Нурсултан


Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министірлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы университет
СРО

Тақырыбы: Қатты және қауіпті қалдықтар Технологиялар, қайта өңдеу әдістері мен тәсілдер технологиясы.
Орындаған: Бекенов Н
Тобы: ВС - 505

Қатты және қауіпті қалдықтар Технологиялар, қайта өңдеу әдістері мен тәсілдер технологиясы.
Қатты қалдықтарды өңдеу үшін бөлшектеу мен ұнтақтау, класификация мен ұрыптау, қатты ортада байту, тұндыру магнитті және электрлі сепарациялық кептеру және грануляция, термохимиялық күйдіру, экстракция және т.б процестер қолдану.
Қатты қалдықтарды механикалық өңдеу.
Химиялық реагенттердің әсерініз өртеу, бірақ қолданылмайтын өнеркәсіптік қалдықтар үшін, механикалық өңдеудің екі түрі қолданылады: ұнтақтау мен топтатыру (престеу). Бұл органикалық және бейорганикалық қалдықтарға қатысты. Ұнтақтағаннан соң, фракциялау болуы мүмкін, қалдықтарды қолдануға болатын өнімдерге айналдыруға болады. Қатты материалдарды керек көлемге дейін жаншу, соғу, сындыру, кесу, тілу сияқты әдістермен жеткізуге болады.
Бөлшектеу және ұнтақтау.
Ақтық материал мен өнімнің көлеміне қарай ұнтақтауды бірнеше клақа бөледі. (2.1. кесте)
Бөлшектеу мен ұнтақтауды құрғақ және дымқыл деп бөледі. Қатты қалдықтады минералдық негізде бөлшектеу мен ұнтақтау үшін машиналарды қолданады.
Кесте 2.1. Ұнтақтау кластары.
Ұнтақтау класы Ұнтақтағанға дейінгі бөлшектің көлемі, мм Ұнтақтағанғанан кейінгі бөлшектің көлемі ұнтақтау дәрежесі
бөлшектеу -ірі 1500-300 300-100 2-6
-орташа 300-100 50-10 5-10
-ұсақ, ұнтақтау 50-10 10-2 10-50
-жұқа 15-5 2-0,05 50
-коллоидты 12-0,1 75,103-1,10-4 -
Бөлшектеу мен ұнтақтаудың дробилка немесе мельница деп аталатын машиналардың көмегімен іске асырады.
Қатты қалдықтарды ұнтақтайтын негізгі құрылғыларды мынадай кластарға бөледі:
-үгіту және сындыру арқылы ұнтақтағыш, оралған тішелі және тағы басқа үгіткіштер,
-жаншитын үгіткіш, жайпақ орамды үгіткіш, жайпақ орамды үгіткіш, роликті-сақиналы, вертикальды, горизонтальды, және бақада мельницалар;
- оғу әсерімен үгіткіштер, балғалап үгіткіштер, дезинтеграторлар, барабандар;
- соғу және коллоидты үгіткіштер, вибрациялы реактрондар;
-басқа үгіткіштер; пуансондар, аралар.
Бөлшектеу үшін жаншу принципімен жұмы ісстейтін конусты, валикті үгіткіштер және соғатын үгіткіштер (балғалы, роторлы, дезинтеграторлы) қолданылады.
Беткейлі үгіткіштер материалды қозғалмайтын металдың араы мен тербелмелі бетін ардайым жаншып тұрады. Қозғалмайтын үгіткіш тігінен, қозғалмалы –соған бұрышталып орналасады.
Конусты бөлшектегіш ірі орташа және ұсақтап бөлшектеу сатысында қолданылады, оларды бөлшектейтін беті екі конус тәрізді. Конусты бөлшектегіштің салатын тесігінің ең үлкен көлемі 2000 мл.
Валик тәрізді бөлшектегіштер орташа және ұсақ бөлшектеу үшін қолданылады.
Балға тәрізді бөлшектегіш барабанның валынның валында орналасқан қалдықтарды балғаның күшімен сындырады. Бұл бөлшектегіш жұқа және пластик тәрізді материалды ірілеп бөлшектеу үшін қолданылады.
Шахталы (мельница) диірмен бөлшектегіш. Балға тәрізді бөлшектегіш. Диірменнің сыртқы жағы арнайы фундаментпен құйылған және муфти двигательмен қосылған. Өндірістік және тұрмыстық қоқыстарды бөлшектеуге арналған.
Дезинтеграторлар екі ротордан тұрады, үлкен және кіші диаметрлі.Бұл аппарат жұмақ және жұқа материалдарды орташа және ұсақтап бөлшектеу үшін қолданылады.
Электрогировикалық әсер сұйықтықта жоғары вольтты разрядты қолдануға негізделген.
Жару арқылы жою. Бөлшектегі материал бөлшегіне қысым көрсету. Жару әдісін көмір, асбест, темір, ағаш сияқты материалдарды жою үшін қолданылады.
Себу және класқа бөлу.
Қатты қалдықтарды бөлшектеуде , матеиалдарды ұнтақтау дәрежесі әртүрл, ол қалдықтардың қаттылығына және формаларына байланысты.
Бөлшекті жәнеұнтақ материалдарды бөлшектеуге бөлу үшін әр әдістер қолданылады.-себу немесе елеу; -гравитационды-инерциялық күштің әерімен бөлу; -гравитационды орталық күштің әсерімен бөлу;
Құрғақ ұнтақтауда көбінесе ауа, сирекрек түтінді немесе инертті газдар, ал дымқылда су қолданылады.
Престеу және қалдықтарды жинақтау.
Қатты қалдықтарды престеу мен жинақтау оларды көліктемен тасмалдау негізінде олардың көлемін азайту транспорттық шығындарды азайтады, табиғатты қорғау технологияларының тиімділігі артады.
Қатты қалдықтарды байыту нәтижесінде бірнеше өнімдер алынады: концентраттау, аралық өнімдер, құйрықтар.
Концентраттар –байыту компоненттері, онда пайдалы компоненттер жоғары ал зиянды қоспалар төмен.
Құйрықтар – зиянды қоспалармен қалдықтардың пайдалы компоненттеріне кіретін байыту өнімдері. Құйрықтар белгілі бір технологиялық циклдің қалдығы ретінде өндірістің бақа салаында ақтық шикізат ретінде қолданылуы мүмкін.
Аралық өнімдердің негізгі компоненттеріне , концентратқа қарағанда аз мөлшерде болады.
Химиялық және термиялық әдістер шектеулі қолданылады және механикалық әдіспен бірлесіп орналасқан.
 Қоршаған орта мен адам үшін қауіпті, өртенетін, өртейтін, жарылатын, канцерогенді және улы қалдықтардың барлығы қауіпті қалдық деп аталады. Қауіпті қалдықтарды бақылау нормативтік нұсқауына орай осындай қалдықтар арнайы операциялық өңдеуден өтуі керек. - Түркиядағы кең таралған қауіпті қалдықтар мыналар: - Қолданылған химиялық заттардың қалдықтары, - Қауіпті заттармен ластанған қолғап, шүберек және маталар,- Бояу және лак қалдықтары, - Май қалдықтары, - Қолданылған батареялар мен аккумуляторлар, - Метал қалдықтары, - Егіншілік тыңайтқыштары, - Люминесцентті шамдар, - Фотография өнерінде қолданылған негативтердің моншасынан қалған сулар, - Цианидті қалдықтар. - Осы қалдықтар табиғатқа тасталмауы, сенімді түрде жойылуы керек. Әйтпесе қоршаған орта және адам денсаулығына теріс әсер етеді. Қауіпті қалдықтардың жойылуы үшін арнайы құрал-жабдықтар керек. Бұл істерді жеке адамдар жүргізе алмайды. Тек арнайы базаларда жасалатын осы операциялық істерді Түркияда қалалық муниципалитеттер жүргізеді. - Күнделікті тұрмыста қолданылған өнімдердің көбі қауіпті қалдықтар сыныбына кіреді. Осы өнімдер көбіне кір жуатын ұнтақ, күтім материалдары, бояулар, дәрілер мен осыған ұқсас химикат қосылған заттар болып табылады. Тұрмысты жеңілдететін осы өнімдерді қолданғаннан кейін уақыт өткізбей сенімді түрде сақтап, өкілетті орындарға тапсыру керек. - Қауіпті материалдардың өздері секілді, қораптануында қолданылған және осы материал тиген барлық заттар қауіпті деп есептеледі. Осындай қалдықтарды да тұрмыстық қалдықтармен араластырмау және табиғатқа тастамау керек. 
Қауіпті қалдықтар – зиянды қасиеттерге (уландырғыш, жарылу қаупі, радиоактивті, өрт қаупі бар, жоғары реакциялық қабілетті) ие болатын зиянды заттарды қамтитын қалдықтар және қоршаған орта мен адам денсаулығына үшін өзіндік немесе басқа заттармен байланысқа түскен кезде тікелей не ықтимал қауіпті көрсете алады.
Қауіпті қалықтарға бір немесе бірнеше келесі заттарды құрайтын қалдықтар жатады:
1) жарылғыш заттар;
2) оталғыш сұйықтықтар;
3) оталғыш қатты заттар;
4) өздігінен жанатын заттар мен қалдықтар;
5) тотықтандырғыш заттар;
6) органикалық пероксидтер;
7) улы заттар;
8) ұзаққа созылатын және созылмалы ауруларды шақыртатын уландырғыш заттар;
9) жұқпалы заттар;
10) коррозиялық заттар;
11) экоуландырғыш заттар;
12) сумен байланысу кезінде өртке қауіпті газдар бөлетін заттар немесе қалдықтар;
13) ауа немесе сумен байланысу кезінде уландырғыш газдарды бөле алатын заттар немесе қалдықтар;
14) жоғарыда аталған қасиеттердің біреуіне ие болатын басқа материалдарды құру алатын заттар мен материалдар.
Радиоактивті қалдықтар сонымен қатар қауіптіге жатады, бірақ оларға арнайы экологиялық талаптар белгіленген.
Тасымалдау, пайдаға асыру, сақтау және көму мақсаттары үшін Базель 8 8 конвенциясына сәйкес қауіпті қалдықтарды трансшекаралық тасымалдау мен оларды жоюын бақылау туралы қауіпті қалдықтардың 3 деңгейі белгіленеді:
1) Жасыл - G индексі;
2) Кәріптас – A индексі;
3) Қызыл – R индексі.

Приложенные файлы

  • docx 15627204
    Размер файла: 24 kB Загрузок: 0

Добавить комментарий