sahih_muslim1_ziyouz_com


Чтобы посмотреть этот PDF файл с форматированием и разметкой, скачайте его и откройте на своем компьютере.
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
(Ishonarli to'plam)
Abu Husayn Muslim ib
n Hajjoj ibn Muslim
Imom Muslim haqlarida
Imom, hofiz, muhaddis Abu Husayn Muslim ibn Hajjoj ibn Muslim ibn Vard al-Qushayriy
davrning yirik ulamosi Hajjojdan olganlar. 218
hijriy sanada shayxlari Yahyo ibn Yahyo
at-Tamimiydan hadis eshitishni boshladilar.
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
Bu ilm hadisning matni, sanadi, nasslarining yo
hadisning sahih va zaifini hamda marfu
mashaqqatli mehnatlari va butun aql-zako
vatlarining samarasi bolgan ushbu asar
dislariga bagishlangan eng etiborli va
muhim manbalardan biridir. Sahih deb etirof q
Ilm ahllari orasida bu asar Jome yoki Musnad nomlari bilan ham yuritiladi.
Sahihi Buxoriy va Sahihi Muslim Islom
olamida haqli ravishda Quroni karimdan
keyingi asosiy manbalar hisoblanadi. Imom Muslimning sahih kitoblari Buxoriyning sahih
kitoblaridan keyingi orinda turishiga butun ummat ittifoq qilishgan.
Bu haqda u zot ozlari: Bu musnadga bir
narsa kiritsam, faqat hujjat bilan kiritdim.
Biror narsa tushirsam ham, faqat hujjat bilan tushirdim. Sahih kitobim ozim eshitgan
uch yuz ming hadislardan tanl
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
zotni yuz-kozlaridan opib: Ey ustodlarni
ng ustodi, muhaddislarning sayyidi, illatli
izni opishga ruxsat qiling, deb murojaat
rgan vaqtlarida u zotdan bir qadam ham
Imom Buxoriy Muslimning ustozlaridan biri bo
hadis rivoyat qilib sahihlariga kiritmaganlar.
1. Muhammad ibn Abdulvahhob al-Farro;
2. Abu Hotam Muhammad ibn Idris;
4. Ali ibn Husayn ibn Junayd ar-Roziy;
5. Solih ibn Muhammad Jazora
6. Abu Iso at-Termiziy;
7. Ibrohim ibn Abu Tolib;
8. Ahmad ibn Salama Nisoburiy;
10. Makkiy ibn Abdon;
11. Abdurahmon ibn Abu Hotam Roziy;
12. Abu Homid Ahmad ibn Muhammad Sharqiy;
14. Ibrohim ibn Muhammad ibn Sufyon.
Imom Muslimning bizga yetib kelgan asarlari
1. Sahihi Muslim;
3. Al-Munfaridot val vahdon;
5. Rijolu Urva ibn Zubayr;
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
16. Afrodi Shomiyyin.
Sahih Muslimga yozilgan sharhlar
2. Al-mufhim fi sharhi gariyb Muslim. Mua
3. Al iyjoz v-al-bayon li-shar
hi xutbat kitob Muslim ma kitab-il-iyman. Qurtuba qozisi
Ibn al-Hoj (vafotlari 529 hijriy,
4. Sharh al-imom Abu-l-Qosim Ismoil ibn Muha
mmad al-Isfahoniy al-Hofiz (vafotlari 535
5. Al-Mulim fi favoid Muslim. Muallifi Abu
Abdulloh Muhammad ibn Ali ibn Abu Tomiym
al-Mozoriy (vafotlari 536 hijriy 1141 milodiy yil).
Iyod al-Yahsabiyniki (vafotlari 544 hijriy
7. Imod ud-Din Abdurahmon
ibn Abulali al-Misriy (vafotlari 624 hijriy yil) tomonidan
8. Siyanat Sahiyh Muslim Minal Ixval va-l-G
alat va Himoyatihi Minal Iskot va-s-Sakt
nomli sharh Usmon ibn Abdurahmon ash-Shahru
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
Muqaddima
Butun olamlar Rabbi Allohga hamd bolsin. Ishlarning oqibati taqvodorlar uchundir.
Paygambarlar xotimasi Muhammad alayhissa
lomga va jamiki nabiy va Rasullarga
salavotu durudlar bo
i bilan zikr qilinishicha, dinning amallari va
hi vasallamdan rivoyat qilingan masur
ga qasd qilibsan. Bilginki, bu xabarlarda
bundan boshqa har turlik sanadlar bor.
Alloh seni togri yolga boshlasin! Sen
mendan hamma narsani qamrab olgan avvalda
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
qildik. Chunki, koplab muhaddislarning ri
voyatlari ana shunday illatlardan holidir.
ar orqasidan sanadida
unchalik noziklik va
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
Oziga va ulugligiga, hadis yod olgan asho
blari kopligiga shubha bolmagan ozi va
qodir Imom Zuhriy yoki Hishom ibn Urva
toliq va sherikli sanaladi. Ikkovlari rivoyat
qilgan hadislarning aksarini boshqalar ham naql
shi ularni osha ikkovlaridan deb bilmaydi.
ar. Bu kabi kishilarning rivoyat qilgan
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
gan hadisni aytsa,
bas, u yolgonchilarning biridir, dedilar.
nisbatan yolgon ishlatish odobsizlik
ekani haqida
anhuning quyidagicha xutbalarini eshitgan
Menga nisbatan yolgon gapirmanglar. C
hunki kim menga nisbatan yolgon gapirsa,
yat qilinadi. Bu zot: Rasululloh sollallohu
lab yolgonni qasd qilsa, joyini dozaxdan
tayyorlab qoysin, degan sozlari meni kop
4/3. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoya
t qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
vasallam: Kim mening nomimdan qasddan yo
qoyaversin, dedilar.
5/4. Ali ibn Rabiya roziyallohu anhudan ri
voyat qilinadi: Masjidga bordim. Mugiyra
Kofaning amiri edilar. Mugiyra: Rasulu
nisbatan yolgon gapirish boshqa biron kishig
a nisbatan yolgon gapirish kabi emas. Bas,
Bu yerda yuqoridagi hadis takror kelgan. Leki
n Menga nisbatan yolgon gapirish boshqa
Har bir eshitgan narsasini gapi
rishdan qaytarish togrisida
6/1. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoya
t qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
vasallam: Kishining har bir eshitgan narsas
ning har bir eshitgan narsasini gapirishi
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
9/4. Abdurahmon ibn Mahdiy: Kishi eshitgan
narsalarining bazisini (gapirishdan) ozida
tiyib turmagunicha iqtido qilinadigan imom bola olmaydi, deb aytdilar.
adi. Iyos ibn Muoviya mendan: Sening
deb soraganida, men uni(ng aytganini)
qildim. Shunda u: Senga aytadigan gaplarimni yodingda saqlab qol. Hadis xususida
haqoratlanishdan ehtiyot bol (yani, toqima
hadis aytib, odamlarning lanatiga giriftor
). Chunki bazida kishi (toqima) hadisn
yolgonga chiqariladi, dedi.
11/6. Ubaydulloh ibn Abdulloh ibn Utbadan
rivoyat qilinadi. Abdulloh ibn Masud
roziyallohu anhu: Sen qavmga aqllari ye
tmaydigan biror hadisni aytmagin. Agar
aytadigan bolsang, ularning baz
ilariga fitna boladi, dedilar.
Ishonchsiz kishilardan ri
voyat qilishdan qaytarish va ulardan hadis olishda
ehtiyot bolish haqida
12/1. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
paydo boladiki, ular na sizlar va na
otalaringiz eshitmagan hadislarni aytishadi.
13/2. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
otalaringiz eshitmagan hadislarni olib kelis
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
qayt, dedilar. U kishi unga qaytdilar. Son
gra hadis aytdilar. Va yana falon va falon
hadisga qayt, dedilar. Bas, u kishi osha hadisga qaytib: Aytgan hadislarimning
hammasini tan olib, buni inkor qildingmi yoki aytgan hadislarimning barchasini inkor
ay qoldim, deganlarida, Ibn
Abbos roziyallohu anhu: Biz
s rivoyat qilar edik, chunki unga yolgon
amlar togri va notogri yollarga yuraveradigan bolib
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
Albatta sanad dindandir. Rivoyat ishonc
hli kishilardan olin
adi. Roviylarning
kamchiligi bolsa, ayblash joiz, balki vo
iatni himoya qilishdir
23/1. Muhammad ibn Siyrin: Albatta ilm dindir. Bas, diningizni kimdan
olayotganingizga qarang, dedilar.
ringizni nomma-nom ayting, deydigan
bolishdi. Bas, ahli sunnaga qarab, ulardan ha
dis olinar edi. Va ahli bidatga qarab,
25/3. Sulaymon ibn Muso: Tovusga yoliq
rayotgan kishing ishonchli bolsa, undan
(hadisni) olavergin, dedilar, deb aytdilar.
Bu yerda yuqoridagi hadis takror kelgan.
26/4. Ibn Abu Zinod otalaridan qilgan rivo
uchrashdim, ularning barchasi ishonchli ed
vasallamning: Faqat ishonchli kishilargina ri
eshitdim, dedilar.
28/6. Abdulloh ibn Muborak: Hadisdagi sana
d (yani, falonchi pistonchidan rivoyat
qilgan, deb nomma-nom zikr qilish) dindandi
r. Agar sanad bolmasa, xohlagan kishi
xohlagan narsasini aytaveradi, dedilar.
z, ammo zaif bolsa, qabul qilmaymiz),
ydan rivoyat qilinadi. Abdulloh ibn
Muborakga: Ey Abu Abdurahmon, yani Abdu
lloh, Namozingga qoshib ota-onangga
rozangga qoshib ota-onan
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
31/9. Ali ibn Shaqiqdan rivoyat qilinadi. A
32/10. Abu Aqiyldan rivoyat qilinadi. Q
osim ibn Ubaydulloh va Yahyo ibn Said
huzurlarida otirgan edim. Yahyo Qosimg
a: Ey Abu Muhammad, yani Qosim sizga
oxshash kishilardan din ishidan biror narsa soralsa-da, senda u haqda na ilm, na
n yol bolmasa, juda xunuk ishdir,
deyapsan? dedi. Shunda u kishi: Chunki
siz hidoyatga boshlovchi ikki imom Ab
lmsiz gapirishim yoki ishonchli bolmagan
berilgan kishi nazdida bundan ham
xunukroqdir, dedilar. Buni eshitib, u ki
shi javob bera olmay sukut qildilar.
33/11. Abu Aqiyldan rivoyat qilinadi.
Abdulloh ibn Umar roziyallohu anhuning
u kishida bu haqda ilm yoq edi. Yahyo ibn
Said: Sen kabi kishidan biror narsa haqida
shlovchi ikki imom Um
ar va Ibn Umarning
oglisan, deganida, u zot: Allohga qasamk
i, Alloh huzurida va Alloh tarafidan ilm
berilgan kishi huzurida ilmsiz gapirishim yo
ki ishonchsiz kishidan xabar berishim
haqda gaplashishganiga Abu Aqiyl Yahyo
34/12. Yahyo ibn Said: Sufyon Savriy, Sho
ba, Molik va Ibn Uyaynalardan hadisda
ishonchli bolmagan kishi haqi
da soradim. Bir kishi kelib, mendan u haqda sorayapti,
desam, ular: U kishi rivoyat
qilgan hadis ishonib bolmasligining xabar ber, deyishdi,
35/13. Nazrdan rivoyat qilinadi. (Abdulloh)
kishi hadisi haqida soralganida, u zot eshik
ostonasiga turib olib: Albatta Shahr tana
dedilar. (Yani, u hadisda ishonchsizdir.)
ayblashgan, uni (yomonlab) gapirishgan,
deb aytgan, dedilar.
liqib, uning hadisiga etibor bermadim,
ibn Kasirning holatini bilasan. Agar u hadis
odamlarga undan (hadis) olmanglar, deb ayti
Sufyon: Ha, dedilar. Abdulloh: Agar bi
qilinadigan bolsa, uning dindagi holatini ma
qtardim va undan (hadis) eshitmanglar, deb
u zot: Bu Abbod ibn Kasirdir, undan
ehtiyot bolinglar, dedilar.
t qilinadi. Men Abbodning eshigi oldida tursam, Sufyon
uning huzurida ekanlar. U yerdan chiqqanl
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
39/17. Muhammad ibn Yahyo ibn Saiyd al-Qatton
otalaridan qilgan ri
Solihlarning hadisdan boshqa biron narsada
qilmagan holda, bilmasdan yolgon gapirib
Ibn Abu Attob aytdilar: Bu haqda Abu Muhamm
shilik ahllarining hadisdan boshqa narsada
aylanardi, lekin yolgonni qasd qilishm
Makhul menga aytdilar, Makhul menga aytdila
r, deb yozdirib turganlarida siydiklari
qistashi bezovta qilib chiqib ketdilar. Me
Anasdan va Abon falonchidan, deyilgan
ekan. Men uni tark qilib ornimdan turdim.
, u zot: Affonning kitoblarida Hishom
Abulmiqdom hadislarini va Um
ar ibn Abdulazizning hadislarini kordim, derdilar.
Hishom: Menga falonchi ogli Yahyo unga esa Muhammad ibn Kab aytib bergan, dnr
edi. Shunda men Affonga: Hishom Muhammad ibn Kabdan eshitgan ekan, desam, u
balolanildi. (Avval) Yahyo Muhammaddan
eshitgan (hadisni) menga aytib berdi, deb
songra (bevosita) Muhammaddan eshitganini
davo qildi, dedilar.
voyat qilinadi. Abdulloh ibn Muborakga
Abdulloh ibn Amr roziyallohu anhuning Fit
r kuni mukofot kuni....., deb aytgan
hadislarini kimdan rivoyat qilgansiz? desa
m, Sulaymon ibn Hajjojdan, undan olgan
qoydilar. Abdulloh ibn Muborak: (Men)
Uning yoniga otirdim. Va uning rivoyat q
ilgan hadisi karih korilgani uchun oldida
42/20. Ibn Muborakdan rivoyat qilinadi. Bu zot:
43/21. Shabiy: Horis al-Avar al-Hamdo
44/22. Mugiyra aytadilar: Shabiyning: Horis al-Avar menga hadis aytdi, deganini
uronni ikki yilda oqidim, dedilar. Horis
esa: Quron yengil, yozish
undan murakkabroqdir, dedi.
a, Quronni esa ikki yilda, deb aytdi.
ilishda zaif, deb) ayblangan, dedilar.
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
voyat qilinadi. Murra al-Hamdoniy Horisdan bir narsa
49/27. Ibn Avndan rivoyat q
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
shu, der edi. U yolgon gapiradi. Aslida bu
oyat Yusuf alayhissalom va u zotning inilari
haqida nozil bolgan, dedilar.
58/36. Sufyon aytdilar: Jobir
osha hadislardan birortasini zikr qilishni o
zimga ep kormas edim. Chunki menda unday
va bunday narsa (yani, unga ni
emas, dedilar. Va yana boshqa kishini zikr
raqamlarni oshirib, borttirib yuboradi, dedilar.
bor, deb uning fazilatlarini zikr qildilar-
da, keyin: Agar u huzurimda ikki xurmoga gu
vohlik bersa ham, uning guvohligini joiz
deb bilmayman, dedilar.
61/39. Mamar: Ayub Sixtiyoniyning Abdulk
kishini giybat qilganlarini kormadim. Ay
ub u haqda zikr qilib: Alloh Abdulkarimga
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
Abu Jamilaga Amr ibn Ubayd: Rasululloh
rol kotarsa, bizdan emas, deb aytgan
hadislarini Hasandan eshitganman, deb
qasamki, Amr yolgon gapiribdi. (Yani, aslida bu hadis sahih.) Lekin ozining qabih
67/45. Hammod ibn Zayd aytdilar: Bir kishi Ay
ub Sixtiyoniydan hadis eshitib yurar edi.
(Ayubning kunyalari shunday edi), u kishi si
zni tark qilib, Amr ibn Ubaydni lozim tutdi
d aytadilar: Kunlarning birida biz Ayub
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
oqib dafn qilganlar. Men Hakamga: Zinodan
tugilgan bolalar haqida nima deysan?
desam, u: Hasan Basriydan, dedi. Vahola
nki, bu hadisni Hasan ibn Umora Hakamdan,
lidan rivoyat qilgan, dedilar.
ibn Maymunga yoliqib, bir hadisni sorasam
, u: Bakr al-Muzaniydan eshitganman,
qdan eshiganman, dedi. Yana qaytib kelib
man, dedi. Yazid ibn Horun
ibn Mahdujlarga yolgonchi, degan nisbat be
Ziyod ibn Maymunni zikr qilsam, unga yolgonchi, degan nisbat berdilar.
75/53. Mahmud ibn Gaylon aytdilar: Men
Mansurdan kop hadis rivoyat qildingiz. Nima
uchun siz bu kishining Attora nomli ayol
haqida gapirgan hadislarini eshitmaysiz? U
durahmon ibn Mahdiy bilan birga Ziyod ibn
tora nomli ayol haqidagi hadisni sen
rivoyat qildingmi? desak, u: Qaramaysizl
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
a, u zot undan juda ozini, yani besh
yoki oltitasinigina bilishlarini aytganlarining xabarini berdi.
voyat qilinadi. Abu Ishoq al
-Fazoriy menga: Baqiyaning
taniqli kishilardan rivoyat qilgan hadisini
yozgin. Lekin taniqli bolmaganlardan rivoyat
qilgan hadisini yozmagin. Ammo Ismoil ibn A
yyoshning taniqli kishilardan ham, taniqli
bolmagan boshqa (kishi)larda
n ham rivoyat qilgan hadislarini yozmagin, deb aytdilar.
muncha ham yaxshi, dedilar. (Baqiya, ismi
ila mashhur bolgan kishidan rivoyat qilsa,
kunyasini aytar edi. Agar kunyasi ila mashhur
kishilardan rivoyat qilsa, ismini aytar edi.
umr Abu Said Vuhoziydan, deb hadis gapirar
Vuhoziy yolgonchiligi malum bolgan
larini kormaganman. Lekin Abdulquddusni
yolgonchi, deb aytganlarini eshitdim.
Siffin voqeasida huzurimizga chiqdilar, deb
aytgan edi, Abu Nua
keyin qayta tirilgan deb oylaysanmi?! dedilar.
ibn Ulayyaning huzurlarida edik. Bir kishi
boshqa bir kishidan eshitgan hadisni gapi
rdi. Men: U kishi hadis rivoyat qilishda
ishonchli emas, dedim. Yonimdagi kishi:
Sen uni giybat qilding, dedi. Shunda
dis rivoyat qilishda ishonchli emasligini hukm
qiluvchi Muhammad ibn Abdurahmon haqida
Molik ibn Anasdan sorasam, U ishonchli
emas, dedilar. Tavamaning quli Solih haqida
sorasam, U ishonchli emas, dedilar.
Abu Huvayris haqida sorasam, U ishonchli emas
as, dedilar. Harom ibn Usmon haqida
ni, Molikdan ana shu besh kishi haqida
kishi haqida sorasam, hozir uning ismini unut
ib qoydim, Molik: Kit
kordingmi? dedilar. Men: Yoq, dedim. Molik: Agar uning ismini kitobimda
85/63. Hajjoj aytadilar: Ibn Abu Zib Shurah
bil ibn Saddan bizga hadis aytdi. Holbuki,
Shurahbil hadis rivoyat qilishda zaif, deb ayblangan edi.
86/64. Ibn Muborak aytdilar: Agar meng
a Abdulloh ibn Muharrarni uchratish bilan
jannatga kirish ixtiyori berilganida, Abdullo
Keyin uni korsam, hayvon tezagi menga Abdu
llohdan yaxshiroq ekan. (Chunki Abdulloh
hadis gapirayotganda yolgonlarni qoshar edi).
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
87/65. Zayd ibn Abu Unaysa: Inim (Yahyo)dan
88/66. Ubaydulloh ibn Amr: Yahyo ibn Unay
89/67. Hammod ibn Zayd aytdilar: Ayub huzur
qilindi. Shunda u zot: Farqad hadis ahlidan emas, deb aytdilar.
90/68. Abdurahmon ibn Bishr aytdilar: Y
ahyo ibn Said al-Qatton huzurlarida
Muhammad ibn Abdulloh ibn Ubay
ilindi. U zot uni juda zaif,
dedilar. Shunda Yahyo ibn Saidga: Bu Yaqub ibn Atodan ham zaifmi? deyilganida,
d ibn Abdulloh ibn Ubayd ibn Umayrdan
hadis rivoyat qiladi, deb oylamas edim, dedilar.
Yahyo ibn Said al-Qatton Hakim ibn Jubayr
va Abdulalolarni hadis rivoyat qilishda zaif,
menga: Agar Jarir huzuriga borsang, uning
vi Ubayda ibn Muattib, Sariy ibn Ismoil va
Muhammad ibn Solimlardir, deb aytdilar.
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
IYMON KITOBI
Iymon, Islom, ehson bayoni hamda Allo
hning taqdiriga iymon keltirishning
vojibligi, taqdirga ishonmaydigan kishila
rdan uzoq bolishga dalillar va ular
Abulhusan Muslim ibn Hajjoj al-Qushayriy, ya
boshlaymiz va U bilan kifoyalanamiz. Biznin
iznidadir, deb aytdilar.
qdir haqida birinchi bolib (noorin) soz
aytgan kishi Mabad al-Juhayniydir. Men va
Humayd ibn Abdurahmon al-Himyariy haj
yoki umra ibodatini bajarg
sahobalaridan biror kishini uchratsak, ana bu
deb aytdik. Nogahon masjidga kiraverishda
birimiz ong tomondan, ikkinchimiz chap
lashni menga topshirdi, deb gumon qildim.
Men: Ey Abu Abdurahmon (yani, Abdulloh
, deb ularning bir nechta
adar Allohning ilmidan
bolmagan, Alloh ham
narsalarni sodir bolganidan keyin biladi,
shunday soz aytuvchi kishilarga yoliqsang,
mening ulardan va ularning mendan yiroq
Abdulloh ibn Umar qasam ichib aytadiki:
Agar ana shunday sozni aytuvchilardan birini
ng Uhud togi miqdoricha tillasi bolib, uni
infoq qilsa ham, to qadarga (yani, Allohning
iymon keltirmagunicha Alloh uning sadaqasini
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
, faqir podachi-choponlar imoratni (kim
ozarga) baland qilib qurishlarini korishing
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
Lekin rivoyatlarida Agar chori oz xojay
96/5. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
zni soranglar, deganlarida, sahobalar
sorashdan hayiqishdi. Shunda bir kishi ke
lib, u zotning tizzalari yaqinida (yani,
li, Islom nima? dedi. Rasululloh sollallohu
alayhi vasallam: Allohga biror narsani sherik
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
sozlayotgan bolsa, najot topibdi, dedilar.
otalaridan qilgan yuqoridagi
rivoyat takror kelgan. Lekin
siga qasamki, agar rost sozlayotgan
agar rost sozlayotgan bolsa, jannatga
Rasululloh sollallohu alayhi vasallamnin
a aylanib qolganidek, sozlashganda qasam
bilan gapirish edi.)
3-bob Islom arkonlarini sorash xususida
alayhi vasallamdan (zaruratsiz har xil) nars
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
4-bob Jannatga kirishga sabab boluv
chi iymon hamda buyurilgan narsani
mahkam tutgan kishinin
99/1. Abu Ayub roziyallohu anhudan rivoya
jilovini) ushlaganicha: Ey Allohning rasuli (yoki ey Muhammad), jannatga
yaqinlashtirib, dozaxdan uzoqlashtiradigan
amal haqida menga xabar bering, dedi.
qarab: Haqiqatda (foydali savol berishga) mu
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
a qasamki, bunga biror narsani ziyoda
qilmayman, dedi.
5-bob Islom arkonlari va buyuk asoslar xususida
t qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
gan: 1. Allohning tavhidi. 2. Namozni qoim
qilish. 3. Zakot berish. 4. Ramazon oyi rozas
ini tutish. 5. Haj qilish, deb aytganlar. Bir
keyin ramazon oyi rozasi emasmi? deb
soraganida, roviy: Ioq! Men Rasululloh
yani avval ramazon oyi rozasi, keyin haj
amali, degan tartibda eshitganman, dedi.
t qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
kufr keltirish. 2. Namozni qoim qilish. 3.
rozasini tutish, dedilar.
106/3. Abdulloh aytdilar: Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: Islom besh narsa
zga iloh yoq va Muhammad Uning bandasi va
rasuli, deb guvohlik berish. 2. Namozni qoim
zasini tutish, dedilar.
107/4. Tovus roziyallohu anhudan rivoyat q
ilinadi. Bir kishi Abdulloh ibn Umarga:
Gazot qilmaysizmi? deganida, u zot: M
en Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan
eshitganman, (u zot): Albatta Islom besh
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
iluvchi sharoblar tayyorlangan. Bu idishlar
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
toxtagandan keyin ichasizlar, siz yoki osh
a ichganlarning birortasi mast bolganidan
jiyani boyniga qilich urib qoyishi mumk
in, dedilar. Qavmdagi bir kishiga xuddi
shunday jarohat yetgan edi. U kishi aytadi
: Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan
Keyin: Ey Allohning rasuli! Unda qanaqa
idishda ichaylik? desam, Rasululloh solla
llohu alayhi vasallam: Ogzi mahkamlab
ilar. Shunda ular: Ey Allohning rasuli,
yerlarimizda kalamush kop. Birorta ham te
ri idish butun qolmaydi, deyishganida,
ham, agar kalamush yesa ham, osha teri
idishda ichinglar, deb Ashaj Abdulqaysga:
Senda ikki xislat bor, u xislatni Alloh va
Uning rasuli yaxshi koradi. Osha xislat halim
Bu yerda yuqoridagi hadis takror kelgan.
111/4. Abu Said al-Xudriy xabar berishlarich
alayhi vasallam huzurlariga kelib: Ey Allohni
ng nabiyi! Alloh bizni sizga fido qilsin
(yani, sizni yomonliklardan saqlasin), biz
llohning nabiyi! Alloh bizni sizga fido qilsin
xtadan oyib ishlangan idishni bilasizmi?
ortasi teshib olinadi. Bundan tashqari sizl
ar qurigan oshqovoq idishi va xurmachalarda
tayyorlab
ichmanglar.
bilan boglanadigan (teridan ishlangan
meshlar)da ichinglar, deb aytdilar.
Ikki shahodat kalimasi hamda Islom
(Yamanga) yuborayotib: Sen kitob ahli bo
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
Odamlar La ilaha illalloh Muhammadu
namozni koim qilmagunicha, zakot
sollallohu alayhi
vasallam olib kelgan risolatning barc
(karshi) urush kilishga bu
yurish. Kim shu narsalarga
boyin egsa, oz joni va
emas.) Uning botini esa Allohga havola
shiorlarini inkor qilganlarga
urush elon qilish va im
omning Islom rasm-rusm,
114/1. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
ular bilan urushishga buyurildim. Agar uni ba
saqlashibdi. Lekin Uning haqqida (yani, ha
d va qasoslarda) bunday emas. Ularning
hisoblari (yani, botinlari)
a aytilishicha, Rasululloh sollallohu alayhi
boshqa ibodat qilinadigan narsaga kufr
keltirsa, uning moli va qoniga tegish ha
Bu yerda yuqoridagi hadis takror kelgan.
ekan, olimi yaqinl
Islomni qabul qilishi durust ekaniga da
lil hamda mushriklarga istigfor joiz,
deyilgan gapning nasx qilingani va ki
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
nozil qildi: (Ey Muhammad alayhissalom),
kishilarni hidoyat qilur (Qasos surasi, 56-oyat).
Kim tavhid aqidasiga binoan vafot
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
sherigi ham yoq. Albatta Muhammad Allo
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
130/8. Abu Hurayra roziyallohu anhudan ri
voyat qilinadi. Biz Rasululloh sollallohu
alayhi vasallam bilan otirgan edik. Bi
z bilan Abu Bakr roziyallohu anhu, Umar
roziyallohu anhu va bir necha sahobalar
tdilar. Biz bir-birimizdan judo bolib
qolarmikinmiz, deb xavfsiradik. Qorqib ornim
izdan turdik. Men birinchi bolib qorqdim.
chiqdim. Yura-yura ansoriylardan birining
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
bersang, unga suyanib, (amal qilmay qoyis
hadi), dedilar. (Avvaliga Muoz roziyallohu
anhu xabar bermay yurdilar.) Lekin olimlari
132/10. Mahmud ibn Rabiy roziyallohu anhu
dan rivoyat qilinadi. Madinaga borgach,
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
ilaha illalloh bolsa, eng pasti odamlar yuradi
gan yoldan ozor beruvchi narsalarni olib
tashlashdir. Hayo ham osha iymon bolaklaridan biridir, dedilar.
vasallam bir kishining birodariga hayo haqida
vaz qilayotganini eshitdilar. (Yani: Juda
qattiq hayoli bolma! Uzingga qiyin boladi,
Bu yerda yuqoridagi hadis takror kelgan. Faqa
138/4. Imron ibn Husayn roziyallohu anhudan
rivoyat qilinadi. Bu zot: Rasululloh
ilishicha, hayoda viqor hamda xotirjamlik
bor, deb aytdi. Shunda Imron roziyallo
am, sen bolsang sahifangdagi narsalarni
Ichimizda Bushayr ibn Kab ham bor edi. Sh
u payt Imron: Rasululloh sollallohu alayhi
vasallam: Hayoning hammasi yaxshilik, de
Bazi kitob yoki hikmatda korganmizki, ha
yoda Alloh uchun viqorli va xotirjam bolish
nning Bushayr aytgan sozga achchiqlari
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
142/2. Abdulloh ibn Amr ibn Oss aytdilar: Bir kishi Rasululloh sollallohu alayhi
vasallamdan: Musulmonlarning qaysi biri
yaxshiroq? deb soraganida, u zot:
boluvchi kishi yaxshiroqdir, dedilar.
143/3. Jobir roziyallohu anhudan rivoyat qilin
da bolgan kishi (haqiqiy) musulmondir,
144/4. Abu Muso roziyallohu anhudan rivoyat
qilinadi. Men: Ey Allohning rasuli!
Musulmonlar uning tili va qolidan omonda
bolgan kishi afzal, deb aytdilar.
Bu yerda yuqoridagi hadis takror kelgan,
faqat: Rasulullohdan (s.a.v.) qaysi
ganida, bolib kelgan.
bilan sifatlangan kish
145/1. Anas roziyallohu anhudan rivoyat qilin
mon halovatini topibdi: 1. Alloh va Uning rasuli boshqa
narsalardan mahbub bolsa. 2. Bir kishini Allo
kofirlikdan qutqarganidan keyin unga qayt
ishni xuddi olovga tashlanishni yomon
sa, deb aytdilar.
146/2. Anas roziyallohu anhudan rivoyat qilin
Uchta xislat borki, ular kimda bolsa, iymon la
uni kufrdan qutqarganidan keyin yana kofirli
kka qaytmogidan kora olovga tashlanishni
afzalroq deb bilsa, dedilar.
Bu yerda yuqoridagi hadis takror kelgan, le
kin kufrlikka qaytmogidan, degan soz
orniga yahudiy va nasroniylikka qaytmogidan bolib kelgan.
bolgan muhabbati ahli, farzandi, otasi
koproq bolishining shartligi hamda
bunday muhabbati bolmagan kish
ini iymonsiz deb nomlash haqida
147/1. Anas roziyallohu anhudan rivoyat qilin
Banda (Abdulvoris rivoyatlarida banda o
rniga kishi bolib kelgan) nazdida men
gunimcha u momin
148/2. Anas ibn Molik roziyallohu anhudan rivo
vasallam: Sizlardan biringiz garchi men
unga farzandidan, otasidan va odamlarning
barchasidan afzal bolmagunimcha mo
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
17-bob Kishi oziga sevimli deb bilgan ya
xshiliklarni musulmon birodariga ravo
korishi iymon xislatlariga
egaligigiga dalil ekani haqida
149/1. Anas ibn Molik roziyallohu anhudan rivo
qoshnisiga ozi uchun sevimli deb bilgan
narsani ravo kormagunicha mom
in bola olmaydi, dedilar.
150/2. Anas roziyallohu anhudan rivoyat qilin
Jonim Uning yadida bolgan Zotga qasamk
i, banda ozi uchun sevimli deb bilgan
narsasini qoshnisi yoki birodariga ham ra
vo kormagunicha mom
in bola olmaydi,
berishning haromligi haqida
151/1. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
vasallam: Qoshnisi uning yomonlikla
ridan omonda bolmagan kishi jannatga
Qoshni va mehmonni hurmat qilishga
undash, yaxshi narsalardan boshkasida
hu narsalarning barchasi iymondan
ekani haqida
152/1. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
tursin. Kim Allohga va oxirat kuniga iymo
, mehmonni hurmat qilsin, dedilar.
153/2. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
mon keltirsa, qoshnisiga ozor bermasin. Kim
mehmonni hurmat qilsin. Kimki Allohga va
, yaxshi sozlarni gapirsin
yoki jim tursin, dedilar.
154/3. Abu Shurayh al-Xuzoiy roziyallohu anhu
qilsin. Kim Allohga va oxirat kuniga iy
xshi sozlarni gapirsin yoki jim tursin,
Munkar narsalardan qaytarish iymondan
ekani, albatta iymon ziyoda bolib-
kamayishi va amri maruf, nahy
i munkarning vojibligi haqida
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
xutba aytishni birinchi bolib boshlagan ki
shi Marvondirlar. Bir kishi: Xutbadan oldin
namoz, dedi. Marvon: Bu narsa tark qilingan, dedilar. Abu Said: Bu kishi
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
160/4. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
Faxrlanish va gerdayish ot va tuyalarni
ab yuruvchi badaviylarda. Xotirjamlik va
yumshoqlik qoy boquvc
hilarda, deb aytdilar.
161/5. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
rjamlik qoy boquvchilarda,
faxrlanish va riyo ot boquvchi, ovozini bala
162/6. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
vasallam: Faxrlanish va gerdayish tuya va
badaviylarda, xotirjamlik esa qoy
Bu yerda yuqoridagi hadis takror kelgan.
163/7. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
tabiatlari muloyim, qalblari nozikdir.
Iymon yamanliklarda, hikmat yamanliklarda,
xotirjamlik qoy boquvchilarda, faxrlanish
164/8. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
kongilchan, tabiatlari nozik. Iymon
frning boshi esa mashriq tomonda, deb
Bu yerda yuqoridagi hadis takror kelgan. Le
kin kufrni boshi mashriq tomonda, degan
soz yoq. Amash yuqoridagi sanad bilan Jari
va gerdayish tuya boquvchilarda, xotirjamlik
n rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu
alayhi vasallam: Bagritoshlik va qopollik
rni yaxshi korish iymondan ekani va
bolishiga sabab bolishi haqida
166/1. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
tga kirmaysiz. Bir-biringizni yaxshi
Bu yerda yuqoridagi hadis takror kelgan,
lekin Jonim Uning yadida bolgan Zotga
ngizcha jannatga kirmaysiz
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
167/2. Tamiym ad-Doriy roziyallohu anhuda
n rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu
alayhi vasallam: Din xolislikdir, deganlarid
a, biz: Kim uchun ey Rasululloh? dedik.
Shunda Rasululloh sollallohu alayhi vasa
musulmonlar imomi hamda ommasiga, deb aytdilar.
rlarini bajarish, qaytariqlaridan qaytish.
Kitobiga xolislik - undagi narsalarga boysunib,
bolsa,
itoat qilish. Ommaga xolislik - ularga am
ru-maruf, nahyi-munkar qilish hamda
Din xolislik ekani haqida
Bu yerda yuqoridagi hadis takror kelgan.
168/1. Jarir roziyallohu anhudan rivoyat qilin
vasallamga namozni oqishga, zakotni berishga
va har bir musulmonga xolis bolishga
bayat qildim, dedilar.
rivoyat qilinadi. Bu zot: Rasululloh
sollallohu alayhi vasallamga har bir musulmonga
xolis bolishga bayat qildim, dedilar.
170/3. Jarir roziyallohu anhudan rivoyat
vasallamga quloq solish va itoat qilishga bayat
qildim. U zot: Agar qodir bolsang,
deb aytib turdilar. Va yana Jarir: Har bir
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
172/2. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
mil momin emas. Ugri ogirlik qilayotgan
oq ichayotgan paytda komil momin emas.
Bu yerda yuqoridagi hadis takror kelgan.
Munofiqning xislatlari haqida
173/1. Abdulloh ibn Amr roziyallohu anhudan
rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu
alayhi vasallam: Tort xislat borki, ular ki
shu xislatlardan birortasi bolsa, to uni ta
xislat boladi. Ular agar gapirsa, yolgon ga
piradi; ahdlashsa, xiyonat qiladi; vada bersa,
xilof qiladi; xusumatlashsa, haqdan yuz ogiradi, dedilar.
174/2. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
vasallam: Munofiqning alomati uchtadir - agar
gapirsa, yolgon gapiradi; vada bersa,
kelgan. Lekin oxirida Agar roza tutib,
namoz oqib, ozini musulmon deb davo qilsa ham sozi ziyoda qilingan.
deb aytgan kishining iymoni
t qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
vasallam: Agar kishi birodarini kofir desa, bu
soz ikkovlaridan biriga qaytadi, dedilar.
t qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
vasallam: Qaysi bir kishi birodariga Ey kofi
r deb aytsa, ikkovlaridan biriga qaytadi.
dir). Bordi-yu, aytgan sozi osha kishida
bolmasa, aytuvchining oziga qaytadi, dedilar.
177/3. Abu Zarr roziyallohu anhudan rivoyat
qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
gan narsani meniki, deb davo qilsa, biz
n tanlab qoysin. Kim biror kishini kofir
yoki Allohning dushmani deb aytsa, osha
aytgan soz u kishida mavjud bolmasa,
aytuvchining oziga qaytadi, dedilar.
Bila turib otasini tan olma
178/1. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
179/2. Abu Usmon roziyallohu anhudan rivo
Sufyonni otam deb) davo qilganida (onasi
bir bolgan) Abu Bakraga yoliqib: Bu nima
turib otasidan boshqa kishini otam, deb
davo qilsa, jannat unga haromdir, deb
aytganlarini quloqlarim bilan eshitgan
man, deganlar, deb aytsam, Abu Bakra
roziyallohu anhu: Men ham shuni Rasu
lulloh sollallohu alayhi vasallamdan
eshitganman, dedilar.
olgan, sozi ziyoda qilingan.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning
Musulmonni sokish
fosiqlik, uni katl
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
Nasabda hakorat kilish va olganga
dod-voylab yiglashda kufr kalimasini
183/1. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
vasallam: Insonlar orasida ikki sifat borki, ul
ar kufrdir: nasabni haqorat qilish; olikka
Xojasi izmidan qochib ketgan qu
lning kofir deb atalgani haqida
184/1. Jarir roziyallohu anhudan rivoyat
eshitganlar: Qaysi bir qul oz xojasi izmida
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
189/3. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
vasallam: Alloh taolo osmondan barakasini
sababli kofir boladi. Chunki Alloh taolo ularga
yomgir tushirsa, ular yulduzdagi u yoki
bu sababli yomgir yogdi, deb aytishadi, dedi
mgir yogdi bolib kelgan.
190/4. Ibn Abbos roziyallohu anhudan rivoya
t qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
vasallam zamonlarida odamlarga yomgir yo
hi va bazilar kofir bolishdi, dedilar.
Yulduzdagi u yoki bu narsa ozgarishi
sababli yomgir yogdi, deyishdi.
Keyin quyidagi oyat nozil boldi: Men yuld
uzlarning botar joylariga qasam ichurmanki,
(hattoki) sizlar (Quronni) yolgon, deyi
Ansorlarni (Alloh ulardan rozi bol
sin) yaxshi korish iymon va uning
alomatlaridandir. Ularni yomon korish
munofiklik alomatiga dalil ekani haqida
191/1. Anas roziyallohu anhudan rivoyat qilin
Ansorlarni yomon korish - munofiqlik alom
192/2. Anas roziyallohu anhudan rivoyat qilin
Ansorlarni yaxshi korish - iy
mon alomati, ularni yomon korish munofiqlik alomatidir,
ansorlar haqida gapirib: Ularni faqat momin
yaxshi koradi. Ularni faqat munofiqlargina
yomon koradilar. Kim ansorlarni yaxshi ko
Shoba roziyallohu anhu Adiyga: Bu hadisni
Barrodan eshitdingmi? deganlarida, Adiy:
194/4. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
ltirgan kishi ansorlarni yomon kormaydi,
Bu yerda Abu Said roziyallohu anhudan ri
195/5. Zirr roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Ali roziyallohu anhu:
omi paygambar (Muhammad
alayhissalom)dan ahd bor. U ham bolsa me
ni faqat momin yaxshi korib, munofiq
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
Toat noqis bolishi bilan iymonning noqi
s bolishi hamda kufr kalimasini Allohga
kufr keltirishdan boshqa narsalar
da, yani nematga
va huquqlarda
ishlatilishining bayoni
196/1. Ibn Umar roziyshshohu anhudan rivo
vasallam: Ey ayollar jamoasi, sadaqa beringlar va istigfor aytishni kopaytiringlar.
Chunki dozax ahlining kopchiligini siz,
ayollardan tashkil topganini kordim,
deganlarida, bir oqila ayol: Nima uchun dozax
topgan? dedi. Rasululloh soll
allohu alayhi vasallam: Lanatni kop aytasizlar va
, dedilar. Haligi ayol: Aqli va dini noqis
deganingiz nima? deb soragan edi, Ra
ni noqisligidir, dedilar.
Bu yerda yuqoridagi hadis takror kelgan.
Namozni tark kilgan kishiga kufr
kalimasining ishlatilishi haqida
197/1. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
vasallam: Qachonki, odam bolasi sajda (oya
ti)ni oqib (darhol) sajda qilganida shayton
yiglab uzoqlashadi va unga voy bolsin, deb aytadi, dedilar.
Abu Kuraybning rivoyatlarida Menga vo
y bolsin! Odam bolasi sajda qilishga
buyurilganida sajda qildi va unga jannat berild
i. Men esa bosh tortdim va menga dozax
Osiylik qilganim uchun menga do
zax berildi bolib kelgan.
198/2. Jobir roziyallohu anhudan rivoyat qilin
Bu yerda yuqoridagi hadis takror kelgan.
Alloh taologa iymon keltirish ama
llarning eng afzali ekani haqida
199/1. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
qaysi? deb soralganida, u zo
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
Muhammad ibn Jafarning rivoyatlarida esa A
200/2. Abu Zarr roziyallohu anhudan rivoyat
qilinadi. Men: Ey Allohning rasuli,
amallarning qaysi biri afzalroq? desam, u zo
jihod qilish, dedilar. Men: Qaysi qulni ozod
qilish afzalroq? deganimda, u zot: Egasi
nazdida yaxshi bolganini hamda narxi qimma
tini, dedilar. Men: Agar buni qila
olmasam-chi? desam, u zot: Hunarmandga
taminlagin, dedilar. Men: Ey Allohning
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
ilinadi. Bir kishi: Ey Allohning rasuli,
Alloh huzuridagi eng ulkan gunoh qaysi? degani
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
Kibrning haromligi
211/1. Abdulloh ibn Masud roziyallohu anhudan
rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu
alayhi vasallam: Kimning qalbida zarra misq
yaxshi kiyim va yaxshi poyafzal kiyishni
dimi?) deganida, u zot: (Yoq, bu amali
rkamlikni yaxshi koradi. Aslida kibr haq
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
topish uchun shunday qildi, desam, u zot:
(U) La ilaha illalloh, deganidan keyin
ham oldirdingmi? deb aytaverganlaridan me
n: Qaniydi, bu kundan oldin musulmon
rivoyat qilinadi. Jundub ibn Abdulloh al-
Bajamiy Ibn Zubayrning fitnalari vaqtida Asa
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
226/1. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
vasallam: Kim bizga qurol kotarsa va bi
zni aldasa, biz (ning yolimiz)dan emas,
227/2. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
joydan ota turib, unga qollarini tiqqan
edilar, qollari nam boldi. Keyin: Ey galla
egasi, bu nimasi? desalar, u: Ey Allohning
rasuli, yomgir tegibdi, dedi. Shunda u zot:
tepasiga qilib qoymaysanmi? Kim aldasa, mening (yolimdan) emas, deb aytdilar.
Johiliyatdagi kabi yuzga urib, yokalarni
yirtib, oliklarga yiglashning haromligi
qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
vasallam: Kim johiliyatdagi kabi yuziga urib,
chontaklarini yirtib oliklarga yiglasa, biz
(ning yolimiz)dan emas, dedilar.
Bu yerda yuqoridagi hadis takror kelgan.
hu anhudan rivoyat qilinadi. Abu Muso
roziyallohu anhu qattiq bemor bolib hushlari
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
roziyallohu anhu: Rasululloh sollallo
hu alayhi vasallamdan eshitganman,
llohu anhudan rivoyat qilinadi.
Biz Huzayfa roziyallohu
anhu bilan birga masjidda otirgan edik. Bir ki
shi kelib bizning oldimizda otirdi. Huzayfa
roziyallohu anhuga Mana shu kishi sultonlarg
a har xil narsalarni tashib boruvchidir,
deb aytilganida, Huzayfa roziyallohu anhu un
ga ataylab eshittirish maqsadida: Men
anman, u zot: Soz tashib chaqimchilik
qiluvchilar jannatga kirmaydi,
deganlar, deb aytdilar.
Izorini uzaytiruvchilar, bergan narsas
ini minnat kiluvchila
bilan sotuvchilarning amali mutlaq haro
m ekani hamda kiyomat kuni uch toifa
kishiga Alloh taolo sozlamasdan, na
zar tashlamasdan, poklamasdan alamli
234/1. Abu Zarr roziyallohu anhudan rivoyat
qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
ularni oqlamaydi. Hamda ular uchun alamli
aytdilar. Shunda Abu Zarr roziyallohu anhu:
Hasrat-nadomatda qolgurlar, ular kim
hi vasallam: Kiyimlarini mutakabbirlik
uchun uzun qilib kiyuvchilar, minnat qiluvc
235/2. Abu Zarr roziyallohu anhudan rivoyat
qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
qiyomat kuni ularga
bergan narsasini minnat qiluvchi, yolgon qa
(ishtonini) uzun qilib kiyuvchilar, dedilar.
ularga sozlamaydi, qaramaydi va ularni
oqlamaydi hamda ular uchun alamli azob
bordir, degan jumlani ziyoda qilganlar.
236/3. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
qiyomat kuni ular bilan sozlashmaydi va
poklamaydi. (Abu Muoviya: Ularga qarama
ydi ham, deganlar.) Hamda ular uchun
alamli azob bordir. (Ular): 1. Zinokor qari
ya. 2. Yolgonchi podshoh. 3. Kambagal
237/4. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
vasallam: Uch toifa kishi borki, qiyomat kuni
poklamaydi. Hamda ular uchun alamli azob bordir
ortiqcha suvi bolsa-yu, uni yolovchilarga be
Alloh nomi bilan qasam ichib, bir narsa so
tsa va shuncha-shunchaga olganman, desa va
oluvchi sotuvchining gapini tasdiqlasa, vaholank
imomga mol-dunyoga erishish niyatida bay
mol-dunyodan berib
a, vafo qilmaydigan bolsa, dedilar.
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
Bu yerda yuqoridagi hadis takror kelgan, fa
qat Jarir roziyallohu anhuning rivoyatlarida
Kishi boshqa bir kishi bilan baho
lashsa jumlasi ziyoda bolgan.
238/5. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoya
t qilinadi. (Roviy: Bu hadisni marfu deb
bilaman, dedilar.) Rasululloh sollallohu alayhi
taolo ularga sozlashmaydi, qaramaydi hamd
a ular uchun alamli azob bordir. (Ulardan
biri) bir kishi asr namozidan keyin bir musulm
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
ilar: Haybar kuni Rasululloh sollallohu
shahid, deyishdi, hatto bir kishining oldi
dan otayotib: U ham shahid, deyishdi.
Shunda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam:
da kordim. Chunki u
hoponga oxshash jundan tikilgan kiyim)ga
xiyonat qilgan, dedilar. So
b! Odamlar oldiga borib,
lgin, dedilar. Men chiqib: Ogoh boling!
Jannatga faqat mominlargina kirishadi, deb qichqirdim.
248/2. Abu Hurayra roziyallohu anhudan ri
voyat qilinadi. Biz Rasululloh sollallohu
alayhi vasallam bilan birga Ha
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
250/1. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
vasallam: Albatta Alloh taolo Yaman tomondan bir shamol yuboradiki, u shamol
ipakdan ham mayin bolib, qalbida hantal
urugi (yoki zarra) miqdoricha iymoni bor
kishining jonini oladi, dedilar. Abu Alqama
Fitnalar zohir bolishidan oldin am
251/1. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
vasallam: Amallarni qilib qolishga zulumat ke
chaning parchasi kabi fitnalar kelishidan
(oldin) shoshilinglar. Chunki oshanda kishi mom
in bolib tong ottiradi-da, kofir bolib
kechlatadi yoki momin bolib kechlatib kofir
bolib tong ottiradi. Dinini dunyoning ozgina
moliga sotib yuboradi, dedilar.
Momin kishining amali habata
252/2. Anas ibn Molik roziyallohu anhudan rivoya
t qilinadi. Ey mominlar, ovozlaringizni
irigacha nozil bolganida Sobit ibn Qays
ekanman, dedilar va keyincha Rasululloh
sollallohu alayhi vasallamdan ozlarini panada
vasallam Sad ibn Muozdan: Ey Abu Amr (yani
, Sad), Sobitga nima boldi, u kasalmi?
deb sorasalar, Sad: U yuribdi, hech qana
qa kasali yoq, dedilar. Sad Sobitning
vasallam sozlarini aytganlarida, Sobit
roziyallohu anhu: Mana bu oyat nozil bo
libdi. Bilasizlarki, men Rasululloh sollallohu
landingizman. Shuning uchun men dozax
kelgan, lekin Sad ibn Muoz zikr qilinmagan
va yana Oldimizda jannat ahlidan bolgan ki
t qilinadi. Bir necha odam Rasululloh
sollallohu alayhi vasallamga: Ey Allohning rasu
li! Bizlar johiliyatda bajargan amallarimiz
sababli jazoga tortilamizmi? deyishganida,
Islomga kirganidan keyin chir
yomon amallarni qilaversa, johiliyatdagi va
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
qilinadi. Biz: Ey Allohning rasuli!
Johiliyatda qilgan amallarimiz sababli jazo
ga tortilamizmi? deganimizda, Rasululloh
Bu yerda yuqoridagi hadis takror kelgan.
Islomga kirish, haj va hijrat ozidan
oldingi (amallarni) yoqka chiqarishi
255/1. Ibn Shamosadan (r.a.) ri
n Ossning (r.a.) huzurlariga
llallohu alayhi vasallam siz haqingizda unday
va bunday bashorat qilmaganlarmi? deganlar
iz La ilaha illallohu va anna Muhammadan
Rasululohdir. Mening hayotim uch qismga bolinadi. Birinchisi: Men Rasululloh sollallohu
alayhi vasallamni hammadan koproq yomon
korar edim. Eng orzu qilgan narsam,
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
ntasini) qilsa, uqubatga duchor bolur
(Furqon surasi, 68-oyat); (Ey Muhammad alayhissalom), Mening (turli gunoh-
yat qilgan bandalarimga ayting: Allohning
rahmat-marhamatidan noumid bolma
ngiz (Zumar surasi, 53-oyat).
Musulmon bolganidan keyin kofir
holatidagi amalining hukmi haqida
257/1. Hakim ibn Hizom roziyallohu anhudan
sollallohu alayhi vasallamga: Bazi ishlar bo
rki, johiliyatda unga amal qilar edim. Usha
ishlarimda savob bormi? deganida, Rasulullo
ytingda ham boqiy qoladi, dedilar. Usha
258/2. Hakim ibn Hizom roziyallohu anhudan
sollallohu alayhi vasallamga: Ey Allohning rasu
paytingda ham boqiy qoladi, dedilar.
259/3. Hakim ibn Hizom roziyallohu anhudan
rasuli! Johiliyatda bazi narsalar qilardim,
desam, (Hishom: Bazi yaxshi amallar,
dedilar. Shunda men: Alloh nomiga
qasamki, johiliyatda qilgan narsalarimni ta
shlamayman, Islomdalik paytimda ham xuddi
oshanday amal qilaman, dedim.
260/4. Hakim ibn Hizom roziyallohu anhudan ri
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
Alloh hech kimni tokatidan tashqari
narsaga taklif etmasligi haqida
262/1. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
vasallamga: Samovot va yerdagi bor nars
a Allohnikidir. Ichingizdagi narsani xoh
oshkor qiling, xoh yashiring, Alloh sizlarni
osha narsa bilan hisob-kitob qiladi va Uzi
istagan kishini magfirat qilib, Uzi istaga
n kishini azoblaydi. Alloh hamma narsaga
vasallamning oldilariga borib, chokkalab
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
gapirgan yoki qalbida tukkanining
gunohini kechirgani haqida
264/1. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
gapirmasalar ski amal qilmasalar, gunohidan otib yuborgandir, dsdilar.
kki marta takror qilgan.
Banda agar biror yaxshilikni kasd qilsa,
biror yomonlikni kasd qilsa, unga yo
monlik qildi, deb yozilmasligi haqida
265/1. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
am biror yomonlikni qasd qilsa, uni
yozmanglar, deydi. Agar osh
i. Agar unga amal qilsa, onta yaxshilik,
266/2. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
vasallam aytdilar: Alloh taolo: Agar bandam
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
yu, lekin unga amal qilmasa, unga hech nars
269/5. Ibn Abbos roziyallohu anhudan rivoya
t qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
vasallam Rabbilari taboraka va taolodan q
ilgan rivoyatlarida: Albatta Alloh taolo
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
275/6. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
a bardavom bolishadi, hatto Alloh bizni
yaratgan, unda Allohni kim yaratgan? deb ay
tishadi, dedilar. Abu Hurayra roziyallohu
anhu bir kishining qolini ushlab: Alloh va
Uning rasuli rost aytgan. Haqiqatda mendan
bu haqda ikki kishi soragan edi, bunisi uchi
nchisidir yoki bir kishi soragan edi, bunisi
Bu yerda yuqoridagi hadis takror kelgan,
lekin sanadda Rasululloh sollallohu alayhi
276/7. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
vasallam menga: Ey Abu Hurayra! Sendan
tishadi, dedilar. Nogahon men masjidda
y Abu Hurayra! Bu Allohdir, unda Allohni kim
yaratgan? deb sorashdi. Shunda men kaft
Turinglar, turinglar, xalilim (Rasululloh sollallohu alayhi vasallam) rost gapirgan
ekanlar, dedim.
277/8. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
yaratgan, unda Allohni kim yaratgan? deyishadi, dedilar.
278/9. Anas ibn Molik roziyallohu anhudan rivo
ummatingiz unday, bunday, deb aytishda
lq qilgan, unda Allohni kim xalq qilgan?
deb aytishadi, dedi.
Bu yerda yuqoridagi hadis takror kelgan, le
kin Alloh: Albatta ummatingiz..., deb
aytgan sozi zikr qilinmagan.
61-bob Musulmonning haqqini yolgon
qasam bilan tortib olgan kishiga
279/1. Abu Umoma roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
qasam bilan tortib olsa, Alloh taolo unga
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
roziyallohu anhu: Abu Abdurahmon rost gapi
ribdi. Bu narsa men haqimda nozil bolgan.
sollallohu alayhi vasallam huzurlariga borsam
dedilar. Men: Ioq, dedim. U zot: Xusum
Unday bolsa, qasam ichadi, dedim. Rasu
Kim musulmon kishining molini tortib o
qasamida fojirlik bolsa, Allohga Uni gazab
lantirgan holda yoliqadi, deb aytganlarida
quyidagi oyat nozil boldi: Allohga berg
qimmatga sotib yuboradigan kims
nadi. Bu zot: Kim
uchun qasam ichsa, qasamida fojirlik (gunoh)
bolsa, Allohga Uni gazablantirgan holda
yoliqadi, deb keyin yuqoridagi hadisda aytilg
ldim. Bu haqda Rasulu
u zot: Sen guvoh olib kel yoki u qasam
282/4. Ibn Masud roziyallohu anhudan rivo
vasallam: Kim haqsiz musulmon kishining
moliga (ega bolish uchun) qasam ichsa,
Allohga Uni gazablantirgan holda yoliqadi, dedilar.
Abdulloh roziyallohu anhu: Keyin Rasululloh
sollallohu alayhi vasallam uning tasdigi
uchun Allohning kitobidan quyidagi oyatni oqidilar: Allohga bergan ahd-paymon va
qasamlarini ozgina qiymatga sotib yuboradi
283/5. Voil ibn Hujr otalaridan qilgan rivoyatl
arida hazramavtlik kishi va kindalik boshqa
huzurlariga kelishdi. Hazramavtlik kishi:
dehqonchilik qilaman. Bu yerda uning haqqi
isbot bormi? degan edilar, u: Ioq, dedi
hgan narsasiga ahamiyat
ahamiyati yoq, faqat qasami kerak, xolos,
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
62-bob Birovning molini tortib olishni qa
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
qilmasa va nasihat qilmasa, ular bilan bi
eshitdim, dedilar.
64-bob Bazi qalblardan iymon va omonat
kotarilib, unda fitna sodir bolishi
t qshshnadi. Rasululloh sollallohu alayhi
kordim. Ikkinchisini (qachon bolar ekan,
deb) kutib turibman. Avvalgisi iymon kishila
r qalbining tubiga tushadi. Keyin Quron
tushadi. Ular Quron va sunna
Odam biroz uxlaganida, uning qalbidan iymon
yana biroz uxlasa, uning qalbidan iymon kotar
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
Abu Xolid roziyallohu anhu Sad roziyallo
hu anhuga: Ey Abu Molik! Hadis matnidagi
Ma asvadu murboddan jumlasi nima? deganlarida, u zot: Qora ichidagi qattiq
oqlik, dedilar. Va Al-Kavzu muhajjiyan ni
ma? desalar, u zot: Agdarilgan koza,
Bu yerda yuqoridagi hadis ikki marta takror kelgan.
ndi va tez kunlarda garib holatiga
kaytadi. Albatta u ikki (Makka ila
Madinadagi) masjidga qaytishi haqida
292/1. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
va tez kunlarda qanday garib bolib
boshlangan bolsa, osha gariblik holatiga
qaytadi. (Ushandagi) gariblarga muncha ham
t qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
vasallam: Albatta Islom garib holatda boshla
ndi va tez kunlarda qanday garib bolib
boshlangan bolsa, osha gariblik holatiga qa
ytadi. Albatta u ikki (Makka va Madinadagi)
masjidga qaytadi, xuddi ilon o
294/3. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
vasallam: Albatta iymon xuddi ilon iniga qaytgani kabi Madinaga qaytadi, dedilar.
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
xoslab aytilgan. Bir ming besh yuz, deyish
bilan atroflardagi musulmonlar ham nazarda
tutilgan).
68-bob Iymoni zaif kishinin
g (iymonidan qaytishidan)
kilish hamda qatiy dalil bolmaganida
iymonni qatiylashti
298/1. Omir ibn Sad roziyallohu anhuning
otalari Sad ibn Abu Vaqqosdan qilgan
rivoyatlarida aytilishicha, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam
qildilar.
Ey Allohning rasuli! Falonchiga ham u
taqsimotdan bering,
chunki u momindir,
dedim. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam:
Balki u musulmondir, dedilar. Men: U
momindir, deb uch marta aytdim. Rasulu
lloh sollallohu alayhi vasallam ham menga:
bu kishi menga sen aytayotgan kishidan
yaxshiroqdir. Chunki Alloh uni dozaxga
solishidan qorqib afzal kordim, dedilar.
(Yani, Men beradigan kishimning iymoni
zaif, agar unga tavqsimotdan bermasam, u kofi
r bolib, Alloh uni dozaxga tashlashidan
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
qilishda) kuchli bir suyanchiqqa tayandilar.
uzoq turganimda chaqirib ke
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
, ularning ajrlari ikki marta beriladi. Bir
mon keltirsa-da, keyin Rasululloh sollallohu
alayhi vasallamni topib, u zotga iymon keltirib
, ergashib tasdiqlasa, unga ikki ajr bor. Bir
qul xizmatkor Allohning haqqi, keyin sayyidi
ning haqqini ado qilsa, unga ham ikki ajr
bor. Bir kishining chorisi bolsa-da, unga
chiroyli odob bersa,
songra uni oz nikohiga olsa, bu kishiga ha
m ikki ajr bor, dedilar. Bu hadisni (shak-
shubhasiz) ol, dedilar. Bu kishi undan-da ki
Madinagacha borar edi.
Bu yerda yuqoridagi hadis takror kelgan.
71-bob Iso ibn Maryam Paygambarimiz Muhammad alayhissalomning
304/1. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
vasallam: Mening jonim Uning yadida bolga
n Zotga qasam, yaqin kunlarda sizlarga
un tushib, xochni sindiradilar, chochqani
oldiradilar, jizyani amaldan qo
mol-dunyoga baraka yogilib, hattoki (undan be
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
bering, desa, Iso alayhissalom: Yoq! A
lloh bu ummatga karam qilgani uchun bazingiz
bazingizga amirdirsiz, deydilar, dedilar.
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
vasallamga vahiyning boshlanishi
314/1. Oisha roziyallohu anhodan rivoyat qilin
alayhi vasallamga birinchi boshlangan vahiy
uyqudagi haqqoniy tush edi. Agar tush
koradigan bolsalar, tongdagi ziyo kabi ko
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
alayhissalom turibdilar. U zot meni olqishlab,
men bilan ikkinchi osmonga kotarilib, (eshik
) ochilishini talab qildilar. Shunda: Sen
dedilar. Sen bilan kim birga? deyilgan
edi, u zot: Muhammad sollallohu alayhi vasall
am birga, dedilar. U paygambar qilib
yuborildimi? deyilgan edi, Jabroil alayhi
ssalom: Ha, Paygambar qilib yuborildi,
edi, ikki xolavachcha - Iso ibn Maryam va
ribman. Ikkovlari meni olqishlab, yaxshilik
lom men bilan uchinchi osmonga kotarilib,
(eshik) ochilishini talab qildilar. Shunda:
Sen kimsan? deyilgan edi, u zot:
Jabroilman, dedilar. Sen bilan kim bi
rga? deyilgan edi, u zot: Muhammad
sollallohu alayhi vasallam birga, dedilar. U
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
qarasa, kuladi, chap tomoniga qarasa, yigla
ydi, dedilar. Songra Jabroil alayhissalom
chiqdilar va u osmon soqchisiga: Ochgin,
dedilar. Osmon soqchisi dunyo osmoni soqc
hu anhu zikr qilishlaricha, Rasululloh sollallohu
barchalarini uchratdilar. Lekin makonlari qa
Ammo Odam alayhissalomni dunyo osmonida,
Ibrohim alayhissalomni oltinchi osmonda
uchratdilar. Qachonki, Jabroil alayhissalom
va Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Idris
alayhissalomning oldilaridan otishganida, u
alayhissalom: Bu Idris, dedilar. Keyin Muso alayhissalom oldilaridan otganimizda u
zot: Solih paygambar va solih birodar
desam, Jabroil alayhissalom: Bu Musodir
oldilaridan otsak, Solih paygambar va solih
birodar xush kelibdilar, dedilar. Men: Bu
lih paygambar va solih kishi ogli xush
kelibdilar, dedilar. Men: Bu kim? desam,
dedilar.
Ibn Abbos va Abu Habba al-Ansoriy roziya
llohu anhumodan rivoyat
ndlab, bir tekis yerga kotarildim. Va u
yerda farishtalar (Allohning taqdir-qazosi va
ovozini eshitdim, dedilar.
odan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu
alayhi vasallam aytdilar: Alloh ummatimga e
llik mahal namoz oqishni farz qildi. Men
animda, u zot: Rabbingiz ummatingizga
nimani farz qildi? dedilar. Men: Ellik mahal namozni, dedim. U zot: Rabbingiz
huzuriga qayting, chunki ummatingiz bung
a toqat qila olmaydi, dedilar. Rabbim
b yubordi. Muso alayhissalom huzurlariga
qaytib, buning xabarini bersam, u zot: Ra
bbingiz huzuriga qayting, chunki ummatingiz
halga otadi. Mening huzurimda soz
huzurlariga
Rabbingiz huzuriga qayting, dedilar. Men:
Rabimdan (borish xususida) hayo qildim,
dedim. Songra Jabroil alayhissalom bilan
oga bordim. U yerni
ranglar orab olibdi, uning nimaligini
gavhardan gumbaz bor bolib, tu
lik ibn Sasaadan qilgan rivoyatda
m: Bir payt uyqu bilan uygoqlik orasida
yotgan uchinchi bir kishining sozlarini
eshitdim. Usha kishi huzuriga olib kelindim.
Tillodan bolgan bir togora keltirildi. Unda
pastki qismigacha yorib, qalbimni chiqarib,
iymon bilan toldirib orniga qaytarib qoyishd
, xachirdan pastroq edi. Qadamini tashlasa,
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
325/9. Ibn Abbos roziyallohu anhudan rivoya
t qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
vasallam Azraq vodiysidan otayotib: Bu qa
h sollallohu alayhi vasallam: Men Muso
holda kormoqdaman. U zotning Allohga
n narsalari bor edi, dedilar.
Songra Harsho dovoniga kelib: Bu qaysi
dovon? degan edilar, Harsho dovoni,
deyishdi. Shunda Rasululloh sollallohu alayhi
vasallam: Yunus ibn Matto alayhissalomni
semiz qizil tuya ustida korgandekman. U
zotning ustlarida jundan ishlangan jubba
(chopon) bor, tuyalarining tizgini esa ka
nopdan edi. U zot esa talbiya aytardilar,
326/10. Ibn Abbos roziyallohu anhudan rivoyat
vasallam bilan birga Makka va Madina oraligi
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
yoliqdim, deb u zotni quyidagicha tariflad
rangga moyil bolib, hammomdan yangi
alayhissalomni kordim. Men u zotning zurri
yotlari ichidagi eng oxshashiman. Bas,
ikkinchisida xamr (aroq) bor edi. Menga:
Qaysi birini xohlasangiz, oling, deyildi. Men sutni olib ichgan edim, (Jabroil
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
i jingalak, kozi gilay, goyoki (osha gilay
ular: (Bu) Dajjol, deyishdi. U xuddi Ibn Qatonga oxshar edi, deb aytdilar.
335/6. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
a korsatildi. Quraysh esa mendan Baytul-
maqdisga qilingan tungi sayohat haqida va Baytul-maqdisning ozi haqida bazi
botdimki, hech bunaqa bolmagan edim. Bas,
uchun meni kotardi va ularga bu haqda xa
bar berdim. Va yana paygambarlar jamoasini
goyoki Shanua qabilasidagi kishilarga
oxshardilar. Va yana Iso ibn Maryam
namoz oqiyotgan edilar. U zot Urva ibn
Ibrohim alayhissalomni kordim. U zot tik
turib namoz oqirdilar. U zot birodaringizga
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
kinchi bor kordi sozi haqida
340/1. Abu Hurayra roziyallohu anhu Darvoqe
, uni ikkinchi bor kordi oyati haqida
341/2. Ibn Abbos roziyallohu anhu: Rasulullo
arning) kongli korgan narsasini inkor
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
345/6. Masruq roziyallohu anhudan rivoya
t qilinadi: Oisha roziyallohu anhodan
roziyallohu anho: Subhonalloh (taajjublanga
nda shunday deyiladi)! Aytgan sozingdan
sochim tikka boldi..., dedilar, deb yuqo
346/7. Masruq roziyallohu anhudan rivoyat qili
nadi. Oisha roziyallohu anhodan: (Siz)
Songra yaqinlashib pastladi. Bas, ikki ka
mon oqi masofasida yo undan-da, yaqinroq
bolib, Oz bandasiga tushirgan vahiyni ke
sorasam, Oisha roziyallohu anho: Albatta u Ja
u alayhi vasallamning Nurni qaerdan korayin?
yoki Nurni kordim,
degan sozlari haqida
347/1. Abu Zarr roziyallohu anhudan rivoyat
qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
vasallamdan Rabbingizni korganmisiz?
348/2. Abdulloh ibn Shaqiq roziyallohu anhudan
rivoyat qilinadi. Abu Zarr roziyallohu
anhuga: Agar Rasululloh sollallohu alayhi va
sallamni korsam, bu haqda sorayman,
desam, Abu Zarr roziyallohu anhu: Qaysi nars
a haqida soraysan? dedilar. Men: (U
zotdan) Rabbingizni korganmisiz? de
b sorayman, desam, Abu Zarr roziyallohu
anhu: Men bu haqda sorasam, Rasulu
ning ozini kordim, boshqa narsani
kormadim), dedilar.
alayhi vasallamning Alloh
uxlamaydi. Uni tosib
turadigan narsa nurdir. Agar U tosiqni
ochib yuborsa, Uning Zotidagi uluglik
kozi tushgan joyigacha maxluqotlarini
kuydirib yuboradi, degan sozlari
349/1. Abu Muso roziyallohu anhudan rivoyat
qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
uxlash lozim ham emas. Rizqlarni kamaytirib
-kopaytiradi. Kechki amallar kunduzgi
amallardan, kunduzgi amallar kechki amalla
rdan oldin Uning huzuriga kotariladi. Uni
tosib turadigan narsa nurdir.
tushgan
Abu Bakr Amashdan qilgan rivoyatlarida ar
qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
ilar, deb yuqoridagi hadisni zikr qildilar.
Maxluqotlarini kuydirib yuboradi, Uni tos
ib turadigan narsa nurdir, degan sozni
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
351/3. Abu Muso roziyallohu anhudan rivoyat
qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
vasallam oramizda tortta soz bilan turdila
r: Albatta Alloh taolo uxlamaydi, U uchun
stlatuvchi va kunduzgi amal kechasidagi
bilan, kechasidagi amal kunduzidagi bilan Unga kotariladi.
korishining isboti haqida
352/1. Abu Bakr ibn Abdulloh ibn Qays otal
aridan qilgan rivoyatlarida Rasululloh
undagi idishlar va ichidagi narsalar
kumushdandir. Va yana ikki jannat bor, undagi
Qavm bilan Rabbilariga nazar solish orasida
Adn jannatida Uning yuzi ustida kiborlik
n ridoni kotarish kerak, dedilar.
353/2. Suhayb roziyallohu anhudan rivoyat
qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
Alloh taolo ularga qarata: Biror narsa
jannatingga kiritmadingmi, dozaxingdan
najot bermadingmi (yani, shuncha nemat
berding-u, yana ziyoda qilasanmi)? deyishadi. Shunda Alloh taolo tosiqni ochib
yuboradi. Ular Rabbilariga nazar solishdan
rsa berilmaganining
(shohidi bolishadi), dedilar.
t quyidagi oyat ziyoda qilingan: Chiroyli
amal qilgan zotlar uchun gozal oqibat va
ziyoda (nematlar) bordir (Yunus surasi, 26-
81-bob Allohni korishga olib bo
radigan yolni tanish haqida
354/1. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Odamlar Rasululloh sollallohu
alayhi vasallamga: Ey Allohning rasuli!
Biz qiyomat kuni Rabbimizni koramizmi?
Allohning rasuli, deyishdi. Rasululloh
sollallohu alayhi vasallam: Sizlar Uni kor
asizlar, shuningdek, Alloh qiyomat kuni
odamlarni jamlab: Kim bulardan
kim quyoshga ibodat qilgan bolsa, quyoshga
ergashadi. Kim oyga ibodat qilgan bolsa,
oyga ergashadi, kim togutga (shayton yo
ki but) ibodat qilgan bolsa, togutga
ergashadi. Bu ummat esa shunday qoladi. Ul
arning ichida munofiqlar ham boladi.
(Munofiqlar havzgacha birga bolib, keyin u
en sizlarning Rabbingizman, deydi. Ular:
Alloh nomi ila Sendan panoh tilaymiz. Bu
yerda turamiz. Agar Rabbimiz kelsa, biz uni
tanirdik, deyishadi. Bas, Alloh ular
taniydigan suratda kelib: Men Rabbingizman
, deydi. Ular: Sen bizning Rabbimizsan,
deb Unga ergashadi. Va jahannam ustiga si
rot koprigi qoyiladi. Men va ummatim u
kunda paygambarlarning duolari faqat Allo
(tuya yeydigan osimlik) tikoniga oxshash
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
temir ilgich bor. Sadonning ozini korganm
isizlar? deb soragan edilar, sahobalar:
Ha, ey Allohning rasuli, deyishdi. Rasulullo
h sollallohu alayhi vasallam: U temir xuddi
ttaligi hajmini Allohdan boshqa hech kim
bandalari orasida hukm qilib bolib, Uz rahmat
i ila ahlidan kishilarni
qilmagan kishilarni dozaxdan chiqarishga
bolib, ular dozaxda ham taniladi, yani sajda
izi sababli bilinadi. Dozax odam bolasining
sajda izidan boshqa barcha joyini yeydi. (Ammo) sajda izini yeyish dozaxga harom
qilingan. Ular dozaxda kuyib chiqishganida ul
arga hayot suvi quyiladi. Xuddi sel kopigi
donlarni ostirganidek, ular ham osishad
qiladi. Bir kishi yuzi bilan dozaxga yuzl
angan holda qoladi. Mana shu kishi jannatga
bbim! Yuzimni dozaxda
n burgin, chunki uning
deb Allohga xohlaganicha duo qiladi. Keyin
u: Yoq! Undan boshqasini soramayman
xohlaganicha berib, yuzini dozaxdan burib qoyadi. U kishi jannatga yuzlanib uni
korganda Alloh xohlaganicha sukut qiladi.
Keyin: Ey Rabbim! meni jannat darvozasi
b duo qiladi. Shunda Alloh taolo u kishiga:
Kelajakda senga uni ham bersam, boshqasini
Sening azizliging haqqi, soramayman, deyd
i. Shunda Alloh taolo unga ahdu-paymon
jannat darvozasi oldida turganida jannat es
jannatga kiritgin, deydi. Alloh taolo:
aldadi? deydi. U kishi: Ey Rabbim! Xalq
ingning eng badbaxti bolmayman, deb duo
shiga: Orzu qil, deydi. U kishi Rabbidan
sorab orzu qiladi. Shunda Alloh taolo uni yo
Bu va bu miqdoricha narsa senga, deydi,
Ato ibn Yazid aytishlaricha, Abu Said al-Xudriy roziyallohu anhu Abu Hurayra roziyallohu
anhu bilan birga ekanliklarida, Abu Hurayrani
qilmadilar. Abu Hurayra roziyallohu anhu: A
lbatta Alloh taolo bu kishiga: Buning
miqdoricha narsa senga, deb aytdi, deganl
arida Abu Said al-Xudriy roziyallohu anhu:
, deb aytgandilar, Abu Hurayra roziyallohu
anhu: Men faqat Buning miqdoricha narsa
senga, deb aytganlarini eshitganman,
vasallamning Buning miqdoricha va bunga on
barobari senga, deb aytgan sozlarini
eshitganman, dedilar. Abu Hurayra roziya
llohu anhu: Mana shu kishi jannat ahlining
oxirgisi, yani jannatga kiruvchining oxirgisi, dedilar.
Bu yerda yuqoridagi hadis takror kelgan.
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
355/2. Abu Hurayra roziyallohu anhu Rasu
biringizning jannatdagi eng yaqin orni shuki
unga (Alloh) orzu qil, deb aytadi. Bas, u
orzu qilgan narsang va uning miqdo
dan rivoyat qilinadi. Albatta odamlar
Allohning rasuli! Qiyomat kuni Rabbimizni
koramizmi? deyishganida, Rasululloh sollallo
hu alayhi vasallam: Ha, peshin vaqtida
bulut yoq bolib, osmon musaffo turganida
quyoshni korishga qiynalasizlarmi? Badr
musaffo turganida oyni korishda mashaqqat sezasizlarmi?
deganlarida, ular: Yoq, ey Allohning rasu
uni Alloh taoloni korishda mashaqqat
sezmaysizlar. Qiyomat kuni bolganida bir ni
do qiluvchi: Har bir ummat nimaga ibodat
qilgan bolsa, oshanga ergashsin, deb nido
qiladi. Allohdan boshqa but-sanamlarga
ibodat qiluvchi hech bir kishi qolmaydi, ba
rchasi dozaxga tushadi. Hattoki, Allohga
Nimaga ibodat qilardinglar? deyilsa, ul
Yolgon gapirdinglar, Alloh biror xotin va
farzandni tutmagan. Uzi sizlar nima talab
qilasizlar? deyilsa, ular: Ey Rabbimiz! Biz ch
anqadik, bizni suv ila siylagin, deyishadi.
Ularga: Suvga tushmaysizlarmi? deb dozaxga
toplab olib borishadi. U yerda goyoki
rishadi), unga tashlanishadi.
Keyin nasroniylar chaqirilib:
deyilsa, ular: Allohning og
deyishadi. Yolgon gapirdinglar, Alloh biro
r xotin va farzandni tutmagan. Ozi sizlar
nima talab qilasizlar? deyilsa, ular: Ey Rabbi
deyishadi. Bas, ularga: Suvga tushmaysizlarm
i? deb dozaxga toplab olib borishadi. U
yerda goyoki jimirlab turgan sarobni korib
qilgan itoatkor va fojirlardan boshqa hech
? deydi. Barcha ummat
bolsak-da, ular bilan dostlashmasdan ajraldik, deyishadi. U: Men Rabbingizman,
deydi. Ular: Alloh nomi ila Sendan pano
qilmaymiz, deb ikki yoki uch bora aytish
adi, hatto bazilari togri yoldan ogib
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
talabida yolborgan biror kishini kormaysiz. Ul
ar: Ey Rabbimiz, ular biz bilan roza tutib,
namoz oqib, haj qilishgan, deb aytishad
ng suratlari dozaxga (tushishi) harom qilinadi. Mominlar
kop xaloyiqni u yerdan olib chiqishadi. Do
zaxga tushganlarning boldir va tizzalari
yarmigacha olov tekkan boladi. Mominlar:
yaxshiligi bor kishilarni topsanglar, ularni ha
yana mominlar: Ey Rabbimiz! Bizlarga
oricha yaxshilik topsangizlar, ularni olib
olib chiqishadi. Keyin yana mominlar: Ey
Rabbimiz! Bizga buyurgan biro
ganida, Alloh: Qaytinglar,
. Mominlar yana: Ey Rabbimiz! Biz u yerda
biror yaxshilik qilganni qoldir
masanglar, mana bu oyatni oqinglar, deb
vaznicha zulm qilmas. Agar (zarracha)
Alloh: Farishtalar, paygambarlar va mo
minlar shafoat qilishdi. Faqatgina rahm
deb aytadi-da, dozaxdan bir top jamoani
olib, undan hech yaxshilik qilmagan, komir
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
mayin, qilichdan otkirdir, dedilar. Ularni
ng: Ey Rabbimiz, bizga
ato qilgan narsangni
zlari va undan keyingisi Lays rivoyat
va qoshimchasi bilan takror kelgan.
82-bob Shafoatning haq ekani va Allohn
n rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu
lidan bolganlarni, xohlagan kishilarini
i miqdoricha iymon topsangiz, ularni u
yerdan chiqaringlar, deydi.
U yerdan yonib bitgan, komirsimon kishilar chiqishadi. Ular
hayot (yoki tiriklik) anhoriga uloqtiriladi.
Sizlar qingir qiyshiq bolib chiqadigan
n rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu
ilarki, ular uning ahlidirlar. Chunki u yerda
olishmaydi ham, tirik ham bolishmaydi. Leki
n shunday odamlar boladiki, gunohlari yoki
xatolari sababli dozaxdan nasibalarini olishadi
. Bas, ular bir olimni tatib, hatto komir
afoat qilishga izn beriladi. Bir jamoa kelganida ular jannat
, deb ularning ustlaridan (jannat anhori
ida atrofidagi qora loy ustida unib chiqqan
don kabi osib chiqishadi, dedilar. Qavmda
Bu yerda yuqoridagi hadis takror kelgan, le
kin qavmdagi kishi sozi keltirilmagan.
83-bob Dozax ahlidan oxirgi chiquvchilar haqida
359/1. Abdulloh ibn Masud roziyallohu anhudan
rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu
uvchi yoki jannatga oxirgi bolib kiruvchi
u kishiga: Borib
qolgan deb hayol qilib, qaytib
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
emaklab chiqadi. Unga: Borib jannatga kirg
in, deyiladi. U jannatga kirib, odamlarni
manzillarga ega holda topadi. Unga: Qaerda
bolganingni eslaysanmi? deyilsa, u:
orzu qiladi. Unga: Orzu qilganingcha va
dunyoga on barobar keluvchi narsa, deyila
di. U kishi: Sen Uzing molik (podshoh)
361/3. Ibn Masud roziyallohu anhudan rivo
vasallam: Jannatga oxirgi kiruvchi kishi shunda
y kishiki, gohida yurib, gohida yuzi bilan
tomonga ogirilib: Meni sendan omonda q
ilgan Zot barakotlidir. U Zot avvalgi-yu
korsatiladi. U: Ey Rabbim, bu daraxtni me
suvidan ichaman, deydi. Alloh azza va ja
lla: Ey odam bolasi! Balki undan boshqa
Yoq, ey Rabbim, deb undan boshqasini
iladi. Chunki unda sabr yoqligini biladi. Va
daraxtni yaqinlashtirib, soyasidan naflantiradi va suvidan ichiradi. Songra u:
Avvalgidan yaxshiroq daraxtni menga yaqinlashtir, uning suvidan ichib, soyasidan naf
boshqasini soramaslikka ahd qilmaganmiding
, balki uni senga yaqinlashtirsam, yana
boshqasini sorarsan?! desa, u boshqasini
soramaslikka ahd qiladi. Rabbi esa uzrini
va u daraxtni yaqinlashtirsa, soyasidan
naf olib, suvidan ichadi. Keyin unga avvalg
i ikki daraxtdan ham yaxshiroq daraxt
korsatiladi. U kishi: Ey Rabbim, bu dara
xtni menga yaqin qil. Soyasidan naf olib,
undagi suvdan ichayin. Sendan undan boshqa
sini soramayman, desa, Alloh: Ey odam
b ahd bermaganmiding? deydi. U kishi:
Togri, ey Rabbim! Endi bundan boshqasini
soramayman, deydi. Rabbi uning uzrini
di. Usha daraxtga yaqinlashtirsa, u kishi
jannat ahli ovozini eshitadi. Va: Ey Rabbim! Meni unga kiritgin, deydi. Alloh taolo: Ey
odam bolasi! Men bilan sening ortangdagi
savolni nima toxtatadi? Men senga dunyo,
uning mislicha narsa bersam, rozi bolasan
olamlar Rabbi bola turib, meni masxaralaysanmi? deydi, dedilar. Ibn Masud
roziyallohu anhu bu sozni aytib kuldilar-da: Nima uchun kulganimni
uchun kulyapsiz, ey Allohning rasuli? deyi
(U) Olamlar Rabbi bola turib, meni
st darajadagisi haqida
n rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu
alayhi vasallam: Jannat ahlining eng past
qoyib, bir soyali daraxtni unga ornatib
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
qoysa, u kishi: Ey Rabbim! Meni bu da
raxtga olib bor, men uning soyasidan
Ibn Masuddan qilingan rivoyatdagi kabi
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
Unga ergashishadi. U insonlarning har biri
qiladi. Keyin ular osha nurga ergashishadi.
kishilarni ushlaydi. Songra munofiqlar nuri
ochirilib, mominlar qutqariladi. Najot to
pgan birinchi jamoaning yuzlari badr
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
a fikridan qaytdik. Faqat bizdan bir kishi
Hadis rivoyat qiluvchi rivo
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
(Roviy uchinchi, tortinchisini bilmayman,
deb aytdilar.) Rasululloh sollallohu alayhi
ron xabar bergan
kishilargina (qoldi), xolos, deb aytaman, dedilar.
igi vojib bolganlargina bolib kelgan,
372/11. Anas roziyallohu anhudan rivoyat qilin
dedilar: Mominlar qiyomat kuni toplanib
(shafoatga ahamiyat berishadi yoki shunga,
yani shafoat sorashga) ilhom beriladi....
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
men: Ey Rabbim! Ummatim, ummatim, de
yman. Menga: (Ey Muhammad), boring-
da, kimning qalbida bugdoy yoki arpa miqdori
deyiladi. Men borib u (buyruq)ni bajara
man, songra Rabbim huzuriga qaytib,
menga: Ey Muhammad! Boshingizni kotarib biror narsa ayting, u eshitiladi. Biror
narsani sorang, u beriladi. Biror narsada
shafoatni sorang, shafoat beriladi, deb
aytilsa, men: Ummatim, ummatim, de
yman. Menga yana: Boring-da, kimning
qalbida xantal urugicha iymon bolsa, uni (d
ozaxdan) chiqaring, deyiladi. Men borib, u
zuriga qaytib, maqtaladigan narsalar ila
Unga hamd aytib, songra sajda qilish
uchun bosh egaman. Menga: Ey Muhammad!
Boshingizni kotarib biror narsa ayting, u es
hitiladi. Biror narsani sorang, u beriladi.
Rabbim! Ummatim, ummatim, deb aytaman.
Menga yana: Kimning qalbida xantal
urugidan kichikroq, kichikroq, kichikroq
deyiladi. Men borib, u aytilgan narsalarni bajaraman, dedilar.
voyatdir: Biz u zot huzurlaridan chiqib
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
gam-gussaga botib qolishadi. Bazilar
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
ngra qush kabi otishadi. Odamlarning
yurishi amallariga qarab boladi. Nabiylarin
giz esa sirot koprigi oldida turib: Ey
Rabbim, omonda qil! Omonda qil, deb turadi
. Hattoki bandalarning amallari ojiz qolib,
ilib oladi. Ilinmasdan lekin tirnalgan najot
topib, ilinib qolgan dozaxga tushadi, dedilar.
Abu Hurayraning joni Uning yadida bolga
n Zotga qasamki, jahannamning chuqurligi
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
384/3. Abu Hurayra Kabul Axborga: Albatta
Allohning nabiyi: Har bir paygambarning
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
Alloh: Ey Jabroil, Muhammad oldilariga bori
b: Biz ummatingiz haqidagi narsada rozi
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
Bu yerda yuqoridagi hadis takror kelgan.
ardan qilingan rivoyatda keltirilishicha,
(Ey Muhammad alayhissalom), yaqin qarindosh-uruglaringizni (Allohning azobidan)
sululloh sollallohu alayhi vasallam ustma-ust
ustiga chiqib: Ey Abdumannof bolalari! Men
sizlarni ogohlantiruvchiman. Men bilan sizl
dushmanni korgach,
oz ahlining bosib olinishidan qorqib, ular
ni saqlab qolish uchun diqqat, diqqat, deb
Bu yerda yuqoridagi hadis takror kelgan.
396/5. Ibn Abbos roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. (Ey Muhammad alayhissalom),
yaqin qarindosh-uruglaringizni (Allohning
zil bolganida, Rasulu
a kotarildilar-da: Diqqat! Diqqat! deb
qichqirdilar. Atrofdagilar: Bu baqirayotgan
kishi kim? deyishgan edi, bilgan kishilar:
Muhammad, deyishdi. Hamma toplangan ed
i, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam:
Ey falonchi bolalari! Ey pistonchi bolalari!
Ey Abdumannof bolalari!
ri u zotning atroflariga jamlandi. Rasululloh
agar mana shu togning tagidan otliqlar
yolgon gapirganingizni bilmaymiz, deyi
shdi. Shunda Rasululloh sollallohu alayhi
q azobdan ogohlantiraman, dedilar. Buni
eshitgan Abu Lahab: Bizni faqat shuning ozi
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
n rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu
alayhi vasallam huzurlarida amakilari Abu
Tolib zikr qilinganida, u zot: Shoyadki,
g sayoz yeriga, yani olov oyoqning oshig
qismiga yetib, issigidan miya qaynaydigan joyiga chiqarib qoyilsa, dedilar.
shining eng yengili haqida
n rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu
g yengil kishiga olovdan bolgan ikki kavush
kiygiziladi. Usha kavushidagi harorat
sababli miyasi qaynaydi, dedilar.
401/2. Ibn Abbos roziyallohu anhudan rivoya
t qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
vasallam: Dozaxdagi azobi eng yengil kish
kiygani sababli miyasi qaynab turadi, dedilar.
402/3. Abu Ishoq roziyallohu anhudan rivoyat
qilinadi. Men Nomon ibn Bashirning
quyidagicha xutba aytayotganini eshitdim
vasallamdan quyidagilarni eshitdim. Rasu
n eng yengili bir kishiki, oyogining yerga
tegmaydigan qismiga chog qoyilsa, s
hu sababli miyasi qaynaydi, dedilar.
403/4. Nomon ibn Bashir roziyallohu anhuda
n rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu
il kishi ikki kavushi (bolgan odamdir),
kavush iplari olovdan boladi. Usha odamni
ng miyasi xuddi qozon kabi qaynaydi. Biror
bolsa kerak, deb oylaydi. Vaholanki, u
amali foyda bermasligi haqida
404/1. Oisha roziyallohu anhodan rivoyat q
Judon ismli shaxs johiliyat davrida ham qa
rindosh-urugchilik rishtalarini tiklab,
miskinlarga ovqat ulashar edi, mana shu
deganimda, Rasululloh sollallohu alayhi vasa
, chunki u biror kun
yani Rabbim, xatolarimni qiyomat kunida
kechirgin, deb aytmagan, dedilar.
93-bob Mominlarning bir-birlariga dost
bolishi, ulardan boshqalarning esa bu
narsadan uzilganlari haqida
405/1. Amr ibn Oss roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
yaqinlaridan falonchi (yani, Hakam ibn Abul
oss) mening dostim emas, albatta dostim
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
94-bob Bir toifa musulmonlarning hisob-ki
tobsiz va azobsiz jannatga kirishlari
406/1. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
dr kechasidagi oyning
412/7. Husayn ibn Abdurahmondan rivoya
t qilinadi. Men Said ibn Jubayrning
huzurlarida edim. Shunda u zot: Kechagi kun
qaysi biringiz yulduz tushganini kordi?
degandilar, Men, dedim-da, keyin: Namoz
oylashlardan va ibodatlari riyo bolishidan
ozlarini yiroq qilmoqdalar. Haqiqatda ibodat
dilar. Men: Dam soldim, dedim. U zot:
Bu narsaga nima majbur qildi? dedilar. Me
n: Shabiy gapirib bergan hadis, dedim.
dedilar. Men: Uning Burayda ibn Husayndan
tegishida va zaharli narsa chaqib olganida,
deb aytdim. Shunda u zot: Kim eshitgan
cha sozlab berdilar: Rasululloh sollallohu
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
kunlarda xabar beraman. Musulmonlar kofirlar
ichida xuddi qora moldagi oq tukka yoki
oq moldagi qora tukka oxs
hab turishadi, dedilar.
sollallohu alayhi vasallam bilan birga chodirda
otirgan edik, u zot: Jannat ahlining
n edilar, biz: Ha, dedik. U zot: Jannat
ahlining uchdan biri bolishga rozimisizlar?
degandilar, biz: Ha, dedik. Shunda u zot:
Men sizlarning jannat ahlining yarmi bo
lishingizga umid qilaman. Albatta jannatga
kiradi. Sizlar shirk ahlining orasida xuddi qora mol
terisidagi oq tukka yoki qizil rangli moldag
qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
quyidagicha xutba aytdilar: Jannatga faqat
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
TAHORAT KITOBI
417/1. Abu Molik al-Ashariy roziyallohu a
nhudan rivoyat qilinadi.
alayhi vasallam: Poklik iymonning yarmi,
Alhamdulillah tarozuni toldiradi.
Subhanallohu valhamdulillah yeru osmon or
asini toldiradi. Namoz nurdir. Sadaqa
ki zararingga hujjatdir. Barcha insonlar
ila sotib azobdan saqlaydi. Yoki ozini shayton
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
tortganlarini, keyin oyomlarini uch marta
ngra Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning
muyidagi aytgan ssh,zlarini keltiradilar: K
ssh,ngra ikki rakat namoz shqshsa va xotira
uning songgidan namoz oqish haqida
422/1. Usmon roziyallohu anhuning ogillari
Humron roziyallohu anhudan rivoyat
qgalinadi. Usmon ibn Affon roziyallohu anhu ma
sjidning hovlisida yurganlarida muazzin
asr vamtida keldi. U zot tahorat suvini chaqgartirib, sshngra tahorat qshldilar. Keyin u
zot: Alloh nomiga masamki, si
zlarga bir hadis aytib beraman, agar Allohning kitobidagi
oyat bshdmaganida gapirmas edim. Rasu
lulloh sollallohu alayhi vasallam: Biror
(sshnggidan) namoz shhshsa, Alloh u namozi
bilan keyingi namozi orasidagi (xatolarini) kechiradi, deganlar, dedilar.
takror kelgan, famat tahoratini chiroyli qgalib, farz
namozini shqshsa ssh,zi ziyoda milingan.
423/2. Humron roziyallohu anhudan rivoyat
milinadi. Usmon roziyallohu anhu tahorat
qgalib dedilar: Alloh nomiga masamki, men si
kitobidagi muyidagi Biz nozil milgan hu
lanatlagaylar (Bamara surasi, 159-oyat) oy
ati bsh,lmaganida men
vasallamdan eshitganman, u zo
chiroyli tarzda ado qshlib, sshdgra namoz sh
namozi orasidagi gunohlari ke
424/3. Ishom ibn Said ibn Amr ibn Said ibn
Oss otalaridan qshlgan rivoyatda shunday
keltiriladi: Men Usmon roziyallohu anhu huzur
larida edim. U zot tahorat suvini olib
lloh sollallohu alayhi vasallamning sshzlarini
eshitganliklarini aytdilar. Rasululloh soll
allohu alayhi vasallam: Biror musulmon
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
yat qshlinadi. Usmon roziyallohu anhu
ga Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning
tahoratlarini kshrsatib mshyaymi? deb uch
Mutayba roziyallohu anhuning rivoyatlarid
rivoyat milinadi. Men Usmon roziyallohu
anhu suvlarini tayyorlab berar edim. U zot bi
kuni qusl milardilar. Usmon roziyallohu a
nhu: Rasululloh sollallohu alayhi vasallam
namozdan foriq bshdib tarmalayotganimi
zda: Sizlarga gapirib beraymi yoki
gapirmasdan jim turaymi? degandilar, biz: E
gapiring. Undan boshmasi bsh,lsa, Alloh va
Alloh farz milgan tahoratni mukammal milsa
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
432/2. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoya
t qshlinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
vasallam: Besh vamt namoz jumadan juma
gacha bshlgan (gunohlarga) kafforatdir,
433/3. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat milinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
vasallam: Besh vamt namoz jumadan jumaga
(gunohlarga) kafforatdir, agar kabira g
unohlardan samlangan bshlsa, dedilar.
shi mustahab bvdlgan zikrlar
434/1. Umba ibn Omir roziyallo
hu anhudan rivoyat qshlinadi.
salminlatgani olib chimsam, Rasululloh
or musulmon kishi tahorat milib, uni chiroyli
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
gardanlarigacha va gardanlaridan peshonalarig
yb yozib bergan, dedilar. Vuhayb esa:
Bu hadisni menga Amr ibn Yahyo ikki
marta yozib bergan, dedilar.
roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Bu
zot: Rasululloh sollallohu alayhi vasallamni
burunlariga achishtiradigan darajada suv o
ong qollarini, uch marta chap qollarini yu
8-bob Burunga suv olish va tosh bilan
orqani artishda toq bajarish haqida
437/1. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
atadigan bolsa, toq
ishlatsin. Agar tahorat qilsa, burniga suv
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
Bu yerda yuqoridagi hadis uch marta takror kelgan.
443/2. Abdulloh ibn Amr roziyallohu anhudan ri
voyat qilinadi. Biz Rasululloh sollallohu
alayhi vasallam bilan birga Makkadan Madi
naga qaytayotib, yoldagi suv ustida
toxtasak, qavmdagilar asr vaqtiga shos
hib, tahoratni ham shoshqaloqlik bilan
bajarishdi. Biz borsak, ularning tovonlarig
a suv tegmagani korinib qoldi. Shunda
Bu yerda yuqoridagi hadis takror kelgan,
sozi aytilmagan.
444/3. Abdulloh ibn Amr roziyallohu anhu
dan rivoyat qilinadi. Biz safarga
chiqqanimizda Rasululloh sollallohu alayhi vasa
llam bizdan ortda qoldilar. Biz, qachonki,
u zotni topganimizda asr vaqti kirib qolgan ed
mash tortganimizda, Rasululloh sollallohu al
ayhi vasallam: Tovoniga suv tegmaganlar
uchun dozaxdagi eng kuchli olov
bolsin, deb nido qildilar.
445/4. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
vasallam tovonini yuvmagan kishini kor
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: Ha, taniyman! Sizlarda osha kuni bir siymo
bolib, sizlardan boshqalarda u bolmaydi. Ta
bilan (havzimga) tushasizlar. Sizlardan bolga
n bir toifa (havzimga) tushishdan tosilgani
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
458/1. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
vasallam: Alloh xatolarni ochirib, dara
jalarni kotaradigan narsaga korsatma
beraymi? deganlarida, sahobalar: Ha, ko
rsatma bering, deyishdi. Shunda Rasululloh
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
biatga) taalluqli xislatlar
465/1. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
vasallam: Fitrat besh xildir yoki beshta nars
a fitratdandir: 1. Xatna qildirish. 2. Jinsiy
qisqartirish, deb aytdilar.
466/2. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
h. 2. Jinsiy azodagi junlarni qirish. 3.
5. Qoltiq osti junlarini yulish, dedilar.
467/3. Anas ibn Molikdan rivoyat qilinadi. Bu
azolardagi tuklarni qirish uchun bizga muddat
t qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
llarni shundogicha qoyib yuboringlar, deb
t qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
qollarni shundogicha qoyib yuborishga
t qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
vasallam: Mushriklarga xilof qilgan holda moy
471/7. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
deb aytdilar.
472/8. Oisha roziyallohu anhodan rivoyat qilin
Moylovni qirtishlash. 2. Soqolni qoyib
yuborish. 3. Misvok ishlatish. 4. Burunning ichi
ga suv olish. 5. Tirnoqni olish. 6. Bogim
8. Jinsiy azodagi tuklarni qirish. 9. Istinjo.
10. ... , deb aytdilar.
Ushbu hadis roviylaridan biri Musab ibn Shay
ba roziyallohu anhu: Uninchisini unutdim,
Bu yerda yuqoridagi hadis takror kelgan.
17-bob Istinjo haqida
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
qilishdan, ong qol bilan uchtadan oz tosh ila
yoki tezak yo suyak bilan istinjo qilishdan
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
481/3. Abu Qatoda roziyallohu anhudan rivo
vasallam idish ichida nafas olishdan, zakarini
ong qoli bilan ushlashdan va ong qoli
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
tortyapsizmi? deyilganida,
mahsilari ustiga mash tort
ganlarini kordim, dedilar.
Ibrohim: Bu hadis Abdullohning ashoblarini
qiziqtirar edi. Chunki Jarir roziyallohu
nozil bolganidan keyin edi, dedilar.
(Alloh taolo Moida surasida Yuzlaringizni
hamda qollaringizni chiganoqlarigacha
yuvingiz, boshlaringizga mash tortingiz va
oyoqlaringizni oshiqlarigacha yuvingiz,
degan. Agar Jarir roziyallohu anhu mana shu oy
at tushishidan oldin Islomga kirganlarida
ishi bilan mansuh bolib amaldan qolar edi.
rganlari uchun bu hadisga amal qilinishini
Bu yerda yuqoridagi hadis takror kelgan.
489/2. Huzayfa roziyallohu anhudan rivoyat q
ilinadi. Men Rasululloh sollallohu alayhi
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
492/5. Mugiyra ibn Shuba roziyallohu a
nhudan rivoyat qilinadi. Bu zot: Men
kechalarning birida Rasululloh sollallohu alay
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
n ham (ulovimga) minib bir qavm oldida
Abdurahmon ibn Avf ularga namoz oqib, bir
rakatini oqib bolgandilar. Qachonki,
kelganlarini his qilib orqalariga tisarilayotg
andilar, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam u
sallam orinlaridan turdilar va men ham
kat namozni oqib (mukammal qildik), deb
498/2. Ibn Mugiyra otalaridan qilgan rivo
Bu yerda yuqoridagi hadis takror kelgan.
499/3. Bakr roziyallohu anhudan rivoyat qilinad
ustiga mash tortdilar, deb aytdilar.
500/4. Bilol roziyallohu anhudan rivoyat qilin
ikki mahsilari va romollari ustiga mash tortdilar.
24-bob Ikki mahsiga mash tortgandagi yaroqlilik muddati
501/1. Shurayh ibn Xone roziyallohu anhudan
rivoyat qilinadi. Bu zot: Ikki mahsi
ustiga mash tortish haqida sorash uchun
Oisha roziyallohu anho huzurlariga borsam, u
onamiz: (Ali) Ibn Tolib roziyallohu anhu huzurl
ariga borib, u zotdan soragin, chunki Ali
roziyallohu anhu Rasululloh so
llallohu alayhi vasallam bilan birga safar qilardilar,
dedilar. Biz Ali roziyallohu anhudan bu ha
qda sorasak, u zot:
alayhi vasallam uch kecha va kunduz musofi
r uchun, bir kecha va kunduz muqim kishi
Sufyon agar Amrni eslasalar, uni maqtardilar.
kelgan. Ikkinchisida Alining huzurlariga
borgin, chunki u zot mendan
kora bu haqda biluvchiroqdirlar, bolib kelgan.
bir tahorat ila oqish joizligi haqida
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
shi najosat tekkanlikda shak kilgan
kulini uch marta yuvishdan oldin idishga tikishining karohiyati haqida
503/1. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
n uygonadigan bolsa, qolini uch marta
yuvmagunicha idishga tiqmasin, chunki qoli qaerda tunni otqazganini bilmaydi,
Bu yerda yuqoridagi hadis takror kelgan.
504/2. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululoh sollallohu alayhi
uch marta osha qoliga suv quysin, chunki qoli nimada tunni otqazganini bilmaydi,
lekin uch marta sozi zikr qilinmagan.
505/1. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
vasallam: Agar sizlardan biringizning idishi
ni it yalab qoysa, u idishga suv oqizib
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
510/1. Jobir roziyallohu anhudan rivoyat qilin
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
31-bob Emizikli bola siydigining hukm
i va uning qanday yuvilishi haqida
517/1. Oisha roziyallohu anhodan rivoyat qilin
r. Bas, suv olib kelingan edi, u bavlning
518/2. Oisha roziyallohu anhodan rivoyat qilin
buyurdilar. Bas, olib kelingan edi, u
Bu yerda yuqoridagi hadis takror kelgan.
nhodan rivoyat qilinadi. Bu sahobiya ayol
ilib qoydi. Rasululloh
Bu yerda yuqoridagi hadis takror kelgan.
nhodan rivoyat qilinadi. Bu sahobiya ayol
Ukkosha ibn Mihsanning singlisi hamda Bani
Bu sahobiya hali ovqat yeyish yoshiga ye
rdilar. U suv olib kelingan edi, kiyimlari
yallohu anhudan rivoyat qilinadi. Bir kishi
Oisha roziyallohu anho oldilariga tushib kiyi
mini yuva boshladi. Oisha roziyallohu anho:
g kifoya qiladi. Agar kormasang, atrofiga
suv sepib qoygin. Meni korganingda
kiyimlarini ishqalab berar edim, u zot u kiyimda namoz oqirdilar, dedilar.
522/2. Oisha roziyallohu anhodan rivoyat qilin
adi. Bu onamiz maniy haqida gapirib:
kiyimlarini ishqab qoyardim, dedilar.
523/3. Oisha roziyallohu anhodan Rasulullo
h sollallohu alayhi vasallam kiyimlarini
an rivoyat qilingan hadisdagi sozlar ila
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
HAYZ KITOBI
1-bob Hayzli ayolning ishtoni ustidan foydalanish haqida
528/1. Oisha roziyallohu anhodan rivoyat qilin
agar hayz korgan bolsa, Rasululloh soll
buyurardilar. U ishton bilan kindik va tizza
alayhi vasallam keyin u xotinlarid
529/2. Oisha roziyallohu anhodan rivoyat qilin
korsa, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam hayz
qoni chiqib turgan xotinlariga ishton
sallam oz azolariga molik bolganlaridek
530/3. Maymuna roziyallohu anhodan rivoyat
qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
531/1. Ibn Abbos roziyallohu anhu qullari Qura
yb roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallamnin
g xotinlari Maymuna roziyallohu anhodan
eshitdim, u onamiz: Rasululloh sollallohu al
birga yotardilar. U zot bilan mening ortam
532/2. Ummu Salama roziyallohu anhodan rivo
yat qilinadi. Bu onamiz: Bir payt men
qora duxoba kiyim kiyib yotib, tosatdan
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
Ibn Rumhni rivoyatlarida esa agar etikofda
otirishgan bolishsa, deb koplik lafzi ila
535/3. Oisha roziyallohu anhodan rivoya
vasallam
masjiddan
boshlarini
bolsam ham, boshlarini yuvib qoyar edim.
536/4. Oisha roziyallohu anhodan rivoyat q
paytimda Rasululloh sollallohu alayhi
537/5. Oisha roziyallohu anhodan rivoyat qilin
shlarini yuvib qoyar edim, dedilar.
538/6. Oisha roziyallohu anhodan rivoyat qilinad
i. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam
gandilar, men: Hayzli bolib qoldim,
dedim. Shunda u zot: Hayzing ozi
ngning qolingda emas, dedilar.
539/7. Oisha roziyallohu anhodan rivoyat qilinad
i. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam
dedim. Shunda u zot: Uzatavergin, chunki
hayz sening qolingda emas, dedilar.
540/8. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
vasallam masjiddalik paytlarida: Ey Oisha, me
dilar. Shunda u zot: Hayz korish sening
qolingda emas, degandilar,
541/9. Oisha roziyallohu anhodan rivoyat qilin
adi. Bu onamiz: Hayzli holatimda (bir
ichimlik) ichdim, songra uni Rasululloh so
llallohu alayhi vasallamga uzatdim. U zot
ogzimni qoygan joyga ogizlarini qoyib
ichdilar. Va yana hayzli holatimda suyakni
vasallamga uzatsam, u zot men ogzimni
qoygan joyga ogizlarini qoydilar, deb aytdilar.
542/10. Oisha roziyallohu anhodan rivoyat
qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
vasallam mening qoynimga hayzli paytimda suya
nib olib, Quron oqirdilar, deb aytdilar
bu onamiz.
543/11. Anas roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi.
qolsa, ular bilan birga ovqatlanmas va uyda birga aralashib yurmas edi. Nabiy
alayhissalomning sahobalari u zotdan (bu ha
qda) sorashganida, Alloh taolo quyidagi
oyatni nozil qildi: Sizdan hayz haqida soray
dilar. Ayting, u kongilsiz - nopok narsadir.
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
Bu yerda yuqoridagi hadis takror kelgan.
t qilinadi. Umar roziyallohu anhu: Ey
Allohning rasuli! Bizlardan birortamiz junu
b bolganida uxlayveradimi? deganlarida,
laveradi, agar tahorat qilsa, dedilar.
551/4. Ibn Umar roziyallohu anhudan rivoyat
sollallohu alayhi vasallamdan fatvo sorab: B
izlardan birortamiz agar junub bolsa,
uxlayveradimi? deganlarida, Rasululloh so
qilgunicha tahorat olib, songra uxlayversin, dedilar.
t qilinadi. Umar ibn Xattob Rasululloh
lib qoladigan janobatni zikr qilganlarida,
uxlayvergin, dedilar.
553/6. Abdulloh ibn Abu Qays roziyallohu anhu
dan rivoyat qilinadi. Oisha roziyallohu
haqda zikr qildilar. Men: Rasululloh solla
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
557/2. Anas ibn Molik roziyallohu anhudan ri
anho Rasululloh sollallohu alayhi vasallam
dan ayol kishi ham tushida erkak kishi
h sollallohu alayhi vasallam: Agar osha
narsani ayol kishi korsa, gusl qilsin,
dedilar. Ummu Sulaym roziyallohu anho: Bu
! Albatta erkak kishi suvi quyuq, oq, ayol
Bu ikki suvdan qaysi biri oliy
yoki golib bolsa, oshanga
558/3. Anas ibn Molik roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Bir xotin Rasululloh sollallohu
alayhi vasallamdan erkaklar tushida koradig
nima qilishi haqida soradi. Rasululloh
559/4. Ummu Salama roziyallohu anhodan ri
voyat qilinadi. Ummu Sulaym Rasululloh
sollallohu alayhi vasallam huzurlariga kelib:
Ey Allohning rasuli! Albatta Alloh haqdan
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
aytmaysanmi? dedim. Yahudiy: Biz uni o
Ahlim meni ismlagan nom Muhammaddir,
dedilar. Yahudiy: Sendan (bazi narsalar
ni) sorash uchun keldim, degan edi,
beradimi? dedilar. Shunda u: Ikki qu
logim bilan eshitama
n, dedi. Rasululloh
dedilar. Yahudiy: Yer boshqa yerga, osmo
kunda odamlar qaerda bolishadi? degan
edi, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam:
Sirot koprigi pastidagi zulumotda bolisha
di, dedilar. Yahudiy: Birinchi bolib kim
otadi? degan edi, Rasululloh sollallohu al
ayhi vasallam: Kambagal muhojirlar,
Yahudiy: Jannatga kirganlarida ularga ni
sollallohu alayhi vasallam: Kitning jigari at
rofi, dedilar. Yahudiy: Bundan keyin uning
ortidan nima ozuqa beriladi? degan edi,
beriladi, uni atrofidan yeyishadi, dedilar. Yahudiy:
Ularning ichimliklari nima? degan edi, Ra
deb nomlanuvchi buloqdagi (suv), dedilar. Sh
unda u: Rost gapirding, men sendan bir
biror kishi bilmaydi, faqat bir nabiy yoki
bir kishi yo ikki kishi biladi, xolos, dega
n edi, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam:
Agar u haqda gapirsam, foyda beradimi? dedi
lar. Yahudiy: Ha, uni ikki qulogim bilan
tinglayman, men farzand haqida sorash
alayhi vasallam: Erkak kishin
ing suvi (maniysi) oq, xotinni
ikkovi jamlanganida erkak kishin
Agar xotinning maniysi erkakning maniysidan
qiz boladi, degandilar, yahudiy: Rost gapird
soragan narsasi haqida mening ilmim yoq
aytdilar. Bu yerda yuqoridagi hadis takror kelgan.
563/1. Oisha roziyallohu anhodan rivoyat q
vasallam janobat sababli gusl qiladigan bo
lsalar, (avval) ikki qolni yuvishdan
rmoqlarini sochlari ostiga
kirgizardilar. Hatto boshlarining ustida
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
Oisha roziyallohu anhodan qilingan boshqa ri
565/3. Ibn Abbos roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Xolam Maymuna menga:
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam janobat
tursam, u zot kaftlarini ikki yoki uch mart
Yuvishlari chap qol bilan bolardi. Songr
a chap qollarini yerga qattiq ishqardilar.
, keyin boshlaridan uch hovuch kaftlarini
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
571/4. Oisha roziyallohu anhodan rivoyat qilin
boshlab, unga suv quyib yuvardilar. Songra
ong qollari bilan chiqargan kirlari ustiga su
tidan suv quyardilar. Oisha roziyallohu anho:
unublik paytimizda bir idishda gusl qilar
572/5. Oisha roziyallohu anhodan rivoyat qilinad
573/6. Oisha roziyallohu anhodan rivoyat q
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
11-bob Bosh va undan boshqa azolarga uch martadan suv quyishning
mahbubligi haqida
rivoyat qilinadi. Sahobalar Rasululloh
sollallohu alayhi vasallam huzurlarida gusl ha
qida tortishib qolishdi. Qavmdagi bazi
kishilar: Men boshimni unday va bunday
esa boshim ustidan uch hovuch suv
rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu
alayhi vasallam huzurlarida janobatdan g
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
13-bob Hayz sababli gusl qiluvchi xotinn
latta) ishlatishi mahbub ekani haqida
587/1. Oisha roziyallohu anhodan rivoyat q
ilinadi. Bir xotin Nabiy sollallohu alayhi
ay gusl qilishi haqida soraganida,
qanday gusl qilishni orgatib, songra:
Xushboy paxta yoki (latta yo jun) olib, u
bilan tozalaysan, dedilar. U xotin: Qanday
qilib u paxta bilan tozalayman? degan ed
Subhanalloh (ajablanilganda shunday deyila
di), uni paxta bilan tozalaysan-da, deb
Oisha roziyallohu anhu: Rasululloh sollallohu al
ayhi vasallam nimani xohlaganlarini bilib
u xotinni ozimga tortdim-da, qonning izidan
yurgizib (artasan), deb aytdim, dedilar.
Ibn Abu Umarning rivoyatlarida Qon izi orn
kin Xushboy paxtani olgin-da, u bilan
588/2. Oisha roziyallohu anhodan rivoyat q
ilinadi. Asmo roziyallohu anho Nabiy
sollallohu alayhi vasallamdan hayz bolgandag
boshidan suv quyadi. Va shu
ustidan suv quyadi. Songra xushboy paxtan
i olib, u bilan tozalaydi, dedilar. Asmo
roziyallohu anho: Qanday qilib u bilan to
zalaydi? degandilaro, Rasululloh sollallohu
alayhi vasallam: Subhanalloh! Usha paxta bilan tozalaydi-da, dedilar. Oisha
roziyallohu anho goyoki unga
(artasan), dedilar. Keyin Asmo roziyallo
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
590/2. Oisha roziyallohu anhodan rivoyat qilinad
i. Ummu Habiba binti Jahsh Rasululloh
sollallohu alayhi vasallamdan fatvo sorab:
Men istihoza qoni korib turaman,
deganida, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: Gusl qilgin-da, songra namoz
oqigin, dedilar. Ummu Habibaga barcha namoz oldidan gusl qilish odat edi.
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
595/2. Muoza roziyallohu anhodan rivoyat qilina
di. Bu sahobiya ayol Oisha roziyallohu
namozini qazo qiladimi? deb soraganida, Oisha
roziyallohu anho: Sen haruriylikmisan?
, ularni qazo qilishga buyurardilar.
596/3. Muoza roziyallohu anhodan rivoyat q
ilinadi. Men Oisha roziyallohu anhoga
Nima uchun hayz korgan ayol
rozasini qazo qiladi-yu, namozni qazo qilmaydi?
xolos, dedim. Shunda Oisha roziyallohu
anho: Bizda bu narsa sodir bolsa, rozan
ing qazosini tutishga buyurilib, namozning
qazosini oqishga buyurilmas edik, dedilar.
16-bob Gusl qiluvchi kishi (avratini) ki
yim va shunga oxshash narsalar bilan
Ummu Xone
sahobiya
sollallohu
vasallam huzurlariga
hu anhodan rivoyat qilinadi. Bu sahobiya
sallam huzurlariga borsalar, u zot Makkaning
yuqori qismida ekanlar. Gusl qilish uchun turg
anlarida qizlari Fotima tosib turdilar.
Keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam
nafl namozi bolgan zuhoni sakkiz rakat oqidilar.
Said ibn Abu Hind roziyallohu anhudan mana
599/3. Maymuna roziyallohu anhodan rivoyat q
ilinadi. Bu onamiz: Rasululloh sollallohu
alayhi vasallamga suv quyib tosib turdim
shning haromligi haqida
rivoyatda keltirilishicha, Rasululloh sollallohu
alayhi vasallam: Erkak kishi erkak kishinin
kishining avratiga qaramaydi. Bir kiyim ichida erkak kishi erkak kishiga badanini
tekkizmaydi. Bir kiyim ichida ayol kishi ayol
kishiga badanini tekkizmaydi, dedilar.
Bu yerda yuqoridagi hadis takror kelgan,
uryatu sozi kelgan.
gusl qilish joiz ekani haqida
601/1. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
qarayverishar edi. Muso alayhissalom esa yakka
ozlari gusl qilardilar. Qavmdagilar:
nishdan faqatgina dabba ekani man qiladi,
xolos, deyishdi. Kunlarning birida gusl qila
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
606/1. Abdurahmon ibn Abu Said Xudriy otalar
idan qilgan rivoyatda keltirilishicha, Abu
Said Xudriy roziyallohu anhu: Dushanba kuni
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bilan
birga Qubo nomli joyga borish uchun (uydan)
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
qoldirilgandir. Bizning hanafiya mazhabimiz
da agar er-xotin jimo qilishsa-yu, maniy
tushmasa, baribir gusl qilishlari vojibdir.
22-bob Suv suvdandir, yani maniy tush
sagina, gusl shart, deyilgan soz
nasx bolib, ikki jinsiy azo qovushsa, xoh maniy tushsin, xoh tushmasin, gusl
613/1. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivo
yat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
Matorning rivoyatlarida agar mani
Bu yerda yuqoridagi hadis takror kelgan.
qilinmagan.
614/2. Abu Muso roziyallohu anhudan rivoyat q
ilinadi. Bu zot: Maniy tushmasa ham,
gusl qilish yoki qilmaslik haqida muhojir va
Ansorlar: Otilib chiqqan maniy sababli gus
l vojib boladi, deyishdi. Muhojirlar: Er-
xotin qovushsa, bas, gusl vojib boladi, deyi
shdi. Men: Men sizlarga bu haqda yechim
topib beraman, dedim-da, ornimdan turib Oisha roziyallohu anho huzurlariga kirish
sizdan
narsa
sorashni xohlayapman-u, lekin sizdan hayo
qilmoqdaman, desam, Oisha onamiz: Tu
qqan onangdan nimani sorasang, mendan
osha narsani sorayvergin, chunki men ham on
angizman, dedilar. Men: Qaysi narsa
yoliqding-ku, Rasululloh
sollallohu alayhi vasallam bu haqda: Agar (er xo
tinining) tort muchasi, yani ikki qoli
rib, xatna qilinadigan azosi
xotinining xatna qilinadigan
ladi, dedilar, deb aytdilar.
615/3. Oisha roziyallohu anhodan rivoyat qilin
adi. Bir kishi Rasululloh sollallohu alayhi
tushmasa, ikkovlariga gusl qilish lozimmi?
Oisha) bilan bajaramiz-da, songra gusl qilamiz, dedilar.
23-bob Olov tekkan narsani (istemol ki
lganda) tahorat kilish lozimligi haqida
n rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu
qilganda) tahorat olish lozimdir, dedilar.
llohu anhudan rivoyat qilinadi. Bu zot Abu
Hurayra roziyallohu anhuga masjidda tahorat qila
yotganlarida ropara bolib qoldilar. Abu
Hurayra roziyallohu anhu: Men bir bolak
hi vasallamdan eshitganman, u zot Olov
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
Said ibn Xolid ibn Amr roziyallohu anhudan ri
imi? deb soraganlarida, Urva roziyallohu
anhu: Men bu haqda Oisha roziyallohu anho
dan eshitganman, u onamiz esa Rasululloh
sollallohu alayhi vasallamdan eshitganlar.
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
Bu yerda yuqoridagi hadis takror kelgan.
25-bob Tuya goshti yeyilg
anida tahorat qilish haqida
626/1. Jobir ibn Samura roziyallohu anhuda
n rivoyat qilinadi. Bir kishi Rasululloh
sollallohu alayhi vasallamdan Qoy gosht
i (eyilganida) tahorat qilamanmi? deb
a) tahorat qilamanmi? deb soraganida,
ya goshti yeganingda tahorat qilasan,
dedilar. U kishi: Qoy qorasida namoz oqi
sam boladimi? deb soraganida, Rasululloh
sollallohu alayhi vasallam: Ha, dedilar. U
kishi: Tuya boqiladigan joyda-chi? deb
Bu yerda yuqoridagi hadis takror kelgan.
a tahoratim buzildi, deb shak qilsa,
osha tahorati bilan namoz okisa bolaverishi haqida
627/1. Abbod ibn Tamim roziyallohu anhu amakila
ridan qilgan rivoyatda keltirilishicha,
buzilgandek bolaversa, nima qilish kerak?
alayhi vasallam: U ovoz eshitmagunicha yo
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
631/3. Ibn Abbos roziyallohu anhudan rivoya
t qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
vasallam Maymunaning xizmatkorlariga sadaqa
tashlandiq bolib qolgan qoy oldidan otayotib: Uning terisini olib, oshlab
632/4. Maymuna roziyallohu anhodan rivoyat
qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
(qoyi) olib qolganida, Rasululloh sollallohu
alayhi vasallam: Uning terisini o
lib foydalanmaysizlarmi? dedilar.
633/5. Ibn Abbos roziyallohu anhudan rivoya
t qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi
vasallam Maymunaning qulining (olgan) qoyi oldidan otayotib: Uning terisidan
n rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu
alayhi vasallam: Agar teri oshlansa, u pokdir, dedilar.
Bu yerda yuqoridagi hadis takror kelgan.
635/7. Abulxayr roziyallohu anhudan rivoyat q
ilinadi. Ibn Vala as-Sabaiyda moyna
korib qolib, uni ushlab kordim. Ibn Val
a: Nimaga ushlayapsan? dedilar. Men Ibn
Abbosdan bu haqda sorab: Biz Magrib
(Marokash)da ekanimizda, biz bilan birga
barbar va majusiylar bor edi. Ular qochqor
keltirib, uni soyishar edi. Biz esa ular
soygan narsani yemas edik. Va yana yog so
Ibn Abbos roziyallohu anhu: Biz ham Ra
(teridan ishlangan idish) haqida sorasak
oshlashlik ila pok boladi, dedilar, deb aytdilar.
636/8. Ibn Vala as-Sabaiy roziyallohu anhudan
rivoyat qilinadi. Men Ibn Abdulloh ibn
Abbos roziyallohu anhudan Biz Magribdalik pa
ytimizda majusiylar suv va yog solingan
Men: Bu haqda biror fikr bilasizmi? desam, Ibn Abbos roziyallohu anhu: Rasululloh
eshitganman, dedilar.
28-bob Tayammum haqida
637/1. Oisha roziyallohu anhodan rivoyat q
vasallam bilan birga safarlarning bazisiga
chiqib, Baydo yoki Zo
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
niqtadilar. Niqtaganlarida mening haraka
tlanishimdan Rasululloh sollallohu alayhi
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
yuzing va kaftingga surtishing kifoya qila
di, dedilar, deb aytdilar. Umar roziyallohu
anhu: Ey Ammor, Allohdan qorqqin, de
gandilar, Ammor roziyallohu anhu: Agar
xohlasangiz, uni gapirmayman, dedilar.
Bu yerda yuqoridagi hadis takror kelgan.
Faqat Umar roziyallohu anhuning Sen ega
bolgan narsani amalga oshiramiz, deb aytgan sozlari ziyoda qilingan.
llohu anhu otalaridan qilgan rivoyatda
keltirilishicha, bir kiish Umar roziyallohu
qoldim-da, suv topa olmadim..., deb yuqo
ridagi hadisda kelganidek aytib, uning
davomida Ammor roziyallohu anhuning Ey mom
inlar amiri, agar xohlasangiz, (ilmni
a boysunishimni menga vojib qilgani uchun)
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
647/1. Oisha roziyallohu anhodan rivoyat q
alayhi vasallam barcha paytlarda Allohni zikr qilaverardilar, dedilar.
Sahihi Muslim (birinchi kitob). Imom Muslim
www.ziyouz.com
kutubxonasi
33-bob Otirib uxlagan kishining ta
hrrati buzilmasligiga dalil haqida
653/1. Anas roziyallohu anhudan rivoyat qilin
n xufyona (yani, pichirlab) gaplashib
turaverardilar (Abdulvorisning rivoyatlarida A
llohning nabiysi bir kishi bilan pichirlashib
gaplashayotgandilar bolib kelgan).

Приложенные файлы

  • pdf 15883660
    Размер файла: 494 kB Загрузок: 0

Добавить комментарий