sina


ХІХ ғасырда салыстырмалы-тарихи тіл білімінің негізін салушылар:
A) Р. Раск
B) Ф. Бопп
D) Я. Гримм
ХІХ ғасырда ғалымдардың тілдер туыстығын ашудың негізгі белгілері деп көрсеткен ұстанымдары:
В) Тілдердегі негізгі сөздік қор ұқсас болуы тиіс
C) Тілдер грамматикалық жағынан ұқсас болуы керек
F) Дыбыс алмасуындағы заңдылықтары ұқсас болуы керек
ХІХ ғасырда жарық көрген еңбектер:
A) «Тілдің шығуы»
E) «Ява аралындағы Кави тілі туралы»
H) «Ежелгі солтүстік тілдері және неміс, ислан тілдерінің шығуы туралы»
ХІХ ғасырда қалыптасқан лингвистикалық бағыттар:
A) Логикалық
D) Натуралистік
H) Жас грамматистер
А. Шлейхердің тіл біліміне қатысты айтқан кері пікірлері:
B) Тілдің дамуын тірі ағзамен салыстыруы
D) Тілді тарихтан бұрынғы, тарихтан кейінгі деп қарауы
H) Типологиялық жіктелімде бір тілді екінші тілден жоғары қойып қарағаны
Антуан Мейенің тіл ғылымындағы кемшіліктері:
D) Лингвистиканы әлеуметтанудың бір саласы деп есептеді
E) Тіл құрылысын қоғамдық құрылысқа тәуелді деп қарады
G) Тілдегі психологизм идеясы ықпалынан толық шыға алмады
Америка этнолингвистика мектебінің В. Гумбольдт идеясын жалғастырудағы қателіктері:
E) Қоғамның рухани жағы – халық психологиясына тәуелді деуі
G) Тіл қоғамның барлық саласында шешуші, нұсқаушы рөл атқарады деуі
H) Тілдердің әртүрлі болуы олардың ойлау дәрежесінің әртүрлілігінен деуі
Америка этнолингвистикалық мектебінің Германия мектебінен өзгешелік белгілері:
B) Тұтас тайпа тілі материалдарын зерттеді
C) Тіл мен мәдениетті негізгі нысан етіп алды
H) Тіл білімі мен этнографияны антропологияның тарауы деп қарады
А. Шлейхердің салыстыра зерттеген тілдері:
A) Неміс
E) Балтық
F) Славян
Агглютинация құбылысы тән тілдер тобы:
A) Түркі
C) Монғол
D) Фин-угор
Аналитикалық тәсіл құрамында қамтылатын сыртқы тәсілдер:
D) Интонация
G) Көмекші сөздер
H) Сөздердің орын тәртібі
А. Шлегельдің типологиялық жағынан жіктеген тілдер тобының атауы:
C) Аморфты
D) Флективті
G) Агглютинативті
Әлеуметтік бағыттың Франциядағы көрнекті өкілдері:
A) А. Мейе
C) П. Лафарг
G) Ф. де Соссюр
Әдістеменің әдістен айырым белгілері:
E) Деректі сұрыптауды айқындайды
F) Қажетті деректі жинауды анықтайды
H) Деректі тиімді пайдалануды айқындайды
Әдіснама:
C) Дүниеге көзқарас
G) Философиялық принцип
H) Дүниені танып-білудің жолы
Бақылау әдістемесімен жұмыс істеуге қажетті шарттар:
E) Тәжірибесі болғаны шарт
F) Тіл білімінен дайындығы болуы шарт
G) Қалыптасқан әдет-дағдысы болуы тиіс
Б. Уорф идеяларындағы қателіктер:
B) Тілдің рөлін шамадан тыс асыра бағалады
F) Ойлау мен шындық дүниенің рөлін төмендетті
H) Тілді зерттеуде нәсілдік сипатты тұжырым жасады
В. И. Кодуховтың оқулығында жіктеліп берілген лингвистикалық әдіс түрлері:
C) Сипаттама
E) Салыстырмалы
H) Нормативті-стилистикалық
В. Гумбольдттың тіл мен этностың байланысы жөніндегі көзқарасын дамытушылар:
B) Б. Уорф
D) Э. Сепир
G) Л. Вайсгербер
В. Гумбольдттың тіл мен этнос байланысына қатысты концепциясы:
A) Әр халықтың рухы әр басқа
D) Халық тілі – оның рухы, халық рухы – оның тілі
E) Тіл – адамды сыртқы дүниемен байланыстырушы
В. Гумбольдттың еңбектері:
B) «Ява аралындағы Кави тілі туралы»
E) «Адамзат тілі құрылысының әр алуандығы туралы»
H) «Грамматикалық форманың қалыптасуы және оның идеяның дамуына әсері»
В. Гумбольдттың философиялық-тілдік ілімін негізгі жалғастырушылар:
A) В. Вундт
E) А.А. Потебня
G) Х. Штейнталь
В. Гумбольдттың тілдерді типтік тұрғыдан жіктеудегі негізгі қателігі:
B) Даралаушы тілдерді дамудың төменгі тобы деп қарағаны
C) Флективті тілдерді дамудың ең жоғарғы тобы деп қарағаны
D) Агглютинативті тілдерді дамудың ортаңғы тобы деп қарағаны
В.Гумбольдттың идеялары мен тұжырымдары нәтижесінде қалыптасқан мектептер:
C) Әлеуметтік тіл білімі
E) Психологиялық бағыт
F) Тілдегі структурализм
В. Гумбольдттың тіл ғылымы тарихында негізін қалаған мәселелер:
D) Жеке тіл білімі
E) Жалпы тіл білімі
F) Тіл философиясы
В. Гумбольдт зерттеулерінде көтерілген проблемалар қатары:
C) Тіл мен ойлау
D) Тіл мен қоғам
G) Тіл мен мәдениет
В. Гумбольдттың философиялық-тілдік ілімін негізгі жалғастырушылар:
A) В. Вундт
E) А.А. Потебня
G) Х. Штейнталь
В. Гумбольдттың тіл ғылымы тарихында негізін қалаған мәселелер:
D) Жеке тіл білімі
E) Жалпы тіл білімі
F) Тіл философиясы
В. Гумбольдт зерттеулерінде көтерілген проблемалар қатары:
C) Тіл мен ойлау
D) Тіл мен қоғам
G) Тіл мен мәдениет
В. Гумбольдттың философиялық-тілдік ілімін негізгі жалғастырушылар:
A) В. Вундт
E) А.А. Потебня
G) Х. Штейнталь
В. Гумбольдттың тіл ғылымы тарихында негізін қалаған мәселелер:
D) Жеке тіл білімі
E) Жалпы тіл білімі
F) Тіл философиясы
В. Гумбольдт зерттеулерінде көтерілген проблемалар қатары:C) Тіл мен ойлау
D) Тіл мен қоғам
G) Тіл мен мәдениет
Грамматикалық құрылымда болатын түрлі құбылыстардың әсері:
D) Актив қабат пассив қабатқа өтеді
E) Пассив қабат актив қабатқа өтеді
H) Қосымшалар тұлғасы жағынан ықшамдалады
Грамматикалық құрылыстың тілдік бірлігін грамматикалық категория деп қарайтын ғалымдар:
B) Л.В. Щерба
F) В.В. Виноградов
G) А.М. Пешковский
Грамматикалық категориялар ұғымына байланысты әлем тілдерінің өзара жіктелуі:
C) Грамматикалық категориялардың саны мен құрамына қарай
E) Грамматикалық категориялардың сөз таптарына қатысына қарай
G) Грамматикалық категориялардың әртүрлі құрамда кездесуіне қарай
Грамматикалық мағынаның лексикалық мағынадан ерекшелігі:
A) Тұрақтылығын сақтайды
E) Логикалық ұғыммен ғана ұштасады
G) Қатынас категориясы алғашқы орында
Глоссематиктердің негізгі мақсаттары:
A) Мәтіндерді түгендеу
C) Тілдегі тұрақты құбылыстарды табу
G) Өз тұжырымдарын математикалық логикаға бағындыру
Гумбольдттың еңбектері:
B) «Ява аралындағы Кави тілі туралы»
E) «Адамзат тілі құрылысының әр алуандығы туралы»
H) «Грамматикалық форманың қалыптасуы және оның идеяның дамуына әсері»
Грамматикалық құрылыстың негізі:
C) Шақ категориясы
E) Септік категориясы
F) Сан-мөлшер категориясы
Гумбольдттың еңбектері:
B) «Ява аралындағы Кави тілі туралы»
E) «Адамзат тілі құрылысының әр алуандығы туралы»
H) «Грамматикалық форманың қалыптасуы және оның идеяның дамуына әсері»
Грамматикалық категориялардың әлем тілдерінде берілу тәсілдері:
C) Ішкі флексия
E) Көмекші сөздер
G) Сөздердің орын тәртібі
Ғылыми зерттеудің жүргізілу үдерістері:
D) Қажетті деректерді жинау
E) Деректерді сұрыптау, талдау
H) Деректер негізінде ғылыми тұжырым жасау
Дескриптивтік мектептің негізгі өкілдері:
A) Ф. Боас
C) Э. Сепир
F) Л. Блумфилд
Дүниежүзі тілдерінің типологиялық жіктелімін алғаш жасаған ғалымдар:
B) А. Шлегель
C) Ф. Шлегель
E) В. Гумбольдт
Дескриптивтік мектептің кемшіліктері:
D) Тілдің өзгеру, даму сипатына мән бермеді
G) Тілдің ойды қалыптастыру қызметіне мән бермеді
H) Сөйлеудің ойлаумен, ұғыммен байланысын ескермеді
Дескриптивтік мектептің қарастырған мәселелері:
E) Лингвистикалық терминдерді айқындау
G) Мәтін талдаудың әдіс-тәсілдерін қалыптастыру
H) Тілдің статикалық күйін эмпирикалық әдіспен зерттеу
Дескриптивтік мектептің басқаша атаулары:
B) Дескриптивтік әдіс
C) Сипаттама тіл білімі
E) Америка структурализмі
Зерттеу мақсатына жету құралдары:
B) Әдіс
G) Әдістеме
H) Әдіснама
Екі жақты таңбалар:
A) Сөз
C) Сөйлем
G) Сөз тіркесі
Зерттеу жұмыстарында жиі қолданылатын әдістеме түрлері:
B) Бақылау
G) Деректерді есепке алу
H) Деректерді салыстыра қарау
Иерархиялық қатынаста болатын таңбалар:
B) Сөйлем
D) Морфема
E) Сөз тіркесі
Иерархиялық қатынастың өзіне тән белгілері:
A) Сөз сөйлем құрамында болады
D) Морфема сөздің құрамында болады
G) Сөз тіркесі сөйлемнің құрамында болады
Жас грамматистер бағытының жетістіктері:
F) Диалектілердің пайда болу себептерін талдап, ашып көрсетті
G) А. Шлейхердің тілдің дамуына байланысты пікірін жоққа шығарды
H) Тілдік элементтерді тіл заңдылығы бойынша сәйкес келуін тексерді
Жас грамматистер бағытының кемшіліктері:
A) Туыс тілдерді салыстыруға көңіл бөлмеді
B) Тілдің жүйелі құбылыс екендігін ескермеді
G) Тілдік өзгерістерді интралингвистикалық факторлардан ғана іздеді
Жүйелік-құрылымдық тіл білімінің пайда болу, қалыптасу себептері:
C) Тілдің практикалық қызметінің күрделене түсуі
E) Нормативтік грамматикаға жеткілікті мән берілмеуі
F) Тілдің ішкі заңдылықтарының шиеленісе түсу мәселесі
Жасанды тілдер:
A) Идо
E) Волапюк
G) Эсперанто
Жас грамматистер бағытының жетістіктері:
F) Диалектілердің пайда болу себептерін талдап, ашып көрсетті
G) А. Шлейхердің тілдің дамуына байланысты пікірін жоққа шығарды
H) Тілдік элементтерді тіл заңдылығы бойынша сәйкес келуін тексерді
Жас грамматистер бағытының жетістіктері:
F) Диалектілердің пайда болу себептерін талдап, ашып көрсетті
G) А. Шлейхердің тілдің дамуына байланысты пікірін жоққа шығарды
H) Тілдік элементтерді тіл заңдылығы бойынша сәйкес келуін тексерді
Жас грамматистер бағытының негізін салушылар:
A) Г. Пауль
B) К. Бругман
D) Б. Дельбрюк
Жас грамматистер бағытының кемшіліктері:
A) Туыс тілдерді салыстыруға көңіл бөлмеді
B) Тілдің жүйелі құбылыс екендігін ескермеді
G) Тілдік өзгерістерді интралингвистикалық факторлардан ғана іздеді
Жас грамматистер бағытының негізін салушылар:
A) Г. Пауль
B) К. Бругман
D) Б. Дельбрюк
Жас грамматистер бағытының кемшіліктері:
A) Туыс тілдерді салыстыруға көңіл бөлмеді
B) Тілдің жүйелі құбылыс екендігін ескермеді
G) Тілдік өзгерістерді интралингвистикалық факторлардан ғана іздеді
Жас грамматистер бағытының негізін салушылар:
A) Г. Пауль
B) К. Бругман
D) Б. Дельбрюк
Жаратылыстану ғылымдарының түрлері:
B) Физика
C) Геология
F) Физиология
Жүйелік-құрылымдық тіл білімінің негізгі жетістіктері:
A) Тілдік деректерді жүйе элементтері ретінде сипаттап, жүйеледі
C) Структуралық ұстаным тілді іштей реконструкциялауға көмектеседі
D) Структуралық әдіссіз дыбыстық жүйе тарихи жағынан зерттелінбейді
Қазан лингвистикалық мектебі қарастырған негізгі мәселелер:
A) Фонема туралы ілім
F) Тіл мен сөйлеудің ара қатысы
H) Тілдің индивидуалдық және әлеуметтік сипаты
Қазан лингвистикалық мектебінің негізгі өкілдері:
D) Н.В. Крушевский
F) В.А. Богородицкий
G) Бодуэн де Куртенэ
Компаративистиканың І кезеңінде айрықша дамыған тіл мәселелері:
B) Тіл философиясы
D) Жеке тілдер мәселесі
G) Салыстырмалы грамматика
Қазіргі табиғи халықаралық тілдер:
A) Араб
E) Қытай
H) Ағылшын
Қоғамдық ғылым түрлері:
A) Логика
D) Эстетика
G) Археология
Қазан лингвистикалық мектебінің негізгі өкілдері:
D) Н.В. Крушевский
F) В.А. Богородицкий
G) Бодуэн де Куртенэ
Құрылымдық әдістің сипаттама әдістен айырмашылығы:
E) Тілдік элементтердің өзара байланысын ашу
G) Тілдік элементтердің өзара қатынасын сипаттау
H) Тілдік элементтердің дистрибуциясын айқындау
Картаға түсіру әдістемесінің басқаша атаулары:
C) Диалектография
D) Картография әдістемесі
G) Лингвистикалық география
Копенгаген лингвистикалық мектебінің негізгі ұстанымдары:
B) Тілді таза қатынастардың кестесі деп қарады
F) Тілді шындық өмірден, басқа ғылым салаларынан бөліп қарады
H) Зерттеу жұмысынан салыстырмалы-тарихи әдісті алып тастауды ұсынды
Копенгаген лингвистикалық мектебінің негізін салушылар:
C) В. Брендаль
D) Х. Ульдалль
E) Л. Ельмслев
Копенгаген лингвистикалық мектебінің кемшіліктері:
A) Синхрондық зерттеуге шешуші мән берді
) Сөйлеуді узусқа, нормаға қарсы қойып қарады
E) Фонетиканы физика, физиологияның нысаны деп қарады
Компаративистиканың І кезеңінде айрықша дамыған тіл мәселелері:
B) Тіл философиясы
D) Жеке тілдер мәселесі
G) Салыстырмалы грамматика
Кеңестік тіл білімі теориясының ең көрнекті өкілдері:
A) Л.В. Щерба
E) И.И.Мещанинов
F) В.В. Виноградов
Қазан лингвистикалық мектебі қарастырған негізгі мәселелер:
A) Фонема туралы ілім
Тіл мен сөйлеудің ара қатысы
H) Тілдің индивидуалдық және әлеуметтік сипаты
Қазан лингвистикалық мектебі қарастырған негізгі мәселелер:
A) Фонема туралы ілім
Тіл мен сөйлеудің ара қатысы
H) Тілдің индивидуалдық және әлеуметтік сипаты
Картотекалық әдістің пайдаланылатын тіл білімі белгілері:
F) Фразеология
G) Лексикология
H) Лексикография
Картотекалық әдісте жүргізілетін жұмыс түрлері:
A) Тіл деректерін топтау
B) Тіл деректерін есептеу
D) Тіл деректерін саралау
Қазан лингвистикалық мектебінің негізгі өкілдері:
D) Н.В. Крушевский
F) В.А. Богородицкий
G) Бодуэн де Куртенэ
Компаративистиканың І кезеңінде айрықша дамыған тіл мәселелері:
B) Тіл философиясы
D) Жеке тілдер мәселесі
G) Салыстырмалы грамматика
Логикалық бағыттың негізгі мақсаты:
C) Ойлаудың танытқыштық қызметін айқындау
E) Тілдік категориялардың логикалық сипатын айқындау
H) Логикалық және тілдік категориялар арасындағы қарым-қатынасты зерттеу
«Лингвистикалық типология» терминінің басқаша аталымдары:
A) Типологиялық әдіс
B) Салыстырмалы әдіс
F) Типологиялық тіл білімі
Лингвистикалық зерттеу әдістері:
B) Сипаттама
D) Құрылымдық
G) Математикалық
Логикалық бағыттың негізгі мақсаты:
C) Ойлаудың танытқыштық қызметін айқындау
E) Тілдік категориялардың логикалық сипатын айқындау
H) Логикалық және тілдік категориялар арасындағы қарым-қатынасты зерттеу
Лондон лингвистикалық мектебінің үлес қосқан тіл білімі салалары:
B) Мәтін лингвистикасына
F) Әлеуметтік тіл білімінің қалыптасуына
H) Функционалды грамматиканың қалыптасуына
Логикалық бағыттың негізгі мақсаты:
C) Ойлаудың танытқыштық қызметін айқындау
E) Тілдік категориялардың логикалық сипатын айқындау
H) Логикалық және тілдік категориялар арасындағы қарым-қатынасты зерттеу
Мәскеу лингвистикалық мектебінің негізгі өкілдері:
C) А.А. Шахматов
E) Ф.Ф. Фортунатов
G) А.М. Пешковский
Мәскеу лингвистикалық мектебінің тіл ғылымындағы жетістігі:
C) Тілдің әлеуметтік мәніне көңіл аудара алды
E) Жалпыхалықтық әдеби тілдің қалыптасуымен айналысты
H) Фонетикамен қатар грамматика саласында да құнды пікірлер қалдырды
Мәскеу лингвистикалық мектебінің негізгі өкілдері:
C) А.А. Шахматов
E) Ф.Ф. Фортунатов
G) А.М. Пешковский
Мәскеу лингвистикалық мектебінің тіл ғылымындағы жетістігі:
C) Тілдің әлеуметтік мәніне көңіл аудара алды
E) Жалпыхалықтық әдеби тілдің қалыптасуымен айналысты
H) Фонетикамен қатар грамматика саласында да құнды пікірлер қалдырды
Математикалық (сандық) әдістің ғылымға қосар үлесі:
A) Тілдік қабаттың қызметін айқындайды
F) Тіл деректерін электронды аударуға көмектеседі
G) Тіл құрылымының сандық шамасын айқындайды
Мәскеу лингвистикалық мектебінің негізгі өкілдері:
C) А.А. Шахматов
E) Ф.Ф. Фортунатов
G) А.М. Пешковский
Мәскеу лингвистикалық мектебінің тіл ғылымындағы жетістігі:
C) Тілдің әлеуметтік мәніне көңіл аудара алды
E) Жалпыхалықтық әдеби тілдің қалыптасуымен айналысты
H) Фонетикамен қатар грамматика саласында да құнды пікірлер қалдырды
Неолингвизм бағытының басты кемшіліктері:
E) Экстрлингвистикалық мәселелерге көп көңіл бөлді
F) Тілдің жүйелік, құрылымдық сипатына мән бермеді
H) Тіл өміріндегі индивиуумдар рөлін асыра бағалады
Неолингвизм бағытының негізін салушылар:
C) В. Пизани
D) М. Бартоли
F) Д. Бонфонте
Неолингвизм бағытының ғылымдағы басқаша атаулары:
B) Ареалдық лингвистика
E) Кеңістік лингвистикасы
G) Лингвистикалық география
Неолингвизм бағыты жасаған соны тұжырымдар:
B) Тілді рухани іс-әрекет және көркем творчество деп таныды
C) Тілдік деректерді синхрондық, диахрондық аспектіде зерттеді
H) Лингвистикалық географияның ұстанымдары мен белгілерін айқындады
Неогумбольдтшылдық теориясының негізгі сипаты:
B) Тілдің семантикалық жағын зерттеді
F) Тілді халық мәдениетімен байланыста зерттеуге мән берді
H) Тілдің ой-сана мен танымдық үдерістегі қызметін аса бағалады
Неогумбольдтшылдық теориясын жақтаушылар:
A) В. Вундт
E) А.А. Потебня
F) Х. Штейнталь
Неогумбольдтшылдық теориясы кезеңіндегі ғылыми зерттеу бағыттары:
B) Тіл философиясы
D) Жеке тілдер мәселесі
H) Салыстырмалы грамматика
Психологиялық бағыттың ірі негізгі өкілдері:
A) В. Вундт
C) А. Потебня
F) Г. Штейнталь
Психологиялық бағыттың ірі негізгі өкілдері:
A) В. Вундт
C) А. Потебня
F) Г. Штейнталь
Психологиялық бағыттың ірі негізгі өкілдері:
A) В. Вундт
C) А. Потебня
F) Г. Штейнталь
Прага мектебінің зерттеулеріндегі тұжырымдардың глоссематиктерден айырмашылығы:
C) Синхронияның рөлін диахрониямен тең қарады
G) Тіл жүйесін үнемі өзгерісте болатын құрылым деп қарады
H) Тілдің құрылымдық және қызметтік сипатын қатар алып қарады
Прага және Копенгаген мектептеріне өзара ортақ тән сипаттар:
A) Тілді таңбалар жүйесі деп санайды
D) Тілді зерттеуде интеграциялық ұстанымда болады
F) Тілді біртұтас жүйе, бір бүтін құрылым деп қарайды
Прага лингвистикалық мектебінің кемшіліктері:
A) Поэтикалық тілдің рөлін аса жоғары бағалады
B) Поэтикалық тіл мен практикалық тілді қарсы қойды
H) Функционалдық тілдер тұжырымында ұлттық тілдің тұтастығын ескермеді
Прага лингвистикалық мектебінің қол жеткізген жетістіктері:
A) Әдеби тіл мәселелерін талдап берді
B) Лингвистиканы функционалдық жағынан қарады
C) Синхрония мен диахронияны бірлікте алып қарады
Прага лингвистикалық мектебінің негізгі өкілдері:
C) Р. Якобсон
D) В. Матезиус
F) Н. Трубецкой
Парадигмалық қатынастың өзіндік сипаты:
C) Тіл элементтерін тік бағытта қарастырады
E) Тіл элементтерін диахрондық тұрғыда қарайды
G) Тілдің әр мезгілдік деңгейіндегі күйін зерттейді
Р.А. Будаговтың еңбегінде танылған грамматиканың зерттеу нысандары:
B) Сөз құрылысы
C) Сөйлем құрылымы
E) Сөз тіркесі құрылымы
Р. Расктың ғылыми жетістіктері:
A) Этимологияға анықтама берді
F) Исланд тілін көне грек, латын тілдерімен салыстыра алды
G) Тіл туыстығын ашуда грамматиканы негізгі нысан етіп алды
Сөздердің орын тәртібі тәсілі белсенді қызмет атқаратын тілдер:
C) Қытай
G) Француз
H) Ағылшын
Сөйлемге тән белгілер:
D) Сөйлемге ғана бастауыш-баяндауыштық үлгі тән
F) Сөйлем коммуникативтік қызметімен сипатталады
H) Сөйлемнің грамматикалық мағынасы предикативтілік
Сөз тіркестерінің түрлері:
B) Жалаң
C) Аралас
G) Күрделі
Синтаксистік қатынастың түрлері:
D) Атрибутивтік
F) Комплективтік
G) Предикативтік
Сипаттама әдіске тән белгілер:
E) Тілді синхрондық аспектіде зерттейді
F) Зерттеу нысанының өткенін ескермейді
G) Тілдің тарихи даму жолдарына бармайды
Сөз тіркесіне тән белгілер:
D) Толық мағыналы кемінде екі сөздің тіркесі
F) Грамматикалық жағынан өзара байланысты тіркес
G) Сөйлем арқылы тілде коммуникативті қызмет атқара алады
Сөйлеу әрекетін құраушы элементтер:
C) Есту
E) Ұғыну
F) Тыңдау
Синтагмалық қатынастың өзіндік сипаты:
D) Тіл элементтерін көлденең бағытта зерттейді
F) Тіл элементтерін синхрондық тұрғыда қарайды
H) Тілдің бір мезгілдік деңгейіндегі күйін зерттейді
Салыстырмалы әдістің түрлері:
C) Салыстырмалы
D) Салыстырмалы-тарихи
E) Тарихи-салыстырмалы
Салыстыра қарау тәсілінің беретін нәтижелері:
E) Тіл деректерін өзара ажырата жіктеуге жәрдемдеседі
F) Тіл деректерінің өзіндік өзгешеліктерін ашуға септеседі
G) Тіл деректерінің өзіндік сипатын айқындауға көмектеседі
«Сөздер мен заттар» мектебінің негізгі өкілдері:
A) А. Сешэ
E) Р. Мерингер
H) В. Мейер-Любке
«Сөздер мен заттар» мектебінің өзіндік ұстанымдары:
C) Сөзді зат белгілейді деп тапты
F) Семантиканы зерттеумен айналысты
G) Тілдерге типология жасауды ұсынды
Структурализмнің бастау алған кезеңдері:
B) Женева лингвистикалық мектебінен
D) Көне Үнді тіл біліміндегі Панини еңбегінен
G) Арно мен Ланслоның Әмбебап грамматикасынан
Структуралық мектептерге тән ортақ сипаттар:
A) Тілді таңбалар жүйесі деп санайды
D) Тілді зерттеуде интеграциялық ұстанымда болады
F) Тілді біртұтас жүйе, бір бүтін құрылым деп қарайды
Структуралық тіл білімінің туу, қалыптасу себептері:
C) Тілдің практикалық қызметінің күрделене түсуі
E) Нормативтік грамматикаға жеткілікті мән берілмеуі
F) Тілдің ішкі заңдылықтарының шиеленісе түсу мәселесі
Структурализмді дамытқан басты мектептер:
A) Прага мектебі
F) Копенгаген мектебі
G) Дескриптивтік мектеп
Структуралық тіл білімінің жетістіктері:
A) Тілдік деректерді жүйе элементтері ретінде сипаттап, жүйеледі
C) Структуралық ұстаным тілді іштей реконструкциялауға көмектеседі
D) Структуралық әдіссіз дыбыстық жүйе тарихи жағынан зерттелінбейді
Структуралық тіл білімінің кемшіліктері:
A) Тілді халықтан бөліп алып қарады
C) Тілді қоршаған орта шындығының белгісі ретінде қарамады
E) Статика мен синхронияны көп мөлшерде абсолюттендіріп көрсетті
Синтетикалық тәсіл құрамында қаралатын ішкі тәсілдер:
A) Екпін
C) Қосарлану
E) Ішкі флексия
Сөз құрамындағы морфемаларда кездесетін диффузия құбылысының белгілері:
C) Түбір мен түбірдің арасында кездеседі
E) Түбір мен қосымшаның аралығында байқалады
H) Сөздер мен сөз тіркестерінің айтылу жағына әсер етеді
Сөздердің морфемалық құрамын өзгеріске түсіретін құбылыстар:
B) Сіңісу
D) Жылысу
G) Күрделену
Салыстырмалы-тарихи әдіс нәтижесінде туған еңбектер:
C) Түркі тілдерінің сөздігі
E) Неміс тілі грамматикасы
F) Исланд тілінің шығу тарихы
Салыстырмалы-тарихи тіл білімінің кемшілігі:
C) Жорамалдан туған ататіл мәселесіне аса мән берді
D) Туыс тілдердің өзара ұсқамайтын деректері зерттелмеді
H) Тілдің лексикасын, семантикасын, синтаксисін жете зерттей алмады
Салыстырмалы-тарихи тіл білімінің ІІ кезеңінің негізгі өкілдері:
B) А. Потт
E) А. Шлейхер
H) Г. Штейнталь
Тілдердің туыстастығын ашуда негізгі зерттелетін тілдік жүйелер:
C) Синтаксистік
E) Фонологиялық
G) Морфологиялық
Тілдер туыстастығының негізгі кепілі:
D) Негізгі сөздік қордағы бірлік
E) Сөз туғызушы формалар бірлігі
F) Дыбыс заңдарындағы жақындық
Тілдің жүйелік, құрылымдық сипатын алғаш танытқан ғалымдар:
E) В. Гумбольдт
F) Б. де Куртенэ
H) Ф. де Соссюр
Тілдік тұлғалар байланысының типтік түрлері:
B) Синтагмалық
D) Иерархиялық
G) Парадигмалық
Тіл білімінде әлеуметтік бағыттың қарастырған мәселелері:
A) Тіл – әлеуметтік құбылыс
D) Тілдің дамуы мен өзгеруі – қоғамдық шарт
H) Тілдердің өзара әрекеттестігі – қоғамдық-тарихи фактор шарты
Тіл біліміндегі әлеуметтік бағыттың негізгі өкілдері:
A) А. Мейе
B) А. Сешэ
E) Ж. Вандриес
Тіл мен ойлаудың байланысы жөніндегі көзқарастар:
C) Тіл мен ойлауды тең қараған бағыт
D) Тілдің рөлін асыра бағалаған бағыт
H) Тіл мен ойлау екі бөлек дүние деген бағыт
Тілді логикалық бағытта қараған ағымдар:
A) Көне Грек философтары
F) Орта ғасырдағы схоластикалық ғылым
H) ХІХ-ХХ ғасырлардағы лингвистикалық бағыттар
Тілді логикалық бағытта қараған ағымдар:
A) Көне Грек философтары
F) Орта ғасырдағы схоластикалық ғылым
H) ХІХ-ХХ ғасырлардағы лингвистикалық бағыттар
Тілдік талдауда тілдік тұлғаларды сипаттау, талдау кезеңдері:
B) Деректер іріктеледі
C) Деректер талдауға түседі
F) Деректер мүшелерге жіктеледі
Тіл білімінде ХХ ғасырда пайда болған ғылым салалары:
F) Психолингвистика
G) Лингвомәдениеттаным
H) Әлеуметтік тіл білімі
Тілдің негізгі қызметтері:
C) Танымдық қызметі
D) Метатілдік қызметі
H) Қарым-қатынастық қызметі
Тіл дамуында аналогиялық принцип бойынша жасалған сөздер:
B) Оқырман
D) Көрермен
E) Қадырмен
Тілде дифференциация заңы бойынша жасалған сөздер:
A) Ілім
B) Білім
D) Ғылым
Тілдегі құбылыстарды бір-бірінен ажырату критерийлері:
C) Қызметі
D) Тұлғасы
F) Мазмұны
Тілдік қатынас нәтижесінде туындайтын құбылыстар:
A) Субстрат
C) Суперстрат
D) ИнтерстратТипологиялық зерттеу әдісінің салыстырмалы-тарихи әдістен айырмашылығы:
A) Жүйе құрылымы салыстырылады
C) Туыстығы жоқ тілдер де салыстырылады
F) Тілдердің типтік ортақ сипаттарын айқындайды
Тілдер типін ажыратуда типологиялық белгі ретінде алынатын нысандар:
B) Сөз құрылымы
F) Синтаксистік қатынастар
H) Сөздердің тұлғалық түрленісі
Типологиялық әдістің қолданылатын нысандары:
A) Тілдерді жіктеуде
B) Шет тілін оқытуда
H) Салыстырмалы сөздіктер жасауда
Тарихи-салыстырмалы әдістің қолданылу орындары:
C) Тілдің өзгеру, даму жолдарын зерттеуде
G) Тілдегі өзгерістердің заңдылықтарын ашуда
H) Тілдің өзгеруіне түрткі болған факторларды ашуда
Тарихи-салыстырмалы әдістің қамту мәселелері:
B) Тілдің о бастағы құрылымын тану
D) Тілдің құрылымдық өзгерістерге түсу себептерін ашу
E) Тілдегі болатын жаңаның ескіден артықшылығын айқында
Тіл деңгейлерінің қалыптасу принциптері:
B) Әрбір тіл деңгейінің дербестік сипаты болуы шарт
D) Бір деңгейдегі тіл элементтері біртектес болуы шарт
H) Бір деңгейдегі тіл элементі одан жоғарысының құрамында болуы шарт
Тілді логикалық бағытта қараған ағымдар:
A) Көне Грек философтары
F) Орта ғасырдағы схоластикалық ғылым
H) ХІХ-ХХ ғасырлардағы лингвистикалық бағыттар
Ф. Бопптың ғылымға қосқан үлесі:
A) Грамматикалық жүйенің бірлігін дәлелдеді
B) Салыстырмалы-тарихи әдістің негізін салды
C) Ғылымға «үндіеуропа тілдері» атауын енгізді
Ф. де Соссюрдің негізгі жаңалықтары:
D) Тілді таза тіл білімі аспектісі деп қарады
E) Парадигматикалық және синтагматикалық қатынастарды көрсеттіG) Тіл мен сөйлеудің екі бөлек құдысы екенін дәлелдеді
Ф. Де Соссюрдің негізгі кемшіліктері:
D) Тіл өз ішінде, өзі үшін қарастырылуы керек деді
E) Тілдік жүйені тек синхронды құбылыс деп тапты
F) Экстралингвистикалық факторды жете ескермеді
Функционалды лингвистика өкілдерінің зерттеген тіл мәселелері:
C) Фонология
G) Тіл мәдениеті
H) Әдеби тіл нормасы
Ф. де Соссюрдің ғылыми идеяларын жалғастырушы шәкірттері:
A) А. Сешэ
B) А. Мейе
D) Ш. Балли
Ф. де Соссюрдің тіл мен сөйлеуге қатысты айтқан дұрыс тұжырымдары:
A) Сөйлеу тіл қалыптасу үшін қажет
B) Тіл мен сөйлеу екі бөлек құбылыс
D) Тіл сөйлеу түсінікті болу үшін қажет
Ф. Бопп еңбектеріндегі кемшіліктер:
A) Синтаксис зерттелмеді
G) Фонетиканы морфологияға тәуелді етіп қарастырды
H) Үндіеуропа тілдерін кавказ, индонезия тілдерімен туыстас деп қарады
Функционалдық лингвистиканың басты өкілдері:
B) Б. Трнка
E) В. Матезиус
G) Н. Трубецкой
Ішкі флексия тәсілін қабылдайтын тілдер:
A) Араб
C) Еврей
F) Герман
Эксперименттік әдістемеде қолданылатын аспаптар:
B) Кимограф
E) Магнитофон
F) Осциллограф
Э. Сепир мен Б. Уорфтың тіл мен танымға, тіл мен мәдениетке қатысты еңбектері:
A) «Тіл»
D) «Лингвистиканың жайы»
E) «Тіл, ойлау және шындық»
Я. Гриммнің тілдерді салыстыра зерттеу бағытының мақсаты:
C) Неміс тілінің қалыптасу, даму жолдарын ашу
F) Неміс тіліндегі түрлі диалектілерді өзара салыстыру
H) Неміс тілін герман тіліне жататын басқа тілдермен қатар қою
Я. Гриммнің ғылыми тұжырымдарындағы негізгі жетістіктер:
E) Дауыссыз дыбыстардың тарихи өзгерістерін ашып берді
F) Неміс тілі лексикасындағы сөздердің мағынасын түсіндірді
H) Грамматика мен туыс тілдер фонетикасын тарихи тұрғыдан қарады

Приложенные файлы

  • docx 15696224
    Размер файла: 38 kB Загрузок: 2

Добавить комментарий