геотех.курс


Кіріспе
Ғимараттар мен имараттар олардың қаттылығы мен тегіс емес отыруының даму мінезіне байланысты негіздіктер мен іргетастардың атқаратын рөлі зор.Олардың деформациясының нәтижесінде ғимараттар: иіліп немесе майысу, қисаю және жантаюы мүмкін.
Негіздіктер мен іргетастарды жобалаудын алдында: ғимараттың контрукциялық және есептік сұлбасын зерттеу, оның қаттылығын бағалау, деформацияның шекті мәнін және мүмкін мінездемесін орнату қажет.
Негіздіктегі жүктеме нормативті және есептік болып ажыратылады.Нормативті негіздіктің мәні СНиП 2.02.07-85 «Нагрузки и воздействия» бойынша орнатылады. Есептік жүктеме сенімділік коэффициентіне нормативті жүктемені көбейту жолымен анықталады, қабылданған жобада мөлшердің нақты жүктемелердің болуының мүмкіндіктері ескеріледі.
Негіздіктердін отыруға сезімталдығына байланысты барлық ғимараттар мен салулар 3 түрге бөлінеді:
Иілгіш- иілгіш ғимараттар негіздіктің орын ауыстыруын
бақылайды, сонда тегіс емес отыру пайда болғанда мұндай салулардың конструкциясында айтарлықтай қосымша кернеу пайда болмайды.
қатты- қатты салуларда тегіс емес отырыс кезінде негіздік конструкциясында қосымша кернеу пайда болады, көп жағдайда отырыстар бұл ғимараттардың айтарлықтай беріктік қоры есебінен қауіпсіз.
біршама қатты- біршама қатты салуларға бұқаралық құрылыстың көптеген нысаны жатады: рамалы кесілген темірбетон конструкциялы, жүккөтергіш қабырға мен қатты темірбетон жабылымдар, кірпіш, үлкен блокты және үлкен панельді ғимараттар мен салулар.
Жобалау кезінде негіздіктер және іргетастардың үнемділік, сенімділік, сонымен қатар салынатын объектілердің тұрақтылығын және эксплуатациондық жарамдылығы әртүрлі есептік коэффициенттермен қамтамасыз етіледі,сонымен қатар құрылыс алаңының жергілікті топырағының ерекшеліктерін бөлек мүмкіндік беретінін ескеру қажет.

1.Құрылыс аумағын негіздеу
Ақтөбе облысы
Облыстың әкімшілік орталығы Ақтөбе қаласы. Территория ауданы 300,6 мың км2.
Халқы: 719,5мың адам (2010 ж., 1 қаңтар).
Ақтөбе – Елек өзеннің бойында орналасқан, Еуропалық Қазақстанның ең шығыс қаласы.
Географиялық орналасуы. Ақтөбе облысы Орал таулары және Мұғалжар таулары шекаралары болып табылатын Еуропа және Азия аралықтарында орналасқан. Облыс батысында Каспий маңы ойпатында, оңтүстігінде Үстірт үстіртінде, оңтүстік шығысында Тұран жазығында және орталығында Мұғалжар тауларында орналасқан. Облыстың басым бөлігі жазық (биіктігі 100-200 м). Ең биік нүктесі Мұғалжар тауларында орналасқан Үлкен Бақтыбай шыңы (теңіз деңгейінен 657 м).
Ақтөбе облыосының батыс бөлігін оңтүстік батысында Каспий маңы жазығына өтетін Орал маңы ойпаты алып жатыр. Оңтүстік шығысында Арал маңы Қарақұмдары мен Үлкен және Кіші Борсық құмдары алып жатыр. Солтүстік шығысында Ақтөбе облысы Торғай ойпатына өтеді.
Облыс климаты шұғыл континентальды, құрғақ, жазы ыстық және қысы суық. Жаз маусымында шаң дауылдары мен қыс маусымында борандар жиі жауып тұрады. Шілде айының орташа температурасы солтүстік батысында 22,5 °C, оңтүстік шығысында 25 °C, қаңтар айында орташа температура сәйкесінше −16 °C және −15,5 °C. Солтүстік батысында жауын шашын мөлшері 300 мм, оңтүстігінде — 125-200 мм в год. Вегетациялық кезең 175 күннен 190 күнге дейін созылады.
Ақтөбе облысының барлық өзендері Каспий теңізінің ағынсыз бассейндері мен шағын көлдер бассейндеріне жатады. Ең ірі өзендері Ембі, Орал сағалары Ор мен Елек, Ырғыз, Ойыл, Торғай және Сағыз. Өзендердің басым бөлігінде су көлемі төмен, жаз маусымында құрғап қалады. Көлдердің басым бөлігі (150 астам) тұзды, шағын болып келеді, олардың көбісі құрғап сораң топырақты қалыптастырады, мысалы, Шалқартеңіз көлі. Сол себепті жер асты тұщы сулар пайдаланылады.
Облыстың солтүстік батыс бөлігінде қара және қоңыр топырақта жусан, боз бетеге өседі, өзен аңғарларында шалғындар, терек, қайың тоғайлары өседі.
Орталық және солтүстік шығыс бөлігінде құрғақ дала орналасқан, топырағы сұр.
2. Курстық жобаның орындалу тәртібінің жазбасы
2.1. Жүктеменің сипаттамасын бағалау, ғимараттың құрылымдық ерекшеліктері және негіздік деформациясының мүмкін болатын шекті мағыналардың анықтамасы
Жобалау кезінде негіздіктер және іргетастардың үнемділік, сенімділік, сонымен қатар салынатын объектілердің тұрақтылығын және эксплуатациондық жарамдылығы кіріспеде әртүрлі есептік коэффициенттермен қамтамасыз етіледі, құрылыс алаңының жергілікті топырағының ерекшеліктерін бөлек мүмкіндік беретінін ескеру,ерекше әсер ететін жүктеме және ғимараттың ерекше құрылымдық сызбасы.
Негіздіктегі жүктеме нормативті және есептік болып ажыратылады.Нормативті негіздіктің мәні СНиП 2.02.07-85 «Нагрузки и воздействия» бойынша орнатылады. Есептік жүктеме сенімділік коэффициентіне нормативті жүктеме (γƒ) белгілері жүктемені көбейту жолымен анықталады, қабылданған жобада мөлшердің нақты жүктемелердің болуының мүмкіндіктері ескеріледі.
Жүктеме ұзақтық тәуелділік әрекетінде тұрақты және уақытша жүктеме болады. Тұрақты жүктемеге құрылыста және ғимарат пайдаланымында толассыз жұмыс істейтіндер жатады.Уақытша жүктемеге жататындар бөлек құрылыс кезеңі және құрылыс пайдаланулары жок болатындар.Қарапайым тұрақты жүктеме құрылыс материалдарының меншікті салмағынан және бұйымдардан ( топырақтар,құрылым элементтері және т.б.) құралады. Уақытша жүктеме ұзақ әсер етуші, қысқа мерзімді және ерекше болып бөлінеді. Ұзақ уақыт әсер етуші жүктемелерге жатады : қалқалардың уақытша салмағы,стационарлық жабдықтардың салмағы, газ және сұйықтық қысымы, қатпарлы қыртыс материалдар жүктемесі, температуралық, технологиялық және климаттық әсерлер, көпірлі жабдық салмағы.
Қысқа мерзімді жүктемелерге жататындар: адамдар салмағы; жөнделетін материалдар; жүктеме, құрылыс құрылымдарын тұрғызуында және дайындаулардың пайда болуы; қатпарлы құрылыс материалдарының және үйінді топырақтардың жүктемесі; қоғамдық және тұрғын ғимараттардың жабын жүктемелері; қар және желдің әсерінен болатын жүктеме. Ерекше жүктемелерге жататындар: сейсмикалық және жарылыс әсерінен болатын жүктеме, техникалық процестер кезінде болатын қауырт тәртіп бұзулар және әркелкі тұнба әсерлері, топырақ құрылымының өзгеруі.
Жобаланушы ғимараттардың іргетастарының негіздіктері есептеледі және салулардың шекті күй жағдайларының екінші топтан бірдей жүкті тиеуде қолданылатын сенімділік коэффициентінің жүктемесі (γƒ) 1-ге тең деп алынады.
Жүктеменің есепке арналған ықтималдықтың бір уақытты әрекетінің бірнеше түрлері – тұрақты, уақытша, ұзақ жұмыс істейтіндер және қысқа мерзімді үйлестірулердің коэффициентін енгізеді.Қалай және барлық құрылымдар, негіздіктер және іргетастар жоғары әрекеттерге есеп айырысады. Максималды жүктеме барлық тұрақты, уақытша және ерекше күштің әсерінен болған жағдайда, онда мұндай үйлесімділік ерекше деп аталынады, бірақ бұл жағдайда үйлесімділік коэффициенті 0,8 тең деп қабылданған
Бұдан басқа негіздіктер мен іргетастарды есептеуде келесі коэффициенттер қолданылады:
γм , γ g – сәйкесінше, материал қасиетінің физико-механикалық сипаттамасының есептік мәнінің ауытқуларын ескеретін, үлгілерді таңдау кезіндегі байқаусыз ауытқулардың және дәл емес анықтаулары кезінде жіберілген, топырақ пен материалдар бойынша серпімділік коэффициенті. Бұл жағдайда сипаттаманың есептік мәнің олардың нормалық мағынасын сәйкесінше сенімділік коэффициентіне бөлу арқылы табады.
γn - салулар бойынша сенімділік коэффициенті, ғимараттар мен алулардың жауапкершілік деңгейін ескеруі, сонымен қатар негздіктер мекн іргетастың мүмкін жағдайдағы жұмыстың есептік сұлбасының қабылданған жеткіліксіз сәйкестік. Бұл коэффициентті әдетте материалдар кедергісінің есебін анықтауда қолданады.
γс –негіздктер мен іргетастардың жұмыс мінезі мен шартын,топырақ қасиеттерінің ерекшеліктерін ескеретін, жұмыс шарты коэффициенті. Бұл коэффициентта материалдар кедергісінің есебін анықтауда қолданады.
Негіздіктер мен іргетастарды жобалаудын алдында: ғимараттың контрукциялық және есептік сұлбасын зерттеу, оның қаттылығын бағалау, деформацияның шекті мәнің және мүмкін мінездемесін орнату.
Негіздіктердін отыруға сезімталдығына байланысты барлық ғимараттар мен салулар 3 түрге бөлінеді: иілгіш, қатты және біршама қатты. Иілгіш ғимараттар негіздіктің орын ауыстыруын бақылайды, сонда тегіс емес отырыу пайда болғанда мұндай салулардың конструкциясында айтарлықтай қосымша кернеу пайда болмайды. Осы топқа тұтасметалды қаңқалы ғимараттар мен салуларды, сукоймалардың иілгіш тубін, жүккөтергіш конструкциясының статикалық анықталған сұлбасы бар салуларды жатқызуға болады.
Қатты салуларда тегіс емес отырыс кезінде негіздік конструкциясында қосымша кернеу пайда болады, көп жағдайда отырыстар бұл ғимараттардың айтарлықтай беріктік қоры есебінен қауіпсіз. Қатты салуларға: элеваторлар, доменді пештер, түтін трубалары, суберліс мұнаралар, көлемді көпір тіректері т.б. топырақ деформациясының өсуі процесінде негіздіктер мен салулар иілмейді, тегіс қатты дене тәрізді отырыс береді.
Біршама қатты салуларға бұқаралық құрылыстың көптеген нысаны жатады: рамалы кесілген темірбетон конструкциялы, жүккөтергіш қабырға мен қатты темірбетон жабылымдар, кірпіш, үлкен блокты және үлкен панельді ғимараттар мен салулар. Жүккөтергіш конструкцияларда қатты ғимараттарға қатысты негіздіктердің тегіс емес отыруы кезінде деформация туғызатын қосымша кернеу пайда болады.
Ғимараттар мен салулар олардың қаттылығы мен тегіс емес отыруының даму мінезіне байланысты нездікте деформацияның кеоесі түрлері болуы мүмкін: иін немесе майысу, қисаю және жантаю.
Иін және майысу (2.1сурет а,б) ғимараттың майысуы түрінде айқындалады. Мұндай деформациялар тіктөрбұрыш пішіндегі улкен қаттылыққа ие ғимараттар үшін тән.
Қисаю (2.1 сурет в,г) жақын жатқан көршілес іргетастар ғимараттар мен салулардың вертикалды қалыпта қалуын сақтау кезінде тегіс емес отыруы. Деформацияның мұндай түрі біршама қатты қаңқалы ғимараттарда байқалады.
Жантаю (еңіс) (2.1сур. д,е) - бұл бірыңғай үлкен іргетастардың шеткі нүктелеріндегі отырудың әртурлілігі нәтижесінде пайда болатын вертикалды оске қатысты салудың бұралуы. Жантаю, әдетте қатты ғимараттар мен салуларға тән.
Ғимараттар мен салулардың және олардың іргетасының жалпы деформациялық қалпы келесі деформацияның түрлерімен сипатталады:
1. Ғимараттар, салулар мен жеке іргетастардың жалпы қатты отырысы,оның табанындағы қандай да бір S максималды абсолюттік отырыс нүктесіне тең.
2. Біртекті іргетастың үш нүктесіндегі немесе үш іргетастың абсолютті отырысының есептелуі бойынша S ғимараттың орташа отыруы.
3. Іргетасымен немесе құрылымының крені деп, құрылымның немесе бөлек іргетастың екі шетіндегі нүктесінің абсолюттік шөгінді дақтарын анықтаймыз,осылардың арақашықтығына қатысты.
4. ∆S ғимараты мен құрылымына салыстырмалығы бірдей емес шөгінді дақтар, қисаюмен анықталатын, майысу мен бүгіліске қатысты. Қисаю екі бір-біріне жақын іргетастың арасында максималдық айырымда жатыр, олардың остерінің ара қашықтығына қатысты. Салыстырмалы майысу және бүгілу майысу стреласымен анықталады, бүгілетін ғимараттар мен құрылымдардың ұзындығына қатысты.

2.1 Сурет. Ғимараттар мен құрылымдардың негізін салғандағы деформациялардың түрлері: а - бүгілу, б - майысу, в, г- қисаю, д,е - крен
Негіздер мен іргетастарды жобалағанда шарттың орындалуын қадағалау керек, осыдан шөгінді дақтар, есеппен орналастырылған,олардың шекті мәнінен аспауы керек, регламенттелген СНиП РК ғимарат пен құрылымның үлгісін есепке ала отырып:
S≤Su ∆S/L≤(∆S/L)u i≤iu
Мұнда Su; (∆S/L)u; iu-шекті мүмкіндік мәндер, осыған сәйкес, абсолюттік, орташа шөгінді дақтар және салыстырмалы бірдей емес шөгінділер және кренді 2.1 - кестеден қараймыз.
Кесте 2.1
Негіздердің шекті деформациясы
Құрылымдардың атауы Салыстырмалы біркелкіліксіз немесе бірдей емес шөгінді дақтар,(∆S/L)u Крен,
iu Орташа шөгінді дақтар S,см Максималды абсолютті шөгінді дақтар Su,см
1)Өндірістік және азаматтық бір қабатты және көп қабатты ғимарат толық каркаспен:темір-бетон;
болатты 0,002
0,004 -
- -
- 8
12
2)Ғимарат және құрылымдар,конструкциясына ешқандай біркелкісіз шөгінді дақтар әсер етпейді. 0,006 - - 15
3)Көпқабатты каркассыз ғимараттар несущими қабырғалармен:
үлкен панельдер;
үлкен блоктар және тас қалаулар қаптаусыз;
қаптаулы,сонын ішінде темірбетон белдіктер құрылысымен. 0,0016
0,002
0,0024 0,005
0,005
0,005 10
10
15 -
-
-
4) Элеваторлар құрылымы темірбетон конструкциялардан:жұмыс ғимараты және силостық корпус монолитті конструкцияның бір іргетасты плитада;
тағы да,құрама конструкция;
бөлек тұратын жұмыс ғимараты; -
-
-
-
- 0,003
0,003
0,004
0,004
0,004 40
30
40
30
25 -
-
-
-
-
5) Түтін құбырлары биіктікпен,м:
H≤100
100<H≤200
200<H≤300
H>300 -
-
-
- 0,005
1/2H
1/2H
1/2H 40
30
20
10 -
-
-
-
6) Қатты құрылымдар биіктігі 100 м-ге дейін,және пп.4 және 5-тен басқа. - 0,004 20 -
Ескерту: 1. Шекті мәні салыстырмалы майысуы (бүгілуі) ғимараттың, 3 мысалда, тең деп алынады жартылай көрсетілген шекті біркелкісіз шөгінді дағына. 2. Егер негізі горизонтальды қосылса (0,1 артық емес еңіспен), қалың топырақ қабатында тұрған; шекті мәні максимал және орташа шөгінді дақтарды 20%-ға ұзартуға болады. 3. Құрылымдар үшін, пп. 1-3-те саналған, іргетастармен жаппай плиталар түріндегі, шекті мәндері орташа шөгінді дақтардың 1,5-есе өсіруге болады.
3. Есептеу бөлігі.
3.1 Құрылыс аумағының инженерлік-геологиялық шарттарын бағалау
1. Топырақтың берілген характеристикасын кестеге келтіру. (КЖ тапсырмасына қараймыз.)
2. Топырақтың келесідей жетіспейтін характеристикасын есептеу және кестеге енгізу:
- топырақ ара салмаєы топырақтың қатты бөлшектерінің ара салмағы,бұларкөбейтумен анықталады , сәйкесінше , p және psмөлшеріне сәйкес еркін түсу үдеуі g=9,81 м/с2 ;
- иілігіштік саны JP=WL-Wp, бұл сазды топырақтың атауын анықтауєа мүмкіндік береді ( супесь , саздақ , сазбалшық);
- консистенция көрсеткіші, бұл сазды топырақтың күйін бағалауға септігін тигізеді;
- кеуектілігі, кеуекті топырақ көлеміне кеуек көлемінің қатынасы
;
- кеуектілік коэффициенті бұл формуламен бөлшектердің тығыздығына байланысты сусымалы топырақтың күй-жағдайы анықталады;
-ылғалдылық деңгейі , бұл көрсеткішке байланысты сусымалы топырақтар азылғалды, ылғалды және суға қаныққан болып бөлінеді;
-толық ылғал сыйғыштық
-гранулометрлік құрамы;
-біртекті еместік коэффициенті, бұл қисық гранулометрлік құрам (қисық Талбо) бойынша анықталады:
Мұндағы d60, d10 –бөлшек диаметрлері, сейкесінше 60% және 10% құрамды, мм.
Іргетас негізінің осадкосын есептеу үшін кемінде келесідей топырақтың сығылу характеристикасын білу керек: Eo, m0, mv.
деформация модулі Eo= / mv, МПа;
мұндағы: mv = m0/(1+e), -салыстырмалы қысылу қабілетінің коэффициенті, МПа-1;
m0 – қысылу коэффициенті, мына формула бойынша анықталады:
m0 = е1 – е2 / σzp2 – σzp1, МПа-1;
-коэффициент, = 1 - 22/(1-) формуласымен анықталады;
µ - Пуссуан коэффициенті, ол құм, құмдақ үшін 0,3-ке, саздақ үшін 0,35-ке, саз, торф үшін 0,42-ге тең.
Егер Е0<5 МПа болса топырақ қатты сығылған, Е0>20 МПа болса аз сығылған болып саналады.
R0 қабатты топырақтың есептік қарсылығын анықтау барысында және ғимараттың тұрақтылық негізін анықтау барысында топырақ сапасының негізі қолданылады: С – салыстырмалы ұстасу (МПа), φ – ішкі бұрышы.
Топырақ негіздері Е0, m0, С, φ берілмеген болса, онда олардың мағыналары СНиП ҚР кестесі бойынша қабылданады.
3. Топырақтың әр қабатына физико-механикалық мінездеме негізінде инженерлік-геологиялық сызық салу. Топырақ қабатының мінездемесін бағалау. Объектіні құратын орын таңдау және оны құылыс алаңына орналастыру (көлденең, тігінен).
4. Инженерлік-геологиялық жағдайды талдау негізінде, сонымен қатар, топырақтың белгіленген, есептелген физико-математикалық мінездемесі негізінде құрылыс алаңы туралы, соның ішінде қоршаған ортаны қорғау ережелері туралы қорытынды жасалады.
Құрылыс алаңының инженерлік-геологиялық жағдайының сапасы 1 мысалда келтірілген (1 қосымша).
Есеп 1. Құрылыс аумағының инженерлік-геологиялық шарттарын бағалау.
Құрылыс аумағының инженерлік-геологиялық топырақтың мәндері 1-кестеде көрсетілген.
Кесте 1
Топырақтың зертханалық зерттеудің мәліметі

№ Wр s
кН/м3 кН/м3 W0 С
кПа φ
град
1 18 2,76 1,65 0,22 4,0 30
2 24 2,79 2,13 0,26 9,0 18
3 24 2,7 1,93 0,25 3,0 34
Шешуі. Топырақтың түрін анықтаймыз, әрбір қабаттың жағдайы мен құрамын бағалаймыз, артынан жалпы бағалаймыз (№1 үлгі).
1. Бірінші қабат СКВ.№1.Үлгіні сұрыптаудың тереңдігі 1,5 м. Лабораториялық зерттеудің мәні бойынша Wp =0; Wт =0, онда топырақ құмды.
Құмды топырақтың түрін гранулометрлік құрамына қарап анықтаймыз; бөлшектердің массасы үлкенірек 0,1 мм, кемірек 75%-ға, ГОСТ 25100-95-те «Топырақтар. Классификация» тозаңды құмға сәйкес.
Құрғақ топырақтың тығыздығы.
=
Кеуектілік коэффициенті
e=ρs-ρdρd=2.76-1.651.65=0.67
Ылғалдылық дәрежесі
Sr=ωρseρW=0.22*2.760.67*1=0.9 Біржолата орналастырамыз:топырақ- саздақ топырақ.
2. Топырақтың екінші қабаты (№2 үлгі),СКВ№1,үлгіні сұрыптаудың тереңдігі 4м.
Илемділік санын анықтаймыз.
Jp = WL - Wp = 0,44– 0,24=0,20;
ГОСТ 25100-95 топырақты саз топырақ тәрізді классификациялаймыз.
Кеуектілік коэффициенті.
е =
Консистенция көрсеткіші
JL =
Осыған сәйкес топырақ жұмсақ пластикалық күйде.
Біржолата орналастырамыз:топырақ-саз жұмсақ пластикалық күйде.Топырақтың бұл қабаты тығыздалмаған (е=0,642),сондықтан табиғи негіз болып қызмет ете алмайды.
3.Топырақтың үшінші қабаты (№3 үлгі),СКВ №1,үлгіні сұрыптаудың тереңдігі 6,0 м.
Кеуектілік коэффициенті
е =
Ылғалдылық деңгейі
Sr =
Біржолата орналастырамыз: топырақ – саз.
№1 құрылыс аумағын жалпы бағалау: геологиялық қимасына сәйкес, аумақ сипатталады қауіп-қатерсіз бедермен (рельеф) абсолюттік белгісі 130,5-130,8-бен. 1,3 қабаттар табиғи негіз болып қызмет атқара алады, 2-шісі тығыздағаннан кейін.
3.2 Іргетастарды салудың тереңдігін таңдау
Караганда орналысқан өндірістік ғимараттың сыртқы қабырғасының іргетастардың табанының тереңдігін анықтау: ұстамдық қабатының негізі-тозаңды құм,топырақ сулары dw=2,5м тереңдікте қаттыру кезінде табанынан жоғарына дейін, сыртқы қабырғаның қалыңдығынан 1м-ге іргетастың шығуы, сыртқы іргетасқа тұтасатын бөлменің ауасының температурасы 15°С.
Шешуі. Картадағы нормалық тереңдік қатырудың /1.4/ Ақтөбе қаласы үшін, коэффициенті 0,28
d f n = 0,28∙ 7,41= 2,07 м.
Онда қатырудың есептік тереңдігі тең.
df =Kh * d f n =0,6*2,07=1,242 м,
мұнда Kh=0,6 коэффициенті,ғимараттың жылулық режимін есепке алатын,1/8/ кестеден алынады.
dw < (df + 2) болғанда, 2,5(1,242+2)=3,242 м болса, заңды құмда негіздегенде (салғанда) 2/8/ кестеден қарайды, іргетасты салу тереңдігі болу керек «кем емес dw» осыған байланысты, ЖСД-қатыру фронтына жақын орналасса,тозаңды құм қатыру пучениеге ұшырауы мүмкін.Сондықтан іргетасты салу тереңдігін dесептік тереңдік топырақтың қатуы болу керек.Біржолата белгілейміз d = df = 1,242м.
3.3 Іргетастың табанының өлшемін біруақытта топырақтың негізінің есептік кедергілігімен анықтау
Монолитті ленталы іргетастың табаның енін анықтау керек және топырақтың R негізінің есептік кедергісін,егер берілсе: : d =1,242 м, dв = 0 (жер төле бар), ғимарат қатты конструкциялық схемамен,оның ұзындығының биіктікке қатынасы L/H = 1,33, Nо ΙΙ= 250 кН/м, топырақты негіздегенде, мынадай сипаттамаға ие φΙΙ = 200 , СΙΙ = 12 кПа, γΙΙ = γ = 20,9кН/м3 , γm = 18,7 кН/м3
Шешуі. Бірінші жақындауын R ≈ R0–ді қабылдаймыз, 1 кестеден,тапсырма 3/8/ R0 = 150 кПа, СНиП 2.02.01-83.
Онда ленталы іргетастың табанының ені:
в = в1= NоΙΙ/ (R –γm* d) = 250/( 150 – 19,7· 1,11) = 1,97м
в = в1 = 1,97; dв = 4,2.
R== кПа
онда -жұмыс шартының коэффициенті, 3(8) кестеден алынатын СНиП 2.02.01-83
К - коэффициент, К=1 тең деп алынатын,топырақтың беріктік сипаттамасы (φ және с) тәжірибелі жолмен анықталған; , және-коэффициент, 4(6) кестеден алынатын φΙΙ= 300 –қабайланысты, СНиП 2.02.01-83.
Кz-коэффициент, Кz=1 тең деп алынатын в< 10м-ге тең болғандағы, егер в˃ 10м, Кz= z0 /в+0,2, мұнда z0 =8 м.
в - іргетастың табанының ені, м;
-топырақ меншікті салмағы, кН/м3
-топырақтың меншікті салмағы,іргетастың табанынан жоғары жатқан, кН/м3
d1= d - жер төлесі жоқ ғимараттар, м.
СΙΙ – іргетастың табаның астындағы жатқан топырақтың меншікті ілінусуін есептік мәні.
Іргетастың табанындағы орташа қысымды анықтаймыз.
РΙΙ= [NoΙΙ/(в . l ) ] + γср ΙΙ. d= [250 / 1,97.1,0] + 1,97 .4,11= 210 кПа
Осыдан РΙΙ=210кПа<<R=350,11 кПа, онда негіз жүктелмеген. Қабылдаймыз
в = в2 =0,985 м. Онда
R== кПа
РΙΙ= [NoΙΙ/ (в . l ) ] + γср ΙΙ. d = (840 /0,985.1,0) + 19,8 .4,2 = 336,96 кПа
Шарт РΙΙ≈ R орындалады, айырмашылық 5 % аспайды. Біржолата ленталы іргетастың табанының еңін қабылдаймыз: в =0,985 м.
3.4 Қадалы іргетас есебі
Өндірістік және азаматтық құрылыстың дамуы іргетастарды орналастырудың заманға сай шешімдерін іздеуге итермелеп отыр. Анықталған инженерлік-геологиялық шешімдерге, талаптарға қадалы іргетастар сай келеді.
Әлсіз суға қаныққан топырақты, тығыз топырақпен төселген, әсіресе жер асты су деңгейі жоғары аудандарда іргетасты жоғары салу тиімді емес, ал қадалы іргетастарды пайдалану тиімділігін арттырады.
Қада деп – құрылымның жүктемесін негіздікке беруге арналған, топыраққа қадалған немесе онда дайындалған қатты стержендерді айтады. Қадалы іргетастарды есептеу мен құрастыру келесі сұрақтардың шешімін қарастырады: постверктің салу тереңдігін және қада түрін таңдау; қадаларың көтеру мүмкіндігін; ''кусттағы '' қадалардың қажетті санын анықтау; ростверкті құрастыру; қадаға түсетін нақты күшті анықтау; қадалы іргетастың негіздігінің шөгуін есептеу; қада жұмыстары өндірісінің бағытын анықтау.
Қадалы іргетасты жобалау көптеп жүктеу қимасында жүргізіледі. Есептеуді түсініктеме жазбасында, ал қадалы іргетас құрылымы сызбада көрсетілген. Қадалы іргетасты есептеу 4- мысалда келтірілген.
Қадалы іргетастар ілулі қада, қада-бағам, тіреу қада болып бөлінеді.
Ілулі қада топырақпен қаданың аралығындағы кедергінің арқасында ілініп жұмыс істейді.
Қада- бағам тасты және тығыз топыраққа қадалған қада.
Тіреу қада қаданы батыру, қадау әдістері арқылы орындалады. Тірекше іргетастар құру үшін көбінесе өте терең шұңқырлар қазуға тура келеді, әсіресе, олар тоңдық мұздау тереңдігі үлкен болып келетін осал топырақта жиі қазылады. Мұндай жағдайда тірекше іргетастардың астынан шұңқыр қазу қиынға түседі де, қадалы іргетастарды пайдалану неғұрлым дұрыс болып табылады.
Топыраққа қағылған жұмыр немесе көп қырлы баған (ағаштан,бетоннан темірбетоннан немесе металлдан жасалған) қада деп аталады. Олар тұрақты (цилиндр және призма түрінде) және ауыспалы (конус және пирамида түрінде) қима болып келеді. Қадалық іргетас түзетін қадалардың жоғарғы ұшы берік арқалықпен немесе тақтамен бекітіледі, бұл қадалардың жоғарғы бөлігі олардың көлденең бағытта қозғалуына кедергі келтіреді және ғимараттан түсетін салмақ қысымының барлық қадаларға берілуін қамтамасыз етеді. Қадалардың ұшын байланыстыратын мұндай арқалық (тақта) топтама (ростверк) деп аталады. Оны қада материалына және жерасты суының деңгейіне байланысты ағаштан, бетоннан және темірбетоннан жасайды. Топтамалар биік және аласа болып келеді.
Қадалы іргетастар, негізінен, қатты топыраққа тірелетін қадаларға орналастырылады. Мұндай қадалы іргетастар тірек-қадалардағы іргетастар деп аталады. Қаданың төмеңгі ұшы үнемі қатты топыраққа тірелмейді және олар жұмсақ сығылған топырақтарда ілініп тұрады. Мұндай іргетастар аспалы қадалардағы немесе бүйірлік биіктігі жағынан үйкелістегі қадалардағы іргетастар деп аталады.
Қағылмалы темірбетон қадалармен қабыршақ - қадалар негұрлым кең тараған. Ұзындығы 3...24 м болатын мөлшері 200х200,400х400 мм тұтас шарты қималы призмалы темірбетон қадалар жиі қолданылады. Алдын - ала кернеусіз темірбетон қадаларды ұзындығы 3...16 метр етіп,алдын- ала кернеулі қадаларды- ұзындығы 16 метрден астам етіп дайындайды. Есептеу бойынша,қадаларды диаметрі 12...22 мм болытын А300 (І-ІІ) класты ыстық күйінде тапталған бойлық арматура шабықтарымен және бас ұшын көлденең арматурамен шиыршық сымдармен, торлармен арматуралайды, сондай – ақ диаметрі 5...6 мм А240 (А-І) класты ілмекпен қамтамасыз етеді.
Тікелей ұңғыға орналастыратын толтырмалы қадалар негізгі үш типке бөлінеді:
- бұрғылау арқылы қабықшасы алынатын қадалар. Ұңғыны тазартқаннан кейін шеген құбырды біртіндеп шығара отырып,ұңғыға бетон құйып толтырылады;
- қада іргетастарды қолдану мынадай сұрақтардың шешімі болып табылады:салым табанының терендігін таңдауда,қада түрі мен конструкциясы;қаданың жүк котергіш қасиетін анықтау;
- іргетастағы қажетті қада санын тағайындау;
- іргетасты құрастыру;
- табанын есептеу;
- ең көп жүктелген қадаларға түсетін жуктемені, оларды топырағы мен материалдары бойынша салыстыру, іргетас деформациясының есебі.
Қадалы іргетасты жобалау көп жүктелген қима үшін орындалады.
Шешуі: Тұрғын үй ғимаратының сыртқы көтеруші қабырғасының астындағы іргетасты есептейміз. Жобалық белгі– 0,9 м. Жертөле еденінің белгісі – 3,00 м. NoΙΙ = 920 кН. Ғимарат ұзындығының L = 15 м оның биіктігіне Н=11,2м қатынасы L/H=1,33 құрайды. Темірбетонды қағылатын қадалы іргетастарды жобалаймыз.
Ростверктың салыну тереңдігін анықтау үшін оның қалыңдығын 50 см деп тағайындаймыз, ал жертөлесі бар ғимараттар үшін қадалы іргетастың роствергының салыну тереңдігін 1,7м тең деп қабылдаймыз. Темірбетон қадаларды тағайындаймыз; қада ұзындығын топырақ жағдайына байланысты 6м, ал өткір ұшының ұзындығын 0,25м тең деп аламыз.
Қаданың көтеру қабілетін анықтаймыз Fd
Fd = γc (γcr R А+ u∑ γcf fi QUOTE hi);
мұндағы R – қаданың төменгі ұшының астындағы топырақтың есептік қарсыласуы; (қара. СНиП 2.02.01-83)
A – қаданың көлденең қимасының ауданы;
u – қаданың сыртқы периметрі; u=0,3· 4=1,2 м;
fi - i-қабатының қарсыласуы;
f1 = 26,5кПа;
f2 = 40 кПа;
f3 = 41 кПа.
γc , γcr и γcf – топырақтың жұмыс жасау жағдайының коэффициенті;
γc = γcr = γcf = 1(кесте. 3 СНиП 2.02.01-83);
hi- i-қабатының қалыңдығы;
h1=1,5м
h2=1,8м
h3=1,9м
Темірбетонды шаршы қималы 300х300 мм өлшемдегі қаданы таңдаймыз.
Fd = 1 [1 800 0,09+1,2 (26,5 1 1,5+40 1 1,8+41 1 1,9 ) = 370,94 кН
Есептік жүк Р мына формула бойынша анықталады:
Р= Fd/ γк= 370,94/1,4 = 264,96 кН, мұндағы γк=1,4 – сенімділік коэффициенті.
Іргетастың 1м кететін қада санынын анықтаймыз:
n=Nф/Р
n =1155/264,96 = 4,35 қада/м
мұндағы Nоi=1,2 Nоii =1,2 920=1104 кH
Nф = 1104+51=1155кН
Қадалар арасындағы қашықтықты анықтаймыз dP=l/1,04=0,22 м,
сонда. n<2 және 3d <0.56 <6d, екі қатарлы шахмат түрінде орналасқан қадаларды таңдаймыз, қатарлар арасындағы қашықтық мынаған тең:
сР = (6d)2 -(dp)2= √(3 1,11) 2 – 0,22 2 = 0,725 м
Ростверктың ені мына формула бойынша таңдалады:
b = d+cP +0,2 = 0,3+ 1,45+0,2 =1,25 м
Ростверктың енін 1,25 м тең деп қабылдаймыз.
Бір қадаға түсетін жүктің шамасын анықтаймыз:
Nқада= Nоi - Gс / n =1104 - 298/4,35 = 103,55 кН
Жүктің шамасын оның есептік мүмкін мәнімен салыстырамыз
Nқада=94,3<176,4 кН – шарт орындалады.
Іргетас төсемінің астындағы топыраққа түсіретін шартты қысымын тексереміз.
Іргетастың шартты өлшемін анықтау үшін мынаны есептейміз
αm=1/4((111 + 212 + 313 )/ ∑1i)=l/4( (15 1,8+20 2,5+38 1,7)/(1,8+2,5+1,7))= 5,9
Іргетастың шартты енін анықтаймыз:
Вшарт= 0,3+4 5,9 0,11+1,4=4,34м
Онда іргетас төсемінің шартты ауданы мынаған тең:
Ашарт = 1 Вшарт = 4,94 1=4,34 м2
Іргетастың шартты көлемі мынаған тең:
Vшарт = Ашарт Lшарт=4,34 6 = 26,076м3
Ростверктың көлемі және қабырғаның жерасты бөлігі:
VP = 1,95 1 0,5+0,3 1 0,4 = 1,095 м3;
Іргетастың 1 м кететін қаданың шартты көлемі тең:
Vқада = 4,35 0,09 5,9 = 2,30 м3;
Іргетастың 1 м кететін топырақтың шартты көлемі тең:
Vгр = Vшарт - VP – Vқада= 26,076 – 1,095– 2,30=22,861 м3;
Іргетастың шартты салмағы:
Gгp = 22,681 27,1 = 614,6 кН.
1м қабырғаға сай келетін қаданың салмағы:
Gқада = 2,30 27,4 = 63,04 кН.
Ростверктың салмағы тең:
Gp = 1,095 26,5 =29,0175 кН.
Онда іргетас төсемінің шартты қысымы мынаған тең:
р =(920+614,6+63,04+29,0175)/2,3 =707,24 кН/м2
Шартты іргетас төсемінің астында орналасқан иілімділігі аз R сазды есептейміз:
γс1 = 1,2 – жұмыс жасау шартының коэффициенті; γс2 = 1,1 – ғимараттың жұмыс жасау шартының коэффициенті; к = 1 – сенімділік коэффициенті. Саздың беріктік сипаттамасы СII = 36 кПа; II = 38. Саздың меншікті салмағы мына формула бойынша анықталады: γ = 19, кН/м3.
Іргетастың шартты көлемі үшін топырақтың меншікті салмағының орташа мәнін табамыз:
γср=19, 1,8+20,9·2,5+16,2 1,7/1,8+2,5+1,7= 19 кН/м3,
dв=4,2м
II = 38 байланысты кестеден мына коэффициенттерді аламыз: Мg = 2,11; Mq = 9,44; Мc= 1080;
Онда есептік қарсыласу:

R = 1,2 1,1/1(2,11 0,4 1,95 16,2+9,44 4,2 20,9+(9,44-1) 4,2 19+10,80 24) =2360,1 кН/м2.
Іргетас төсемінің орташа қысымы мынаған тең:
Р = 264,96 кПа R =2360,1 кПа – қадалы іргетасты есептеудегі шарт шекті күйлердің екінші тобына сай келеді.
3.5 Іргетастың рационалды типін таңдау
Іргетасты техникалық-экономикалық негізде таңдау оны рационалдық жобалау барысында маңызды рөл атқарады. Құрылыс алаңының инженерлік-геологиялық, гидрогеологиялық жағдайын, рельефін, құрылыс аймағының климаттық жағдайын, ғимарат жобасының ерекшеліктерін талдау негізінде бір-бірінен материал, констукция, құю тереңдігі, ұзындығы бойынша ерекшеленетін фундаментті құю барысында мынадай жағдайларды ексерген жөн:
Барлық мүмкін болатын іргетастың бейнесін, көрінісін құрастыру.
Талдау және тиімділерін таңдап алу.
Таңдап алынған варианттардың шамамен өлшемдерін анықтау
Таңдап алынған варианттардың техникалық-экономикалық көрсеткіштерін салыстыру.
Нұсқалардың экономикалық салыстыруы қосымшада көрсетілген көрсеткіштер бойынша жүргізіледі. Нұсқаны таңдау сатысында есепті хаттау мысалда көрсетілген.
нұсқа – монолитті ленталық іргетас, b = 2,8м;
нұсқа - құрамалы ленталық іргетас b = 2,8м;
нұсқа – қадалы іргетас, 3030 қималы және 6 м ұзындықтағы темірбетонды қада.
Шешуі: 1м ұзындықтағы қабырға бөлігіне іргетас тұрғызудағы орындалатын негізгі жұмыс түрлерінің ТЭК салыстыру негізінде таңдаймыз.
Кесте 2
Іргетас нұсқаларының ТЭК
№ Жұмыс атауы Өлш.
бірл. Нұсқа
Көлем Құны , тг Еңбексыйымдылығы , ч/дн
Бірл. Барлығы Бірл. Барлығы
1 Топырақты өңдеу жұмысы м3 1
2
3 5,32
5,32
1,16 892,52
892,52
892,52 4748,1
4748,1
1035,32 0,26
0,26
0,26 1,38
1,38
0,30
2 Іргетас астын дайындау жұмысы м3 1
2
3 0,43
0,43
- 2438
2438
- 1048,3
1048,3
- 0,13
0,13
- 0,06
0,06
-
3 Монолитті темірбетонды іргетасты құю м3 1
2
3 0,84
-
0,6 6000
-
6000 5040
-
3600 0,38
-
0,38 0,32
-
0,23
4 Құрамалы іргетасты тұрғызу м3 1
2
3 -
0,84
- -
9858
- -
8280,7
- -
0,42
- -
0,35
-
5 Темірбетонды қаданы батыру дана 1
2
3 -
-
1,08 -
-
18740 -
-
20240 -
-
0,98 -
-
1,06
6 Гидроизоляция м2 1
2
3 6,4
6,4
5,6 127
127
127 814,1
814,1
712,32 0,047
0,047
0,047 0,3
0,3
0,26
Қорытынды : 1
2
3 11650,5
14891,2
29300,5 4,21
4,90
4,59
ТЭК талдауы көрсеткендей, тиімдірек нұсқа бұл монолитті ленталық іргетасты таңдау. Бірақта құрамалы іргетасқа жұмсалатын материалдық және еңбек шығыны аз және басқаларынан индустриалдырақ, сондықтан да екінші нұсқаны таңдаймыз.
4. Ғимараттардың жер асты бөлігін ылғалдықтан, жер асты сулары және қияңқы ортаның әсерінен қорғау
Жер асты сулары арнайы шарттарға сәйкес топырақты нығайтуы мүмкін. Жиі шаю және еру бір уақытта болады. Шаю дегеніміз қозғалыстағы су жыныстың ұсақ бөлшектерін басып алып және өзімен бірге алып кетуін (механикалық суффозия) айтамыз. Мұндай шаю көбіне жыныстың еруімен (химиялық суффозия) жүреді, бұл судың минералдық деңгейіне байланысты тау жынысының шаю және еруі бірге әрекет етуі нәтижесіне байланысты, сонымен қатар оларда бостық пайда болуы мүмкін, бұл жағдай құрылыс процесін қиындатады. Бұл геологиялық процестер тұзды топырақ таралған аудандарда сипатталады.
Жер асты суларының қысымына, деңгейіне және қияңқы түрлеріне байланысты: гидроизоляция, антикоррозиялық қорғау қабаты, іргетас материалы, жертөле едендерінің конструкциясы және т.б. деген типтерге бөлінеді. Сонымен қатар ғимарат қабырғасын капиллярлық ылғалдан қорғау жағдайларын қарау керек. Гидроизоляция конструкциясы сызбада жүргізілген қималарда көрсетіледі.
Бұл бөлімде шұңқырлардың тұрақтылығын қамтамасыз ететін табиғи негіз топырақтарының табиғи құрылым сақтау жұмыстарының өндіріс ерекшеліктерін көрсету керек.
Іргетасты тұрғызу жөніндегі құрылыс-монтаждық ұйым жұмысының маңызды шарты – негіз топырақтың табиғи құрылымын сақтау болып табылады. Сондықтан шөккен кезінде шұңқыр түбіндегі төменгі құрылымдық беріктікке және динамикалық күштердің әсерінен тез қирайтын қасиеттерге ие әлсіз суға қаныққан сазды топырақтарға құрылыстық қасиеттерін сақтайтын механизмдер қолдану қажет.
Құрылыс жұмыстарында іргетастарды шекті қысылған мезгілдерде және топырақтарды әсіресе жаңбырлы кездерде дымқылданудан сақтай отырып тұрғызу керек. Шұңқырды өңдеу кезінде атмосфералық немесе жер асты суларының шұңқыр түбінде жиналуына рұқсат етілмейді, егер жиналса негіз топырақтарының физика-механикалық қасиеттерінің нашарлауына әсер етеді.
Сонымен қатар негіз топырақ құрылыстық қасиеттерін алдын-ала жасанды жақсартуымен жұмыстардың өндірісін суреттеу керек.
Жер асты суларының жоғары деңгей кезінде: шұңқырды құрғату; су құйылуының есеп-қисабын; су шайқауына арналған механизмдерді таңдау; шпунтты қабырға құрылғысы және т.б. жөнінде мәселені шешу қажет.
Қазаңшұңқырды орнату бойынша жер қазатын машиналардың түрін және жұмыстың өндіру тәсілін көрсету қажет. Бұл ретте негіздік топырағының табиғи күйде сақтауға бағытталған шараларды көрсету керек. Қазаңшұңқыр қабырғасының тұрақтылығын қамтамасыз ету шараларына ерекше көңіл аудару керек. Қазаңшұңқырда табиғи еңістерді орнатқанда бойынша еңістің тіктігін, қазаңшұңқыр түбінің, үстінің өлшемдерін және қажетті белгілерді (ғимарат өсіне байламмен) белгілеу қажет. Терең қазаңшұңқырдың қабырғасын арнайы қоршаулармен бекіту керек. Қазаңшұңқырдың құрылымы (жоспар мен кескін) сызбада келтіріледі.
Топырақ суларының деңгейі қазаңшұңқыр түбінен 0,5 м кіші тереңдікте орналасқан жағдайда құрылыстық су төмендету қолданылады. Топырақ жағдайларына байланысты су төмендетудің тәсілін таңдап алу қажет және сызбада есепсіз сұлбасын көрсету керек.
Жұмыстың өндіру тәсілін таңдаған кезде іргетас түрін (таспалы, бағаналы, құрама, тұтасқұймалы т.б.), ғимараттың құрылымдық ерекшеліктерін (жертөленің болуы және т.б.) құрылыс алаңшасының инженерлік – геологиялық және гидрогеологиялық жағдайларын ескеру қажет. Оқу құралымен танысқан соң, жұмысты өндірудің қабылданған технологиясына қысқаша сипаттама беру керек.
Егер де негізгісі ретінде соғылмалы қададан іргетас қарастырылса, онда қадалы құралдардың алынатын түрін қосымша көрсету керек.
Жертөле бар болған жағдайда және жер асты суларының жоғары деңгейінде суоқшаулау өңделеді. Суоқшаулау құрылымдарын, және т.б. мәліметтері бойынша алған дұрыс. Жертөле еденінің құралымдары жер асты сулардың (болған жағдайда) қысымына төтеп беруге тиісті. Курстық жобада су қысымына құралымдарды есептеу қажет емес.
Жертөлені дымнан қорғағанда екі – төрт қабатпен жағылатын боямалы суоқшаулау қолданылады.
Су оқшаулау құрылымдары жобаның графикалық бөлігінде келтірілетін қималарда көрсетіледі.
Қорытынды
Бұл курстық жұмыстың жалпы мақсаты іргетастарды орналастыру, яғни іргетастарды салмастан бұрын, оған әсер ететін сыртқы және ішкі күштерге байланысты, топырақтың құрамына байланысты зерттеулер жүргізіледі. Құрылыс жүргізілетін жердің топырағына байланысты іргетастар салынады. Мысалы: бір жерде топырақ бос болуы мүмкін немесе беткі және астыңғы қабаты жердің қатты болып, ортасы бос болуы мүмкін.
Ғимараттың негізі іргетастан тұратыны бәріне белгілі. Жүргізілетін құрылыс жұмысының беріктігі, орнықтылығы, ұзаққа шыдамдылығы да іргетасқа байланысты болады. Іргетастың түрін таңдау құрылыстың жүргізілетін ауданына, сол жердің ауа-райына, топырақтың түріне, жер асты су деңгейіне, ғимараттан түсетін жүкке байланысты таңдалады.
Ғимараттың негізі іргетастан тұратыны бәріне белгілі. Жүргізілетін құрылыс жұмысының беріктігі, орнықтылығы, ұзаққа шыдамдылығы да іргетасқа байланысты болады. Іргетастың түрін таңдау құрылыстың жүргізілетін ауданына, сол жердің ауа-райына, топырақтың түріне, жер асты су деңгейіне, ғимараттан түсетін жүкке байланысты таңдалады.
Мен бұл курстық жұмыста іргетас шөгуін, қадалы іргетас есебін есептедім. Мұнда іргетастың түрін есепке ала отырып, құрылыс аумағының инженерлік - геологиялық шарттарын қарастырдық. Есептеу барысында  монолитті- ленталы іргетас түрі таңдалып, оның ең тиімді екені дәлелденді.
Курстық жұмыс есебін шығару барысында бірінші есепте құрылыс аумағының инженерлік-геологиялық шарттарын бағалаған кезде топырақтың түрін анықтап, әрбір қабаттың жағдайы мен құрамын бағаладық. Бірінші қабаттың топырағы сусымалы, жұмсақ пластикалық күйде және суға қанығу дәрежесі жоғары деңгейде. Екінші қабат орташа тығыздықтағы, жұмсақ пластикалық күйде және суға қаныққан топыраққа сәйкес, ал үшінші қабаттың топырағы борпылдақ күйде, суға қанығу дәрежесі жоғары болып табылады.
Екінші есепте іргетас салудың тереңдігін d=1,242 м тең екені анықталды.
Үшінші есепте іргетастың табанының өлшемін біруақытта топырақтың негізінің есептік кедергілерімен анықтау барысында іргетас табанының ені в=1,25 м болды. Бұл жағдайда іргетастың табанындағы орташа қысым РΙΙ= 95,85 кПа << R = 412,72кПа, онда негіз жүктелмеген. Сондықтан іргетастың табанының енін в=0,985 м етіп азайтамыз. Онда РΙΙ= 336,96кПа >> R = 346,63кПа, шарт РΙΙ≈ R орындалады, айырмашылық 5% аспайды. Біржолата іргетастың табанының тереңдігінің енін қабылдаймыз: в=1,7 м.
Қадалы іргетас есептеген кезде шекті жағдайлардың екінші тобындағы шарт орындалады, яғни Р = 264,96< R =2360,1 кПа-ға тең.
Әдебиеттер тізімі
Негізгі әдебиеттер:
1. В072900 - «Құрылыс» мамандығы студенттерінің «Геотехника 2» пәнінен курстық жобаларды орындаулары бойынша ӘДІСТЕМЕЛІК НҰСҚАУ
2.Берлимов, М.В. Основания и фундаменты / М.В. Берлимов. – М. : Высшая школа, 1999. – 319 с.
3.Далматов, Б.И. Основания и фундаменты. Ч. 2. Основы геотехники / Б.И. Далматов, В.Н. Бронин, В.Д. Карлов. – М. : АВС, 2002. – 392 с.
А. Проектирование фундаментов зданий и подземных сооружений / Б.И. Далматов и [др.]. – М. : АВС, 2001.
Б. Механика грунтов, основания и фундаменты / С.Б. Ухов и [др.]. –
М. : Высшая школа, 2002. – 566 с.
Қосымша әдебиеттер:
1. Бакенов, Б.Б Основания и фундаменты на засоленных грунтах / Б.Б. Бакенов, Н.В Бойко, У.Р. Джумашев. – М. : Стройиздат, 1988. – 136 с.
2. Веселов, В.А. Проектирование оснований и фундаментов / В.А. Веселов. – М. : Стройиздат, 1990. – 415 с.
3. Жусупбеков, А.Ж. Строительные свойства оснований фундаментов, сооружений на подрабатываемых территориях / А.Ж. Жусупбеков. – Алматы : Ғылым, 1994. – 162 с.

Приложенные файлы

  • docx 15842522
    Размер файла: 156 kB Загрузок: 0

Добавить комментарий