Қазақстан 2020: болашаққа жол Қазақстан Респу..


Чтобы посмотреть этот PDF файл с форматированием и разметкой, скачайте его и откройте на своем компьютере.
Қазақстан

Республикасы

Ҥк
iметiнiң

2013 жылғы «
27
»

ақпандағы


№ 191

қаулысымен


мақұлданған



«Қазақстан 2020:
б
олашаққа жол» Қазақстан Республикасы мемлекеттік
жастар саясатының 2020 жылға дейінгі

ТҰЖЫРЫМДАМАСЫ


Мазмұны


Кір
іспе


1
-
бӛлім.
Мемлекеттік жастар саясатын дамыту пайым
ы


2
-
бӛлім. М
емлекеттік жастар саясаты
н дамытудың негізгі қағидаттары

мен жалпы
тәсілд
ері


3
-
бӛлім. «Қазақстан 2020: болашаққа жол» Қазақстан Республикасы
мемлекеттік жастар саясатының 2020 жылға дейі
нгі
т
ұжырымдама
сын

іске
асыру

кӛзделетін

нормативтік
құқықтық

актілердің тізбесі


Кіріспе

Қазақстандықтар



жасампаз және жас ұлт: республиканың әрбір екінші
тұрғыны 30 жасқа толмаған жастар.
Қазақстанның

болашағы

Қазақстан

жастарының даму деңгейі
мен
, олар
дың қоғамға ықпалдасуы
мен

байланысты,
болашақтың

негізі
бҥгін қаланады.

Жастар саясатының басымдықтары
Қазақстан

Республикасының
Президенті


Елбасы Н.Ә.Назарбаев
бастама жасаған «Қазақстан


2050»
с
тратегиясының
тҥйінді

мақсаттарының бірі болып табылады
.

Бҥгінде еліміз ӛзінің алдына әлеуметтік жаңғыру, ҥдемелі инновациялық
индустрияландыру және экономикалық ықпалдасу бойынша жаңа ауқымды
міндеттер қояды. Тәуелсіздіктің 20 жыл
ындағы жетістіктерді
бекіте отырып,
Қазақстан
XXI
ғасырдың

ҥшінші он жылдығын
да

әлемнің дамыған 30
мемлекетінің қатарына кіруге ниет білдіреді.


Бұл

жағдайларда аға буынның жасампаз

істерін

жалғастыру
ға
, ұлттық
бәсекелестікке қабілеттіліктің деңгейін одан әрі жоғарылату
ға
, Қазақстанның
XXI
ғасырда

гҥлденуі мен әлемдік

танылуын қамта
масыз етуге тиіс

жастарға
ҥлкен ҥміт пен жауапкершілік жҥкте
ле
ді.

Мұндай миссия кәсі
птік

білімі,

дені сау әрі

адамгершілігі
мол
, бәсекеге
қабілетті,
патриот

және әлеуметтік
тұрғыдан
жауапты
жастардың ғана қолынан
келеді. Осыған байланысты мемлекеттің
басы
м

міндеті мемлекеттік жастар
саясатын уақыт талапта
рына сай бейімдеу арқылы жастарды

Қазақстанның
бәсеке
ге

қабілетті
лігінің

маңызды факторына

айнал
дыру
.

2



Мемлекеттік жастар саясаты

Тәуелсіздіктің алғашқы жылдарынан бастап жас ұрпақтың
ойдағыдай
әлеу
м
еттену
і мемлекет назарында болды және
қала

береді
.


1994 жылы Қазақстан Бала құқықтары туралы конвенцияны
ратификациялады. Қазақстан Республикасы Президентінің 1999 жылғы
28 тамыздағы
ӛкімімен

Қазақстан

Республикасындағы мемлекеттік
жастар
саясаты
ның тұжырымдамасы

мақұлданды
.
Кейіннен

аталған құжатты Ҥкімет
қабылдаған

соң

2001 жылдан бастап бірқатар бағдарламалар
,

оның ішінде
«Қазақстан
ж
астары», «
Жастар саясатының
2003



2004 жылдарға арналған
бағдарламасы», «Жастар саясатының 2005



2007 жылдарға

арналған
бағдарламасы», сондай
-
ақ Қазақстан Республикасының азаматтарын
патриоттық тәрбиелеудің 200
6


2008
жылдарға арналған бағдарламасы

іске
асырылды.


Аталған

бағдарламалар
дың бәрі

жастардың
білім, еңбек және жұмыспен
қамту, денсаулық сақтау саласында
ғы

әлеуметтік құқықтар
ын

қамтамасыз
етуге, шығармашылық әлеует
ін

дамытуға, жастарды ауқымды әлеуметтендіру
және патриотизм құндылықтарын қалыптастыру ҥшін жағдай жасауға
бағытталған.



«Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік жастар саясаты туралы»

2004 жылғы 7 шілдедегі
Қазақстан

Республикасы

Заңын
ың

қабылда
нуы жастар
саясатын одан әрі іске асырудың институционалдық негізіне айналды.

2010 жылдан бастап жастар саясаты Білім беруді дамытудың
2011


2020
жылдарға

арналған

мемлекетті
к бағдарламасының шеңберінде іске асырылуда.

2008 жылы «Нұр
-
Отан»
х
алықтық
-
демок
ра
тиялық партиясының (бұдан
әрі


«Нұр
-
Отан» ХДП) «Жас Отан» Жастар қанаты
I
съезінің қорытындысы
бойынша Қазақстан Республикасы Президенті
нің

жанын
ан

Жастар саясаты
жӛніндегі

кеңес құрылды.

М
емлекеттік әлеуметтік тапсырыс шеңберінде жастар ұйымдарының
бастамаларын қолдау
мемлекеттік жастар саясатының басым бағыттарының
бірі
болып табылды, ӛткен 7 жылда оның кӛлемі 10 есе
ден астам

ӛсті.


Білім және ғылым министрлігінің құрылы
мын
ан

Жастар ісі комитеті

мен

Астана, Алматы қалаларының және облыстардың жастар саясаты мәселелері
бойынша басқармалар
ының

құр
ылуы мемлекет пен жастардың ӛзара іс
-
қимыл
жасау процестерін жетілдірудің келесі кезеңіне айналды.

Жалпы алғанда, қазіргі уақытта

әлеуметтік
-
экономикалық жағдайларды
жақсартуға
, болашақ ұрпақтың қалыптасуы мен жан
-
жақты дамуына тек
арнайы жастар бағдарлама
лар
ы ғана емес, бҥгін
де

елімізде іске асырылып
жатқан білім беруді, денсаулық

сақтауды, тілдерді дамытудың, ҥдемелі
индустриялық
-
инновациялық дам
удың

ауқымды мемлекеттік бағдарламалары
;



«100 мектеп, 100 аурухана», «Балапан», «Жұмыспен қамту


2020», «Бизнестің
жол картасы


2020», «Қол жетімді тұрғын ҥй


2020» бағдарламалары
бағытталған.


3



Демографиялық
ахуал

Ел тұрғындарының

26

%
-
дан астамын 14



29 жас аралығындағы
Қазақстан жастары құрайды.
2012 жылы
олардың саны
4,4 млн.

адамға
жақындады.

Облыс, сондай
-
ақ республикалық маңызы бар қала тұрғындарының

жалпы санын
ан жастардың ең қомақты ҥлес салмағы Астана және Алматы
қалала
рына, сондай
-
ақ Ақтӛбе облысына
тиесіл
і, мұнда 14



29 жас
аралығындағы жастар 29
%
-
ды құрайды.

Тұрғындардың жалпы санынан жастардың ең аз ҥлес салмағы Солтҥстік
Қазақстан

облысына


22
%
, Ақмола, Шығыс Қазақстан, Қарағанды және
Павлодар облыстарына


24
%

келеді.

Қазақстан

жастары
на

білім деңгейі
нің

жоғары болуы
тән. Жоғары білімі
бар жастардың саны соңғы онжылдықта 3 есе, арнаулы орта білімі бар

жастардың
саны 2 есе

дерлік

ӛсті. Жоғары білімі бар ауыл жастарының саны

6 есе, қала жастарының саны 4 есе
ӛсті
.
Тұтастай

алғанда
,

Қазақстан

жастарының
40

%
-
ының
жоғары, аяқталмаған жоғары және арнаулы орта
білім
і

бар.

Жастар ұйымдары

Соңғы он
жылд
ықта

елімізде
олардың саны 7 есе
ден астам

ӛсті. Қазақстан
жастар конгресі (2002) және «Нұр Отан» ХДП жанындағы «Жа
с Отан» Жастар
қанаты (2008) сияқты
бұқаралық

ұйымдар
ғ
а жастардың шоғырлану
процесі
жалғасуда. 2005 жылы «Қазақстан студенттерінің альянсы» студент жастардың
қоғамдық бірлестігі құрылды.

2011 жылдан бастап «Қазақстан жас депутаттары
ның

қауымдастығы», ал
р
еспубликаның

бҥкіл

ӛңірлерінде


жастар мәслихат
тар
ы жұмыс істейді.

2011 жылы «Жас Қыран» және «Жас Ұлан»
балалар мен жасӛспірімдерге
арналған жаңа ұйымдар

пай
да болды, олардың басым міндет
і патриоттық
тәрбие
леу

болып табылады.

Бірқатар жаста
р бағдарламалары мен бастамалары
:

«Жастар практикасы»,
«Жасыл ел», «Дипломмен ауылға
!
», «Жастар кадрлық резерві», «Мемлекеттік
қызмет мектебі», «
Жастар
-

Отанға!» іске асырылуда,
олар
мол

қоғамдық
оң
резонансқа ие.

Жұмыспен қамту

Еңбек және жұмыспен қамту
саласында мемлекеттік жастар саясаты
жастарды жұмысқа орналастыру, қоғамды
қ

жұмыстарды дамыту және
жастарды кәсі
птік

даярлық пен біліктілік
ті жоғарылату

курстарында оқыту
бағдарламаларын іске асыру арқылы жҥзеге асырылады.

2011 жылы 15
жастағы
және одан
ҥ
лкен

экономикалық
белсенді
тұрғындардың саны 8,8 млн.

адамға жетті. Жұмыспен қамт
ылғандар

құрылымын
ың

(8,3 млн.

адам) шамамен ҥштен бір бӛлігін
(30,5

%)

25



34 жас
тағы

адамдар және
14,5

%
-
ын 15



24 жас аралығындағы жастар
құра
q
ды. Жұмыспен қамту құрылым
ында жалдамалы еңбек қала жастарында
78,3%
-
ға

басым
, ауыл жастарында


40,9%
.


4



Орта мерзімді кезеңде жастар арасындағы жұмыссыздық деңгейі

(2005 жылдан бастап) 13,4



4,6

% шегінде
(жұмыссыздықтың жалпы деңгейі

8,1


5,4%
) болды.

2012 жыл
ы жастар арасындағы жұмыссыздық деңгейі
(4,6

%)
кӛп
жылдардан бері
алғаш рет жұмыссыздықтың жалпы деңгейінен
(5,4

%)

тӛмен
деді.

Жастар жұмыссыздығының деңгейі қалаларда жоғары. 2011 жылы
ол
5,6

%,
ал ауылда


3,8
%

болды.

Тәуелсіздіктің алғашқы жылдарынан

бастап жҥргізіліп
келе
жатқан
мемлекеттік жастар саясаты қоғам ӛмірінде тұрақт
андырушы

рӛл атқарды,
жастарға кӛп кездесетін ӛмір ағымының қиындықтарын жеңілдетуге мҥмкіндік
берді, жастардың әлеу
м
еттенуіне жағдай жасады.



1
-
БӚЛІМ
.
МЕМЛЕКЕТТІК ЖАСТАР САЯС
АТЫН ДАМЫТУ
ПАЙЫМ
Ы


1.

Қазіргі жастардың ӛзекті
проблемалары


Қазақстан

жастарын әлеуметтендіру мәселе
лер
індегі қауіптер мен
тәуекелдер мемлекеттік жастар саясатының ӛзекті
кҥн
тәртібін
қалыптастырады, мемлекеттік органдардың, корпоративтік сектордың және
аза
маттық қоғам институттарының
бәрінің
кҥш
-
жігері соның айналасына
шоғырлануға тиіс.

1.
Дәстҥрлі құндылықтар жҥйесін
е

жаһанд
анудың

қысым
ы


Жаһандану
процесі
экономикалық, әлеуметтік, саяси және мәдени даму
деңгейі

әртҥрлі

мемлекеттердің ұлттық шекараларын а
шады.
Ж
аппай т
ұтыну

мәдениетінің қысымымен
дәстҥрлі
құндылықтар
дың аражігі

жойылып бара
жатыр
.

Бҥгінде
бҥкіл әлемде
ұлттық

мемлекеттер
жас ұрпаққа
ашық әлем

шарттарында қоғамның дамуындағы сабақтастықты сақта
п қал
уға
мҥмкіндік
беретін құндылықтардың
сенім
ді

жҥйесін ұсынуға
мҥдделілік

таныт
ып отыр
.

2.
Еңбек құндылықтарының
доминантты емес
дәрежесі

Қазіргі

уақытта жастар арасында прагматикалық
бағдар кҥшейіп келе

жатыр
. Ӛмір құндылықтарының қатарында материалдық игіліктерге ұмтылу

анағұрлым маңызды болып от
ыр
. Бұл ретте кӛбінесе ӛмір
дегі жетістік,
әлеуметтік жоғары мәртебеге

қол жеткізу ӛз қабілетімен еңбек ету
мен
, алға
қойған мақсаттарға қол жеткізумен, қойылған мақсатқа біртіндеп жету
мен

тікелей байланыстырылмайды
.

3. Патернали
зм
және әлеуметтік

инфантил
изм

Э
кономика
лық

ӛсу қоғамда әлеуметтік
межелердің

ұлғ
а
юы
мен қоса
жҥретінін, мемлекетке деген патер
налистік кӛңіл
-
кҥйді
ң

тарауына және
инфа
н
тильді азаматтардың ұрпағын қалыптастыруға ықпал ететінін
әлемдік

практика
кӛрсеті
п отыр. Мұ
ндай құбылыстар Қазақста
нда да байқалады.
5



Социологиялық зерттеулер бҥгінде Қазақстан жастарының
58

%
-
ы ӛз
мәселелерін шешу
д
е мемлекет тарапынан болатын кӛмекке толықтай сенім
артатынын, бозбалалар мен бойжеткендердің
92,5

%
-
ы

тікелей қолдауды және
жұмысқа орналасуда
әлдекімдердің

қол ұшын беруін

кҥтетінін растап отыр.

4.
Тұтынушылыққа құштарлық

Жастардың

дҥниетанымдық дағдарысының бір кӛрінісі


жаппай
тұтынушы қоғам дағдарысының бір бӛлігі
не айналған

тұтынушылыққа
құштарлық
болып табылады. Жастардың қазіргі ӛмір сҥру тәсілін
ің ерекшелігі
болып табылатын тұтынушылық тәжірибе олардың тек қана материалдық
байлыққа ие болуын кӛздейді.

5.
Жастар арасындағы радикализ
м қаупі


Ӛмірлік

тәжірибесі мен білімі жоқ жастар ӛзінің саяси мақсаттарын іске
асыру

ҥшін жастар
ды
айналдыратын

сыр
тқы және ішкі
ыдыратушы

кҥштердің
ықпалында қалу қаупіне ұшырайды. Экстремистік кӛзқарастар мен идеялардың
жастар арасына енуі, жастарды құқыққа қарсы әрекеттерге итермелеу
қоғамдағы этносаралық, мәдениетаралық және конфессия
аралық келісімдерді
бұзу қаупін

туғызады.

6.
Жастар м
аргинализация
сы

Мемлекет
атқарып отырған

жедел әлеуметтік жаңғырту жағдайында
мінез
-
құлқы
жалпыға бірдей қабылданған, қалыптасқан нормалардан кӛбінесе
ерекшеленетін, қайта құрудан «артта қалған
» әлеуметтік топтар пайда болады.

Әлеуме
ттік аутсайдерлердің немесе

м
аргинал
ды жастардың пайда болуы
қоғам
ғ
а кірігудің

және жаңа әлеуметтік
-
экономикалық жағдайларға
бейімделу
дің

қиындығына

байланысты.

Сонымен қатар, жастардың әлеу
м
еттену
процесі, оларды
қоғамдық
-
саяси
ӛмірге
жұмылдыру

мынадай қ
ұндылықтарға

негізделеді:

Патриотизм

«Патриот болу


бұл Қазақстанды ӛз жҥрегіңде ұялату»
-

Мемлекет
басшысы
бұл
құндылықты

осылайша айқындап берді. Жас қазақстандықтар

ҥшін

Елбасының ӛмірі мен

еңбек жолы
-

ӛз елінің п
атриоты болудың

жарқын ҥлг
ісі болып табылады.

Отан ӛз жеріне, оның тарихына, мәдениетіне, онда тұратын халыққа,

мерекелері мен кҥнделікті тірлігіне, мемлекеттік нышандарына деген

айрықша тұлғалық қарым
-
қатынас қалыптасатын отбасыдан басталады.

Жаст
ардың санасына пат
риотизм


ӛзің
, отбасың және біздің

Отанымыз ҥшін ұлы жауапкершілік екенін сіңіру
ерекше
маңызды.


Халық бірлігі

Тұрақтылық


Қазақстанның 20 жылдық дамуындағы табысының негізі

және басты
нәтижелерінің бірі
. Кӛп

этносты және кӛпконфессиялы
Қазақс
тан

халқының бірлігі


абсолю
ттік құндылық және барша ұрпақтың

міндеті


осы

құндылықтарды

қорғау және елді кӛркейту жолында оны
дамытып,

орнықтыра тҥсу.

6



Мәдени сан
алуандық



бұл адамдарды бӛлмейтін, керісінше

біріктіретін құндылық. Этникал
ық алуандыққа негізделген қазақстандық

дҥниетаным әлемдік мәдениет ағынына б
атып жоғалып кетпеуге тиіс,
оны

жас ұрпақ бірегей ұлттық игілік ретінде сақтауы керек.

Жастарды адамгершілік ж
ағынан қалыптастыру
процесіне

әсер ете

отырып, мемлекет мәде
ниеттің жалпы деңгейінің ӛсуіне, коммуникациялық

технологияларды дамытуға назар аударуы тиіс.

Жастардың даму деңгейін
ің

ҥшінші мыңжылдықтың талаптарына

сәйкес болуына

қол жеткізу қажет.
А
р
-
ожд
ан

және діни сенім еркіндігін

Қазақстан

Республикасының заңн
амасына сәйкес

қамтамасыз ету

жұмыстың
маңызды бағытына айналуға тиіс
.

Толерант
тылық

Елбасының этносаралық және конфессияаралық келісімінің теңдессіз

ҥлгісі

жас ұрпақтың толеранттылығын қалыптастырудың, олардың этностық

және діни ерекшеліктерді тҥсіні
стікпен қарауының және құрметпен

қабылдауының

негізіне айналуы керек. Мәдениеттер, діндер мен ӛркениеттер

диалогының тҥйіскен орны, Шығыс пен Батыс арасындағы кӛпір болып

табылатын ел
дің

жастары басқаларға қарағанда бейбітшілік пен келісім

мәдениетін тар
а
т
уға мҥдделі болуы тиіс.

Заң
ға

мойынұсынушылық

Заңға
бағынатын

азаматтар ғана демократияны жетілдіруге және

шынайы
құқықтық мемлекет құруға қабілетті екені айқын. Заңды бұлжытпай

орындау
жастардың ӛмірлік дағдыларына айналуы керек. Бұл ӛсіп келе

ж
атқан
буында
әсіресе,

«ересек» ӛмірдің
дағдылары жаңа қалыптаса
бастаған

кезеңінде

маңызды болып табылады. Құқықтық сананың ӛсуі,

белгіле
нген тәртіп
ережелері мен
қағидаларын құрметтеуді

қалыптастыру барлық әлеуметтік
институттардың ерекше назар аударатын

нысанасына айнал
уға

тиіс. Заңның
беделді

болуы

қазақстандық жастардың

санасында қазіргі
кезеңнің дамуының
базалық құндылығы ретінде
мығым орнығуы

қажет
.

Білім

Жастардың дәстҥрлі құндылықтары


білім мен мансап білім беру

жҥйесінің еңбек нарығын
а

айқын бей
імделуді,
анықталған қажеттіліктер мен
технологиялық

жаңалықтарды
ескере отырып,
білім беру мен кәсіптік даярлау
жҥйесінің
э
кономикалық, әлеуметтік және

кәсіпкерлік

болмысқа сәйкестігін

қамтамасыз

етуді назарға ала отырып,
қайта

қаралуға тиіс.
Жастар

арасында
ғылымның
мәртебесін

арттыру және оларды инновациялық

жобаларды
әзірлеуге тарту жастар саясатының негізгі бағыттарының

біріне айналуы
қажет
.

Еңбекқорлық

Жалпыға ортақ еңбек қоғамында жастардың
аса
маңызды негізгі

құндылықтары

жастарды

экономикалық
-
еңбек қызметіне тартуға

негізделген
еңбексҥйгіштік пен ерекше еңбек этикасы болуы керек.

Осыған
байланысты, «Қазақстанның әлеуметтік жаңғыруы: жалпыға ортақ еңбек

7



қоғамына

қарай жиырма қадам»,
Қазақстан

Республикасын ҥдемелі
индуст
риялы
қ
-
инновациялық дамытудың

мемлекеттік бағдарламалар
ы
н

жастарға

ӛздерін

кӛрсетуге айрықша мҥмкіндік беру

ҥшін ұсынады.

Жастардың іске жұмыла білуінің экономикалық құндылығы аса
жоғары. Зерттеулерге сәйкес жастардың ҥштен бірі жұмыс ҥшін ел
дің кез
келген ӛңіріне баруға әзір. Кез келген жағдайда әлеуметтік бейімделуге
әзірлік, жастардың ӛз ісінің дұрыстығын дәле
лдеп беруге табиғи ұмтылысы ӛсу
нҥктелері


Астана
да,
Алматы
да,
Шымкент
те,
Ақтӛбе
де, Ақтауда

ішкі кӛші
-
қон
мәселесін шеше ал
ады.

Инновациял
ыл
ық, ғылым және инновация

Инно
вациялық экономикаға ӛту


қ
азақстандық жастардың
инновациялық мінез
-
құлқын қалыптастыру міндеттерін ӛзекті етеді. Жастар
ӛткен кҥнмен астасқан дҥниенің бәріне құштар емес. Сондықтан бар
лық
жаңаны айрықша
қа
былдағыш, ӛмірдегі

ӛзгерістерге бейімделгіш, мол
әлеуеті

мен шығармашылық зияткерлік энергиясы
бар және

әлеуметтік белсенді
қызметке дайын жастар тәжірибеге жаңа идеяларды, бастамалар
мен
технологияларды жылдам
ендіретін жолбасшы
.
Онымен
қазақстандық

ғылымның

ӛсуі,
әсіресе

жаратылыстану,
техникалық ғылымдардың ӛсуі
байланысты бо
луы керек. Жастардың ғылымға бет
бұруы


бұл болашаққа

айқын

жол.

Отбасы

Қазақстанда

отбасы әрқашан әлеуметтің

аса маңызды құраушы
элемент
і

ретінде қарастырылып келеді.
Ол қоғам болмысының, мемлекеттің
негізі, адалдық, адамгершілік және рухани ҥйлесім жҥйесіндегі маңызды
буын болып табылады.

Қарттар

мен балалар ерекше
қамқор
лыққа

бӛле
нуге
тиіс
, бұл
Қазақстан

халқында

бұрыннан бар қасиет. Ӛзі және ӛз жақындар
ы ҥшін әлеуметтік
жауапкершілік сезімін қалыптастыру отбасындағы тәрбиеден бастау ала
отырып, жастар са
ясаты мәселелерінде негіз болуы қажет
. Ӛмірдің құндылығы,
қауіпсіздігі және оны
жалғастыру отбасымен
тікелей байланысты.

Денсаулық және спорт

Мемлеке
ттік жастар саясатын іске асыру аясына денсаулық пен
спорттың құндылығын насихаттау мәселесі енгізілуі тиіс. Ӛз денсаулығы
ҥшін ортақ жауапкершілік қағидасы, зиянды әдеттерден бас тарту, салауатты
ӛмір салтын ұстану бұрынғыша маңыздылығы жоға
ры болып қалады.

Қазақстандағы

спорт бҥгін
гі әлеуметтік лифтілер жҥйесінде

анағұрлым
ҥйлесімді жұмыс істейтін сала болып табылады. Қазақстандық
спортшылардың ғаламдық табыстары жігіттер мен қыздарға ӛздерінің
жарқын талантын, ерік
-
жіге
рін, мінезі мен еңбексҥйгіштігін кӛрсете
отырып, жоғары нәтижелерге, сонымен бірге даңқ пе
н құрметке бӛлене
алатындығын
, материалдық игілікке де қол жеткізуге болатындығын кӛрсетіп
берді.

8



Спорт пен бұқаралық дене шынықтыруды дамыту жастар са
ясатының
ерекше басымдығына айналуға тиіс.

Оң мұрат
-
мақсаттар

Нарық экономикасы
мен Қазақстанның индустриядан кейінгі

дамуы
жастардың әлеуметтік
-
экономикалық мінез
-
құлқының жа
ңа

стратегиясын
қалыптастыру

қа
жеттілігіне
себепші бо
лады. Кәсіпті таңда
й білу,
мансап
қа

дұрыс жолмен жету,
еңбек саласындағы ықпалдастыққа

және табысқа жету

жастарды әлеуметтендірудің маңызды тетігі ретінде қарастырылуы қажет.

Сонымен қоса, жастарда меритократия қағидасын («лайықтылар
билігі») ұстануды қалыптастырудың м
аңызы зор. Заманауи кәсіби мансаптың

нышаны деңгейлік, кәсіби, еңбегіне қарай қызметтік сатылық ӛсу болуы
керек. Жастар оң идеалдар мен ӛз талантына, жұмыс істеу қабілеті мен жеке
жауапкершілігінің нәтижесінде табысқа жеткен ҥздіктерге теңесіп, алғ
а
жылжуы тиіс.

Жаңа экологиялық этика

«Жасыл экономиканы» дамыту
и
ндустрияландырудың негізі ретінде
«экологиялы
қ

сұрақтардың маңыздылығын арттырады
. Жастар
жаңа
экологиялық

этиканы ұстанушылар болуы керек, туған жері мен оның табиғи
байлықтарына жанашыр
лықпен қарауы тиіс.


2. Тұжырымдаманың мақсаты мен міндеттері


Жастарды әлеуметтендіру
проце
сі


бұл жастарды қоғамдық
-
саяси ӛмірге
қосудың басты тетігі.
Объектівтілік тұрғысынан, ж
ас

ұрпақт
ың қоғамның
дамуына қатысу мә
селесі ел дамуының сапасы мен қарқыны
н, сипатын
кӛрсетеді
.

Жастардың
әлеуметтік
-
экономикалық және саяси прогрестерге
толыққанды ықпалдасуы

мемлекеттің, азаматтық қоға
м институттарының және
бизнес
-
қоғамдастықтардың

ӛзара
кең
інен

іс
-
қимыл

жасау
ы негізінде
қамтамасыз етіледі.

Сонымен бірге, ме
млекет пен қоғам жастарға қолдау к
ӛрсете

отырып
,

жастардың ӛмірдегі
ӛз

орнын табуға деген ұмтылысын тӛмендететін

ша
мадан
тыс қамқорлықтан арылуға тиіс
.

Осылайша,
Тұжырымдаманың мақсаты жастар
дың

ойдағыдай
әлеуметтенуіне, олардың әлеуетін

елді

одан әрі дам
ытуға бейімдеуге

бағытталған мемлекеттік жастар саясатының тиімді
модел
ін қалыптастыру
болып табылады.

Алға қойылған мақсат
қ
а
қол

жет
кіз
у мынадай міндеттерді іске асыруды
болжайды:

1)
қ
ол жетімді және сапалы білім беруді қамтамасыз ету;

2)


с
алауатты ӛмір с
алтын қалыптастыру;

3)


қ
ұқықтық

мәдени
етті арттыру және жастар бойында

мемлекеттіліктің
негіз қалаушы құндылықтарына

деген құрмет

қалыптастыру;

9



4)


ж
астарды жұмысқа орналастыру ҥшін жағдайлар жасау;

5)


ж
астарға арналған қол жетімді тұрғын ҥй жҥйесін дамыту;

6)


ж
аст
арды мәдени құндылықтарға
тарт
у;

7)


ж
астардың

азаматтық және патриоттық

сезімдерін ӛздігінен дамытуын
ынталандыру;

8)


ж
астар

ортасында

моральдық
-
рухани сабақтастықты

қамтамасыз ету;

9)


м
емлекеттік жастар саясатын ғылыми
-
зерттеумен қамтамасыз ету және
нормативті
к
-
құқықтық базаны жетілдіру
;

10)

ж
астарды «Қазақстан
-
2050» стратегиясын іске асыруға
тарт
у
.



3. Іске асыру кезеңдері және
межеленге
н нәтижелер



Мемлекеттік жастар саясатын одан әрі дамыту кезең
-
кезең
і
мен
былайша
жҥзеге асырылатын болады:

1)

2013



2015 жылдар а
ралығында
ғы

кезең.

Тұжырымдаманы іске асыру шеңберінде орталық мемлекеттік және
жергілікті атқарушы органдардың, азаматтық қоғам институттарын
ың және
бизнестің құзыретті

ӛкілетті
лі
к аймағын нақтылайтын сала
аралық ӛзара іс
-
қимылдың тиімді ҥлгісі құрылатын б
олады.


Кӛрсетілген міндет
к
е қол жеткізу

мақсатында барлық деңгей
дегі

әкімдіктер жанындағы консультациялық
-
кеңес
ші

органдар арқылы мемлекет

пен жастардың ӛзара іс
-
қимыл
жасау
әдістер
і
н

жетілдіру қажет. Қазақстан
Республикасы Пр
езидентінің жанындағы Ж
астар
саясаты жӛніндегі кеңес
жастар саясатын тұрақты негізде жетілдіруге негізделген ұсыныстарды әзірл
еу
мәселесінде ҥйлестіруші рӛлін

арттыру
ға

бағытталған жұмысын

жалғастыра
тын бола
ды.


Жастар с
аясатының бағдарламаларын іске
асыруға Қазақстан
Республикасы
ның

Кәсіподақтар федерациясы, «Атамекен Одағы» ұлттық
эк
ономикалық палатасы, «Самұрық
-
Қазына
»
ұлттық

әл
-
ауқат қоры» және
жастар ұйымдары
жұмылд
ырылады.


Алдағы кезеңде орталық мемлекеттік,
жергілікті атқарушы және ӛкілді

органдардың республикалық және ӛңірлі
к жастар ұйымдарым
ен
ӛзара

іс
-
қимыл
жасауының
жобалық
тәсіл

мен

әлеуметтік нәтижеге
қол

жет
кіз
у
қағидаттарына

негізделге
н жаңа
схемасы

іске асырылады. Орталық және жергілікті
деңгей
лер
де жастардың барлық санатын қамтитын орта мерзімді болжамды
негізде әлеу
меттік жобаларды іске асыруға мҥмкіндік беретін әлеуметтік
тапсырысты орналастырудың салалық қағидаты белсенді қолданысқа ие
болады. Тұжырымдаманы іске асырудың бірінші кезеңінде жастар саясатының
бірінші кезекті іс
-
шаралары әзірленетін болады.


Жастарды
жұмыспен қамтуға, жұмысқа орналастыруға, қол жет
імді
тұрғын ҥй
ге

және
перспективалы

бизнес
-
идеял
арды тәжірибеде

қолда
н
уға
бағытталған жобаларға қатысу және ӛту шарттары дәйекті тҥрде жетілдірілетін
болады.

10




Тұжырымдаманы іске асырудың бастапқы кезеңінде ж
астармен
тұрғылықты жері, оқуы және жұмысы бойынша мекенжайлық ӛзара іс
-
қимыл

жасау
ға

бағытталған біртұтас инфрақұрылымды қалыптастыру бойынша
жұмыс басталатын болады.

Тұжырымдаманы жҥзеге асыру
проце
сінде мемлекеттік жастар
саясаты
ндағы

мониторингінің, т
алдаудың және реттеудің жаңа құралдары
әзірленетін болады.

Барлық мҥдделі тараптардың кҥш
-
жіг
ері жастардың қажеттілігін және
жастар арасында
ғы

хал
-
ахуал, беталыстарын

ескеретін нысаналы ақпараттық
сҥйемелдеумен қамтамасыз етіледі.

2)

2015



2020 жылдар аралы
ғы
ндағы кезең.


Жастардың мҥдделері мен қажеттіліктерін қозғайтын барлық бюджеттік
бағдарламаларды іске асыруды бағалаудың нысаналы индикаторларын енгізу
маңызды шарт болады.
Ж
астар саясаты саласында
мемлекеттік органдар
іске
асырып жатқан іс
-
шаралар
ға

тал
дау жҥргізіліп,
оның
қорытындысы

бойынша
мемлекеттік жастар саясаты саласындағы міндеттерді іске асыру ҥшін
нысаналы трансферттер бӛлу
мҥмкіндігін қарастыру болжануда.


Ж
астардың бастамаларын қолдау және оларға мемлекеттік және
ақпараттық қызметтердің бар
лық спектрін кӛрс
ету орталықтарын құру туралы
мәселе қарастырылатын болады
. Ұлттық еріктілер желісі жаппай дамуда.


Тұжырымдаманы ойдағыдай іске асырудың
тҥйінді

шарты білім беру
жҥйесінде жастармен ӛзара іс
-
қи
мыл жасау әдістерін

қайта қарау

болып
табылад
ы.
Барлық жоғары

оқу орындарында жас отбасыларға ақыл
-
кеңес

қызметін

ұйымдастыру,
отбасы құндылықтарын насихаттау жӛніндегі
бағдарламаларды
, с
порт инфрақұрылымын, соның ішінде мемлекеттік
-
жеке
меншік
әріп
тестік шең
берінде нысаналы бағдарламалар
д
ы іске асыру
мҥмкіндігі пысықталады.
Барлық оқу орынд
арының спорт залдарын жаңарту
,
жалпы дене шынықтыруды және спортты ӛткізу стандарттары
н

қай
та қарау
мәселелерін зерделеу болжануда
. Студенттік спорттың ұлттық лигалары
жаппай құрылатын болады.


Жастарды

кең
інен

әлеуметтендіру
проце
сіне жұмыс берушілер
бірлестіктері және

кәсіподақ қозғалыстары тарты
лады. Орта және ірі бизнес
кәсіпорындары
нда кадрлық әлеуетті қолдау мен

дамытудың ұзақ мерзімді
бағдарламалары, соның ішінде тұрғын ҥй, білім беру және сауықт
ыру
бағдарламалары іске асырылатын болады. Еңбек ұжымдарында жастардың
әлеуметтік кӛңіл
-
кҥйін
орнықтыр
у жӛніндегі бағдарламаларды іске асыратын
бизнесті әлеуметтік
-
экономикалық ынталандыру шаралары дәйекті тҥрде
қолданылатын

болады.


Қазақстан

Республикас
ының Президенті Н.Ә. Назарбаевтың тапсырмасы
бойынша құрылған «Жастар» ғылыми
-
зерттеу орталығы жоғары кәсіби

әдістемелік орталық
қа

айналып
,
қызметі

әлеуметтік зерттеулерді әзірлеу
ге

және
іске асыруға, мониторинг
іге
, талдау шолуларын әзірлеу
ге

және т.б.
зер
ттеулерді іске асыруға бағытталады.

11




Жастармен атаулы

ӛзара іс
-
қимылды қамтамасыз ететін барлық мҥдделі
тараптар ӛкілдерінің біліктілігін арттыру және оқы
ту бойынша жҥйелі
жұмысты

бастау мҥмкіндігі зерделенеді
.


Осылайша, жастармен ӛзара іс
-
қимыл

жасау
дың

барлық тетіктері тұрақты
даму
процес
інде болады, бұл ретте орталық
деңгейде де,
ӛңірлік

деңгейде де
мемлекеттік жастар саясатын
ың

нормативтік
-
құқықтық қамтамасыз
ет
ілуін

жетілдіру басым бағыт
қа

айнал
ады.


Ж
ас қазақстандықтардың әлеуметтік
-
экономикалық жа
ғдайын

жақсарту,
жаста
рдың білім алу
ы

және кәсі
птік

ӛсуі
, олардың қоғамның әлеуметтік
-
экономикалық ӛміріне қатысу дәрежесін ұлғайту
Мемлекеттік жастар
саясаты
ның

тұжырымдамасын іске асыру нәтижесі
не айналуға

тиіс.


«Қазақстан


2050» стратегиясының міндет
тері мен мақсаттарын іске
асыруға белсенді қатысу жаһандық бәсекелестіктің жаңа жағдайларында
Қазақстанның қарқынды дамуын қамтамасыз ет
еді


жастардың жетістігі

бҥкіл
ел

жетістігінің

берік

кепілі
не айналады
.



2
-
БӚЛІМ. МЕМЛЕКЕТТІК ЖАСТАР САЯС
АТЫН ДАМЫТУ
ДЫҢ
НЕГІЗГІ ҚАҒИДАТТАРЫ

МЕН ЖАЛПЫ
ТӘСІЛД
ЕРІ


1
. Жастар саясатын іс
ке асырудың
базалық

қағидаттары


Жалпы ұлттық, ӛңірлік және жергілікті деңгейлерде мемлекеттік жастар
саяс
атын іске асыру мынадай қағидаттарға

негізделеді:

1)

ж
астар саясатын әзірлеу мен іск
е асыру кешенділігі

2)

с
алаара
лық ӛзара іс
-
қимыл
жасау
және әлеуметтік нәтижеге
қол
жет
кіз
у ҥшін барлық мҥдделі тараптардың кҥш
-
жіг
ері мен ресурстарын
жұмылды
ру;

3)

б
іркелкілік, атаулы және барлық нысаналы топтарды жаппай қамту;

4)

ж
ҥйелі басқарушылық шешімдер қаб
ылдау ҥ
шін жҥріп жатқан
ҥрдістердің

мониторингі мен диагностикасының озық әдістерін енгізу;

5)

і
ске асырылатын бағдарламаларды нысаналы ақпараттық сҥйемелдеу.


2
. Жастар саясатын іске асырудың негізі бағыттары


Қол

жетімді және сапалы білім беруді қамтамасыз

ету

Білім мемлекеттің экономикалық қорын
шешетін ӛндірістің
тҥйінді
факторы

ретінде қарастырылады. Басты құзыреттер жҥйесін меңгеруге
бағытталған сапалы білім беру, функцио
налды сауаттылық, кәсібилік
тің

жоғары деңгейі жастарға бәсекеге қабілетті болу
ға

және еңбек нарығында
қажетті болуға мҥмкіндік береді.

Қазақстан

«білім


ғылым


инновация
» сияқты ҥштік басқаратын
индустриядан кейінгі

әлемге
аяқ басқан бҥг
інгі таңда
б
ілім мен кәсі
пқойлық
12



ҥшінші

мыңжылдыққа апарар жол

болып табылатыны сӛзсіз
. Осыған
байланысты

кәсіптік
-
техникалық білім беру жҥйесі сапалы жаңғыртуды талап
етеді,
ә
рі ол нарық қажеттіліктері мен әртараптандырылған

экономиканы
егжей
-
тегжейлі есепке алуға бағытталуы тиіс.

Осыны ескере отырып
:

1)
нарықтың қажеттіліктерін ескере от
ырып, кәсі
птік

білім берудің
дуальді жҥйесін одан әрі дамытуды қамтамасыз ету,

2) нарық қажеттіліктерін ескере отырып,
мемлекеттік білім беру
тапсырысын

орналастыруды
техникалық және кәсіптік білімі бар мамандарды
даярлауға
қайта

бағдарлау
;

3)
оқыту бағд
арламаларын
функционалдық сауаттылықты дамыту
ға

және
тҥйінді

құзыреттерге
қол

жет
кіз
у
ге

бейімдеу
;

4)
логикалық,
сындарлы

және конструктивті ойлауды қалыптастыру ҥшін
оқытудың тиімді нысандары мен әдістерін енгізу;

5)
нарық қажеттілігін қоса алғанда
,
білі
м беру жҥйесін
құбылм
алы
әлеуметтік
-
экономикалық конъюнктураға
бейімдеп
ҥздіксіз

жетілдіру
ді
қамтамасыз ету

ҥшін жұмысқа орналасуға бағытталған білім беруге және
кәсіптік даярлауға
жәрдем

кӛрсету;

6)
жастарды ғылымға
тартуды қамтамасыз ету
;

7)
жастар ара
сында білім беру портал
дар
ын та
нымал ету
;

8)
тҥлектердің біліктілігін ӛндірістің мҥдделеріне барынша жақындатуға
мҥмкіндік беретін жоғары оқу орындарын басқару
ғ
а ұлттық және шетелдік
ірі
компаниялардың қатысу жҥйесін әзірлеу, сондай
-
ақ

мемлекеттік білім б
еру
тапсырысы

шеңберінде

университеттердің материа
лдық
-
техникалық базасын
жетілдіру
, жоғары оқу орындарының базасында зерттеу орталықтары

мен

зертханалар құру

қажеттілігін зерделе
у
.

Кәсіпкерлер
мен

ірі бизнесмендер
де
кәсіптік біліктілік жҥйесін құруға қа
тысу
ға

тиіс
.

9)
жұртшылыққа
, ата
-
аналарға және білім алушылардың ӛз
дер
іне білім
беру
процес
інің мазмұнына, оқыту сапасына
ықпал

етуге
молырақ
мҥмкіндік
беру, академиялық еркіндікті
,

оның ішінде білім беру мекемелерін басқару

арқылы

дамыту
;

10)
Қазақстан

Р
еспубликасының жоғары білім беру жҥйесінде Болон
процесінің

идеяларын ілгерілету

мақсатында студентт
ердің

ӛзін
-
ӛзі
басқ
аруын
ың тиімділіг
ін

арттыру
;


11) оқып жатқан
жастарға консультациялық кӛмек кӛрсету бойынша
әлеуметтік жастар қызметтерін
ің жұмысын

жанд
андыру қажет.

Салауатты өмір салтын қалыптастыру

Жас қазақстандықтардың
д
ені сау болмаса
,

экономикалық міндеттерді
шешу мҥмкін емес.

Ӛз

денсаулығы ҥшін ынтымақты жауапкершілік қағида
ты мем
лекеттік
жастар саясатының ажырамас бӛлігі
не айналуға

тиіс.

П
рофил
ак
тикалық іс
-
шараларды назарға ала отыры
п
,

ж
астар
зиян
ды

әдеттерден

бас тарту
ы
,

салауатты ӛмір салтын ұстануға ұмтылуы
қажет
.
13



Спортпен және дене шынықтырумен айналысу ерекше басымдық
қа

айналуға
тиіс
.

«Жастар» және
«
дене шынықтыру
»

ұғым
дар
ы жас

адамның

ӛмір

салтының

ажырамас бӛлігі
не айналуға

тиіс.

Осыны ескере отырып
:

1)
жастарда профилактикалық іс
-
шаралар мен екпелерді
ҥнемі

алып
отыру

дағды
с
ын қалыптастыру;

2)
с
алауатты ӛмір салты аясында

отбасын
ың
,
бір топ құрдастарының
,
оқыту мекемелерін
ің
, бұқаралық

ақпарат құралдарын
ың
, медициналық
мекемелердің және басқа да
әріп
тестердің қатысуымен консультациялық
қызметтерді қоса алғанда
,

медициналық кӛмектің қолжетімділігі туралы
мәліметтерді ұсыну бойынша бұқаралық ақпарат құралдарының жұмысын
жандандыру;

3)
ұр
пақты болу денсаулығын сақтау мәселелері бойынша мәліметтердің
бірыңғай ақпараттық дерекқорын құру және жастардың қолжетімділігін
қамтамасыз ету

мҥмкіндігін пысықтау
;

4)
спорт залдар
ы
н

жаңарту
жӛніндегі

және білім беру жҥйесі ұйымдарын
спорт мҥлкімен жа
бдықтау жӛніндегі бағдарламалард
ы кеңейту

мәселесін

қарастыру
;

5)
жаппай спортпен ай
налысу ҥшін спорт
объектілерінің

қолжетімділігін
қамтамасыз ету;

6)
белсенді ӛмір
салтын
дамыту және патриоттықты ны
ғайту

мақсатында
жаңа бағыттар

әзірлеп және олардың та
нымалдылығын

арттыруға
қол

жеткіз
е
отырып,

отандық экологиялық туризмді насихаттауды енгізу қажет
.

Жастард
ың

құқықтық мәдениет
ін

арттыру және мемлекеттіліктің
негіз қалаушы құндылықтарын құрмет
теуін

қалыптастыру

Жастар табысты ел аға буын
ның қамқорлығы ған
а

емес, бұл


жастардың
ертеңгі кҥні екенін анық сезінуі тиіс.

Жасӛспірімдер мен бойжеткендердің санасында мемлекет


жастардың
демеушісі емес, ӛзін
-
ӛзі дамытуына жағдайлар жасайтын серік ұғымы
берік
орын алуға
тиіс.

Жастар тарапынан ӛзінің табанды еңбек

етуі, сапалы білім алу
ы

және оны
практикада қолдану
ы, ҥнемшілдігі
, болып жатқан
проце
стерге белсенді
қатысу
ы арқылы ғана

жеке жетістікке және жалпы ӛркендеуге
қол

жет
кіз
уге
болатынын тҥсінуі маңызды.

Сонымен бірге, жас азаматтардың құқықтарын және еркін
діктерін
қорғауға кепілдік бере отырып, мемлекет құқықтық мәдениеттің жалпы
деңгейін арттыратын болады және жастар арасында

орын алып отырған
әлеуметтік
теріс құбылыстарға қарсы әрекет етеді.

Осыны ескере отырып
:

1)
құқықтық

мәдениетті арттыру бойынша ба
рлық қажетті шараларды
іске асыруды қамтамасыз ету және жастардың құқықтары мен еркіндік
тері
н
14



кепілдікті қамтамасыз ететін

мемлекетке құрметпен қарайтын жастарды

тәрбиелеу;

2)
жастар арасында құқықтық
нигилизмге

қарсы әрекет

ету
,
ұсақ

құқық

бұзушылықтарға

«
мҥлдем тӛзбеушілік
»
стандарттарын енгізу
;

3)
кәмелет жасына толмағандар арасында
қадағалаусыз

қалудың,
қылмыстың
және басқа да құқық бұзушылықтарды
ң

профилактикасына
арналған

шараларды нақтылап, жетім балалардың, ата
-
анасының
қамқорлығынсыз қалған балала
рдың, толық емес және тұрмысы нашар отбасы
балалар
ын
ың құқықтықтары мен мҥдделерін қорғау

арқылы ювенальды әділет
жҥйесін жетілдіру
;

4)
кәмелет жасына толмаған құқық бұзушылар ретінде
қамауда

отырған
немесе тҥрмеде жазасын ӛтеп жҥрген
жастар
ды

әлеуметтік ж
астар қызметтерін
белсенді тарт
а отырып

оңалтуды,
ал
қажет

болған
жағдайда,

қоғамға

қайта
кіріктіруді,
әсіресе

білім беру мекемелері арқылы қарастыру қажет.


Жастарды жұмыспен

қамту

үшін жағдайлар жасау

Мемлекет жастарды жұмысқа орналастыру
ға

және
жұмыспе
н
қамту
ғ
а
жәрдем

кӛрсету жӛніндегі жұмысты жетілдіреді. Жастардың

экономиканы

ҥдемелі инновациялық индустрия
л
андыру
, ауыл шаруашылығын жаң
ғы
рту,
шағын және орта бизнесті дамыту, мемлекеттік қызмет деңгейінің сапасын
арттыру жӛніндегі бағдарламаларды іске а
сыруға қатысуына ерекше назар
аударады.

Жастардың
ешбір

сегменті мемлекеттік жұмыспен қамту саясатынан тыс
қалмау
ға

тиіс.
Мемлекеттің басты міндеті
-

әрбір жас азаматтың жұмысқа
орналасуына кӛмек кӛрсету.

Осыны ескере отырып
:

1)
ж
ұмысқа

орналастыру мәсел
елері бойынша әлеуетті мҥмкіндіктерді
және жастардың қажеттілігін егжей
-
тегжей зерделеу ҥшін диалог алаңдары,
виртуалды консультациялық қоғамдастықтардың жұмысы арқылы ж
астармен
кері байланыс жолдарын

кеңейту;


2)
жастарды кәсіподақ
тар
дың

қатарына белсенді

тарт
удың тетіктерін
кӛзде
у;

3)
мҥмкіндіктері шектеулі жастарды жұмысқа орналастыру ҥшін тең
мҥмкіндіктер
ді

қамтамасыз ету;

4)
жас мамандарды жұмыс
қа

алу кезінде меншік нысан
ы
н
а

қарамастан
,

ұйымдар мен кәсіпорындардың мҥдделілігін арттыру ҥшін қосымша
ын
таландыру
ды

пайдалану, жастарға арналған жұмыс орындарын, оларды
кәсі
птік

даярлау және қайта даярлау, ӛндіріс
тік

оқыту орындарын құру

мҥмкіндігін қарастыру
;

5)
жұмыс тәжірибесі жоқ жас мамандарды жергілікті жерлерде оқыту
және жетекшілік ету жҥйесін құру.

З
ейнетке шыққан мамандарды
қ
оғамдық
негіздерде

тарт
а отырып,

сол арқылы

ӛндірістік және технологиялық
мәдениеттің сабақтастығы ҥшін жағдай жасай отырып, ӛндірісте тәлімгерлік
институтын дамыту,

15



6)
мектептерде
мамандық таңдау мәселелерінде жастарға арналғ
ан
консультациялық қызметтердің құрылуына кӛмек кӛрсету қажет.

Жастарға арналған қолжетімді тұрғын үй жүйесін дамыту

Ӛ
з тұрғын ҥйінің
бар
-
жоғы

ж
ас отбасылар
дың ең кӛкейкесті
мәселелерінің
бірі
болып табылады. Жекеменшік тұрғын ҥй


мықты отбасы,
жемісті е
ңбек

жолы, жанға жайлы қолайлылық және адамның ӛз
індік

дамуының негізі. Мемлекет ұлттық экономиканың даму деңгейіне және
мҥмкіндіктеріне сҥйене отырып, жастарға тұрғын ҥй алуға кӛмек кӛрсетеді.

Осыны ескере отырып:

1)
жа
с отбасыларға жеңілдікпен
кредит

б
еруге бағытталған шараларды
нақтылау мақсатында тұрғын ҥй заңнамасын жетілдіру

мәселесін

пысықтау
;

2)
қалыптас
ып отырған

демографиялық
ҥрдістерге

байланысты жасты
ұлғайту жағына
қарай

тұрғын ҥй
бағдарламаларын
а

қатысуға ҥміткер жас
отбасылар ҥшін

шектеуле
рді қай
та қа
ра
у мҥмкіндігін
зерделеу
;

3) мемлекеттік
-
жеке меншік
әріп
тестік шеңберінде студенттік
жатақханалар

салу

бағдарламаларын кеңейту қажет
.

Жастарды мәдени құндылықтарға
тарт
у

Халықтың мәдениеті, тілі, салт
-
дәстҥрі және әдет
-
ғұрпы оның ұжымдық
ӛмі
рлік тәжірибесін, ерекше ұлттық болмысын қамтып, халықтың мінез
-
құлқы
мен

дҥние
танымынан кӛрініс табады
.

Жастардың ӛркендеуі және жаһандан
уға ұмтылысы

шынайы патриоттық
сезіммен, ӛз халқының салт
-
дәстҥрін және мәдениетін құрметтеу, этн
ос
аралық
ӛзара құрме
т және мәдени
ет
аралық ӛзара ба
ю

қағидаттарымен ҥйлестірілуі
тиіс.

Жастардың адамгершілік тұрғыдан қалыптасу және

оларды азаматтық
сәйкестендіру
процестеріне

ықпал ете отырып, мемлекет отандық бұқаралық
мәдениет

контентіне
, тілдерді, сондай
-
ақ оларды сақтау

мен ұлғайтуға

ықпал
ететін коммуникация құралдарын
дамытуға ерекше кӛңіл бӛл
етін болады.

Осыны ескере отырып
:

1)
жас адамдарды отбасылық құндылықтарды құрметте
уге, отбасында
тұрақты моральдық
-
адамгершілік жағдай жасауға, егде адамдарға ерекше
құрмет кӛрс
етуге, балаларға деген сҥйіспеншілік
ке

тәрбиелеу;

2)
мектепке дейінгі мекемелерден бастап «ҥш тілділікті» белсенді
насихаттауды жҥргізу (қазақ, орыс, ағылшын тілдері)
;

3)
жастарға әлеуметтік мәдени тәжірибені және алдыңғы ұрпақтың
даналығын меңгеруге ықпал

ете отырып, халықтың әдет
-
ғұрпын, салт
-
дәстҥрін
кӛпшілікке тарату тәсілдерін жаңарту
;

4)
«Бiлiм», «Мәдениет»

білім телеарналарында қазақ және ағылшын
тілдерінде деректі және кӛркем фильмдерді
неғұрлым
кең
інен

кӛрсету
мҥмкіндігін
пысықтау;

5)
қоғамда
ғы

ақ
параттық

теңсізді
кті

жоюға ықпал ету
;

6)
жастарды шоғырландыру құралы ретінде әлеуметтік желі
лерд
і
пайдалану

қажет
.

16



Жастардың азаматтық және патриот
тық тұрғыдан өзін
-
өзі
жетілдіру
і
н

ынталандыру

Қазіргі

заманда

жастар ӛзінің азаматт
ық
позиция
сын қалыптастыр
а

отырып
, қоғамдық
қызмет

пен

мінез
-
құлық

дағды
лар
ын меңгере отырып
,

әлеуметтік
-
саяси ӛмірдің басты қатысушы
ларының бірі
болып табылады.

Мемлекеттік жастар саясатын жҥргізу кезінде
шоғырлану және азаматтық
қағидаттарын

қалыптастыруға бағ
дарлану

маңызды

бол
ып табылады
.

Қазіргі

қоғамда азаматтық сәйкестендіру процесі


бұл ең алдымен
демократиялық құндылықтарды меңгеру, заңды сыйлау, ұлттық мәдениетке
қосылу. Осындай п
роцес
с

нәтижесінің идеалы саяси конъюнктура

тербелісіне
ұшырамаған, патриотизм мен азаматтық

жауапкершіліктің ерекше рухы бар
кемел

азамат болып табылады.

Мемлекет
т
ұжырымдаманы

ойдағыдай

іске асыру
мақсатында жастарды
әлеуметтендірудің

маңызды факторы ретінде
оларды шоғырландыруды
қолдайды
. Жастардың бастамасына қолдау кӛрсете отырып, м
емлекет
Қ
азақстан жастарын олардың қызығушылықтары мен еркін таңдау қағида
т
ын
есепке ала отырып, қоғамдық бірлестіктерге
шоғырлануына жәрдем кӛрсететін
болады
.

Осыны ескере отырып
:


1)
жастардың азаматтық бастамасын қолдауға бағытталған

жалпы ұлттық,
ӛңірлік

және

жергілікті деңгейде мемлекеттік жастар саясатын нақты
сала
аралық ҥйлестіруді қам
тамасыз ету;

2)
мониторинг пен диагностиканың нақты,

әділ

бағдарламасына
негізделген жастар саясатын ғылыми зерттеулермен
сҥйемелдеу

бойынша
жҥйелі тҥрде жұмыстар жҥргізу;

3)

жастар саясатының
инфрақұрылымын

дамытудың

кешенді тәсілдері
н

қамтамасыз ету;

4)
жастар туралы бӛлімді қосу және жас қазақстандықтардың қажеттілігін
есепке ала отырып, мемлекеттік органдардың жыл сайынғы стратегиялық
жоспарын дайындауды жҥзеге асыру;

5)
ж
астарды бірлескен ұжымдық қызметке тартудың әртҥрлі
институционалдық нысандарын енгізу
;

6) жастар ұсынған жобаларды қаржыландыру және оның шығармашылық
және инновациялық әлеуетін жандандыруға мҥмкіндік беретін
мемлекеттік
әлеуметтік тапсырыстарды қолдану а
ясын бағдарлау мҥмкіндігін зерттеу;

7) ҥкіметтік емес ұйымдардың
жас репатрианттар
мен
, маргинал
жастармен жұмысына қолдау жасай отыр
ып, олардың тарихи отанының
жағдайына
әлеуметтік

бейімделіп кету мҥмкіндігін қолдау
;

8) еріктілер

қозғалысы
н

дамытуға қолдау

кӛрсету;

9)
әскери

қызметке даярл
ық бойынша, болашақ отан қорғаушылардың
морал
ь
д
ық

және дене

шынықтыру дайынды
ғы

деңгейін арттыруға назар аудара
отырып, мектептерде және колледждерде тәрбие жұмыстарын жҥргізу
;

17



10)
әскери

қызметтің мәртебесін насихаттау,
әскери

бӛлімшелерде
тәрбиелеу жұмысының жаңа ҥлгісін енгізу

қажет
.

Жастар ортасында м
оральдық
-
рухани

бағдарлардың сабақтастығын
қамтамасыз ету

А
дал
дық
, мейірімділік, әділдік, шыдамдылық
сияқты
дәстҥрлі жалпы
адами құндылықтар
Қазақстан

жастары ҥшін басымд
ыққа айналуға

тиіс.

Қазақстан



зайырлы мемлекет, ол
діни бірлестіктерге
жастар мен
келешек ӛскелең ұрпақты тәрбиелеуде
гі

әлеуметтік әріптес ретінде қарайды.
Сонымен қатар дінд
арлық руханилықпен толықтай тең
естірілуге тиіс емес.
Бұлай болмаса,

қоғам
секул
яр
лық сипатын жоғалта
ды, діни қағидаларға бағына
отырып,
ӛзінің

даму
перспективасы
н тарылтады.

Осыны ескере отырып
:

1)
жаңа адамгершілік бағдарды қалыптастыру: білім мен кәсі
пқойлыққа
бет алу
; денсаулығына деген сындарлы қарым
-
қатынас; жаңашылдық пен
ӛзгер
істерді дұрыс қабылдау; экологиялық таным; табиғаттың баға жетпес
құндылығы және қоршаған ортаның және т.б. ахуалына жауапкершілік;

2)
Қазақстанның

діни мұрасы

бойынша арнайы курс жҥргізу мҥмкіндігін
қарастыру, оның шеңберінде дін саласында жастардың сап
алы білімін алуға
бағытталған ағартушылық жұмысты жҥргізу

қажет
.

Ғылыми
-
зерттеуді қамтамасыз ету және мемлекеттік жастар
саясатының нормативтік құқықтық базасын жетілдіру

Мемлекеттік жастар саясатын іске асыру саласын ғылыми
-
зер
ттеумен
қамтамасыз ету
иннов
ациялық ғылыми әдістер мен тәсілдерді пайдалана
отырып, жҥйелі негізде жастар мәселесін тереңірек зерделеуді қарастырады.
Жастар ортасында ең ӛзекті мәселелерді шешу жолдарын әзірлеу ҥшін қазіргі
заманғы тәсілдерді қолдана отырып, жастар құқығын іске асыру
, тұрақты
мониторинг жҥргізуді қамтамасыз ету: әлеуметтік зерттеулер, бақылау әдістері,
халықаралық тәжірибені және т.б. бейімдеу

қажет
.

Қазіргі

уақытта жастардың жай
-
кҥйін жан
-
жақты зерттеу ҥшін, сондай
-
ақ
әлеуметтік мәдени
проце
стерді шынайы
пайымдау

ҥші
н алғаш рет «Жастар»
ғылыми
-
зерттеу орталығы құрылды.

«Жастар» ғылыми
-
зерттеу орталығы жастар арасында әртҥрлі зерттеулер
жҥргізеді, мемлекеттік жастар саясаты саласында ғылыми
-
зерттеу жобалары
мен

б
ағдарламаларды дайындауға қатысады
, жастар
мен

қоғамдық
ж
астар
ұйымдарын

дамытуда оның қызметін мониторинг
ілеуді

және болжау
ды

жҥзеге
асыр
ады
. Ғылыми зерттеулердің қорытындылары бойынша жастардың
жағдайын жақсарту ҥшін және олардың құқықтары мен ке
пілдіктерін, сондай
-
ақ олардың

бар мҥмкіндіктерін ашу ҥшін нақты
ұсыныстар

мен ұсынымдар

әзірленетін болады. Дайындалған ұсынымдар жастар саясатының нормативтік
құқықтық базасын жетілдіруге
, ж
аңа заман талаптарын есепке ала отырып,
Қазақстанды ұзақ мерзімді кезеңге одан әрі дамыту бағытын айқындау
ға

тұрақты негізде бағы
тталады
.

18



Сонымен қатар апатт
ылықты
, бір
беткейлікті

және
шалағайлықты

болдырмау
ҥшін

мемлекеттік жастар саясатының нормативтік құқықтық
базасын
әзірле
у және жетілдіру кезінде осы ұсынымдарды ескеру қажет.

Осыны ескере отырып
:

1)
жастар арасында ең қажетті т
ақырыптар бойынша ғылыми зерттеулер
тақырыбын кеңейту;

2)
жастардың барлық деңгейінің және қазіргі заманғы заңнамалардың
қажеттілігін және сұрау салуды есепке ала отырып, зерттеуді жҥзеге асыр
у
;

3)
мемлекеттік жастар саясатын іске асыруда ғылыми
-
әдістемелі
к
сҥйемелдеуді қамтамасыз ету мҥмкіндігін қарастыру;

4)
жастар мәселесін зерделеу бойынша жас ғалымдар мен сарапшылар
пулын қалыптастыру;

5)
зерттеулер жҥргізу кезінде кешенді тәсілдерді қамтамасыз ету;

6)
қоғамды
қ

дам
у
дың ӛзін
дік

бағалау социумы ретінде ж
астармен
жұмыстың заң шығару бастамасының жаңа ғылыми әдістері
н

енгізу

қажет
.

«
Қазақстан
-
2050
»

Стратегиясын
»

іске асыруға жастарды
тарт
у

Жастар мемлекет тарапынан болатын қамқорлықтың объектісі ғана емес,
жастар


қоғам ӛміріне қатысушы және оның даму сап
асына, қарқынына ықпал
ететін белсенді субъект.

Сондықтан да м
емлекет жастар ұйымдарының жұмыс
і
стеу қабілеттілігін, бір жағынан,
жастар
дың

ӛзекті
проблемаларын

шешу және
оларда
жаңа позитивті қажеттілікт
ерд
і қалыптастыр
у, екінші жағынан,
жастардың кҥш
-
жіг
ерін 2012 жылғы 14 желтоқсандағы
«
Қазақстан
-
2050
»

Стратегиясы: қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағдары» стратегиясында
ел
Президенті, Елбасы Н.Ә. Назарбаев
алға қойған
мемлекеттік стратегиялық
міндет
терді шешуг
е
жұмылдырып, бағыттау

мҥ
мкіндігімен айқынд
ауға
мҥ
дделі.

Осыны ескере отырып
:

1)
жастарға олардың ел ҥшін қосқан ҥлесінен ел тағдыры шешілетінін
тҥсіндіру
-

жақсы оқуымен, жұмысқа деген жауапкершілігімен, белсенді
қоғамдық
ұстаным
ымен және істерімен жастар ел алдында тұрған стартегиялық
мақсаттард
ы і
ске асыруға ӛз ҥлестерін қосады;

2) ж
астарды еліміздің
ж
аңа бағытының қозға
ушы

кҥші ретінде, ел мен
қоғам бейнесін ӛзгертетін дҥниеге прогресивті кӛзқарас пен мінез
-
құлықты
қалыптастырушы ретінде бейнелеп кескіндеу

қажет
.


6.
Тұжырымдаманы іске асыру

құралдары


Осы Тұжырымдаманың ережелері

заңнамалық акті
л
ерді, мемлекеттік
және салалық бағдарламаларды, мемлекеттік органдардың

стратегиялық
жоспарларын
жетілдіру арқылы іске асырылатын болады.



19




3
-
БӚЛІМ
.
«ҚАЗАҚСТАН 2020: БОЛАШАҚҚА ЖОЛ» ҚАЗАҚСТАН
РЕСПУБЛ
ИКАСЫ МЕМЛЕКЕТТІК ЖАСТАР САЯСАТЫНЫҢ 2020
ЖЫЛҒА ДЕЙІНГІ ТҰЖЫРЫМДАМАСЫН

ІСКЕ АСЫРУ КӚЗДЕЛЕТІН
НОРМАТИВТІК
-
ҚҰҚЫҚТЫҚ АКТІЛЕРДІҢ ТІЗБЕСІ


Осы Тұжырымдаманың ереже
лер
і мынадай нормативтік құқықтық
актілерді және құқықтық актілерді іске асыру арқылы орындалатын б
олады:

1)

Қазақстан

Республикасының Конституциясы;

2)

«Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік жастар саясаты туралы»
Қазақстан

Республикасының Заңы және басқа заңнамалық актілер
;

3)

«Қазақстан
-
2050»
Стратегиясы:
қалыптасқан

мемлекеттің жаңа саяси
бағыты
;

4)

Қазақстан

Республикасының 2020 жылға дейінгі Стратегиялық даму
жоспары
;

5)

Қазақстан

Республикасында білім беруді дамытудың 2011



2020
жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы
;

6)

Қазақстан

Республикасының денсаулық сақтау саласын дамытудың
2011



2015 жылдарға арналғ
ан
«Саламатты Қазақстан
» мемлекеттік
бағдарламасы;

7)

Қазақстан

Республикасында дене шынықтыру
ды

және спортты
дамытудың 20
11



201
5

жылдарға арналған бағдарлама
сы
;

8)

Жұмыспен қамту


2020

бағдарламасы
;

9)

«
Бизнестің жол картасы


2020
»

бағдарламасы
;

10)

«Ӛңірлерді

да
м
ыт
у
»

бағдарламасы;

11)

«
Қолжетімді

тұрғын ҥй



2020»

бағдарламасы
;

12)

«Нұр Отан» ХДП «Жас Отан» жастар қанатының 2020 жылғы дейінгі
«Жастар


Отанға!»
с
тратегия
сы
;

13)

о
рталық және жергілікті атқарушы органдардың стратегиялық
жоспарлары
.


ҚОРЫТЫНДЫ

ЕРЕЖЕ
ЛЕР


Қоға
мды жаңарту және адами капиталға қойылатын талаптардың ӛсуі

жағдайларында мемлекеттік жастар саясаты елді дамыту және қайта жаңарту
құралы
на айналуға

тиіс.

Бұл жастардың әлеуметтік қалыптасу процесіне

қатысушылард
ың бәрінен

жастарды ӛз
проблемалары
мен жал
пы ұлттық міндеттерді шешуге тікелей
тартуға бағытталған тәсілдерді әзірлеуд
і

және оны
дәйекті
іске асыруд
ы

талап
етеді.

Мұндай ауқымдағы мемлекеттік жастар саясатының міндеті
н

жастардың
ойдағыдай әлеуметтенуіне,
мемлекетт
ілікт
і дамыту басымды
қ
тарына қо
л
жеткізу
г
е
бағдарланған жобалық тәсілд
і қолдану арқылы ғана шеш
уге болады
.
Мұ
ның б
әрі
, сайып келгенде,

жастар мен
бҥкіл

халықтың ӛз
індік

ұйымдасуы,
20



Қазақстанның

алдында тұрған міндеттердің ауқымына сай келетін
бастамаларды дамыту


азаматтардың әл
-
ауқатын
ың ӛсуі және қоғамдық
қатынастарды жетілдіру ҥшін
орнықты шарттарды қалыптастырады
.

Мемлекет басшысы Н.Ә. Назарбаев біздің буынның
сҥйіп оқитын

кітабына айналған «Қазақстан жолы» атты
ӛз

еңбегінде атап

айтқандай,
«Егер де жастар гуманизмд
і, білімді, жауапкершілікті, әділдікті

таңдап алса
және ӛзімшіл болмаса, онда олармен бірге табыс та ілесіп

жҥреді».

Қазақстанның

жарқын болашағы бар,
ол


БІЗДІҢ

ЖАСТАРЫМЫЗДЫҢ
ҚОЛЫНДА!


_____________________________





Приложенные файлы

  • pdf 14978657
    Размер файла: 396 kB Загрузок: 1

Добавить комментарий