениет және саяси идеология. 1
Модуль IV. Әлемдік саясат және халықаралық қатынас 1. Әлемдік саясат және қазіргі халықаралық қатынастар. 1
2. Халықаралық қатынас жүйесіндегі егемен Қазақстан. Қазақстан Республикасының сыртқы саясатындағы негізгі басымдықтар. 1
3. Стратегия -2050- Қазақстан Республикасының жаңа саяси бағыты. 1
СӨЖ тапсырмалары:
Бақылау жұмыстары.
Нұсқа 1 Саясаттану пәні
1. Саясаттану қызметтері және әдістері, құрлымы мен пәні.
2. Саясаттанудың дамуы мен қалыптасуы.
3. Қазіргі кезеңдегі саяси білімнің маңыздылығы.
Нұсқа 2 Саясат қоғамдық құбылыс ретінде
1. Саясат түсініг мен мәні.
2. Саяси қатынастардың объектісі мен субъектісі.
3. Саясат пен экономиканың байланысы. Саясат және мораль.
Нұсқа 3 Саяси билік
1. Саяси билік мәні.
2. Саяси билік құрылымы, оны жүзеге асыру механизмдері және әлеуметтік қызметі.
3. Саяси элита.
Нұсқа 4 Қоғамның саяси жүйесі және саяси режимдер
1. Қоғамның саяси жүйесі: түсінігі, структурасы, қызметтік механизмдері.
2. Қазіргі заманғы негізгі саяси жүйелер.
3. Қазақстанның саяси жүйесінің қалыптасуы мен эволюциясының ерекшеліктері.
Нұсқа 5 Азаматтық қоғам және құқықтық мемлекет
1. Азаматтық қоғам: мәні, мемлекетпен қатынасы.
2. Құқықтық мемлекет және оның негізгі принцптері.
Нұсқа 6 Саяси партиялар мен қоғамдық ұйымдар. Сайлау және сайлау жүйесі.
1. Саяси партиялар: түсінігі, қызметтері.
2. Партиялық жүйе, коалиция.
3. Сайлау жүйесі: түрлері.
Нұсқа 7 Қазақстан қоғамының саяси модернизациясы.
1. Қазақстан қоғамының модернизациялау жолдары.
2. Қоғамның саяси дамуы.
Нұсқа 8 Саясаттағы конфликтілік ситуациялар мен дағдарыстар.
1. Қоғамның саяси дамуының дағдарыстары.
2. Қазақстандағы Ислам.
3. Діни экстремизм.
Нұсқа 9 Саяси мәдениет және саяси әлеуметтену..
1. Саяси мәдениет мәні
2. Қоғамның саяси мәдениетін қалыптастырушы факторлар мен мінездемелер.
3. Саяси мәдениет түрлері мен құрлымдары.
4. Қазақ қоғамындағы саяси мәдениеттің қалыптасуы.
Нұсқа 10 Саяси лидерлік.
1. Әлемдік саяси ойлар тарихында саяси лидерлік мәселесі.
2. Саяси лидерліктін табиғаты мен мәні.
3. Саяси лидерлік типологиясы.
4. Қазақстанның саяси элитасы: қалыптасуы, ерекшеліктері.
Нұсқа 11 Саяси идеология.
1. Саяси идеология мазмұны мен мәні.
2. Саяси идеология құрлымы.
3. Қазіргі кезендегі саяси идеологияның мәселесі.
4. Қазақстандағы ұлттық идеологияның қалыптасуы.
Нұсқа 12 Халықаралық қатынастар.
1. Халықаралық қатынастар: мәні, класификациясы, негізгі субъектілері.
2. Әлемдік саяси процестердін қазіргі күйі.
Нұсқа 13 Қазіргі әлемдегі геосаяси процестер.
1. Геосаясат түсінігі.
2. Геосаясаттың ғылым ретінде қалыптасуы.
З. Қазақстанның геосаяси жағдайы.
Нұсқа 14 Қазақстан халықаралық қатынастар жүйесінде.
1. Қазақстанның сыртқы саясатының негізгі бағыттары.
2. Қазақстан және халықаралық ұйымдар.
Нұсқа 15 Стратегия -2050- Қазақстан Республикасының жаңа саяси бағыты.
1. XXI ғасыр Жаһандық қатерлер.
2. Қазақстанның 2050 жылға дейінгі негізгі даму бағыттары.
Тест тапсырмалары
Нұсқа 1.
1-тест. Саясаттану ғылымының зерттейтіні:
А) қоғамның саяси өмірінің, мемлекеттік институттардың, партиялар мен қозғалыстардың даму процесі;
Б) адамдардың саяси мінез-құлқының психологиялық факторы;
В) қоғамның құрылымы және ондағы адамдардың мінез-құлқы;
Г) адамзат қоғамының саяси саласының жалпы заңдылықтары мен ұйымдасу принциптері және қызмет етуі;
Д) қоғамдық өмірдегі адамдардың мінез-құлқы мен қарым-қатынастарын реттеу.
2-тест. Саясаттану ғылымының объектісі – бұл:
А) қоғамның саяси жүйесі мен өмірі;
Б) қоғамның экономикалық саласы;
В) саяси биліктің қалыптасу, қызмет ету және өзгеру заңдылықтары;
Г) мемлекет және саяси партиялар;
Д) сезім арқылы берілген объективтік шындық.
3-тест. Саясаттану пәні – бұл:
А) саясат, қоғамдық өмірдің саяси саласы;
Б) қоғамдық өмірдің әлеуметтік-экономикалық саласы;
В) саяси биліктің қалыптасуының, қызмет етуінің және өзгеруінің заңдылықтары, саяси үрдістердің дамуы;
Г) саяси партиялар, ұйымдар мен қозғалыстар;
Д) бізге сезім арқылы берілген объективтік шындық.
4-тест. Саясатты тұтастай, оның табиғатын, адам үшін маңыздылығын, тұлға, қоғам мен мемлекеттік билік арасында өзара қатынасын зерттейтін және саяси құрылыстың үлгісі мен нормативтік ұстанымын, сонымен бірге саясатты бағалаудың жалпы өлшемдерін жетілдіретін білімнің саласы:
А) саяси тарих;
Б) саяси философия;
В) саяси география;
Г) саяси антропология;
Д) саяси психология.
5-тест. Саясат пен қоғамның, әлеуметтік құрылыс пен саяси институттардың және үрдістердің арасындағы өзара әрекеттерді зерттейтін ғылым:
А) саяси семиотика;
Б) саяси әлеуметтану;
В) биосаясат;
Г) саяси этика;
Д) саяси психология.
6-тест. Саяси үрдістердің (процестердің) олардың кеңістік жағдайымен, аймақтық, климаттық және басқа да табиғи факторлармен өзара байланысын зерттейтін саясаттанудағы бағыт:
А) саяси экономия;
Б) саяси антропология;
В) саяси география;
Г) халықаралық қатынастар теориясы;
Д) геосаясат.
7-тест. Саяси ғылымдарының Халықаралық ассоциациясы қай жылы құрылды?
А) 1945 ж.
Б) 1946 ж.
В) 1949 ж.
Г) 1950 ж.
Д) 1951 ж.
8-тест. Бір-бірімен және қоршаған ортамен қарым-қатынастағы элементтер жиынтығынан тұратын, айқын біртұтастық ретінде қоғамның саяси саласын қарастыратын саясаттанудың әдісі:
А) салыстырмалы;
Б) құрылымдық-функционалдық талдау;
В) жүйелік;
Г) тарихи;
Д) әлеуметтанымдық.
9-тест. Саясатты оқып-білуді жеке адамдар мен топтардың алуан түрлі мінез-құлқын нақтылы зерттеу арқылы іске асыратын саясаттанулық әдіс:
А) бихевиористік;
Б) эксперттік бағалау әдісі;
В) жүйелік;
Г) іскерлік ойыны;
Д) әлеуметтанымдық.
10-тест. Саясаттың қоғамға тәуелділігін, саяси құбылыстардың әлеуметтік себептерін анықтайтын саяси ғылымдар әдісі:
А) метафизикалық;
Б) әлеуметтанымдық;
В) диалектикалық;
Г) нормативтік;
Д) институционалды.
11-тест. Идеалды саяси құрылымды жасауға және оны іс жүзіне асыруға бағытталған саясаттану әдісі:
А) тарихи;
Б) антропологиялық;
В) позитивтік;
Г) нормативті-құндылықты;
Д) мәдениеттанымдық.
12-тест. Саяси үрдістерді дамытудың тілек-қалау түріндегі және іс-жүзінде мүмкін нұсқаларын қарастырып, қалыптастыруға бағытталған саясаттанудың қызметі (функциясы):
А) методологиялық;
Б) болжамдық;
В) аксиологиялық;
Г) реттеушілік;
Д) дүниетанымдық.
13-тест. Саяси институттарға, құрылыстарға, мінез-құлықтарға, оқиғаларға баға беретін саясаттанудың қызметі (функция):
А) тәрбиелік;
Б) болжамдық;
В) аксиологиялық;
Г) басқарушылық;
Д) теориялық-танымдық.
14-тест. Саяси құбылыстар мен үрдістерді талдау тәсілдері мен амалдарын жасаудағы саяси ғылымның қызметі:
А) методологиялық;
Б) талдаушылық;
В) дүниетанымдық;
Г) реттеушілік;
Д) идеологиялық.
15-тест. Саясат туралы, оның қоғамдағы рөлі туралы білімдерді қалыптастыратын және толықтыратын саяси ғылымның қызметі:
А) әлеуметтік-сыншылдық;
Б) теориялық-танымдық;
В) басқарушылық;
Г) реттеушілік;
Д) тәрбиелік.
16-тест. Биліктің патерналистік тұжырымдамасының авторы:
А) Платон;
Б) Аристотель;
В) Конфуций;
Г) Каутилья;
Д) Сократ;
17-тест. Тоталитаризмнің идеялық негізін қалаушы:
А) Платон;
Б) Аристотель;
В) Шан Ян;
Г) Цицерон;
Д) Вольтер
18-тест. Шығыстың ойшылы, «Қайырымды қала туралы трактат» атты еңбектің авторы:
А) Ибн-Рушда;
Б) Навои;
В) Низами;
Г) әл-Фараби;
Д) Конфуций.
19-тест. Аристотельдің пікірі бойынша басқарудың аса жетілген түрі:
А) аристократия;
Б) тирания;
В) олигархия;
Г) полития;
Д) демократия.
20-тест. Діни және ақсүйектер сферасын бөлуге келетін «екі патшалық» туралы ілімді қалыптастырған орта ғасырдағы саяси ойшыл кім?
А) Томас Мюнцер;
Б) Мартин Лютер;
В) Ян Гус;
Г) Жан Кальвин;
Д) Фома Аквинский.
21-тест. Орта ғасырдағы ойшылдардың қайсысы Батыс елдерінің басым көпшілігінде қоғамдық-саяси өмірдің ерекше сипаты болып табылатын протестанттық этиканы даралықпен (индивидуалдықпен) үйлестірудің негізін қалаған?
А) Жан Кальвин;
Б) Гуго Гроций;
В) Иеремия Бентам;
Г) Аврелий Августин;
Д) Фома Аквинский.
22-тест. Жер бетінің мәселелеріне белсенді араласу қай діннің теориялық принципіне жатады?
А) христиандық;
Б) ислам;
В) индуизм;
Г) иудаизм;
Д) буддизм.
23-тест. Саясат туралы ілімнің негізін салушы:
А) Каутилья;
Б) Аристотель;
В) Сюн-Цзы;
Г) Мо-Цзы;
Д) Лао-Цзы.
24-тест. «Мақсат тәсілді ақтайды» деген формула түрінде көрсетілген имморализмдік саясаттың аталуы:
А) макиавелизм;
Б) бонапартизм;
В) волюнтаризм;
Г) ұлтшылдық;
Д) сепаратизм.
25-тест. Утопиялық социализм теориясының негізін салушы:
А) Т.Кампанелла;
Б) Т.Мор;
В) Ж.-Ж. Руссо;
Г) А.Радищев;
Д) О.Конт.
26-тест. Егемендік тұжырымдамасының авторы, абсолютизм идеологы:
А) Д.Локк;
Б) Т.Гоббс;
В) Ж.Боден;
Г) Э.Бёрк;
Д) М.Вебер.
27-тест. ХІХ ғасырдағы қытайдың отаршылдық басқару жүйесіне талдау жасаған қазақ ойшылы:
А) А.Құнанбаев;
Б) Ы.Алтынсарин;
В) Ш.Уәлиханов;
Г) Шортамбай;
Д) Ш.Құдайбердиев.
28-тест. Либерализм идеологиясының негізін салушы:
А) Г.Спенсер;
Б) Ж.Боден;
В) Г.Тард;
Г) Д.Локк;
Д) Э.Гидденс.
29-тест. Билікті заң шығарушы, атқарушы және сот билігі деп жіктейтін теорияның авторы:
А) Д.Локк;
Б) Э.Дюркгейм;
В) Ш.Монтеське;
Г) К.Маркс;
Д) Э.Бёрк.
30-тест. Қазақ ойшылы, «Түркістан Кеңестер билігінің қол астында (пролетариат диктатурасының сипаттамасына)» кітабының авторы:
А) А.Байтұрсынов;
Б) Т.Рысқұлов;
В) А.Бөкейханов;
Г) М.Шоқаев;
Д) М.Дулатов.
Нұсқа 2.
1-тест. Саяси идеология қай дәуірде пайда болды?
А) Ағартушылық дәуірде
Б) Ерте тас дәуірінде
В) Демократияда
Г) КСРО кезінде
Д) Сталинизм кезінде
2-тест. ХІХ ғасырдағы қытайдың отаршылдық басқару жүйесіне талдау жасаған қазақ ойшылы:
А) А.Құнанбаев;
Б) Ы.Алтынсарин;
В) Ш.Уәлиханов;
Г) Шортамбай;
Д) Ш.Құдайбердиев.
3-тест. Классикалық Либерализмнің негізін салушы?
А) К. Маркс
Б) Дж. Локк
В) Миллер
Г) Хан
Д) Аристотель
4-тест. Тұңғыш консервативтік партия қайда пайда болды?
А) АҚШ-та
Б) Англияда
В) Францияда
Г) Италияда
Д) Германияда
5-тест. Плюралистік әлеуметтену кезінде адам басқа азаматтық құқығын ______?
А) Шектейді
Б) Мойындамайды
В) Құрметтемейді
Г) Мойындайды
Д) Араласпайды
6-тест. Адам мен жануар құрылымындағы әлдебір ұқсастық арқылы билікті түсіндіретін тәсіл (амал):
А) антропологиялық;
Б) биологиялық;
В) философиялық;
Г) әлеуметтанымдық;
Д) психологиялық.
7-тест. Саяси билік түсінігін барлық әлеуметтік құрылымға қолданатын билікті түсіндіру тәсілі:
А) әлеуметтанымдық;
Б) эволюционистік;
В) қолданбалы;
Г) антропологиялық;
Д) мәдениеттанымдық.
8-тест. Индивидтің субъективті көзқарасы тұрғысынан билікті зерттейтін тәсіл:
А) психологиялық;
Б) субъективтік;
В) позитивистік;
Г) интеракциондық;
Д) биологиялық.
9-тест. Бір топтың екінші топқа саяси ықпал етуі ретінде көрсететін «билік» ұғымының түсінік-амалы:
А) объективтік;
Б) эмпирикалық;
В) әлеуметтанымдық;
Г) онтологиялық;
Д) психологиялық;
10-тест. Басқарушылар мен басқарылатындардың арасындағы ерекше қарым-қатынас түрі ретіндегі «билік» ұғымының анықтамасы:
А) телеологиялық;
Б) инструменталистік;
В) құрылымдық;
Г) функционалдық;
Д) жүйелік.
11-тест. Белгілі бір тәсілдерді, соның ішінде, өктемдікті пайдаланудың мүмкіндігі ретіндегі «билік» ұғымының анықтамасы:
А) инструменталистік;
Б) технологиялық;
В) талдамалық (аналитикалық);
Г) теологиялық;
Д) болымсыздық.
12-тест. Билік туралы аңыздармен байланысты, белгілі бір мақсаттарға жету ретіндегі «билік» ұғымының анықтамасы:
А) шиеленіс (жанжал);
Б) инструменталистік;
В) бихевиористік;
Г) функционалистік;
Д) телеологиялық.
13-тест. Басқа субъектілердің мінез-құлықтарын өзгерту мүмкіндігіне негізделген адамдардың мінез-құлқының ерекше түрі ретіндегі «билік» түсінігінің анықтамасы:
А) бихевиористік;
Б) рационалдық;
В) либералдық;
Г) теологиялық;
Д) құрылымдық.
14-тест. Басқа билік түрлері үшін жоғарғы болып табылатын билік түрі:
А) әскери;
Б) теократиялық;
В) экономикалық;
Г) саяси;
Д) бюрократиялық.
15-тест. Бағындырудың қандай мотиві билікті тұрақтандыра түседі?
А) сендіру;
Б) мүдде;
В) қорқыныш;
Г) сенім;
Д) мәжбүр ету.
16-тест. О.Тоффлердің пікірінше, билік ресурстарының қандай түрлері қазіргі кезде әлемде ерекше маңызға ие бола бастады?
А) экономикалық;
Б) әлеуметтік;
В) білім мен ақпарат;
Г) мәжбүрлеу;
Д) нормативтік.
17-тест. М.Вебердің анықтамасы бойынша, қоғамдағы саяси үстемдік – бұл:
А) билікті ұйымдастыру түрі;
Б) зорлық-зомбылық;
В) қанау;
Г) мәжбүрлеу;
Д) сендіру.
18-тест. Билікке оң баға беру, оның заңдылығын, басқару деген құқын мойындау және бағынуға келісушілік:
А) патернализм;
Б) легитимділік;
В) пацифизм;
Г) нигилизм;
Д) трюизм.
19-тест. «Мәңгілік кешегі күннің» авторитеті – нормалар дәстүрінен көрініс тапқан өнегелілік авторитеті ретінде үстемдіктің қай типі түсініледі?
А) заңды-ресми;
Б) рухани;
В) харизматикалық;
Г) әскери;
Д) дәстүрлі.
20-тест. Сенім күшінің үстемдігін заңды бағдардың міндеті деп түсінілетін үстемдіктің түрі:
А) патриархалдық;
Б) биологиялық;
В) заңды-ресми;
Г) инструменталдық;
Д) құдайшыл.
21-тест. Таптардың этникалық бірлестіктердің тұлғалар мен қоғамның, азамат пен
мемлекет арасындағы қатынастар қоғамдық жүйенің қай бөлігін құрайды?
А) Саяси институттар;
Б) Саяси қатынастар;
В) саяси ережелер
Г) саяси мәдениет;
Д) дұрыс жауабы жоқ.
22-тест. Адамның шығу тегіне, бір ұлттың өкілі болуына байланысты қыру немесе қудалау бұл:
А) Геноцид;
Б) Бүлік;
В) Европоцентризм;
Г) Реакция;
Д) Мемлекет;
23-тест. Қазақстан Республика Конституциясының қай бабында “ Әркімнің ар – ождан құқығы ” туралы жазылған:
А) 22 бап;
Б) 40 бап;
В) 1 бап;
Г) 10 бап;
Д) 17 бап;
24-тест. Этникалық саясат дегеніміз:
А) Этникалық дау – жанжалдарды шешетін, ұлттық шиеленістерді түсіндіретін, оларды шешу жолдарын анықтайтын теория;
Б) Экономикалық қатынастарды, мәдени ерекшеліктерді наықтайды;
В) Қоғам мен саясаттың дамуын анықтайды;
Г) Адамның құндылықтарын анықтайтын теория;
Д) Психологиялық құрылымдарды анықтайды;
25-тест. КСРО кезеңіндегі әлеуметтік жағдайларды зерттеген белгілі әлеуметтанушы:
А) Т.И Заславская;
Б) С. Верба;
В) Ф. Аквинский;
Г) И. Кант;
Д) Т. Джефферсон;
26 тест.У.Ростоу «экономикалық» деген тұжырымдаманы неше сатыға бөледі:
А) 5;
Б) 2;
В) 3;
Г) 4;
Д) 1;
27 -тест. Билік жүргізіп, қоғамда тұрақтылық пен тәртіпті қамтамасыз ететін, әлеуметтік, топтар, таптар, ұлттар, мемлекеттер арасындағы саяси өзара қатынастарды реттейтін ұйымдар мен мекемелердің жиынтығы:
А) Қоғамның саяси жүйесі;
Б) Халықаралық қатынастар;
В) Жеке басқа табынушылық ;
Г) Адам құқықтары;
Д) Азаматтық қоғам;
28-тест. Адам өмірінің барлық салалары тұтасымен мемлекеттік бақылауға алынған мемлекеттік-саяси құрылымды қалай атайды:
А) Тоталитарлық;
Б) Авторитарлық;
В) Демократиялық;
Г) Дұрыс жауабы жоқ;
Д) Антидемократиялық;
29-тест. Саяси жүйедегі рөлі мен іштей ұйымдасуына байланысты саяси партияларды топтастырады:
А) Авангардтық;
Б) Сайлаушылар;
В) Парламенттік;
Г) Қауымдастық;
Д) Барлығы дұрыс;
30-тест. «Жүйе» ұғымы ғылыми айналымға қашан енді:
А) ХХ ғ. 20 ж;
Б) ХІХ ғ. 60 ж;
В) ХХ ғ. 30 ж;
Г) ІХ ғ. 40 ж;
Д) ХІ ғ. 50 ж;
Нұсқа 3.
1-тест. Халық билігі , теңдігі ,құқығы ,әділдігі , еркіндік принциптеріне негізделген ол қандай мемлекеттік құрылыс:
А) Демократиялық;
Б) Либералды;
В) Тирания;
Г) Олигархия;
Д) Авторитарлық;
2-тест. Халықты саясаттан шеттететін теорияны көрсет:
А) Демократияның төбе топ ( элитарлық ) теориясы;
Б) Экономикалық теория;
В) Психологиялық теория;
Г) Қоғамдық келісім теориясы;
Д) Марксистік теория;
3-тест. Демократиялық мемлекеттің алғашқы түріне қай республика жатады:
А) Афина;
Б) Египет;
В) Ежелгі Греция;
Г) Алжир;
Д) Қазақстан;
4-тест. Шумпетер демократияның жұмыс істеуіне неше жағдай ұсынды:
А) 4;
Б) 10;
В) 12;
Г) 6;
Д) 9;
5-тест. Қандай демократияда халық маңызды саяси шешімдерді қабылдайды және билік жүргізуге тікелей қатыса алады:
А) Тура;
Б) Жанама;
В) Ашық;
Г) Жабық;
Д) Ішкі және сыртқы;
6-тест. Азаматтардың саяси ықпалы қай демократияда кемиді:
А) Плебисцитарлы демократия;
Б) Тура демократия;
В) Өкілдік демократия;
Г) Жанама демократия;
Д) Ішкі және сыртқы демократия;
7-тест. “Ақпараттық демократия” тұжырымдамасының авторы:
А) А. Рокар;
Б) П. Шарон;
В) Д. Истон;
Г) Г. Алмонд;
Д) М. Вебер;
8-тест. Афина республикасы б.з.б. нешінші ғасырда пайда болды:
А) V ғасыр;
Б) VII ғасыр;
В) IV ғасыр;
Г) X ғасыр;
Д) XII ғасыр;
9-тест. Афинылық демократия кімнің басшылық еткен дәуірінде әсіресе гүлденіп өркендеді:
А) Периклдің;
Б) Аристотельдің;
В) Платонның;
Г) Демокриттің;
Д) Сократтың;
10-тест. Басы бос, бірақ саяси тең құқы жоқ төменгі топтың адамдары мен ақсүйектердің арасындағы дау- жанжалды не деп атады:
А) Халықтық атрибут;
Б) Билік органы;
В) Қоғам;
Г) Саяси жүйе;
Д) Демократия;
11-тест. «Мемлекетте екі-ақ билік, атап айтқанда, заң шығарушы және оған бағынышты әкімшілік билік болады» деп айтқан саясаткерлер:
А) Р.Арон, Ж.Бюрдо;
Б) Джон Локк, Ш.Л.Монтескье;
В) Р.Мартин, Ж.К.Шевалье;
Г) Ж.К.Шевалье, П.Моррис;
Д) А.Каплан, Ш.Л.Монтескье;
12-тест. Республика қалай бөлінеді:
А) Президенттік;
Б) Парламенттік;
В) Аралас;
Г) Дұрыс жауабы жоқ;
Д) Барлық жауабы дұрыс;
13-тест. Мемлекет құрылысы:
А) Унитарлық;
Б) Федерация;
В) Конфедерация;
Г) Дұрыс жауабы жоқ;
Д) Барлық жауабы дұрыс;
14-тест. Мемлекет ұғымының кең мағынасын көрсетіңіз:
А) Үлкен әлеуметтік топ ұйымын білдіріп, “ халық ”, “ қоғам ” ,“ ел ” деген ұғымдары кіреді;
Б) Халықтың қалауы бойынша қалыптасуы;
В) Таптық , топтық , жеке адам саясаты;
Г) Мемлекет кейпін, сырт бейнесін, қоғамдағы рөлін бағалау;
Д) Дүниежүзілік ұйымдар мен одақтардың кіруі;
15-тест. Мемлекет ұғымының тар мағынасын көрсетіңіз:
А) Басқару құрылымының, мемлекеттік аппараттың жиынтығын білдіріп,
“үкімет”, “әкімшілік” ұғымдары кіреді;
Б) Мемлекет – саяси жүйенің басты элементі;
В) Таптық , топтық , жеке адам саясаты;
Г) Саяси билікке ұмтылыс;
Д) Дүниежүзілік ұйымдар мен одақтардың кіруі;
16-тест. Мемлекеттің пайда болуын құдайдың құдіретімен түсіндірген теория:
А) Теологиялық теория;
Б) Географиялық теория;
В) Бихевиористік теория;
Г) Танымдық бағыт теория;
Д) Психологиялық теория;
17-тест. Географиялық теория бұл ..:
А) Мемлекеттің пайда болуы географиялық ортаның ( ауа райы , жер бедері ) өзгешеліктері;
Б) Адамдарға бағыну мен құлшылық ету мәңгі бақи;
В) Бір елді екінші елдің басып алу нәтижесі;
Г) Мемлекеттің пайда болуы жеке меншік пен таптардың шығуы;
Д) Адамдардың ұлттық мүддесін қорғау;
18-тест. Ішкі және сыртқы істерді атқарудағы толық тәуелсіздік , дербестік мемлекеттің қай белгісіне жатады:
А) Мемлекеттің егемендігі;
Б) Салық салу;
В) Аумақтың бөлінуі;
Г) Ерекше өкімет аппараты;
Д) Ашық күш қолдану, зорлықпен еріксіз көндіру;
19-тест. Мемлекеттің тұтастығы мен қауіпсіздігін қорғау; өзін - өзі билеу, егемендігін сақтау; өз елінің саяси мүддесінің ықпалдығына, тиімділігіне жағдай жасау- бұлар мемлекеттің қай міндеттеріне жатады:
А) Сыртқы міндет;
Б) Жалпы міндет;
В) Түрлеріне жатады;
Г) Ішкі міндет;
Д) Шартсыз міндет;
20-тест. Мемлекеттік құрылымнан тыс қалыптасатын әлеуметтік – экономикалық және мәдени – рухани қоғамдық қатынастар жиынтығы бұл ...:
А) Азаматтық қоғам;
Б) Мемлекет;
В) Билік;
Г) Заң;
Д) Сайлау;
21-тест. Саяси партиялар пайда болды:
А) Еуропада ХІХ ғасырда;
Б) Батыс Еуропада ХХ ғасырда;
В) АзиядаХІХ ғасырда;
Г) Еуропада ХҮІІІ ғасырда;
Д) Азияда ХҮІІІ ғасырда;
22-тест. Немістің көрнекті саясаттанушысы М. Вебер саяси партиялардың дамуында кезеңдерді атап көрсетті:
А) Аристократиялық үйірмелер;
Б) Саяси клубтар;
В) Көпшілік партиялар;
Г) Барлығы;
Д) Дұрыс жауабы жоқ;
23-тест. Американың белгілі саясаттанушы Дж. Ла Паломбараның ойынша, партиялар мынадай белгімен сипатталады:
А) Партия белгілі бір идеологияны қорғайды немесе кем дегенде адамды
дүниенің ерекше көре біледі;
Б) Партия адамдарды жергілікті ұйымнан бастап, халықаралық дәрежеге дейін
саясаттың әр түрлі деңгейінде әжептәуір ұзақ біріктіретін ұйым;
В) Партияның мақсаты - билікті қолға алып, жүзеге асыру;
Г) Әр партия өзіне халықтың дауыс беруінен бастап, мүше болуына дейінгі
қолдауын қамтамасыз еткісі келеді;
Д) Барлық жауап дұры;
24-тест. Саяси жүйедегі рөлі мен іштей ұйымдасуына байланысты саяси партияларды топтастырады:
А) Авангардтық;
Б) Сайлаушылар;
В) Парламенттік;
Г) Қауымдастық;
Д) Барлығы дұрыс;
25-тест. Саяси идеологиясына қарай партияларды жүйелеп жүр:
А) 5 түрге;
Б) 3 түрге;
В) 2 түрге;
Г) 6 түрге;
Д) 4 түрге;
26-тест. Қазақстанда қалыптасқан көппартиялық себептері:
А) Республикада пікір алуандығының тарихи дәстүрлерінің болмауы;
Б) Саяси мәдениеттің төмендігі;
В) Құқықтық негіздің әлсіздігі;
Г) Дұрыс жауабы жоқ;
Д) Барлығы;
27-тест. 1917 ж. «Үш жүз» партиясы құрылды:
А) Қазақстанда;
Б) Ресейде;
В) АҚШ-та;
Г) Германияда;
Д) Польшада;
28-тест. Саяси жүйедегі рөлі мен іштей ұйымдасуына байланысты саяси партияларды топтастырады:
А) Авангардтық;
Б) Сайлаушылар;
В) Парламенттік;
Г) Қауымдастық;
Д) Барлығы дұрыс;
29-тест. Қазақстанның азаматтық «Азат» қозғалысы қоғамдық-саяси ұйым ретінде құрылды:
А) 1990ж. 1 шілде;
Б) 1904ж. 26- мамырда;
В) 1903ж. -27 мамырда;
Г) 1906ж. 23 мамырда;
Д) 1910ж. 20 мамырда;
30-тест. егер партияға заң бойынша тыйым салынып, жұмысын астыртын, жасырын жүргізсе, ол...:
А) Құпия партиялар жатады;
Б) Жартылай ресми партиялар жатады;
В) Ресми партиялар жатады;
Г) Оппозициялық партиялар жатады;
Д) Билеуші партиялар жатады;
Жағдайаттық тапсырмалар:
Нұсқа 1.
Қазіргі қоғамдағы саяси ғылымның мәні неде?
Басқа қоғамдық ғылымдардан саясаттану ғылымының ұқсастықтары мен ерекшеліктері қалай сипатталады?
Адам саясаттан тыс өмір сүре ала ма? Көзқарасыңызды дәлелдеңіз:
«Саясат» термині қайда қашан пайда болды және ол нені білдіреді?
Адам саясаттан тыс өмір сүре ала ма? Көзқарасыңызды дәлелдеңіз:
«Саясат» термині қайда қашан пайда болды және ол нені білдіреді?
Нұсқа 2.
Биліктің жіктелуі (толтырыныз):
• қызмет ету саласы бойынша:
саяси
идеологиялық
әлеуметтік
экономикалық
құқықтық, заңдылық, соттық
рухани (діни)
зайырлы
• объектісі бойынша:
мемлекеттік
халықаралық
жанұялық және т.б.
• субъектісі бойынша:
парламенттік
партиялық
таптық
қоғамдық, ұжымдық, жеке
• басқару тәртібі бойынша:
тоталитарлық
деспоттық
авторитарлық
демократиялық
бюрократиялық
• әлеуметтік типі бойынша:
социалистік
буржуазиялық
феодалдық және т.б.
Саяси биліктің экономикалық, әскери, отбасылық және тағы басқа биліктен ерекшелігі қандай?
Қазақстандағы саяси билікті жетілдірудің жолдары қандай?
Нұсқа 3.
Қазақстанда ұлтаралық қарым-қатынастың тұрақтылығының негізгі себебі неде?____________________________________________________________________________________________________________
Ұлтаралық мәдениетті қалай байқауға болады?___________________________________________________________________________________________________________________________________
Саяси жүйенің типтері (толтырыныз):
Саяси биліктің қайнар көздеріне байланысты
Демократиялық_______________________________________________________________________________________________________________________
Автократиялық_______________________________________________________________________________________________________________________
Шындыққа қатынасына байланысты
Консервативтік_______________________________________________________________________________________________________________________
Реформаторлық_______________________________________________________________________________________________________________________
Прогрессивтік________________________________________________________________________________________________________________________
Реакцияшылдық_____________________________________________________________________________________________________________________
Саяси құрылымның жағдайы мен саяси мәдениеттің деңгейіне байланысты:
англо-американдық __________________________________________________________________
континентальды-еуропалық________________________________________________________________________________________________________
индустриальды дейінгі (біршама индустриальды) __________________________________________________
тоталитарлық ____________________________________________________________________________________________________________________________________
Сыртқы ортамен қатынасының сипатына байланысты:
ашық _________________________________________________________
__________________________________________________________________
жабық __________________________________________________________________
Азаматтық қоғам дамуының дәрежесі мен билік легитимдігінің тәсіліне байланысты:
дәстүрлі ____________________________________________________________________________________________________________________________________
модернизарлық ____________________________________________________________________________________________________________________________________
Саяси жүйе типологиялық критерилері қандай?
_________________________________________________________________________________________________________________________
Қазақстанда саяси жүйе дамуының негізгі тенденциялары қандай?
____________________________________________________________________________________________________________________________________
Нұсқа 4.
Саяси процестердің қандай сатылары бар және олар бір бірімен қалай байланысты?_________________________________________________________________________________________________________________________
Қазақстан тарихынан саяси процесстің кейбір түрлерінен мысал келтіріңіз ____________________________________________________________________________________________________________________________________
Мемлекеттің пайда болуының факторлары: экономикалық, экологиялық, демографиялық, психологиялық, сыртқы.
Мемлекеттің белгілері: территория, шекара, халқы.
Мемлекеттің функциясы:
ішкі: экономикалық, әлеуметтік, халық билігін қамтамасыз ету, конституциялық тәртіпті қорғау, тәртіппен заңдылықты қамтамасыз ету, қоғамдық консолидация әлеуметтік арбитраж, экологиялық, мәдени-білімділік.
сыртқы: глобальдық мәселелерді шешуге қатысуы, ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз етуі, өзара тиімді келісімдерді дамыту, халықаралық қатынастарда мемлекет мүддесін қорғау.
Мемлекет құрылымы:
Билік бөліністері бойынша:
Заң шығарушы жүйе (өкілетті) мекемелер _________________________
Атқарушы-шешуші органдар ____________________________________
Сот органдары _________________________________________________
«Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік биліктің» схемасын жасаңдар. (ҚР Конституциясы бойынша)
Атқаратын функциясы бойынша:
ішкі функцияны жүргізетін органдар:
құқықтық тәртіпті, қауіпсіздікті қорғау (полиция, сот, прокуратура).
әлеуметтік-экономикалық реттеу (финанс – салық апппараты, байланыс органы, коммунальдық қызмет, транспорт т.б.).
рухани өндіріс (білім, мәдениет ошақтары, информация органы т.б.).
сыртқы функцияны жүргізетін органдар:
қарулы күштер
барлау
мемлекетаралық қатынастар органы.
Мемлекеттің типтері:
Басқару формасы бойынша
монархиялық:
абсолюттік ____________________________________________________
конституциялық _______________________________________________
республика:
президенттік __________________________________________________
парламенттік __________________________________________________
аралас ________________________________________________________
Саяси режимі бойынша:
тоталитарлық _________________________________________________
авториторлық _________________________________________________
демократиялық ________________________________________________
Административтік-территориялық ұйымдастыруы бойынша:
унитарлық _____________________________________________________
федерациялық _________________________________________________
конфедерациялық ______________________________________________
Приоритеттік функциясы бойынша:
әскери (полициялық) ____________________________________________
құқықтық ______________________________________________________
әлеуметтік ____________________________________________________
Әлеуметтік-экономикалық, таптық табиғаты бойынша:
құлдық ________________________________________________________
феодалдық ____________________________________________________
буржуазиялық __________________________________________________
социалистік ____________________________________________________
Саяси өмірдің тұрақтылығы бойынша:
тұрақты ________________________________________________________
тұрақсыз _______________________________________________________
Саяси партия (латын тілінен аударғанда "бөлшек","топ"дегенді білдіреді) ол әлеуметтік топ пен қауымның мүддесін білдіретін және идеологиялық бірлікпен байланысатын,саяси билікті қолдайтын ең белсенді және ұйымдасқан бөлшек.
Партиялардың негізгі белгілері:
• адамдардың бірлескен әрекеттерінің жеткілікті уақыт ұзақтылығы.
• белгілі бір идеологияны ұстанушы.
• бірлестіктің еріктілігі.
• мемлекеттік билікті жаулап алу мақсаты мен жүзеге асырылуы.
• белгілі бір қоғамдардың және тобының саясаттағы мүддесін білдіруі мен тұрақтандыруы.
Партия қызметтері.
Әлеуметтік қызметтері:
• мүдденің агрегирлігі - әлеуметтік мүдденің білдіруі,саяси шешімдердің әлеуметтік трансформациядағы талаптары.
• әлеуметтік интеграция- саяси жүйеге әртүтлі топтың қосылуы, әлеуметтік және саяси коммуникацияларының жөнделуі,конфликті мүдденің бітімі.
• саяси әлеуметтену- партия мүшелері мен жақтастарының санының көбейюі.
Идеологиялық қызмет.
• партиялық идеология мен партиялық пропаганданың жетілуі және жайылуы.
Саяси қызметтері.
• мемлекеттік билікті жаулап алу.
• саяси рекрутивтілік- партия кадрының фильтрациясы және алға жылжуы, саяси элитаның қалыптасуының сұрыптылуы.
Басшылық қызметі (коммунистік және дәстүрлі қоғамдағы тек авангардты партияның түріне арналған).
Партия құрылысы.
• партиялық аппарат
• қарапайым партия мүшелері (партиялық қауым)
• партия жақтастары.
Партия типологиясы.
-Доктринаның идеологиялық бағыты бойынша(толтырыныз):
әлеуметтік-демократиялық______________________________________________________
коммунистік_________________________________________________________
либералды___________________________________________________________
консервативті________________________________________________________
коннфессиялық______________________________________________________
монархиялық________________________________________________________
ұлттық______________________________________________________________
фашистік (фашистік емес)________________________________________________________________
Саяси билікке қатысуы бойынша:
басқарушы__________________________________________________________
оппозициялық (заңды,жартылай заңды,заңсыз) _____________________________________________________________________
Әлеуметтік шындық қатынасы бойынша:
революциялық______________________________________________________
реформистік________________________________________________________
реакциялық________________________________________________________
консервативті____________________________________________________
Саяси темперамент бойынша:
оңшылдар___________________________________________________________
орталықшылар______________________________________________________
солшылдар__________________________________________________________
М.Дюверже типологиясы (партия мүшелерінің принциптері бойынша):
кадрлік______________________________________________________________
қауымдық__________________________________________________________
Саяси жүйенің басқа да элементтеріне қатысы бойынша:
демократиялық______________________________________________________
тоталитарлық______________________________________________________
авторитарлық________________________________________________________
Партиялық жүйе-партия жиынтығы (оппозициялық және басқарушылық),
билік үшін күреске қатысу және оны жүзеге асыру.
Саяси қоғамдық қозғалыс-азаматтардың әлеуметтік топтың белгілі мүдденің бейімділігіне білдіру және қандай да бір саяси мақсатқа жету бағыты.
Нұсқа 5.
Саяси режим – елде саяси өмірді анықтайтын мінез құлық, саяси бостандықты көрсету деңгейі және билік органдарының құқықтық қызметіне деген қатынастың қоғамдағы саяси өмір сүру тәсілі.
Саяси режимдердін типологиясы: тоталитарлық, авторитарлық, демократиялық.
Тоталитаризм: әрбір азаматтың, қоғам өмірінің барлық саласы мемлекет тарапынан толық бақылауға алынғаң мемлекеттік саяси құрылыстың түрі.
Тоталитаризмның пайда болуы себептері:
төнкеріс
соғыста жеңіліп қалу
ішкі қарама-қайшылықтары
сырттан көндіру
Қалыптасу шарттары:
қалыптасқан әлеуметтік құрылымдардың кенеттен өзгеру
әр түрлі қоғамдық топтардың маргинализациясы
саяси биліктің дағдарысы
азаматтық қоғамның күйзеліске ұшырауы
саяси сананың деформациясы.
Тоталитарлық режимге мысал келтіріңіз
Авторитаризм – жеке адамның билігіне негізделген, басқаруда күшке сүйенетін меммлекеттік-саяси тәртіп
Авторитаризмның өзгеше белгілері:
билік саяси көшбасшының немесе жеке топтардың қолында қалыптасуы
қоғам өмірінің шешуші құралдары мемлекеттің қолында болуы
азаматтардың және әлеуметтік саяси ұйымдардың саяси құқықтары мен жүріс-тұрысын қатаң түрде бақылау
жазалау аппаратының жоқ болу
кейбір демократия элементері болу (сайлау процесі, парламентік қүрес)
Авторитаризмның тоталитаризмнан ерекшілігі:
міндетті емес анық жетілдірген бірыңғай идеология
қоғамның үстінен мемлекет тарапынан ықпал жасаудың болмауы
азаматтардың ынталық пен дербестігін мадақтау
жеке өмірге қатысуына бас тарту
саяси биліктің ең басты аргументы – бедел, бірақ оған күш пайдаланбай жету
Авторитарлық режимдердың типологиясы (Е. Вятр)
әскери басқару
теократиялық авторитарлық режим
монархиялық авторитарлық режим
неоавторитарлық режим
персоналық авторитарлық режим
Авторитарлық режим туралы мысалдар келтіріңіз
Тоталитарлық және авторитарлық режимдердің демократиялық режиміне өзгеру формасы:
«Жоғарғы» - реформа демократиялық өзгеріс бағдарламасын билікте отврғандар өз еркі бойынша шешеді.
Мысал келтіріңіз__________________________________________________________
Қазақстан қоғамын демократияландыру ерекшеліктері қандай?____________________________________________________________
Саяси элита (француз сөзінен аударғанда "elite"-таңдаулы,ең жақсыдеген мағынаны білдіреді)-билік құрылымында басшылық етуші позициялық еркін алады және биліктің қолдану байланысында ең маңызды шешімдерді қабылдауға тікелей қатысады.
Саяси элитаның қызметі:
•стратегиялық - жалпы қоғамының қызығушылығын көрсететін,бөлшектенген жіктер мен таптардың саяси бағдарламаларының әрекетін жаңа идеялар яғни генерирлік жолымен анықтау.
• коммуникативті - қоғам мен билік институттарының арасындағы байланысты қамтамасыз ету.
• ұйымдастырушылық –саяси шешімдерді және өндірілген бағытты тәжірибе жүзінде жүзеге асыру.
• интегративті –қоғамның бірлігі мен тұрақтылығын,оның саяси және экономикалық жүйесінің беріктігін,жанжалды болдырмау және шешілу ахуалын нығайту.
Саяси элиталардың типтері (толықтырыныз):
саяси________________________________________________________________
экономикалық_________________________________________________________________________________________________________________
әскери_______________________________________________________________
ғылыми және техникалық
мәдени____________________________________________________________
рухани_____________________________________________________________
көленкелі контрэлита __________________________________________________________________
өктемдік__________________________________________________________
Элитаның теориялары:
В.Парето: барлық қоғам басқарушы және басқарылатын болып бөлінеді;өз кезегінде басқарушы өз билігін иілгіштік,қулық,күшін,сенімін және оппзицияға озбырлық басымдығын қолдану дайындығын сақтайды; элиталарды психологиялық негізде екі маңызды типке жіктейді:түлкілер (қулық,айлакерлік,өзінің билігін "насихат"арқылы жүргізу ұстау талпынысы) және арыстандар (батылдық, шешімділік,зорлыққа көп көңіл бөлінеді); саяси өзгерістер элитаның ауысуы арқылы іске асады ("элита айналымы"); элитаны басқаруға психологиялық жарамсыз болғанда өзгеріс болады.
Г.Моска: әрқашан да элитаны қоғам басқарады-элита экономикалық және саяси өмірді реттейді,қоғамда жоғары бағаланатын айқын билік ресурстарын және атрибуттарын билейді.
Р.Михельс: "олигархия" заңын құрған; қоғам және басқа да ұйымдар олигархия өктемдігіне тартылады, ал көпшілікке психологиялық лидер қажеттілігіне тән, сондықтан демократия қатаң түрде мүмкін емес; жақсы жағдайда ол екі олигархиялық ұйымның бәсекесінен құрылады.
Саяси лидер (ағылшын тілінен аударғанда "leader"-"басқарушы","жолды көрсетуші" мағынасын білдіреді)- қоғамның, топтың, ұйымның абыройлы мүшесі, саяси процестерде және ситуацияларда маңызды роль ойнайды.
Саяси лидердің мінез-құлық сипаты:
• үлкен әлеуметтік топтардың мүддесіне жауап беретін саяси бағдарламаның анық бар болуы.
• әйгілілік, адам симпатиясын жаулап алу, ұнау қабылеті.
• саяси ерік,өзіне жаупкершілікті алу дайындығы.
• саяси интуиция және өткір ақыл.
• ұйымдастырушылық талант және ораторлық қабілеті.
Саяси лидердің қызметі:
• қоғамның интеграциясы, халықтық қауымның бірлесуі.
• саяси шешімдерді табу және тиімді қабылдау.
• әлеуметтік сарапшы және патронаж; қауымды заңсыздықтан сақтау қоғамда тәртіпті ұстау.
• билікпен қауымның коммуникациясы, саяси басшылықтан азаматтардың жатсынуын жою.
• саяси құрылыстың заңдылығы.
Саяси лидерліктің типологиясы:
• Өктемділік типтерінің идеалдығына байланысты (М.Вебер):
дәстүрлік__________________________________________________________________________________________________________________________________заңды____________________________________________________________________________________________________________________________________

харизматикалық____________________________________________________________________________________________________________________________
Нұсқа 6.
Саяси мәдениет – бұл тарихи қалыптасқан жүйе, нақты құндылықтар, нұсқаулар, көз жеткізулер, ұсыныстар, жүріс модельдері, саяси процестің субъектісінің қызметінің көрінісі және саяси қоғамдық өмірінің ауыспалылығын қайта өндірісін қамтамасыз ету.
Саяси мәдениеттің қызметтері:
• танымдық – азаматтардың қоғамдық-саяси білімін қалыптастыру қажеттігі, көзқарасы, саяси білімділікті жоғарлатады.
• интегративті- саяси жүйенің құнды келісімінің саяси-мәдеиеттің жалпықабылдану жетістігі және таңдаулы қоғамның саяси саптары сонымен қатар, саяси мәдениеттің элементтерінің ұрпақтан ұрпаққа берілуі мен саяси тәжірибенің жиналуы.
• регулятивті – қажетті саяси құндылықтардың қоғамдық сана-сезімде бекітілуін және қалыптасуын қорытындылайды.
• тәрбиелік – адамдардың саяси әлеуметтенуіне себепші болады және азаматтың тұлға ретінде саясатта толық субъектілігінің қалыптасуына жәрдем береді.
Саяси мәдениеттің типологиясы:
Саяси қатысымның деңгейі (Г. Алмонд, С. Верба)
патриархалды - жергілікті құндылықтарын бағдарлық сипаты (құндылық кландар, тайпа, ру), жергілікті патриотизм, ағайыншылдық, коррупция, индивидтің саяси мәдениетте маңызының азқабілеттілігі, нақты саяси ролдерді орындамайды (мысалы, сайлаушы); әртүрлі жергілікті жас тәуелсіз мемелекеттер мен субмәдениеттерге тән
________________________________________________________________________________________________________________________________
азаматтық –саяси жүйеге ндивидтің алыстаған қатынасын және пасивті бағалайды; дәстүрді бағдарлайды, бірақ саяси салалы; билікке бағынады, индивид одан әртүрлі игілікті күтеді(әлеуметтік кепілдік және т.б) және оның диктатынан күдіктенеді______________________________________________________________________________________________________________________
белсенділік - азаматтық белсенділіктен, қатыстұрушылықан, ұтымдылықтан айрықшаланады; азаматтар билікке заңды әскермен белсенді ықпал етуге тырысады (сайлаулар,демонстрация) ________________________________________________________________
азаматтылықтың мәдениеті – ұстанушыға жеке ұлттық үкімет қызметінің маңызының жалпы оң бағасы; өз ұлтының саяси институттарына мақтаныш сезімі; ресми тұлғалар жағынан ұқыпты және тең қатынас көрсетілімі ашық және лояльды оппозициялық көңіл күйдің көрінісі деген сапаларды иеленеді
________________________________________________________________
Халықаралық қатынас – бұл экономикалық, саяси, диполматиялық, әлеуметтік, құқықтық, әскери және гуманитарлық байланыс пен әлемдік қауымдастықтың негізгі субъектілері арасындағы қатынастар жиынтығы.
Халықаралық қатынастарға ықпал ететін факторлар: әлемдік экономикалық жағдай; әскери стратегиялық жағдай; жеке мемлекеттердің ықпалы, табиғи ортаның әсері; шикізат және табиғи ресурстар жағдайы.
Халықаралық қатынастардың негізгі субъектілері: халық; мемлекет; мемлекетаралық ұйым; әлемдік, регионалдық саяси үкіметтік және үкіметтік емес ұйымдар.
Ең ірі халықаралық экономикалық саяси, әскери және т.б. ұйымдардың атауын, құрылған жылын, мақсатын және қатысушы елдер құрамын көрсетіңіз.
БҰҰ______________________________________________________________________________________________________________________________________
ЮНЕСКО_________________________________________________________________________________________________________________________________
МАГАТЕ_________________________________________________________________________________________________________________________________
ХВҚ______________________________________________________________________________________________________________________________________

ДСҰ______________________________________________________________________________________________________________________________________
ОПЕК____________________________________________________________________________________________________________________________________
ЕО_______________________________________________________________________________________________________________________________________
НАТО_______________________________________________________________________________________________________________________________
Адамдардың саяси іс әрекетін өзгерту мақсатындағы технологиялық әдіс тәсілдерді үш негізгі топқа жіктейміз:
Саяси процеске қатысушылар арасында өзгеріс мақсатын көздеуге бағытталған өзгеріс, сонымен қатар нормативті және институционалды түрімен. Жаңа заң қабылдау арқылы ойын ережесін өзгерту арқылы, адамдардың қоғамдағы жүріс тұрысын өзгертуге болады. Бірақ тек мемлекет қана мұндай құқыққа ие болып табылады.
Мысал келтіріңіздер
__________________________________________________________________
Көпшіліктің санасын өзгерту тұрғысындағы тәсілдер, бағалықтар, жаңа ережелерді құру, сендіру. Тұлғаның сенуі, оның бағалы нысанасы оның мінезін өзгертуге қатты әсер етеді.
Мысал келтіріңіздер_______________________________________________________
Адам мінез құлқын монипуляциялаудың тәсілдері. Манипуляция француздың (MANIPULATION) сөзі, бұл қандай да бір қондырғыны жасау бағытындағы қол қимылының жасырын түрі. Саясаттануда манипулиция адам дәл қазір жасағысы келмеген нәрсеге қызықтыратын нәрсе деп түсіндіреді. Манипулицияның биліктік және күш көрсету тәсілдерінен негізгі айырмашылығы бұл жерде бұйрық беру, бір нәрсені орындау талап етілмейді. Бұл кезде адам ешқандай сыртқы ортаның көмегінсіз мінез құлқын өзгертуге өзі ынталы болады. Кейде монипулиция өтірік алдау тәсілі деген пікірлер болады, бірақ ол дұрыс емес. Мысалы монипулиция кейде жасанды жолмен субьектінің үлгі тұтатын, қатты бағалайтын нәрсесінің беделін, дәрежесін білдірмей көтереді. Бұл тәсілді қолдану арқылы қоғамды ілгері жылжытуға ат салысушы қауымдастық құрылады. Бұл саяси тәсіл көбіне саяси жарнама роликтерінде қолданылады.
Мысал келтіріңіздер_______________________________________________________
Мәнжазба тақырыптары:
Саяси ғылымдар генезисі.
Жеке маман тұлғасын қалыптастырудағы саясаттану ғылымының маңызы, қазіргі қоғамдағы саясаттану ролінің артуы.
Саясат ғылым және өнер ретінде.
Саясаттың әр түрлі тұжырымдамалары мен анықтамалары.
Саясат және экономика.
Саясат және мәдениет.
Саясат және психология.
Саясаттағы білім және интуиция.
Саясат және адамгершілік.
Саяси ілімдер тарихындағы қоғамдық келісімдер мен табиғи құқықтар тұжырымдамасы.
Ежелгі Шығыстағы саяси көзқарастар (буддизм, конфуцизм, даосизм, легизм)
Исламдық ой пікірлер.
Орта ғасырлардағы Шығыстағы саяси көзқарастар (әл- Фараби, Низами, Әлішер Науаи).
Ресейдегі утопиялық социализм идеясы (Герцен, Белинский, Чернышевский, Добролюбов).
XIX – XX ғ.ғ. Қазақстан ойшылдарының әлеуметтік саяси көзқарастары ( А.Құнанбаев, Ы.Алтынсарин, Ш.Уәлиханов).
И.Кант және Г.Гегель саяси көзқарастарының ерекшеліктері.
Жеті жарғы және қазақ қоғамының құқықтық негіздері.
Қазақ халқының ауыз әдебиетіндегі дүние туралы түсінігі.
Асан Қайғы шығармашылығындағы экзистенциалдық сарын.
Абай Құнанбаевтың саяси көзқарастары.
Алаш зиялыларының саяси көзқарастары.
ҚР саясатттану ғылымының зерттелуі мен дамуы.
Қазақстанда егемендік пен демократияның қалыптасу кезеңдері.
Жеті жарғы және қазақ қоғамының құқықтық негіздері.
Қазақ халқының ауыз әдебиетіндегі дүние туралы түсінігі.
Асан Қайғы шығармашылығындағы экзистенциалдық сарын.
Абай Құнанбаевтың саяси көзқарастары.
Алаш зиялыларының саяси көзқарастары.
ҚР саясатттану ғылымының зерттелуі мен дамуы.
Қазақстанда егемендік пен демократияның қалыптасу кезеңдері.
Билік және мораль.
М.Вебердің классикалық бюрократия теориясы.
Биліктің марксистік және анархистік тұжырымдамасы: салыстырмалы талдау.
Билік және легитимдік.
Қазақстан Республикасындағы билік механизімінің функциясы.
Биліктің күштеу және күштеу емес тәсілдері.
Билік және ақша.
Билік және бедел.
Саяси билік және басқару элитасы.
Биліктің тарамдары.
Саяси биліктің дағдарысы және одан шығу жолдары.
Саяси биліктің тиімділігі.
ҚР – ның ұлттық саясаты
Ұлтаралық қарым- қатынас мәдениеті
Қазақстанда ұлттық сана –сезімнің қалыптасу ерекшеліктері
Қазақстандағы ұлтаралық келісімнің даму үрдісі
Қазақстандағы этносаяси процестер
ҚР саяси жүйесі.
Д.Истонның саяси жүйе туралы теориясы.
Саяси мәдениет саяси жүйенің тармағы ретінде.
Қазақ дәстүрлі қоғамының саяси мәдениеті.
Қазақ дәстүрлі қоғамының саяси жүйесі
Саяси жүйенің әлеуметтік негізі.
Саяси режим саяси билікті жүзеге асырудағы әдіс-тәсілдер жиынтығы.
Саяси-құқықтық режим қамтамасыз ететін қоғамдық институттар.
Әр түрлі саяси режимдер жағдайында ақпарат құралдарының рөлі.
КСРО кезіндегі саяси режим: ерекшеліктері, дамуы, дағдырыс пен ыдырауы.
Қазіргі Қазақстанда саяси режимнің конституциялық бекітілу процесі.
Мемлекттің пайда болуы мен маңызы.
Мемлекеттің саяси жүйедегі орны.
Мемлекеттің белгілері,оның қызметтері және мақсаттары.
Мемлекеттік жүйенің типологиясы.
Азаматтық қоғам және мемлекет,қазітгі саяси жүйенің екі жат ретінде.
Азаматтық қоғамының идеялық геинезисі мен эволюциясы.
Қазақстан азаматтық қоғамының қалыптасу мәселелері.
Құқықтық мемлекет пайда болу тарихы мен қазіргі теориялары.
Саяси партиялардың этаптық генезисі: саяси клубтар, қауымдық партиялар, аристократиялық котериялар.
Партиялар типологиясы.
Партия типологиясының критерийлері.
Қоғамдық ұйымдар мен қозғалыстар. Қазақстандық қоғам өмірінің қоғамдық қозғалыста орны мен ролі.
Саяси партиялар мен қоғамдық қозғалыстардың арасындағы өзара мәселелері.
Қазіргі қауымдық демократиялық қозғалыстар.
Қазіргі халықаралық қоғамдық қозғалыстар мен ұйымдар.
Саяси режим саяси билікті жүзеге асырудағы әдіс-тәсілдер жиынтығы.
Саяси-құқықтық режим қамтамасыз ететін қоғамдық институттар.
Әр түрлі саяси режимдер жағдайында ақпарат құралдарының рөлі.
КСРО кезіндегі саяси режим: ерекшеліктері, дамуы, дағдырыс пен ыдырауы.
Қазіргі Қазақстанда саяси режимнің конституциялық бекітілу процесі.
Элитаның классикалық теориясы.
Г.Москаның «Саяси тап» теориясы.
Қазіргі саяси элита теориясы.
Элитаның түрлері.
Қазақстандық саяси элитаның даму тенденциясы.
Саяси мәдениеттің негізгі элементтері мен құрылымы.
Саяси мәдениет пен саяси әлеуметтену.
Қазақстандағы саяси мәдениет.
Идеология және саясат.
Идеология мен қоғамдық мүдде.
Саяси идеологияның жіктелуі мен өлшемі.
Саяси сананың саяси жүйеде ролі.
Саяси сананың қалыптасуында идеологияның ролі.
Қазақстандағы саяси сана мен саяси бағдар.
Қазақстан Республикасының сыртқы саясаты және халықаралық жағдай.
Қазіргі әлемдік проблемалар және оны шешу жолдары.
Қазіргі жағдайдағы мемлекетаралық дау-жанжалдар себептері.
Сыртқы саясаттың негізгі қызметтері.
БҰҰ және оның әлемдік саяси кеңістіктегі ролі.
Ұлттық қауіпсіздік саясаты.
Саяси жарнама.
Ақпараттық төңкеріс және саясат.
Саяси имиджі қалыптастырудың ақпараттық технологиялары (Қазақстан жағдайында қарастыру).
Сайлау процесіндегі бәсекелестік күрес (Қазақстан жағдайында қарастыру).
Саяси ғылымдар генезисі.
Жеке маман тұлғасын қалыптастырудағы саясаттану ғылымының маңызы, қазіргі қоғамдағы саясаттану ролінің артуы.
Саясат ғылым және өнер ретінде.
Саясаттың әр түрлі тұжырымдамалары мен анықтамалары.
Саясат және экономика.
Саясат және мәдениет.
Саясат және психология.
Саясаттағы білім және интуиция.
Саясат және адамгершілік.
Саяси ілімдер тарихындағы қоғамдық келісімдер мен табиғи құқықтар тұжырымдамасы.
Ежелгі Шығыстағы саяси көзқарастар (буддизм, конфуцизм, даосизм, легизм)
Исламдық ой пікірлер.
Орта ғасырлардағы Шығыстағы саяси көзқарастар (әл- Фараби, Низами, Әлішер Науаи).
Ресейдегі утопиялық социализм идеясы (Герцен, Белинский, Чернышевский, Добролюбов).
XIX – XX ғ.ғ. Қазақстан ойшылдарының әлеуметтік саяси көзқарастары
( А.Құнанбаев, Ы.Алтынсарин, Ш.Уәлиханов).
И.Кант және Г.Гегель саяси көзқарастарының ерекшеліктері.
Жеті жарғы және қазақ қоғамының құқықтық негіздері.
Қазақ халқының ауыз әдебиетіндегі дүние туралы түсінігі.
Асан Қайғы шығармашылығындағы экзистенциалдық сарын.
Абай Құнанбаевтың саяси көзқарастары.
Алаш зиялыларының саяси көзқарастары.
ҚР саясатттану ғылымының зерттелуі мен дамуы.
Қазақстанда егемендік пен демократияның қалыптасу кезеңдері.
Билік және мораль.
М.Вебердің классикалық бюрократия теориясы.
Биліктің марксистік және анархистік тұжырымдамасы: салыстырмалы талдау.
Билік және легитимдік.
Қазақстан Республикасындағы билік механизімінің функциясы.
Биліктің күштеу және күштеу емес тәсілдері.
Билік және ақша.
Билік және бедел.
Саяси билік және басқару элитасы.
Биліктің тарамдары.
Саяси биліктің дағдарысы және одан шығу жолдары.
Саяси биліктің тиімділігі.
ҚР – ның ұлттық саясаты
Ұлтаралық қарым- қатынас мәдениеті
Қазақстанда ұлттық сана –сезімнің қалыптасу ерекшеліктері
Қазақстандағы ұлтаралық келісімнің даму үрдісі
Қазақстандағы этносаяси процестер
ҚР саяси жүйесі.
Д.Истонның саяси жүйе туралы теориясы.
Саяси мәдениет саяси жүйенің тармағы ретінде.
Қазақ дәстүрлі қоғамының саяси мәдениеті.
Қазақ дәстүрлі қоғамының саяси жүйесі
Саяси жүйенің әлеуметтік негізі.
Мемлекттің пайда болуы мен маңызы.
Мемлекеттің саяси жүйедегі орны.
Мемлекеттің белгілері,оның қызметтері және мақсаттары.
Мемлекеттік жүйенің типологиясы.
Азаматтық қоғам және мемлекет,қазітгі саяси жүйенің екі жат ретінде.
Азаматтық қоғамының идеялық геинезисі мен эволюциясы.
Қазақстан азаматтық қоғамының қалыптасу мәселелері.
Құқықтық мемлекет пайда болу тарихы мен қазіргі теориялары.
Саяси партиялардың этаптық генезисі: саяси клубтар, қауымдық партиялар, аристократиялық котериялар.
Партиялар типологиясы.
Партия типологиясының критерийлері.
Қоғамдық ұйымдар мен қозғалыстар. Қазақстандық қоғам өмірінің қоғамдық қозғалыста орны мен ролі.
Саяси партиялар мен қоғамдық қозғалыстардың арасындағы өзара мәселелері.
Қазіргі қауымдық демократиялық қозғалыстар.
Қазіргі халықаралық қоғамдық қозғалыстар мен ұйымдар.
Саяси режим саяси билікті жүзеге асырудағы әдіс-тәсілдер жиынтығы.
Саяси-құқықтық режим қамтамасыз ететін қоғамдық институттар.
Әр түрлі саяси режимдер жағдайында ақпарат құралдарының рөлі.
КСРО кезіндегі саяси режим: ерекшеліктері, дамуы, дағдырыс пен ыдырауы.
Қазіргі Қазақстанда саяси режимнің конституциялық бекітілу процесі.
Саяси режим саяси билікті жүзеге асырудағы әдіс-тәсілдер жиынтығы.
Саяси-құқықтық режим қамтамасыз ететін қоғамдық институттар.
Әр түрлі саяси режимдер жағдайында ақпарат құралдарының рөлі.
КСРО кезіндегі саяси режим: ерекшеліктері, дамуы, дағдырыс пен ыдырауы.
Қазіргі Қазақстанда саяси режимнің конституциялық бекітілу процесі.
Саяси мәдениеттің негізгі элементтері мен құрылымы.
Саяси мәдениет пен саяси әлеуметтену.
Қазақстандағы саяси мәдениет.
Идеология және саясат.
Идеология мен қоғамдық мүдде.
Саяси идеологияның жіктелуі мен өлшемі.
Саяси сананың саяси жүйеде ролі.
Саяси сананың қалыптасуында идеологияның ролі.
Қазақстандағы саяси сана мен саяси бағдар.
Элитаның классикалық теориясы.
Г.Москаның «Саяси тап» теориясы.
Қазіргі саяси элита теориясы.
Элитаның түрлері.
Қазақстандық саяси элитаның даму тенденциясы.
Саяси жарнама.
Ақпараттық төңкеріс және саясат.
Саяси имиджі қалыптастырудың ақпараттық технологиялары (Қазақстан жағдайында қарастыру).
Сайлау процесіндегі бәсекелестік күрес (Қазақстан жағдайында қарастыру).
Қазақстан Республикасының сыртқы саясаты және халықаралық жағдай.
Қазіргі әлемдік проблемалар және оны шешу жолдары.
Қазіргі жағдайдағы мемлекетаралық дау-жанжалдар себептері.
Сыртқы саясаттың негізгі қызметтері.
БҰҰ және оның әлемдік саяси кеңістіктегі ролі.
Ұлттық қауіпсіздік саясаты.
Қазіргі кезеңдегі Қазақстанның саяси жүйесі.
Қазақстан Республикасындағы мемлекеттің құрылуы.
Унитарлы Қазақстан және Федеративті Ресей:салыстырмалы-саяси талдау.
Тәуелсіз Қазақстанға 10 жыл.
Президенттік және парламенттік республика:жалпы және ерекше.
Қазіргі кезеңдегі Қазақстандағы саяси партиялар мен қоғамдық саяси қозғалыстар.
Қазіргі кезеңдегі Қазақстан қоғамындағы саяси Элита.
Саяси лидерлік.
Қазіргі кезеңдегі Қазақстан қоғамындағы саяси мәдениетінің ерекшеліктері.
Қазақстан халықаралық қатынастар жүйесінде.
Қазіргі кезеңдегі мемлекетаралық шиеленістер.
Қазіргі кезеңдегі ғаламдық проблемалар.
Қазақстан және әлемдік қоғамдастық.
БҰҰ және оның әлемдік саяси процестердегі ролі.
Емтихан сұрақтары:
Сұрақтар тізімі:
№ Сұрақтар мәтіні
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40 «Саясаттану» пәнінің зерттеу обьектісі
Саясаттың субьектісі
Саясат және саясаттану
Саясат және мораль
Саясаттанудың негізгі категориялары
Саяси билік ұғымы және оның мәні
Биліктік қатынастар
Саяси және мемлекеттік билік
Саяси жүйе түсінігі мәні мен маңызы
Саяси жүйенің қызметі
Саяси жүйенің түрлері
Ежелгі дүниедегі саяси ойлардын ерекшеліктері
Аль-Фарабидің саяси көзқарастары
Орта ғасырлардағы саяси ойлар
Қайта өрлеу дәуіріндегі саяси ойлар
Жаңа замандағы саяси ойлар
Казіргі кезендегі саяси ағымдар мен теориялар
Қазақ даласындағы саяси ойлардын ерекшеліктері
А. Яссауйдің саяси ілімдері
Ш.Уалихановтың қоғамдық-саяси көзқарастары
А. Құнанбайұлының қоғамдық-саяси көзқарастары
Саяси тәртіп және оның түрлері
Саяси идеология және оның түрлері
Азаматтық қоғам
Құқықтық мемлекет
Мемлекет туралы теориялар
Мемлекеттің түрлері
Мемлекеттін қызметі
Саяси сана түсінігі
Саяси мәдениет
Саяси партия түсінігі
Саяси партиялардың түрлері
Партиялық жүйе түсінігі
Қоғамдық ұйымдар мен қозғалыстар
Саяси әлеуметтендіру
Саяси жетекшілік
Саяси элита
Саяси жанжал мен дағдарыс
Саяси даму түсінігі
Саяси модернизация
КУРСТЫ БАҒАЛАУ КРИТЕРИІ:
№ Бақылау түрлері 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Қорытынды балл
1 Үй тапсырмасы * * * * * * * * * * * * * * * 100
2 Дәріс сабағындағы тест сұрақтары * * 100
3 Бақылау жұмысы * * * 100
4 Тест тапсырмалары * * 100
5 Жазбаша сұрақ * * 100
6 Аралық бақылау * * 100
7 Мәнжазба, эссе. * 100
8 Коллоквиум * * 100
9 Емтихан * 100
БАҒАЛАУ ШКАЛАСЫ:
баға коэффициент %
А 4,0 95-100%
А- 3,67 90-94%
В+ 3,33 85-89%
В 3,0 80-84%
В- 2,67 75-79%
С+ 2,33 70-74%
С 2,00 65-69%
С- 1,67 60-64%
Д+ 1,33 55-59%
Д 1,0 50-54%
F 0 0-49%
Негізгі әдебиеттер:
Антология мировой политической мысли. В 5-ти томах. – М., 1997.
Антология социально-политической мысли Казахстана (с древнейших времен до наших дней): в 2 т. Алматы: Институт развития Казахстана, 2002.
Әлемдік саясаттану антологиясы: 10 томдық. – Алматы: ЖШС «Қазақстан» баспа үйі, 2007.
Казахстан Республикасының Конституциясы. 30 тамыз 1995. – Алматы, 2008 ж.
Назарбаев Н.Ә. Тәрбие сағатының тақырыбы: Қазақстан жолы – 2050: Бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ. Ел басшысы Н.Ә. Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауы. Егемен Қазақстан. – 18 қаңтар 2014 ж.
Политология: учебник для студентов высших учебных заведений. Под общ. ред. А.Н. Нысанбаева. – Алматы, 1998.
Жамбылов Д. Саясаттану: оқулық. – 4- басылым. өзгеріс. - Алматы: Жеті жарғы. 2008.
Политология: учебное пособие / под ред. Байдельдинова Л.А., Бурханова К.Н., Соловьева А.В. – Алматы, 2001.
Соловьев А.И. Политология: Политическая теория, политические технологии. Учебник для вузов. – М.: Аспект Пресс, 2010.
Heywood A. Politics. – N. – Y.: Palgrave Macmillan, 2007.
Маданов Х., Мустафин Т., Назханов К. Саясаттануға кіріспе. Алматы, 1992.
Жамбылов Д. Саясаттану негіздері. Оқу құралы. Алматы. «Жеті Жарғы», 1998.
Байділдинов Л. Политология негіздері. – Алматы, 1997.
Конституция Республики Казахстан, - Алматы,2004.
Назарбаев Н.А. Казахстан – 2030. Послание Президента страны народу Казахстана, - Алматы: Билим, 1997.
Исабай Қ. Жарғы жетегімен. / Ақиқат, 1999, № 3.
«Қазақ» газеті. «Не екен ойландырған арыстарды?». / Ақиқат, 1999.№ 4.
Қойгелдиев М. Қазақ ұлт–азаттық қозғалыс және Мұстафа Шоқай. / Ақиқат, 1993, № 3.
Қойгелдиев М. Алаш–Орда – ХХ ғасырдағы қазақтардың алғашқы ұлттық мемлекеті. / Ақиқат, 1993, № 1.
Серікбаев Е. Бүкілресейлік құрылтай және «Алаш». /Ақиқат,1999, № 6.
Созақбаев С. А. Байтұрсынов құқықтық мемлекет туралы. /
Ақиқат, 1994, № 7.
Кенжебаев М. Саясаттану негіздері: Оқу құралы. А.,1995.
Көшімов Д. Саясат және мәдениет. / Парасат, 1995, № 4.
Мустафин Т. Назыханов К. Саясаттану терминдерінің сөздігі. / Ақиқат, 1994, №2.
Қазақстан Республикасының конституциясы. А., 1995.
Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сәйкестілігін қалыптастыру тұжырымдамасы. // Саясат, № 9. 1996.
Жамбылов Д. Саясаттану негіздері. /Оқу құралы. А., 1998.
Саяси партиялардың бағдарламалары. А., 1995.
М. Шоқай. Түркістанның қилы тағдыры. А.,1992.
Көшербаев К. Мемлекеттік билік құрылымдары ұлт аралық қатынастардың реттеуші тетігі. // Саясат, 1996, №12.
Қалиев Н. Қазақстан Республикасы саяси жүйесінің эволюциясы // Саясат, № 8, 1996.
Есім Ғ. Неден арылдық, неден қалуымыз керек? /Ақиқат, 1999, №3.
Жүнісбекұлы Б. Саяси мәдениет және ойын тәртібінің өзгеруі. / Ақиқат, 1999.
Тохтаров Р. Зиялы қауым, ол кім? /Егеменді Қазақстан, 11- маусым, 1999.
Тухмарова Ш. Саяси элита : оның қоғамдағы рөлі. / Ақиқат, 1999, №6.
Гаджиев К.С. Политическая наука. В 2-х частях. М., 1994.
Зеркин Д.П. Основы политологии: Курс лекции. Ростов на Дону, 1996.
Созақбаев С. А. Байтұрсынов құқықтық мемлекет туралы. /
Ақиқат, 1994, № 7.
Политология; Учебник / Под ред. А.Н. Нысанбаева. А., 1998.
Политология. Энциклопедический словарь. М., 1993.
Толковый словарь Конституции Республики Казахстан. А., 1996.
Белов Г.А. Политология . М.,1996.
Василика М. Политология. Киев, 2000.
Гаджиев К.С. Введение в политическую науку. М.,1998.
Голосов Г.В. Сравнительная политология. Новосибирск, 1995.
ДжунусоваЖ.Х., Булуктаев Ю.О., Акимова А.М. Введение в политологию. Алматы,1998.
Зеркин Д.Г. Основы политологии: курс лекций. Ростов-на-Дону,1996.
Ирхин Ю.В. Политология. М.,1996.
Ирхин Ю.В. Актуальные проблемы политической науки. М.,1995.
Исаев И.А., Золотухина М.Н. История политических и правовых учений России XI-XX вв. М.,1995.
Исмагулов З. Политология. Алматы,1993.
История политических и правовых учений: Учебное пособие. / Под ред. Лейста О.Э. – М., 1997.
История политических и правовых учений. Под ред. проф. Нерсесянца В.С. М.,1996.
Казахстан-2030. Алматы, 2001.Капесов Н.К. Основы политологии. Алматы,1995.
Козлов Г. Политология в Казахстане: проблемы становления. –Мысль, 1995, №1.
Конституция Республики Казахстан. Алматы,1995.
Краснов Б.И. Политология как наука и учебная дисциплина.- Социально-политический журнал , 1993, №4.
Кушербаев К.Е. Основы политологии. Алматы, 1996.
Матвеев Р.Ф. Теоретическая и практическая политология.М.,1993.
Мельник В.А. Политология . Минск, 1998.
Моска Г. Элементы политической науки.- Социологические исследования. 1995, №14.
Мустафин Т.Т. Место политологии в системе общественных наук.- Вестник Академии наук Казахстана. 1991, №9.
Мухаев Р.Т. Политология. М., 2007.
Политология . Энциклопедический словарь. М.,1994.
Политология. Под ред. Байдельдинова Л.А. Алматы, 2000.
Политология. Под ред. проф. Мустафина Т.Т. Алматы,1994.
Предвечный Г.П. Политология. Ростов –на-Дону,1991.
Пугачев В.П., Соловьёв А.И. Введение в политическую науку. М.,2003.
Радугин А.А. Политология. М., 2000.
Сегизбаев О.О. Казахская философия XVIII-XIX вв. Алматы,1997.
Теория государства и права Ч.1. М.,1995.
Федоров Н.С. Политика как социальный феномен и предмет политической науки. – Вестник МГУ. Серия 18, 1995, №3.
Қосымша әдебиеттер:
Абсаттаров Р. Национальные процессы : особенности и проблемы. Алматы, 1995
Августин. О граде Божьем. – М., 1996.
Авцинова Г.А. Политическое лидерство // Государство и право. 1993. №5.
Аквинский Фома. Сумма теологии. // Антология мировой философии: В 4 т. – Т.1. – М., 1969.
Алмонд Г. Политическая наука: история дисциплины // Политические исследования. 1997. №6. С. 174-183.
Алмонд Г., Верба С. Гражданская культура и стабильность демократии // Полис. – 1992. – № 4.
Аль-Фараби. Философские трактаты. – Алма-Ата, 1972.
Американские просветители: Избранные произведения. – М.,1969.
Андреев С.С. Политика как социальное явление // Социально-политические науки. 1991. №4.
Андреев С.С. Политические авторитеты и политическое лидерство // Социально-политический журнал. 1993. № 1-2.
Анохин М.Г. Политические системы: адаптация, динамика, устойчивость. – М., 1996.
Аренов М.М., Калмыков С.К. Тенденции развития современных этносоциальных отношений в Казахстане.-Саясат,1997,№5-6.
Арынова Р. Национальная идея для Казахстана: пути поиска.- Саясат, 1998,№2.
Ахметова Л. О патриотизме и идеологии общенациональной государственности. – Мысль, 1995,№11.
Ашимбаев М.С. К вопросу о факторах и особенностях политического развития Казахстана.- Саясат,2001,№3.
Аяган Б.Г. Социально-экономические и политические последствия трансформации казахстанского общества.- Саясат,2001,№3.
Аяганов Б. Посттоталитаризм в Казахстане.- Мысль, 1994, №8.
Бабакумаров Е.Ж., Машанов М.С., Шоманов А.Ж. Возможные варианты развития политического процесса в Казахстане в контексте структуры массового политического сознания.- Саясат, 1996,№5,с.3-22.
Байдельдинов Л.А. Этнический фактор в политике и в жизни.- Саясат,1999,№9.
Бейме К. Партии // Политология вчера и сегодня. М., 1992. Вып.4.
Белл Т. Власть // Полис. – 1993, №5.
Белов Г.А. Генезис политических идей и истоки политологии как науки // Кентавр. 1993. №3.
Бердяев Н.А. Истоки и смысл русского коммунизма. – М., 1990.
Берк Э. Размышления о революции во Франции. – М., 1993.
Бестужев-Лада И.В. Поисковое прогнозирование. – М., 1984.
Бжезинский З. Великая шахматная доска. – М., 1998.
Бирюков Н.И. Политическое лидерство как объект социологического исследования // Политические проблемы современности. М., 1991. Вып. 1.
Блондель Ж. Политическое лидерство. Путь к всеобъемлющему анализу. М., 1992.
Боден Ж. Шесть книг о государстве. // Антология мировой философии: В 4 т. – Т.2. – М., 1970.
Бурдье П. Социология политики. – М., 1993.
Бурлацкий Ф.М. Вожди и советники. М., 1990.
Бурлацкий Ф.М., Галкин А.А. Современный Левиафан: Очерки политической социологии капитализма. М., 1985.
Вебер М. Избранные произведения. – М.,1999.
Вебер М. Харизматическое господство // Социологические исследования. 1988. №5.
Веселовский В. Классы, слои и власть. М., 1984.
Видова О. Нурсултан Назарбаев: портрет человека и политика. Алматы,1998.
Винер Н. Кибернетика, или Управление и связь в животном и машине. – М., 1983.
Вятр Е. Социология политических отношений. М., 1979. Гл. 1.
Гаджиев К.С. Концепция гражданского общества: идейные истоки и основные вехи формирования // Вопросы философии., 1991. №7.
Гаджиев К.С. Опыт введения в политологию: концептуальный и методологический аспекты // Политические исследования. 1992. №1-2.
Гайденко П.П., Давыдов Ю.П. Проблемы бюрократии у М. Вебера // Вопросы философии. 1991. №3.
Гегель Г.В.Ф. Политические произведения. – М., 1978.
Геллнер Э. Условия свободы: гражданское общество и его исторические соперники. М., 1995.
Гоббс Т. Левиафан, или материя, форма и власть государства церковного и гражданского // Гоббс Т. Соч. М., 1991. Т.2. С. 129-287.
Гозман Л.Я., Шестопал Е.Б. Политическая психология. Ростов н/Д, 1996.
Голосов Г.В. Сравнительная политология. Новосибирск, 1995. Гл.6.
Гроций Г. О праве войны и мира: Три книги, в которых объясняются естественное право и право народов, а также принципы публичного права. – М., 1994.
Гэлбрейт Дж. Политические теории и цели общества. – М., 1976.
Даль Р. Введение в теорию демократии. – М., 1992.
Даль Р. Природа политического процесса. // Социально-политические науки. – 1990. – № 10.
Дарендорф Р. Дорога к свободе: демократизация и ее проблемы в Восточной Европе. // Вопросы философии. – 1990. – № 3.
Дарендорф Р. От социального государства к цивилизованному обществу // Политические исследования. 1993. №5.
Джанда К. Сравнение политических партий: исследования и теория. // Современная сравнительная политология. Хрестоматия (Под ред. Голосова Г.В., Галкиной Л.А.). М., 1997.
Джандильдин Н.Д. Природа национальной психологии. Алматы,1988.
Джефферсон Т. Автобиография. – Л., 1990.
Дигесты Юстиниана: Избранные фрагменты. – М.,1984.
Желтов В.В. Современная западная политология. - Кемерово, 1993.
Жигалов К.В., Султанов Б.К. Первый президент Республики Казахстан Нурсултан Назарбаев/ Хроника деятельности (1.12.1991-31.5.1993). Алматы, 1993.
Законы Ману. – М., 1960.
Зарубежная политология: Словарь-справочник. / Под ред. Миронова А.В., Цыганкова П.А. – М., 1998.
Избранные произведения мыслителей стран Ближнего и Среднего Востока IX-XIV вв. – М., 1961.
Иларион. Слово о законе и благодати. – М., 1994.
Илеуова Г., Туреханова Б. Казахстан и Кыргызстан: во всем виноваты элиты?- Центральная Азия : политика и экономика,2000, №1(октябрь).
Ильин М.В., Коваль Б.И. Две стороны одной медали: гражданское общество и государство.// Политические исследования. 1992.№ 1-2.
Ильин М.В., Мельвиль А.Ю., Федоров Ю.Е. Основные категории политической науки // Политические исследования. 1996. №4. С. 157-169.
Ильясов Ф.Н. Политический маркетинг, или как "продать" вождя // Политические исследования. 1997. №5. С. 88-100.
Истон Д. Новая революция в политической науке // Социально-политический журнал. 1993. №8.
Кадыржанов Р.К. Восприятие демократии населением современного Казахстана.- Саясат, 2001, №7-8.
Калмырзаев А. Национальный менталитет и национальный дух.- Саясат,2000, №8-9.
Канетти Э. Человек нашего столетия. М., 1990.
Кант И. К вечному миру. // Кант И. Сочинения: В 6 т. – Т.6. – М., 1988.
Капанов К.Х. Номенклатурные механизмы власти как феномен политических изменений в Казахстане. – Саясат, 2001 ,№9..
Каримов А. Поствыборная ситуация в Казахстане: все цвета политического спектра. –Саясат, 1999,№1.
Касымжанов А.Х. Портреты .Алматы,1995.
Конфуций. Я верю в древность. – М., 1995.
Короткова В.В. Трактовка Г.Д.Лассуэлом. понятия политической власти как центральной категории политической науки.-Вестник Московского университета, серия 18, Социология и политика,1999,№2,с. 108-116.
Кочетков А. П. На пути к гражданскому обществу. – М., 1992.
Кочетков А.П. О формировании гражданского общества // Социально-политические науки. 1992. №1.
Крамник В.В. Социально- психологический механизм политической власти. Д.,1991.
Краснов Б.И. Введение в историю политической науки // Социально-политический журнал. 1995. №2.
Крижанич Ю. Политика. – М., 1965.
Кто есть кто в Казахстане. Алматы,1995.
Кулик А. Посттоталитарные партии в политическом процессе: методология исследования // Мировая экономика и международные отношения. 1994. №2,3.
Леванский С.А. ФРГ: умеренный партийный плюрализм // Политические исследования. 1998, №2, с. 158-171.
Липсет С. Третьего пути не существует: Перспективы левых движений. // Полис. 1991. № 5, 6.
Литература Востока в Средние века: Тексты. / Под ред. Сазоновой Н.М. – М., 1996.
Локк Дж. Два трактата о гражданском правлении. // Локк Дж. Сочинения: В 3 т. Т.3. М.,1988.
Макарычев А.С., Сергунин А.А. Постмодернизм и западная политическая наука // Социально-политический журнал. 1996. №3.
Макиавелли Н. Государь. – М.,1990.
Маркс К., Энгельс Ф. Манифест Коммунистической партии. // Маркс К., Энгельс Ф. Сочинения. – 2-е изд. – Т.4.
Мерриам Ч. Новые аспекты политики: Отрывки из книги. // Социально-политический журнал. – 1996. – № 5.
Миллс Р. Властвующая элита. М., 1959.
Милль Дж. О свободе. // Наука и жизнь. – 1993. – № 11, 12.
Михельс Р. Политические партии. // Диалог. – 1990. – № 3-17.
Михельс Р. Социология политической партии в условиях демократии // Диалог, 1990, №5, 7.
Молдабеков Ж. Реформам- идейно- психологическую поддержку.- Мысль, 1998, №2.
Монтескье Ш. О духе законов // Монтескье Ш. Избранные произведения. – М.,1955.
Моска Г. Правящий класс // Социологические исследования. 1994. №10, 12.
Мурзалин Ж.А. Парламентские выборы: политико- психологический анализ.- Саясат,1999, №7.
Мурзалин Ж.А. Традиция и модернизация в Казахстане: подходы к изучению.- Саясат, 2000,№8-9.
Пилипенко В.А. ,Стризов А.Л.Политическая власть и общество: контуры методологии исследования- Социологические исследования, 1999,№6,с.25-34.
Пищулин Н.П. Политическое лидерство и электоральный процесс // Политические исследования. 1998. №5. С. 145-152.
Платон. Государство. // Платон. Сочинения: В 3 т. М., 1971.
Платонов С.В. Как «сделать» имидж: технологии избирательного маркетинга. – Саясат, 2001, №1.
Политическая теория и политическая практика: Словарь-справочник. / Под ред.: Миголатьева А. А. – М., 1994.
Преснякова Л.А. Структура личностного восприятия политической власти.- Политические исследования,2000,№4,с.135-140.
Пушкарева Г.В. Партии и партийные системы: концепция М. Дюверже // Социально-политический журнал. 1993. №9.
Руссо Ж.-Ж. Трактаты. – М., 1969.
Самсонова Т.И. Концепция "правящего класса" Г. Моски // Социологические исследования. 1994. №10.
Скидмор М.Дж., Трипп М.К. Американская система государственного управления. – М., 1993.
Соловьев А.И. Три облика государства – три стратегии гражданского общества // Политические исследования. 1996. №6.
Спенсер Г. Личность и государство. // Свободная мысль, 1991,№ 13
Типология политических процессов. // Социально-политический исследования. 1994, № 2.
Токвиль А. Демократия в Америке. М., 1992.
Топорнин В.Н. Европейские общества: Право и институты. – М., 1992.
Тоффлер О. Третья волна. М., 1992.
Фукуяма Ф. Конец истории // Вопросы философии. – 1990. – № 3.
Хантингтон С. Столкновение цивилизаций? // Полис.– 1994. – № 1.
Цицерон М.Т. Диалоги: О государстве. О законах. – М.,1966.
Шабо Ж.-Л. Государственная власть: конституционные пределы и порядок осуществления. // Полис. – 1993. – № 3.
Шабров О.Ф. Политическая система: структура, типология, устойчивость. – М., 1993.
Шайкенова А.Т. Отношение казахстанцев к реформам в условиях современной политической обстановки.- Саясат, 2001,№1.
Шарабаев Ж. Политическая культура и ценности общества.- Мысль,1995,№5.
Шауенов Е. Стабилизирующая роль легитимности и эффективности власти в Казахстане. – Саясат, 2000, №8-9.
Шестопал Е.Б. Оценка гражданами личности лидера // Политические исследования.1997. №6. С. 57-72.
Шмитт К. Понятие политического // Вопросы социологии. 1992. №1.
Шмиттер Ф. Размышления о гражданском обществе и консолидации демократии // Политические исследования. 1996. №5.
Шпакова Р.П. Типы лидерства в социологии М. Вебера // Социологические исследования. 1988. №5.
Щербинина Н.Г. "Герой" воспетый (Политологический анализ песен о Сталине) // Политические исследования. 1998. №6. С.103-112.
130. Элита Казахстана. Алматы, 2001.
Интернете желісіндегі саясаттану:
1. www.rsl/-сайт Российской государственной библиотеки.
2. www.lib.msu.su/ - сайт Виртуальной библиотеки Московского государственного университета.
3. rambler.ru/-универсальная поисковая система «Рамблер».
4. www.rosspen.org/-политологическая литература издательства «Российская политическая энциклопедия».5. www.politstudies.ru/-центральный российский политологический журнал «Полис» («Политические исследования»). 6. www.polit.ru/- «Полит.ру»
7. Русский гуманитарный интернет-университет.(РГИУ)

Приложенные файлы

  • docx 16639627
    Размер файла: 107 kB Загрузок: 0

Добавить комментарий