Зифа Кадырова Язмыш сынавы


Чтобы посмотреть этот PDF файл с форматированием и разметкой, скачайте его и откройте на своем компьютере.
Казан • 2011
Зифа Кадырова
Зифа Әбделвәли кызы Кадырова 1958 елның 7 октяб
ренда Башкортстанның Учалы районы Ахун авылында туа.
1978 елда Чаллы шәһәренә төзелешкә килә. Бүгенге кө
дә төзелештә эшли.
«Ходаем, үзең сакла гөнаһлардан. Башкалар ялг
шы
гый
рәт булсын», дигән теләк белән укучыларга үз әсәр­
ләрен тәк�дим итә. З
фа К
ның бу к
бы
да уку­
лар т
фы
нан яр
тып к
бул ителгән «Я
мыш с
вы»
те һәм аның д
мы – өче
че б
ге урын а
© Зифа К
, 2011.
Кадырова, З.
вест�. – Казан, 2011. – 336 б.
БЕРЕНЧЕ БҮЛЕК
Ав
лда яз х
имл
ек
тә
де: әтәч гайрәт
лә
неп к
ыч
кыра,
ар җ
ырлы
ырлы
й йом
ка с
ал
а; ялг
з ата каз да
т­в
т
шек т�бенә ки
еп, ка�г
лдап куя – у
да ялг
й�реп ту
р, бәбкәгә ут
ган җ
ныен т
ка ч
Бар т
ре җа
ы�
к�
�ел
ен җ
лке
реп, һ
да мәхәббәт
дулк
й
зә. Ач
к тәрәзә
әрдә м
тур че
әр җ
, ба
әй
йгә шом
рт, сирен�
реп т
ул
а. Менә ә
е дә б�тен тәрәзә
не ач
п, С
ап
ал
да к
ызл
ар
й юды
ар, ю
ган­я
ыкл
ура
га ч
ы­
п, җ
иллә
тергә элде
әр. С
йдә ап
ы�
олы
кыз
Алсу
шәһәрдә ук
й, у
ялга кай
ка
да, к
мәк эш
не бергә
әп к
алыр
га тырыш
ал
ар. Б�ген дә к
н буе
й эше бе
улыш
ты
ар, а
нан к
ызл
ар му
га к
ит
те
әр. Уналтыс
ту
л­
ган Әлф
я алдан юын
п ч
ык
да т
зрәк б
�л
әк к
�л
мә
не
киеп к
га аш
. Ап
а
а зә
гәргә ак рома
ал
шкән б
к м
тур к
мәк а
п кай
кан
де. Әлф
я к
ге
ка
да к
не киеп т
ге
әй дә бо
ай б
ал
Шулчак ке
дер тәрәзә т�бендә «ф�ю­ф
ю» д
п а
н гына
. Әлф
я ач
к тәрәзәдән я
гә
сен чыг
рә­ягына к
ра
. Тәрәзә ка
ын
рәшәткәгә Алсу
ап
к
Т
р с
еп ба
кан
– Нәрсә к
рәк, Т
р аб
– Алсу апа
– Өйдә, әй, му
– А
са ә
се
, б�ген безгә
ту к
сенә к
лсен!
– Ке
– Мине,
ртәгә а
га к
– Ә м
н дә ба
сам яр
– Яр
й, – диде Т
р елм
еп, – әние
җ
бәрсә, ки
се
р бу к
ыз
к
ргән с
ен а
тыр
й
де, м
он
рән чә
е к
з ав
лда берә
генә. Егет
залдына т
еп ку
: к
ке к�зе яше
т
ймә дия
се
р к
гә, Әлф
я д�бер­ш
р му
га ча
– Апа, апа, т
зрәк ч
– Н
булд
? Җ
әр, кот
алд
б
т...
– А
да се
к
тан Т
р аб
й к
ту к
сенә ч
кыр
п к
ит
те,
бе
не дә! – д
п
ст
де Әлф
я к�зен
дә й
ом
– Сине дә дә
– Әйе, бергә ки
гез, диде.
– Ба
! Иртә ә
е си
а а
й җ
ргә й�рергә.
– Юк, у
мине дә ч
– Үзе�не
к
та
а й�ре
се
– Апа, б
де, әз генә утырам да ка
п к
апа җ
ныем, б
– Юк, дидем!
– А
лы
п ба
са
, х
зер кыт
ыклы
йм! – Ап
кыт
ык
тан
к ку
ка
де, Әлф
я ба
ма
кла
н т
ыр
па
п, ан
ы�
янына
ә ба
. – А
п б
рам, диген!
– Яр
й, яр
й, – диде ап
кә п
оч
гына с
зак ут
Әлф
я ничек керсә, ш
ул
ай чыг
п ча
. Т
р а
ар
мәкт
бендә
и�
ч
бәр егет
не
бе
се
де. У
мәктә
не
тергәч, ук
га к
рергә б
п к
, т
к керә алм
кире ав
лга кай
да к
да калд
. Менә х
зер а
тә. Әлф
я ап
нан уз
п ашыга­ашыга әзер
де; с
аш
ык
ка
да у
к
ала
на д
– к
алы
н җ
рән чәч к
ип
дә к
, к
пкәч т
рап булм
й, б
дрә
әнә, б
ал
а. К
ч­хә
бе
ән
чына ч
кач, к
з я
а к
генә т
– Апа, к
ра, ми
а ш
ул
ай ки
Алсу се�
сенә к
рап­ к
рап т
да :
– Ге
шәһәрд
ге ма
җа кыз
де, кемгә
ох
шап ш
ул
рән булга
р, с
да т�ге
б
т, – диде.
– Әйтмә шу
ма
җа д
гән с�зе�не...
– Үпкә
әмә, яр
п кына әйтәм, бо
ай с
н б
к ч
чен, к
мәк тә б
к ки
– Мәктә
не б
тергәч, к
га б
уя
там, ту
м шу
җ
рән
чәчтән – кем ма
җа, кем җ
рән, д
; әт
дә б
шак б
д
ә. Бе
кем м
й т�ге
– Сине
у
ч
ә бер тас буяу к
рәк, ми
а бо
ай да
й, се�
ем, к
ра, н
м
тур то
м. Яр
й, к
Җы
п ч
ык
кан к
ызла
н к�реп, әт
илә
ре с
окла
п ка
рап калд
: бе
се к
ра ч
ке
се кояш к
бек.
– Алт
н б
м, ә с
н кая к
? Иртәрәк т�гелме
ап
реп й�рергә?
– Әт
, м
н әз генә утырам да ка
там.
– Яр
й, яр
зак й
рм
гез, – д
п, С
м а
й к
п калд
Әлф
я бе
ән Алсу к
ил
гәндә, х
алы
к җы
елы
п беткән
де
рл
б
да Т
р, ан
ян
да й
ргән кыз
М�н
рә утыра. К
ас
та
шла
, ду
сла
да шу
да. Әлф
бе
ән Алсу а
га ка
,
ке
че
стә
б
шына ут
ыр
ы­
ар. Ап
к
та
бе
ән с
те, к�
те. А
з к
әр, ун е
бер к
та ук
п буй җ
ткәннәр. Әлф
он
й җ
ргә б
ре
че та
р э
әккәнгә, б�т
сен кыз
сын
п к
зә
те. Т
р бе
ән М�н
рәгә к
рап, «Н
ин
м
тур
ар!» д
п у
Үзен дә егет
әр к
зәтә ба
шла
н с
зм
де к
з. Т
рә бе
ән с
әшсә дә, ара­т
рә Алсу бе
ән Әлфиягә
рап а
де. «Бу җ
рән чә
чл
е к
нәрс
дер
зенә
та, т
к бә
әкәй шу
е,
се бар», – д
п у
йл
ап ут
ыр
ган
да, к
нәт Т
р бе
ән Әлфи
к
з к
оч
се
, к
з к
рмәс җеп су
ар –
ке ар
га ә
ә н
дулк
ын
нар й�ге
де. А
ар т
рә­я
бе
ке
не к
рм
де
әр,
әр. Ап
т
рткәч кенә Әлф
я сик
реп ку
– Ә, нәрсә булд
– Эндәшәм­эндәшәм,
ше
мисе
. Яр
й а
ай еге
тл
әр
гә тек
еп к
га, – д
п пыш
ап
Әлф
я б
н а
ка
еп утыра ба
шла
. Үзе эчтән генә:
«Бу Т
р аб
ый
ы�
ра
шла
шу
й м
тур, й
рә
не ә
лл
әтә», д
п у
р да ә
егә
зенә а�
ла
лм
ган, мо
а кадәр т
булм
ган дулк
ынла
ну кичерә
де, ан
ы�
шу
м
тур к
әргә
н, т
н к
к
лде. У
Әлфиядән к�зен алм
сихер
, д
, ян
да ут
ган М
не дә
шетм
де. Ш
х
әл
енә
зе дә а
тыр
. Й
рәк
т�рен нәрс
дер т
: «
е яш� б
т, б
ал
а гына».
Әлф
я Т
ир
га т
н к
ел
еп к
, ка
шыс
ын
ра к
әр ап
т
нан к
де. А
ар да ан
ел
еп к
н к�теп текә
гәннәр
кән. Әлф
я т
ка
га э
әккән к
бек, еге
сиз
мәс ч
кан
ра мы
ын
нан,
из�
е
ыч
ын
ган ак к
�л
геннән к�зен а
л­
, бите ут б
улы
п я
. Алсу мон
сизеп, Әлфи
не
сына т
– Бар, кайт, ән
ач
ула
я, н
м д
гәндәй, к
бат Т
га к
рап алд
р да мон
сизенгән шикел
– Әйд
гез,
стә
лл
не бер кыр
ый
га а
лы
п к
уя
з да
ю
тыр
з, – д
п сик
реп т
ор
. Х
алы
к ар
­бире
әр җ
я, ур
ар чыг
ра ба
. Әлф
бер дә м
нан к
се к
де, ап
сә, «Бар, бар,
�га к
ала
», д
шеккә т
ба э
те. Әлф
я те
әмәсә дә
ка
га юнәлде. И
кызыг
ба
гач кына ап
ан
ку
п ка
та
. К
ыз
ы�
к�зенә яш� тулд
: «Эх, шу
Т
й бе
ән бер генә биесә
де». Шулчак ке
дер т
оч
ын
нан ә
рен генә: «Әлф
я, к
ил
м
он
да», – д
п дә
те.
Әлф
я ку
уын
нан урын
ын
нан да ку
ал
а алм
, һ
ман
ирл
тәрәзә ка
да тора б
де. Ак к
ку
т
з генә Әлфи
не э
де дә: «К
ма, бу м
н. Й
ге
дек әйдә»,
– диде.
ар җ
тәк
лә
шеп әрәм
әл
еккә ча
клы
й�ге
де
әр дә кеч
кенә к�пергә җ
ткәч ту
ар. Т
р тын
к
– Әлф
я, с
н к
ма, әзрәк кенә с
шеп тор
йк та
н сине
п к
н, – диде.
– Т
р аб
й, сине югалт
ырл
ар б
т.
– Ә с
н н
гә ка
п к
– Апа ку
– Әлф
я, си
а н
чә яш� ә
– К
згә уналт
б
ул
– Бә
се
шу
ә
– М
сәм б
т, Т
р аб
м
тур к
ке й
з к
бек ялтыр
– Әлф
я, – диде Т
р ан
ы�
кул
ла
рына
ел
еп, – к
ма, б
р к
улы
– М
н к
ык
йм, – д
п пыш
лд
к
з кул
ла
кул
рына с
алы
Яшен су
ка
дай,
не
дә т
не к
п калд
,
сен
дә ә
егәчә т
ш булм
ган х
әр б
илә
де, те
ллә
ре әй
әнмә
де. Т
р ә
рен генә Әлфи
зенә тар
– Бә
чем, с
н б
т ә
е б
ал
а гына, ә
ә ә
ә ничек
та
, – диде дә яб
к, бә
әкәй генә Әлфи
не к
генә
ыс
. Әлфи
не
к
рыш
ырлы
к та х
әл
е юк
де, б
әй
ән
де. А
а шу
й рәхәт, җы
лы
де бу к
да. Т
р аб
ый
ы­
ы�
ка
нар с
ул
ыш
мо
егет
әр к
улы
т
ой
ган яш�
з б
ала
зиһ
нен җу
. Егы
п к
м д
п, Әлф
р аб
ый
сын
ы�
би
енә тот
ын
. Т
р,
зе дә с
змәстән,
а
лг
реп к
ил
гән, мо
�ын
бе
кем к
лм
ган м
тур к
ы­
ыл
реннәргә
релде, яш� еге
не
б�тен т
нен ә
теп б
тер
сез г
рәхә
тл
ек ч
нап алд
. Ш
п яш�
з б
ала
те. У
зен тыялмас
гә җ
де. Ак
й
рәккә, й
рәк ак
лга бу
мас
булд
. Шулчак Т
р к
нәт а
ныга
дай Әлфи
не ч
ткә этеп
бә
де, й
ге к
крәк ч
итле
генә с
ый
й ш
п т
ип
те,
г
�лә
де: «Я Ходай,
зе
са
кл
а х
дан». У
б
к
зак т
ы­
на алм
, к�пер к
тәрм
сеннән
еп, с
га к
– Әлф
я, бар, кайт, – диде т
ел
ен к
чкә әй
реп,
зендә уя
ган к
е те
әктән, х
әрдән ку
п. – Үтерә
се
, Әлф
я, бар, к
т, – диде урын
да ка
кан к
зак к
бек
п т
ган к
з б
ал
а к
ка
нап т
ган яш� еге
х
ен к
а�
ла
н? Әлф
я а
н гына ав
лга т
ба а
тла
. Әзрәк т
ы­
ычл
гач, Т
ир
ы�
б
ын
томан т
ал
а ба
шла
«Я Ход
ем, чак х
рап
Ике е
узар да к
тәр, у
ин
де җ
ткән к
з б
улы
р, егет
әр
дә җ
рл
ек й�рер а
нан. Егет ш
у
ап, н
ек т
: «Юк, б
м м
н ан
бе
кемгә!» Т
Әлф
я а
ын
нан тор
п й�ге
де, б
ра
дан т
ык
к б
ын
да
п җ
– Әлф
я, Әлф
я бә
чем, ту
та. В
т аз, т
а ә
мине. М
н
ртәгә к
тәм,
ке е
т
з узар, с
н дә
ре
. Ә
л­
я, к
т мине?!
ра�гыда у
Әлфи
к
рен эз
де, к
б
алм
ала
н учына алд
. Әлфи
не
битендә ка
нар яш� эз
рен т
– Әлф
я бә
чем, – у
ан
к
реннән, битеннән
�п
те, – н
к е
лый
ы�
, к
ош
чыг
м? Е
ла
ма, с
н к
т мине,
ннән ба
ка бер ку
да к
ә. Ишет
се�ме,
н кай
кач
без, Әлф
я, е
ма. К
ра ә
е к
семдә калдыр
йм: с
н минем т
ган я
тан к
алык
кан
ко
м б
улыр
я яш� ар
ал
аш б
н селк
– Ә М�н
рә апа?
– Он
т. С
н мин
ке, м
н син
ке. С
н ш
у�
а риз
ке
не дә к
ма
ә, к
т мине!
ашыг
п Әлфи
– Ко
м, ко
м минем, ничек э
ек с
зм
дем мон
?!
т, Әлф
я, к
т мине.
р ан
ка
ка т�бенә ча
– Ху
шла
йк ш
ын
да,
йдә юга
лт
ка
на
р
ин
де,
н й�ге
дем. Кая, т
н бер генә
м дә… Иренн
ре
шу
й та
тлы
, әгәр бо
га берә
се к
лса, к
лә
шеп
– К
ык
ма, Т
р аб
й, бе
кем дә к
лмас. М
н сине
мен, – д
п пыш
к
з б
ал
– А
са, с
тек – с
н мин
ке, м
н син
ке! Хуш,
ко
м, к
т! – диде дә Т
ренә т
ба й�ге
я ә
е һ
ман да ку
алы
п к
тә алм
ча ка
ка т
бендә тора б
де. К
ктә й
з ат
. Бу в
та те
11
, к
бу
б
ул
а д
. «Н
те
әргә с
? Т
р аб
й әй
неп кай
н да без бергә б
улы
Әлф
я ә
рен генә
з урынына к
реп я
. Ап
кай
ма
де ә
е, у
б
зак й
й алм
, ба
ма
бе
рен с
пап к
, ан
т
мен к
бат
тоеп, калтыр
п ку
. Шу
та
тлы
елмаю бе
ән й
ап
те. Ап
ка
ртән чыг
п к
ен дә с
зм
– Әй, йок
ч
ге, т
р, т
ш җ
тә б
я сик
реп тор
п ут
– Апа, с
гат� н
чә, с
н ка
чан кай
– Ә
е генә. Т
ир
за
к, у
си
а с
әл
ам ә
тергә
ку
Әлф
я к
ге хә
лл
не
сенә т�ш
реп кыза
: юк,
ап
сына әйт
– Апа, ничек булд
а
да м
н к
ткәч, с
ә ә
– Т
р ә
лл
ә кая чыг
п югалд
, э
зли
­э
зли
а
тырап
бе
тек, т
ткәч ка
п ке
зе ә
ә н
сәер, ка
булг
н да әйтм
– Ә М�н
рә апа?
– М�н
рә
пкә
әп е
ла
, д�рес булса, Т
р
зен
тмәскә ку
кан д
. Ш
у�
а б�ген
ртән М�н
рә
ыр
га
да к
де. Б�т
се х
зер баш в
та, кем бе
ән ху
кән д
Әлф
я к
бат мендәргә ка
пла
п я
. «Т
р аб
й к
те, кая э
лә
гер? Ә
га
га гына э
әгә к
рм
сен, х
зер б�тен
к
шу
Ә
тан!»
Ике ай в
ткәч, хат т
Әлфиягә хат су
– К
нем, си
а ке
дер хат я
– Кем ? – диде к
з яше
к
рен ялтыр
– С
тан б
Әлф
я ха
яшен т
изле
гендә та
п алд
да
лә
ренә
тор
п ча
, яш
неп кенә ха
а
. «Исә
ме, бә
чем» д
гән с
не укыгач, битенә ут ка
тымын
– бер ук
ы­
ке,
ч; дулк
дан б
эш
де. К
бе
тын
ычла
п, к
бат ук
п ч
ык
. Т
р Ге
ни
га э
әккән
де, бу
зе бер с
неч булд
. «Бә
чем, ук
, мине
т, м
н сине б
к тә с
гынам», д
гән
де егет. Ш
ул
ай
теп,
ке ар
да хат й�р
ба
ке
че х
да Т
фотос
н да салд
, а
а с
лдат ки
ме б
к тә ки
ешә
де.
Әлф
я хат т
чын
һә
т юлда ка
шы
лы
й, ән
илә
ре
бе
сен, хат а
ар к
ул
ына э
сен д
п б
к ав
ыл
җирендә сер б
ул
а а
ла
: берк
�н
не хат т
әнисен к�реп ха
б
– Мә, бер
�юлы
а
п к
т ә
е хат­г
ге
не, – д
йдә апа ха
к
улын
да т
ге
әй­бо
ай әй
дер
– Н
хат, кемнән у
– Әлфиягә җәйдән б
ирл
е к
ә б
т, кемнән
нен яз
– с
тан.
– Н
с
тан? Яш� б
т ә
е у
– С
о�
, хат яш�
әргә к
ил
ә
ин
де, сине
бе
ән ми
а я
мас
ар б
т.
Әнисе Әлфиядән к
ме генә сорап к
, т
к Ә
я ха
кемнән
нен әйтм
ыш
к
никулга кай
кан Алсу ап
, Әлф
я мәктәптә
ча
та ур
н­җ
р җые
ыр
га
да ма
рац а
ын
нан бе
чә
хат т
п алд
, бе
эченнән Т
фотос
да к
еп ч
ык
кач, б
шына тай т
пкәндәй, телсез калд
. Фотон
ы�
тына «
ем Әлфиягә» д
п яз
– Менә си
а мә, ах, ш
ом
бай! Ту
та, т
ге к
�н
не
ту
сендә чыг
п югалд
, а
са... Әлфи
не
п й
ргән
улы
п чыга т�гелме с
Се�
се мәктәптән кай
кач, Алсу т
т
ге т
не с
– Үск
нем, мон
М�н
рә бе
сә, гоме
рл
ек д
ош
ы�
ула
чак, б
е у
– Т
р аб
й
зе б
т «с
н мин
ке, м
н син
ке, кай
кач
без», диде.
– Эх, бәбк
чем, х
зер н
исе
– М
н к
тәргә с
з б
дем, м
н дә яр
там...
– Нәрсә бе
се
с
с
н яр
ту т
– Белм
м, яр
там б
т, апа.
– Яр
й, т
к белгертмә берә
гә дә, чәйн
т
е. Ә бо
ай әйбәт егет у
. К
тә алса
, к
т, әйткән с
здә т
о­
га к
рәк, к
җи
елдер д
п у
– Апа, д
мәк, с
н мине ач
ул
– Нәрсә д
п ач
ула
йм, у
а
да, с
н м
он
да. Ә
е дә к
и­
теп калд
, а
са, уналтыдан кия
гә чыгар
де
, бу ха
тл
га
Бер е
�т
те дә к
ит
те. Бу я
га Әлф
я
ин
де җ
ткән к
з бу
п ч
, к
з ук
га к
гәндә, у
де ч
н мәг�н
сендә
ч
де: буе да
те, гә
се т
га
әмәт, ан
ы�
каш­ке
ге кап­к
ра булм
са да, куе
рән, б
к тә м
тур
де. С
уку е
да Әлфи
шу
ай м
к
ме еге
не йокыс
з калд
, т
к Әлф
генә горур б
н т
з т
от
, а
га әй
лә
неп тә к
. У
ар, к
ннәр с
ул
ай да тәрәзә т�бендә егет
әр к
бәйгәннән к
бә
де.
Без ка
та я
й, бер елдан с
Әлфиягә ке
хат яз
да ач
, шу
к
ннән ан
б
че д
да
ба
рлык
ка к
лде. Т
ир
га да «Әлф
я а
ын
нан бер к
егет
» д
гән ха
тл
оч
р
зенә ур
н та
. «Кемнәр бе
ән й�рисе
тәм д
п с
з б
б
т», д
п Әлфиягә
е хат к
Әлф
я
ин
де җ
ткән к
з, у
зен җ
ит
һәм б
к җ
вап
тота
де. Ш
а к
рә ха
тла
да да җ
горур я�г
. «Әгәр к
не те
, к
ше с�зен т
ма, мине
рә
җетмә. Ми
а ура
да кем й
рсә дә б
рыбер, әгәр ми
са
, б
тән хат я
ма».
ир
га ка
п кергә
че т
зәргә генә калд
. К
ас
таш
ду
Илду
тан да хат к
лде: «М
он
да шу
й ч
бәр
әр
скән, м
н си
а ә
м, Алс
т
ге җ
рән ба
се�
сен к�реп ша
кл
ар ка
м, жу
налд
ә
лл
ә н
ин
ч
бәр
ч
ттә т
н. Бер к
, б
югалт
. Д�рес
булса, берә
бе
ән дә й
, сине к
тә д
әр. С
м аб
кыз
н са
кл
га
олы
эт а
лы
п ка
п бәй
әгән. Тәрәзә т
�­
бендә й
әр к
әеп к
те, д
п әйтә д
». Бу ха
тан с
р тын
ычла
п калд
, ш
ул
ай да ничек тә с
ба
ту
га
ка
п җ
тәргә к
рәк д
п хыял
ир
ы�
хыял
ла
рас к
лде, чәч
�л
әр бет
гә,
юн�
ба
шла
ын
да җ
ом
га к
�н
не у
К
за
га ки
еп т
�ш
те. Б�тен ха
лы
к с
бан т
уе
на кай
ка
, бер я
ка да би
тл
ар юк
де.
те бар
кән с
лда
ы�
, а
тобус шоф
миһе
ба
нлы
зат
к
лде, Чал
ыга хә
тл
е а
п кай
Т
ир
. Ш
ул
да Са
ма
ю
ч
тына чыг
п җ
че к
ч булд
. Ю
ын
х
алык
ы�
с
юк
де. Уз
п ба
ган м
шин
ал
ар
ту
й гына к
әр, бар да к
ше бе
ән т
улы
. Т
р уй
ап­у
йл
ап т
ор
да җәя
ку
галд
, «С
лдат к
шегә а
тм
ча
м нәрсә с
о�
у
, а
тл
ап т�ге
, ш
ыш
п булса да ка
там.
Эх, Әлф
я, к
�т
те�ме
кән мине, н
ин
кән с
н х
зер?» У
ул
ай хыял
ла
на­хыял
ла
на а
тла
да а
тла
. Менә б
т т
ш, бер к
чтә бер к
раш ан
әс
р
ит
те, мәхәббәт юк диген
н. К
тмәгәндә т
ган б
ре
че г
ый
к хисен, ча
р гына,
итле
геп кенә к
гән яш
�с
мер Әлфи
сен к�
т�рендә
ге х
олы
әр бе
ке е
са
Т
н буе а
тла
са да, ан
ы�
бе
ән
оч
шу хыял
ла
егеткә ег
ы­
лыр
га б
рм
де, та
ат
п, б
ре
че әтәч
әр к
ыч
ыр
га
да,
Са
ма
га ка
п ке
де. Урам ә
е т
п­т
н
де, б�тен к
ше
не
и�
тә
мл
е йок
с
те. Т
р ә
рен генә арт ка
дан
галдына ке
де, киемн
рен с
алы
п элде, ко
дан салк
су а
тенә к
. Т
р к�зе бе
ән т
а
бар нәрсә э
кечә, бар нәрсә й
рәккә як
н, к
де
рл
е. Т
шеккә т
ба бор
, к
тәрмәдә б
п т
ган әтисе бе
әнисен к�реп, май ко
шыдай елм
еп, ко
н җә
– Ән
, әт
, м
н кай
– Бәй­бәй, Т
р у
м, с
н т�гелме с
– М
н, әткәй, м
н, кай
м б
т, – д
п к
тәрмәгә
ме
де, ә
е әнисен, ә
е әтисен к
кр
генә кыс
п, берәм­берәм
те. – Эх, ән
, с
м т
ма
а
, тә
мл
е
илә
ре�не, с
�тл
е чәе�не! Бәй, сез н
әп м
он
да
ке к
мәктән тор
з, кем с
ш
ул
ай ка
й, ә?
– Менә, ана
: «Ә
лл
ә н
ин
шәрә к
ше й�р
й
та, ә
лл
рек кергән
де», – д
п а
п ч
– Киемнәр т
га б
п бе
те, т
н буе җәя
кай
Чал
ыдан, – диде Т
р елм
– К
р, әнисе, н
ин
р­егет булган у
ыб
з: у
җ
ил
кә
әр,
буй… К
з т
сен, у
м, с
нал
а к�рен
се
– Минем к
чәдән б
ирл
е аш
ган юк, ән
, тә
е ка
ма
бе
ән чәй эч
к ә
е, – д
п, Т
р әнисен т
н бер кат
коча
ап
– И б
ал
ам,
пк
әли
к
рмә, һ
ман
з к
лә
ремә
ша
торам б
т ә
е. К
�т
тек, у
лы
м, к
�т
тек, та
а
са, сине к
тә баш
лый
з ата
бе
ән, ә б�ген чак кына с
�га калга
з.
– Са
бира апа ашыга­ашыга
стә
хәстә
рли
ба
шла
, ан
ы�
тл
эченә с
. Ашап ту
гач:
– С
н, у
лы
м, ят
п я
теп а
, а
нан бергә
әп с
бан
ту
га чыга
з. Әйбәт булд
шу
й
олы
бәйрәмгә ка
ту
– д
п, ур
н әзер
әп б
бира апа у
ын
ы�
�с
тенә я
да с
окла
п елма
р да әнисенә яг
ымлы
теп елма
, ан
ы�
к
лә
ре т
улы
сорау
де, әнис
к
улын
нан тот
п, к
ренә к
– Ән
, мине м
да к
әр м
кән? – диде кыз
– Ә­ә, С
әли
м кыз
н әйт
се�ме? К
�т
те, у
лы
м, к
�т
те.
к әйбәт к
з, һә
т
сән
лә
шеп й�р
. Ан
ы�
ч
бә
рле
ген
, с
н к
ткәндә б
ал
а гына
де б
т ә
е, ә х
зер т
ма
да.
– К
те дисе
де а
са…
– К
те, у
м, к
те, а
нан й
әр дә к
п д
�йлил
әр, к
ше с�зен т
лы
й к
рмә, к
ше к
лә
шеп тә ә
лл
әр с
әр. Ан
к
ргән с
ен, минем у
ыма гына т
бу
ал
а д
м, т
з, у
лы
м, к
пкә т
згә
не а
га т
з, с
ба
ту
га
кач,
к�ре
се
– Рәхмәт, ән
, с
й
гемә май б
улы
п я
Ару
кен
ит
ме,
ке е
к
ткән менд
ренә б
ю бе
ән та
тлы
йокыга к
ит
те. Ан
т
ш җ
ткәндә әнисе
уя
Әнисе тә
мл
е
теп аш әзер
әгән, Т
р
зе с
гын
п кайт
кан т
ма
а
ке
олы
т
нкә с
п ку
. А
лдат киемн
рен киеп җ
де. Ата бе
ән ана, ша
тлыкл
н яшерә алм
ый
ча, горур б
п, ул
ла
бе
ән с
бан т
уе
на
. К
ргән х
алы
к Т
коча
ап
ка
ту
бе
ән к
отла
. Б
ра
дан а
ар ка
шына пыр
лдап
тай ки
еп ту
, а
нан берә
сик
реп т�шеп, Т
реп алд
– Һай, дус кай
кан, м
сез генә бәйрәмгә ч
кан!
– О­
, Илдус! С
ам җәя�
е п
хот
– Җәя�
е, з
се
жант.
– Ә м
н та
ст се
жант.
Ду
сл
ар бер­бе
сен б�терә­б�терә коча
кла
ды
ар, к
тә
реп­к
реп т�ше
де
әр, бу т
к
ра
га я
мә
дан
җыелд
, к
ас
та
шла
, ду
сла
ур
п алд
, к
ызл
ар да
урап­урап ч
бәр с
к
әр. Т
р гына с
ызла
п
кен эз
лә
де. Илдус та җ
�л
әр т�ге
, а�
лы
ду
тын
ы�
х
әл
ен. М
ен к
ыз
да Т
ир
т
гәрәктән
ткә, ера
рак а
п к
– А�
йм, дус, ке
не к
се
к
не, т
к м
да к
де у
р елм
еп Илду
шына к
улы
н салд
– М
н ә
ә т
д
п тә у
ап ку
– Т
ныма
ы�
да, м
н си
а ә
м, с
н минем дус булма
са
, тәрәз
се т�бендә к
н­т
н к
нар, хә
та С
әли
м а
ый
ы�
бозау ча
клы
эте бе
ән коча
кла
п й
окл
га да к
ык
мас
дем. Б
, бергә
рергә риза, ә
ма берә
гә дә б
рмәс
– Яр
й, Илдус дус, берәр җ
ен т
йк
ин
де, ю
ка гына
н буе җәя
кай
м б
т, бо
ай да й
рәк сик
реп тора.
– Бәлк
дер, әйдә,
енә б
Әлфия
не
т
ыш
тәрәзә
лг
се ач
к
де, ш
р­
бот
р м
тай ки
еп ту
гач, кем б
улы
р
кән д
п, Әлф
тәрәзәгә к
лде, че
тә
не а
й гына ура
га к
да
телсез калд
. Т
р ба
ча к
ой
сына ки
еп с
ялде, с
нына берә
дә эндәшмәгәч,
зак у
ап т
, т
генә ба
ча эченә сик
реп т
�ш
те. А
н гына нигезгә б
п,
тәрәз
не
че
рен к
реп б
н эчкә т
ык
, б
�л
мә у
та
ын
да б
п т
ор
ган Әлфи
не к�реп, у
да телсез калд
: к
рен т
га д
п с�теп та
ган, а
ар дулк
н­дулк
улы
п б�тен гә
сен дия
рл
ек ка
пла
ган, ә
те
се
, коя
ы�
б�тен н
шу
да җыелган. Зур яше
к
әр ке
фек ка
егеткә текә
– Әлф
я, – д
п пыш
лд
Т
р а
нан к
лә
рен а
л­
ый
ча. Илдус ха
клы
, жу
на
битендә генә т�ге
, ба
ка бер
рдә юк м
он
й ч
бә
рл
ек. Т
р
не
ка
да б
п т
ор
га
н
ныт
п, алга
релде. Тәрәзә т�бендә ут
ыр
ган г
�л
ч
�л
мә
ге т�шеп че
пәрәмә к
лде, мо
а бе
кем әһ
мият б
рм
– Т
р аб
й, – д
п пыш
Әлф
я. Дулк
дан т
югалд
, бер ад
м алга а
тла
да т
н к
калд
, ая
кла
й
рмәс булд
. Т
р тәрәзәдән эчкә
тмә
че
де дә, к
и�
ил
кә
әр с
ый
, у
да дулк
ынл
, алд
ын
да
ган м
й м
ту
рлык
тан б
әй
– К
, – д
еп, к
зенә тар
, – ч
к м
я, н
зе дә а�
шек б
н да
ныт
п, тәрәзәдән ч
ык
, Т
р ка
шысына ба
. Тез
теннән т
ор
ган г
генә к
�л
ге,
скән җ
ил
дә ту
гыган
рән ч
че, т
п­т
з м
тур ая
кла
бе
ән к
з
ис
ит
кеч г
зә
де. Т
р бе
ән Әлф
я бер­бе
сеннән к
з а
алм
й тора
ир
де
әр, д
ул
ап
ргән э
не дә
шетм
де
әр. «Бо
га х
зер
ш н
дә, с
ба
туй н
, бар да бер», – д
п, Илдус м
ен
залдына елм
еп, с
ту
га җ
р Әлфи
не
н чәч
лә
ренә чак кына к
лд
ар кояш н
да ә
ә н
алт
н т
әргә к
реп ялт
– Әлф
я, җ
рән
әем, алтын
м, с
н әкиятт
ге кар кыз
ы­
ох
, зур к
з булга
, – д
п к
к
ул
релде, ан
кул
җи
чә калтыр
де. – М
н сине
ту
да эз
дем дә м
да к
лдем, н
к ч
– М
н Т
р аб
к
тәм, – д
п пыш
Әлф
– Ч
ынл
, с
н мине к
�т
те�ме? Рәхмәт си
а, Әлф
я!
Безгә к
шедән яш
се юк, әйдә, с
ту
га бергә
– М
н ки
неп кенә чыгам, – д
п елма
Әлф
я. Ан
ы�
ре к�
еп тора,
ре ме
т
�рл
е нур чәчә, а
а к
ен к
, яр
к
ир
ы�
гору
рл
ыг
эченә с
ый
, шу
й ч
бә
не
к�теп а
, х
зер менә янәшә а
тла
чен эчтән генә
Хода
га рәхмәт
әр укыд
ба
туй мә
нына ки
еп җ
тәрәк, Әлф
я ту
тап
калд
– Т
р аб
й, м
н
оял
ам. К
ше н
дияр бе
не бергә к
�­
реп, ән
әр дә ач
ула
– Әлф
я, м
н сине
я
нан бе
кая да к
м, сине дә
бә
м. М
н бу к
�н
не
ке е
к
�т
тем! Әйдә, б�ге
ге к
не бергә
тк
к, м
н сине шу
й с
ын
м, ми
а с
ннән
ка бе
кем дә к
я дә
оялы
п кына, каш а
нан гына Т
га ка
– Ми
а да бе
кем дә к
, – диде а
н гына.
– А
са, к
тек су б
уе
ар к
чкә ча
клы
су б
да й
�р
де
әр. К
ич
ке с
ба
ту
га
ка яш�
әр җыелгач кына Т
р бе
ән Әлф
я дә җ
тәк
шеп ки
еп ке
де
әр. К
та бермә
гә т
ынлы
к у
на
, б�те
не
к�зе
шектә булд
. Ке
дер те
гә ки
еп: «Менә пар
ич
сам! Ка
чан кай
кан да, ка
чан Әлфи
не т
от
кан!» – д
ку
. Яш�
әр дәррә
ки
еп, Т
р бе
ән Әлфи
не сыр
алды
ар; к
те к�реш
, коча
ул
ар, к
отл
ул
ар! Яш�
ке е
б
уе
змәгән, һ
ман да Т
ткән М�н
рә дә бар
де. Еге
не
Әлфи
не җ
тәк
әп т
н к
ргәч, у
ач
уын
нан б
а я
, кыза
­ага
тан елма
са да эчтән калтыр
. «Ка
лгергән бу
рән ма
җа?!» Т
р да к
з алгыс
н гә
е, к
ил
әл
е, куе к
ра чә
чл
е, к
�й
реп а
а т
ор
ган к
ю к
ра
шлы
әрчә ч
рл
р егет
әр бе
ән к�решкәндә Әлф
я
оялы
п ч
ткә
тмә
че
де, т
к Т
р, к
ыз
га к
рап ба
ал
ы�
к�зе
к�реп, Әлфи
не бер мину
ка да к
улын
ыр
. Б
раз би
де
әр дә па
рл
ап чыг
п та к
ит
те
әр. А
л­
дан с
әшкәндәй, а
б
ре
че та
р к
ыш
ыр
ган
к�пергә к
лде
әр. Т
р к
н буе Әлфи
сен бер коч
п
бәргә
хыял
, ә менә х
зер н
дер кые
сын
п калд
. Ш
ул
ай
да бар кы
юл
ыг
н җыеп, а
н гына
зенә та
, Әлф
я дә
– Әлф
я, си
а тын
ч кына к
рап тора алм
– Н
к, Т
р аб
– Ч
�н
�л
еп
әр сине
сем, яр
м к
ил
ә, с
н шун
се
, с
н д
ч
бәр к
га әй
се
Ике е
буе сине
м
тур
ренн
ре�не с
гын
п, ак
лдан язар
гә җ
тем. – Егет й
ом
шак кына Әлфи
, к
да т
не калтырап ку
. С
са
ырлы
к ч
шм
се т
п ч
ык
, б
әй
де, с
әр дә
ә кая
оч
, т
к та
тлы
реннәр, ка
нар с
улы
ш кына бар
де. А
ар хә
ре б
теп, ба
әй
бе
Бу ю
б
че б
улы
п Әлф
я а
ына к
– Т
р аб
й, җ
тәр, м
н ку
кам, – д
п пыш
р да к
ч­хә
т
н а
лы
п, я
сыган й
ген тыя
га тыр
, у
Әлфи
не кыс
п коча
ке й
рәк ш
п бергә
– К
ык
ма, алтын
м,
се
ме, без сине
бе
ән с
з к
еш
к, с
н мин
ке, м
н син
ке, с
н ш
а һ
ман да риз
– Әйе, т
– Ш
ул
ай булгач, к
ык
ма м
ннән, х
рап
тәр д
п у
йлы
рмә. – Т
р с
сен к
бат
зенә та
п, ан
к
ар ш
к
ннән ба
ап б
тән а
ар. Ә
я чыг
ры
лы
ш
им
тиха
н биреп б
тергәч,
кә
�л
әп
Чал
ыга ю
алды
ар. Әлф
я хиса
чы
лык
ка ук
йм д
п тех
нику
га керсә, Т
р
титу
ка,
ин
нер­м
к б
улыр
га
ук
ыр
га ке
де. А
ар шәһә
не
се
ке
ын
да укыга
га,
шу б
к җи
т�ге
, б
грәк тә Т
ир
га к
п ук
ыр
га к
рәк.
тмәсә, Әлфи
сен берәр шәһәр ег
те а
п к
сен д
ы�
кот
а
ына
де. Б
ре
че кур
б
тер
бе
ән у
– М
н бо
ай т
зә алм
йм, әйдә,
к, ч
к ми
гә! – диде.
– Ә уку?
– Ч
ттән тор
п ук
ыр
з. Ав
лга ка
йк, б
рыбер
ке
не дә, мин
ке
не дә кар
тлык
та к
ар к
– Т
р ялв
п Әлфи
к
ренә текәлде.
– Н
к ашыг
, Т
р аб
– Әйтмә шу
аб
й д
гән с�зе�не,
зе
не карт б
бай
бек х
– Әйтмәм д
м дә, н
тер ш
ул
ай ки
еп чыга…
– М
н м
да тын
ч кына ук
й да, с
ннән а
м яш
дә алм
йм, с
ин
сез
ткән һәр с
те г
зап, укыг
м б
шыма
ке
. Әлф
я алтын
м, яр
там м
н сине, бер к
н дә яшисем
с
сез.
– М
н дә, Т
р аб
– Ай Ал
а, к
�н
дез аб
й, т�нен җ
й, ш
ул
ай кар
мын
м
– Юк­юк, с
н
и�
яш�,
и�
м
тур аб
й, м
н дә сине шун
й яр
там.
– Ничек
теп яр
, аб
ме, Т
– Ик
сен дә…
– Ә кия
гә кемгә чыг
– Т
– А
са, с
н риза, Әлф
я? К
ра ә
е к
– Риза, Т
р, – диде Әлф
я м
тур яше
к
ре бе
– Җ
әем, алтын
м, Әлф
я, а
са с
ту
га туй
з! – Т
р б
ула
чак х
н к
реп әй
ир
ы�
т
зрәк
лә
нергә те
лә
не
т
н бер сәб
бе
бар
де: ан
ы�
т
ул
ай тор
гына ю
бар
теп М�н
рә ки
еп
ба
. Т
р ю
та да к
ә, я б
сен җые
аша
га п
шерә, я ки
мен ю
п куя. Егет мо
а ба
та б
тыр
, ә М�н
рә бе
булм
га
дай: «Бәй, без к
асс
та
ар б
т, нәрс
се бар ан
, с
н ук
, м
н си
а б
ул
гына», – д
п уе
га б
ор
. Т
к тора­б
ра, «с
�га калд
м,
зат ә
е», я «м
н м
да гына к
алы
йм», д
я ба
. Та
б
к ачу
к
сә дә, к
рсәтмәскә тыр
, т
я янына чыг
п китеп, с
гына ка
та т
ган булд
не Т
р бе
ка
чан да
т
ул
ай тор
гына а
ре ан
к
н дә кая й
нен белм
әр дә
де. Берк
не б
– Т
р, с
н ә
ә М�н
не яр
п б
мисе
й у�ган, м
тур к
з – нәрс
се
й? – д
п сора
– Ош
са, бер
к а
шу
М�н
не
зе
ә. Минем яра
кан
м бар, ә М�н
рә к
таш кына у
. Оза
ал
а с
н ан
мине к�теп ут
ыр
н. – Т
р ашыга­ашыга Әлф
я янына
да М�н
рә ки
еп ке
– Т
р, с
н кая?
– М
н к
ит
тем, ашыгам, әнә А
рат бе
ән утырыг
з, – д
и­
де дә Т
р чыг
п та ча
. У
т
н у
ын
да гына ка
ке
де. М�н
рә Т
менд
рен коча
ап й
п к
– Т
р, ми
а сине
бе
ән с
лә
шергә к
рәк, – диде
з егеткә ялв
п к
рап. Т
р с
зә
де М�н
не
н
әйт
сен,
пкә
, рә
җе
генә ничек кире к
га
га
кә
нен генә белм
– Әйдә, т
ыш
та с
лә
ше
без, – диде Т
р к
ыз
аш
тыр
п. – Я, с
ә, нәрсә булд
? – диде у
б
ра
дан а
тобус
ту
ал
ышына т
ба а
тл
ап.
– Т
р, н
к минем бе
ән бо
ай кы
, м
н б
сине шу
й яр
там,
ке е
а
дан ка
к
Минем кай җирем к
м шу
б
р ба
шлы
Әлфиядән? Т
р,
ма мине…
Шулчак а
тобус ки
еп ту
, Т
р М�н
не этеп­
теп д
гәндәй, а
тобу
ка ке
теп җ
– Ми
а шу
җ
рәннән ба
ка бе
кем дә к
, г
фу
т, ду
м! – Шап
теп а
тобу
ы�
ге яб
лд
… Т
ул
ай тора
ка й�ге
рә бе
ән булган хәлне Илду
ка с
– К
ра, берәр э
тл
ек эш
сен, х
з м
ке
рл
е ха
к, кире ка
ка
яра
й, – диде ду
к
сәткәндәй.
ачу
да,
се дә зур
де. «Үч алм
сам
?! Ми
а булм
са, си
а да булмас», д
п усал
ла
п, к
ызл
ар
да с
з т
: «Т
р бе
ән кинога, та
цыга бар
к. У
мине һә
т
п куя, к
чә дә ан
ы�
б
�л
сендә
нгә ча
ут
к та, мине
та к
лде. Ка
га с
калгач, минем б
мәдә к
п к
те»… К
чыб
з т
Әлфиягә дә җ
ке
де ә
ге с
не. Әлф
а б
да, ш
ул
ай да й
генә ш
м ке
де, у
тырап:
– Ка
чан ан
ы�
бе
ән кинога ба
н, у
б
т һәр к
ч м
и­
нем я
да, т
ге у
бердә генә ка
п к
– Белм
м, М�н
рә б�тен к
шегә ш
ул
ай д
п с
әп й
. Бәлк
сине
кач, ан
янына к
га б
Әлфи
не яшен су
ка
дай булд
. Яш� к
ыз
ы�
й
гендә
ре
че та
р к
�н
ел
ек х
лә
ре уя
,
ткән к
чт
ге
ту
рлык
к�меп, к
з алд
ын
да т
к яман сурәт
әр генә
калд
лда май б
де. К
т
бе
ән тәрәзә
т�бендә с
ыз
ыр
ган т
ш
теп, Әлф
я к
п калд
– Бар
де, кия
б
ала
ка
т
терәтмә, кыз
м, – диде
әнисе елм
еп. Әлфи
не
әтисе дә, әнисе Т
ир
яр
та
де,
ызла
рын
ы�
ан
ы�
бе
ән
оч
п й
�р�
енә ка
булма
ар. Әлф
зен кулга а
га тырыш
п, ә
рен генә
де дә т
ка ч
. Ура
да җы
к
ч, я
ба
т�тен
се к
ә, й
ом
шак кына җ
әп куя.
– Әлф
я, кинога б
з д
дем, б
зак к
те
де
. – Т
р яг
ымлы
елм
еп к
ыз
га к
рап тора
де. – Б
әйбәт кин
д
ил
әр, а
са, ге
уку бе
ән б
ула
п, бе
кая
ралг
з юк.
я, б
раз с
сез т
нан с
– М�н
рә бе
ән к
ган киног
? – д
п к
ку гына
сорап ку
– М�н
рә бе
ән? Н
әп ан
бе
ән кинога й�р
м д
– Белм
м, к
ар ш
ул
ай д
п с
әр. Минем я
ткәч, ан
янына б
п, к
п ка
р бермә
гә телсез калд
, Әлфи
не б
ре
че та
ргәндәй, а
а к
рап т
, шу
нан с
гына те
гә к
– Кем с�зе
де бу? – диде у
кор
гына.
– М�н
рә с�зе. Мон
б�тен к
ше бе
ә
ин
де, – диде
дә Әлф
я е
ап җ
де. – А
са шу
да гына й
р, м
мә б
тән, – д
п ка
га бор
. Шулчак Т
р Әлф
бе
геннән э
зенә тар
геннән кыс
тот
п, б
н
зенә б
ор
, к
ра�гыда
ке й
лд
з к
бек ян
ган к
әргә текәлде. Еге
һәр с�зе салк
н тимер к
бек
– Әлф
я, т
а мине: м
н бе
ар
боза
га бер
кемгә дә ю
ку
мам! Бе
не а
га те
әгән к
генә
эше бу. Бәлк
ми
а да ки
еп ә
әр, м
н ка
п к
яны
а берәр шәһәр җ
те к
ә, дияр
әр… С
та
та я
ар б
т, ка
ка т�бе т
улы
егет диде
әр. Кем я
н да бе
– М
н бе
кем бе
ән дә й
рм
– С
н
шан диде
, м
н
ша
м. М�н
рәгә т�ге
, с
и­
м! Ә с
н н
с
исе
? М
н к
н дә сине
я
са. Кай
кач,
ртәнгә ча
д
рес әзе
рли
м. Җи
д
бе
се�ме ә
ә: к
п нәрсә
п беткән, җ
тмәсә, хә
реф
әр, са
нар урынына к
з алдына ге
с
н ки
еп б
ы�
т с
әргә ничек
на алд
ы�
? М
н сине бе
кемгә а
лы
йм һәм бе
кем бе
ән ч
йм. – Т
р җ
еп: – Бар, кер,
ган юлдаш к
ми
а, – диде
дә боры
п китеп ба
Әлф
я ан
ту
та
ма
б
улы
п авыз
н а
, т
к т
ы­
ч
. К
з ка
ка т�бендә ту
е
, б�ген у
та
тлы
гына т�ге
, ач
б
улуы
н да а�
р
ке
че к
�н
не к
ил
де. Әлф
я никадәр генә к
тмә
сен, тәрәзә т�бендә с
ыз
гыр
булм
. К
з ке
фек ка
н у
ыр
. А
ар Т
р бе
ән һә
т к
�н
де
ге а
тобу
ке
че к
не Әлф
я шу
с
гат
не к
те. Т
оч
ра
кач н
ә
тер с
о�
у
? Ах, н
ин
г
за
плы
кән бу яр
ту
гәнн
ре… В
ок
залга як
ынл
кан с
ен к
ыз
ы�
й
ге еш
рак т
ип
те. Чал
ыга к
тәргә җыелган х
алы
к ар
ын
нан к
ре бе
ән Ан
гына эз
де. Оз
н бу
, к
ра дулк
н чә
р ә
ә к
ян а
п тора – Илдус бе
ән бер ч
нидер с
де. К
ар да Әлфи
не к�реп, бер­бе
сенә
�р
теп, пыш
лд
ша ба
шла
ды
ар. Әлфи
не
ке б
т алм
ут б
улы
п я
, у
к
ар ар
да М�н
рә дә м
елм
еп тор
р к
бек тоелд
. К
з, бар кы
юл
ыг
н җыеп, Та
га т
ба юнәлде, янына ки
еп ба
да а
н гына ан
ул
ына к
. Т
р к
улы
н та
п алм
. Илдус елма
еп бер ч
ткә, ба
ка егет
әр янына китеп ба
. Б
н
еп
ган ке
кенә Әлфиягә к
рап, Т
й
ге кысы
ку
: у
ан
шу
й с
ын
ган
де! Егет Әлфи
не
и�
еннән
коча
ап
зенә тар
, к
генә к
– Әлф
я, җ
әем, м
н с
сез яш
алм
йм, – д
– М
н дә. – Әлф
я Т
ир
га к
ел
еп к
, ан
ы�
рендә яш� ялтыр
– С
н мин
ке, м
н син
ке, м
й хә
б
се һәм
булс
де. – Т
еп, к
җ
рән ч
р ш
хә
дән с
М�н
не б�тен
әй к�ралмас
булд
. Бер к
га ки
еп, әтисе бе
ән утыр
п с
– Әт
, с
н ка
к
, м
– Ә ук
– Ч
ттән тор
п ук
– Ка
да тор
– Ка
да булс
н, әт
,
безгә
й салга
, се
не
я
да
де. Ә
ә с
н ка
– Ай, м
ала
с, у
м! Ав
лда калс
з, м
н б
ку
ап риза. Өен дә с
алыр
ән, у
м. Он
бездә
тәгәрәп
сәр
әр. – Т
ир
ы�
әтисе с
�е
нечтән яш� егет
әргә
ох
шап к
ит
те. – Әнисе,
шет
се�ме, у
ыб
з
әнәм д
, сан
к т�бенд
ге ба
чыг
п с
й ба
– И­
, у
лы
м, ч
н әйт
се�ме, к
ыз
бирер
ме с
о�
, б
яш�, уку
да бетмәгән д
ме с
? – Әнисе дә с
р к
– Бирер
әр, – диде.– М
н б�ген
к а
п ка
там.
– Хе, а
п кайт, – д
п елма
ат
. – А
ай тор
шына ут ка
кач… Т
к, у
лы
м, ба
та я
җ
рергә
ма, к
ар у
рлы
й т
ган з
ткән х
– Әт
, с
ту
га д
п т
сак, ничек б
улы
р? Аб
да ка
р, Т
с
еп к
алыр
әт
­әнисе бер­бе
сенә к
рап елм
п куй
– Ш
ул
ай
ин
де, яш� чак, дәр
тл
е чак. Яр
й а
са, әнисе,
ртәгә к
з сора
га б
ула
чак код
ал
ар яш�тәш
әр, ка
р бергә укыган
нар, бергә хезмәт
ткәннәр, г
ре дә ав
лда х
рмә
тл
ал
де. Әлфи
әтисе С
м а
– Кызыб
Г
ф ду
м
алае
на ша
тла
п б
без, – д
п б
к т
з риз
ал
. Ике як та риз
ала
п ку
сук
. С
ту
га бер а
на к
ал
а С
м а
й й
да никах
е әзер
де, мул
а никах укыга
нан с
яш�
әргә ак
хет
әр те
әп,
йдә
сен генә калдыр
п, чыг
п к
ит
те
әр.
ир
ы�
ч е
з
рыг
п к
ткән к
шы
у т�не
де бу: у
агач я
гыдай калтыра
ган Әлфи
сен к
ык
ый
ча,
зе
ке
теп м
тур к
геннән ар
дә б
әй
де, кул
ла
калтыр
, алд
ын
да ак
лн
җ
рлы
к нә
исл
ек һәм ч
бә
рл
ек тора
де. Әлф
я
оялы
п кул
ла
бе
ән
ка
га м
та
– Юк­юк, яш
ренмә, м
н бу к
�н
не б
к
зак к
�т
тем.
– Та
р аш
й гына Әлфи
н чәч
рен с�теп т
рат
. Әлф
я а
да к
чкә б
п тора, Т
р к
лган с
калтырап куя, бите, к
лә
ре ут б
улы
п яна. Ан
мо
�ын
бе
ка
чан кичермәгән сәер дулк
ну б
әп алд
. Т
ыз
ы�
к
алы
н чәч ар
сына ба
ма
кла
н б
тыр
п, аш
ча на
, м
уе
нына й
ом
ре бе
ән к
ка
нар с
ул
ыш
бе
ән ә
теп б
те
сез
әззәткә к
�м
де. Кай
реннәр к
ренә ки
еп к
лгач, Әлф
я т
зм
зе дә с
змәстән та
тлы
п ку
, Т
м
нан кыс
п коча
ап алд
. Гайр
тен к
чкә тыеп т
егеткә шу
да җ
те, д
ерм
сен тыеп тору
де м
н т�ге
де: у
Әлфи
сен к
реп, ак җәймәгә кит
реп
салд
ке й
рәк ш
п бергә т
Туй к�не дә ки
еп җ
ит
те,
ке я
тан б
к к
п к
нак
ар җыелд
. Т
ир
ы�
аб
ый
Т
али
п та г
аилә
се бе
ән
мәннән кай
. Әлфи
не
Алсу ап
Мәскә
дән ка
�ш
те. У
, м
дицина учи
ищ
н б
тергәч, д
н�я к�реп кай
йм д
п ба
ала
га к
де, шу
да эшкә дә у
калд
; менә х
зер Мәскә
к
б
улы
п б�т
ре
ә. Алсу туй
ге к
гән се�
сенә к
рап с
н яшерә алм
– Әлф
я се�
ем, с
н б�ген
и�
бәр кә
әш! Сез шу
тур пар, б
гез к
ра б
кет,
ке
гез с
са
гач.
з а
лыр
га к
ил
гән Т
р Әлфи
не ак к
�л
мәктән к�реп,
ог
җиз
га тап булга
дай хә
ран к
алы
п к
рап т
ор
. Кия
еге
те – с
згә кесәгә ке
т
ор
ган, һә
т ш
ян, ю
тан да к
�л­
ке чыг
га т
ган Илдус та бермә
гә телсез калд
да:
– Әкиятт
ге кин
, юк, кинод
әкият дия
се
! – д
– Б
грәк м
тур!
ир
ы�
к
лә
ре Әлфи
не
к
лә
ре бе
ән
оч
ра
ар
да а
ар
се генә а�
лы
й т
ор
ган, у
так с
их
ну
рл
ар
�р
де;
се генә а�
лы
й т
ор
ган се
рл
е к
раш к�
ллә
рен
лке
те. Ту
га к
ил
гән к
на
кл
ар да хә
ран к
алы
п
ке яш
не
те, ар
берә
т
зм
– Ходай бер я
шыга бер ша
, бер ша
шыга бер я
п б
�л
ә д
, бу ю
лы
б
�л
әргә
ыт
кан т�гелме? Ай­яй,
се
дә а
к ч
әр, ахыр
хәе
рл
е булс
н, – д
п ку
алы
к
ке к
н буе
ке й
рт ар
ын
да җ
ырл
ап­биеп,
теп й
де. Кия
ег
те Илдус та,
ке
че к
�с
теннән кия
са
кл
ау в
зиф
т
шкәч,
ир
кен
әп бәйрәм
тәргә тот
ын
, к
ич
ке я
та яр
ый
гына
реп ка
ит
те. Өйдә калга
нар җы
ел
ыш
п
й җые
тыр
ыр
га т
о­
ын
ды
ар, к
�р
ше­т
рә дә керә­чыга й
�р
де, кем б
улыш
ке
дер һ
ман бәйрәм
те. К
де а
да к
п т
ор
ган Илдус М�н
рә бе
ән ки
еп ке
де. Т
р бе
ән
Әлф
я с
ск
неп к
ит
те
әр, а
ар М�н
не ту
га да ч
ыр
ма
га
нар
де. А
тырап, бер Илду
ка, бер М�н
рәгә к
ды
ар.
Илдус а
да ча
алы
– Менә м
н дә
әнәм! М�н
рә дә,
лә
к, д
. Га
ил
әр бе
ән й�р
ше
без, дус яшә
без. М
н дә ав
лга кай
п торам, – д
п, т
е к
рмә
рмә
әнә мыг
р б
шына су
ка
дай а
тырап калд
: у
ду
тын
М�н
рәгә г
йк б
улы
п й
рг
нен х
тер
лә
де. «
рек
ек бе
ән х
та ясап ку
н», д
п у
ап ку
, к
рәгә к�че
де. М�н
рә каш а
нан мәзәк кенә
рап тора
а
тына ут
гач, Илдус т
н да н
се
р ан
алд
шеш
не а
п ку
– Җ
ит
те, дус, әйдә, бездә генә ят
п й
окл
а,
ртәгә с
без.
– Юк, м
н ан
зем
п к
ям, – д
п М�н
рә т
о­
п ба
, – әйдә, т
р, кия
ег
те, – д
п у
бе
гән булд
– Ка
з, ка
з, – д
п Илдус к
чкә а
гына тор
рә ча
алы
п т
ган Илду
би
еннән коча
ап
алд
– Әйдә, бәг
рем, җа
гем, – д
п к
лде дә
. А
ар абына­с
әп чыг
п к
Бу – М�н
не
беткә
ч
теп ту
ягу
де. «
ы�­
да да булмам, ерак та й
рмәм. Бе
т б
рыбер мине
к�ре
се
, җ
рән ма
га
әнг
не
ә
не
се
», – д
теш
лә
рен к
ыс
. Н
әг
нен т
ен гына а�
ап җ
ит
кермә
де,
рек Илду
з
лә
ренә т
ба
�с
�с
, эченнән
генә е
лы
й­е
лы
й, кемг
дер ян
. Ка
ка т�бенә җ
ткәч
кенә б
раз у
п т
да, б
рыбер м
н д
гәнчә б
улы
гән к
ра
га к
лде. Ша
ула
ма
ка тырыш
п, Илду
йок
�л
сенә а
лы
п ке
де, аныс
сә М�н
рә к
улы
н
ыч
ын
ы­
ру бе
ән тәгәрәп б
п т
те. М�н
рә ан
чише
тот
, а
нан ст
на б
уе
на этә
де. Илдус б
раз нәрс
п я
да йокыга к
те. Т
ге
­зыгыга М
әнисе Мәр
ям апа да у
– М�н
рә, с
ме? Н
к ша
улый
, а
рак булм
? – д
п сорап ку
рә бу т
не ке
фек тә ка
, к
ек, яр
ту,
югалту, с
�г
ме
не
зел
е – б
рыс
бер ав
р й
к б
улы
п,
генә я
кан
де – б
ша
га
е
ла
да е
ла
. Б
раз
дан, җә
еп й
ап я
кан
рек Илду
к
здән кич
р к
бек ч
бәр булм
са да, ям
сез дә т�ге
. И
м�һ
ме
– а
ар ду
сл
ар, һә
т бергә б
ула
ча
кл
ар!» д
п
залдына
ке
рл
е елма
. «М
н дә е
ла
там ә
е сине, җ
рән ма
җа!»
мет ча
бе
ән, э
ке к
мәктән генә к
алы
п, И
дус янына м
неп я
Иртән сыер с
ва
га т
ор
ган Мәр
ям апа М�н
рә й
оклы
ор
ган п
оч
ма
ча
ша
ач
п к
гач,
з к
лә
ренә
зе
– М�н
рә, н
лә
ве
бу, мон
ничек а�
га? – Мәр
ям
ап
чырае ак к
газ� т�сенә кергән,
ре калтыр
М�н
рә дә с
ск
неп у
п к
ит
те, әнисен этә­т
ртә
шек
алдына а
п ч
– Ән
, м
н Илду
ка кия
гә чыгам. У
ми
а
әнәм д
и­
де. С
н дә ш
ул
ай дия
се
, к
чә М�н
не
к
улы
н сор
ы�
а к
га калд
к, дия
се
та калган Мәр
ям апа:
– Н
с
�йл
исе
, б
ал
ам? – диде калтыр
п. – К
чә генә
бе
ин
Илдус та юк
де, си
а Т
ир
дан ба
ка бе
кем дә
б
т.
– Т
мен те
гә алма, м
н Илду
ка чыгам!
– Ай, б
ал
ам,
ргә чыгу – к
на
ка б
п ка
ту т�ге
н б
т ан
яра
, н
гә ашыг
? Т
шл
исе
с
н мон
. Т
к а�
а, б
ал
ам, Т
р бе
ән Әлф
я т
�­
ге
, Илдус бе
ән с
н б
хе
сез б
ула
– Ә м
н а
теп б
нан да я
шырак я
– Куй, б
ал
ам, а
теп т
ш ба
муг утына с
ала
. Ир­ат яра
са, ан
к
әп тә, алдап
та яра
п булм
й, акы
а к
– Ә м
н яра
н, – диде М�н
рә б
к зәһәр
һәм к
реп тә к
те. У
һә
е, кир
беткән б
ал
булд
, ан
ы�
д
рт б
ала
ар
ын
да т
�п
ге
де, б
к
�чл
һәм м
ке
рл
е б
улы
п
�с
те. Әнисе ан
ы�
бу гад
те бе
ән т
ган
нан б
ирл
е к
рә
те,
скәч ак
лга утыр
р ә
е д
п
мет
де.
әр к
ыз
ы�
бә
рле
ген генә к
рсә
әр, Мәр
ям апа кыз
ы­
ы�
җитешмәгән я
кла
н б
к я
бе
ә
де, ш
у�
а да ан
ы�
ил
әч
ге
чен һә
т б
ор
чы
лы
п, н
ин
дә булса э
тл
ек
веннән ку
п яш
де. Менә у
к
бе
се ки
еп тә
те. Мәр
ям апа кыз
н к
дерә алм
гач, е
н к
сен д
п, авыз
н уч
бе
ән кыс
п т
от
, к
ом
. Үз гом
рендә у
б
к к
п е
, т
к к
з яш�
бе
ка
чан к
шегә дә, б
алала
рына да к
рсәтм
де. Б
к яш�
әй
ол
к
алы
п та у
бе
п
ка ба
де, менә
еп кар
тлык
та ан
з кыз
н
хыянәткә этәрә…
Илдус уя
да, к
н я
ган, җә
ге кояш к
згә т
баш ча
нап ав
ыр
та
де. У
, к
ч­хә
к�зен ач
п, б
раз
шәмгә к
рап я
, ба
т�ге
, к
�з
не дә әй
реп бу
л­
й. Т
шәм әй
әнә дә әй
әнә… Илду
ы�
боры
булд
нәт борын
бе
ән ке
не�дер й
ом
шак а
сына т
�р
телде.
хә
бу, кем бу? Мендәргә т
ралган к
ра б
дрә чә
не
к�реп, егет н
с
нергә, н
к
нергә бе
де. А
тырап, ак
н гына ю
к
реп к
– э
ке к
мәктән я
кан
з гә
се! А
зенә к
– у
да ниб
бер
кат тр
ик
тан! Ку
дан Илду
ы�
й
ге ту
тап калга
дай
булд
. Б
н эш
лә
тергә, к
ге к
�н
не
сенә т�ш
рергә
, й
ге ча
н а
тай т
бә ба
, ан
тибе
шен б�тен
й эче
шет
дер к
бек тоелд
… Кем с
о�
бу, д
й
не к
ма
булд
, шулчак т
ге баш
зе а
бор
лд
. Илду
ы�
к
лә
ре шар булд
, ча
ган баш ав
ту
ә
ә кая чыг
оч
– М�н
рә!? – диде к
нәт
оч
кы
лы
к тот
п. – С
н н
әп
м
да? – д
п пыш
кот
а
ган Илдус.
– М
емдә, ә
ә бе
дә х
м д
п әйтә
се�ме, – диде М�н
рә, е
ап­ш
неп беткән б
рен с
– Әнә, ән
дән сора.
ку
ку
чыр
на б
реп ч
кан
де, у
хә
та
отл
ыга ук ба
– М
н, м
н н
әп м
да, бе
х
– Ничек х
тер
лә
мисе
, к
чә б
т
зе
лә
к д
ия
реп кай
ы�
, ән
дән к
улым
сор
ы�
, бе
кая ба
йм,
диде
дә шу
да к
реп я
ы�
. – М�н
рә б�тен
й эче
тер
теп, к
п с
– Әне
әем­әте
әем, бе
х
тер
лә
м, – диде Илдус ә
дә булса кот
а
ган ха
әттә. – Ә с
н н
гә м
да я
мине кем чише
– Үзе
чише
, мине дә бе
кая җ
бәрм
ртәгә
к туй яс
з, диде
рәк к
ргәндәй М�н
рәгә тек
еп ка
, б
кач ушына к
ә ба
– Бе
ар
да бе
дә булм
р б
рә к
рен яш�
– Булд
, – д
п пыш
, – с
н б
т мине к
– Ничек? – диде Илдус хәлсез
лә
неп, чырае б�тен
әй ак
җәймә бе
ән бер т
скә әй
де. – Булмас, М�н
рә, алд
, м
н н
дә булса х
– Ш
ул
ай шу
, х
зер эш беткәч… К
чә, яр
там да яра
там, д
п асы
п й
, ә б�ген х
рә акыр
п е
га ук тот
, Илдус ку
п б
янә ю
ган а
тына т
– Ч
, е
ма, минем киемнә
не б
йгә ка
га к
– диде у
б
рә ан
с
ен к
п е
– К
дә х
зер та
ап к
се
– У
га б
р, М�н
рә, у
ма, бо
ай да б
м яры
бер уе
чиге бар.
– Уен, н
ин
уен? Т
ир
дан б
п сора,
әнәм дә м
дә ав
лга ка
п торам, диде
б
т.
Илдус ә
ә а
п бетмәгә
ектән, ә
ә ку
дан, к
неп м
та
кан җиреннән ч
әл
еп к
ит
те, ча
ша
ы�
т
ге
яг
ын
да б
п т
ор
ган Мәр
ям ап
к�реп, б�тен
әй телсез
калд
. У
мон
ы�
уен т�гел
ле
ген а�
лы
й ба
шла
ган
де
ин
де…
«Т
ирл
га б
ыр
га к
рәк, бәлк
у
берәр нәрсә а�
ла
р»,
п у
йла
. К
ос
н т
йм
әли
­т
йм
әли
ча
шау а
ын
нан
чыг
га, Мәр
ям апа бе
ән к
згә­к
з
оч
ра
Н
ә
тергә
бе
мәгәч, Илдус т
отл
отл
ыга «
сез­сез», диде.
– Исә
ме, кия
,
ән
се
ил
гәч, ан
шечә ки
еп с
о­
ра
га булм
й
де м
? М
н б
т си
а ка
т�ге
, – диде
дә Мәр
ям апа
з ялг
нына
зе
оялы
п, а
бе
ән боры
лы
ба
. Илдус та берс
�з
сез б
н а
ка
еп чыг
п к
ит
те,
раз у
п т
да, туп­т
Т
ирл
га к
те. Т
бе
ән Әлф
я ту
дан с
о�
й җиһа
зла
н у
на
тыр
п,
п й�р
әр, нәрс
дер с
шеп к�
әр, бер­
бе
сенә се
рл
е генә
теп к
рап та а
лал
ар. Б
хет
ре й
ренә ч
ык
кан, к
лә
ре ялтыр
й, ав
ызла
еры
лыр
га гына
тора, а
шек т�бендә б
рен к
зәткән Илду
да к
әр. Й�зен к
ра бо
т ба
кан Илду
шәй
тә, ав
кан җ
не т
н да ав
тыр
п, һ
ман ш
ул
н белде
– Нәрсә, кия
ег
те, хә
лл
әр ничек, баш ав
ыр
та мә
лл
ә?
п к
лде
әр. Илду
ы�
я
ак ур
тла
н чәйн
вен к�реп: – Я,
яр
й, к
ил
, б
�н
юнәт, чыр
ап­ак, – д
п
стә
янына
ар. Илдус берс
сез ки
еп ут
– Т
р, ут
р ә
е, с
н ми
а к
ге хә
лл
не с
ә, м
бе
х
– Н
к, ә
ә берәр хә
булдым
– Булд
. С
н с
ә, м
н н
– Хә
ран булган
. Әйт ә
е, с
н у
М�н
не к
те
де
? М
н дә
әнәм, д
п, коча
кла
п ка
п к
гез.
Илдус б
н а
ка
еп утыра б
ир
де, шу
да гына Т
тына җ
теп к
– Ту
та, н
булд
, н
гә бо
ай чыр
ка
кан?
– Са
бер ст
кан т
п, беткән баш беткән. – Илдус
з дә й
ом
й бер ст
кан ар
кын
г
ол
т­г
ол
т
теп эчеп куй
, җи
е бе
ән авыз
н с
рткә
– Әйт, с
н ду
ми
а? Н
к ту
та
ы�
? Үзе
к
о­
, ә мине шу
М�н
рәгә а
ка
, – д
п Илдус бар
гә кит
реп су
. Әлф
я с
неп ч
ткә тай
. – Яра
йм м
н ан
, минем дә яр
сем
ил
ә, н
к к
чә ту
та
ы�
, н
к шу
к
оз
ын
ы�
к
ул
ына
от
п җ
? – Илдус бар к�ченә Т
га к
. А
нан, ә
ә ар
б
шына к
те, эндә
генә б
н а
ка
еп ут
– Эх, ду
ар, се
туй минем ба
ка җ
те. Чал
птән т�ге
генә Әд
ил
се
е бер к
з бе
ән т
кан
дем, бер­б
бе
не шу
й
ша
кан
дек. Н
к ту
га ш
гына а
лы
п кай
м,
әнсәм дә
кенмәс
дем! – Илдус
ке к�зе т
улы
яш�
де. Т
р да э
уе
нан уз
ап, аг
п, та
п калд
. Илдус бер н
га тек
ен белде:
– Ә М�н
рә, ак
ул
а, чәйн
дә к
п й
от
. Си
а т
ше
тм
де, ә менә ми
а
�т
те. К
лә
де
д
, ә м
н бе
х
тер
м. – Илдус ча
ал
ал
а тор
шеккә а
тла
– Ту
та, Илдус, н
с
�йл
исе
, ба
та а
, а
нан с
без. Бирешмә, бу б
т М�н
тоз
гына.
– Эх, дус, мине шу
ак
ула
га т
от
п җ
се
, ә
мине
не
т
генә а
лы
п ка
п салган. Юк, а
ным
га
ы�
я
һәм сине
ше дус та к
рә
ми
а б
тән. Ишетә
се�ме, с
н ми
а б�геннән дус т�ге
. – Илдус ча
а­ча
ка
а чыг
п к
йдә ав
р т
к у
. Әлф
я бе
р бер­бе
сенә а
п к
рап б
п калды
, ч
нан да, ду
се зур
де. Т
чә та
р с
лә
шергә б
п к
са да, ав
з ач
п с
ка
. Б
б
н ту
дан к�реп, ту
да, бергә
тәгәрәп
скән җан ду
н да к�ралмас булд
. Үз­
зенә, Та
ир
га, б�тен д
�я
сына ачу
ка
. М�н
рә бе
ән ничек
яш
сен к
з алдына да китерә алм
у
. Илдус
з­
зенә
н та
, й
од
н т
йнәп, а
рлы
ирл
е й�ре
Мон
ы�
ничек ш
ул
ай ки
еп чыг
уы
н
сенә т�ш
рергә тыр
. У
ту
ке
че к�нендә к
ралган к
ген а
ыр
га д
п
енә ка
п к
ит
те, я
гына салган
де, кә
фе
дә б
к шәп. Илдус
тен а
п чыг
га, ка
шысына
оч
. Мон
х
зер генә
сенә т�ш
реп, «н
ргән у
а
да, бе
т
ык
ык
та?» д
п у
ап ку
Илдус
залдына. М�н
рә, Илду
Т
ирл
га китеп ба
ел
еп, «Мине дә а
лы
р
де
, к
отл
ап чыгар
дем, без б
ас
та
шл
ар», д
гәч, юк дияргә Илду
ы�
т
ел
е әй
әнм
де
ме, к
зе бе
те. Калг
н н
чар х
рли
… И
дус ав
р с
ул
ап, кул
ла
бе
ән б
шына яб
ыш
. Мәр
ям апа
рмәсә дә бер хә
, адәм к
се, к
реп а
п кай
ка
нар
да бишеккә с
алы
п
ка
ыр
га
нар. «Фу, ан
н эт я
ла
ган
нәрсә! Ту
та, бәлк
ш
яр
ка
нар гын
р, М�н
рә бе
ән
шы
ап с
лә
м», –д
п, Илдус к
ра�г
т�шеп к
ил
гәндә
генә М�н
әр ка
ка т�бенә к
лде. Өй
ренә керм
де, бе
дан ан
к�реп, М�н
зе ки
еп ч
– М�н
рә, әйдә, я
ап с
к ә
– Нәрсә т
– М
н бе
ар
да шу
й хә
б
улу
н си
а к
лм
м, н
дә булса х
тер
әр
дем. Әйт,
яр
м гына диген, э
кечә к
ас
та
шл
ар гына б
улы
алы
– А
й ә
бер
әр бе
ән ш
ыйл
ар. Өй
әнмәсә
, ән
су
ка б
рәм диде, – д
п алд
М�н
рә. Илдус б
раз а
ы­
рап к
рап т
– Н
– К
п ут
гач, Илдус М�н
рәгә тек
еп, т
шәрдәй
теп к
– Әние
дә м
н к
әгәндә я
да б
п, к
рап т
– Юк, м
н әй
Илду
ы�
нәфрә
тл
е к
җ
ргә текәлде. Кемгә
пкә
әргә с
о�
:
зен
ме, М�н
рәг
ме, Мәр
ям ап
, ч
ма
з эче
гән ар
, ан
ту
та
ган Т
?.. Эх,
беткән баш беткән.
– Яр
й а
са, – диде у
к
ая
р к
рап, – м
н
әнәм,
к с
н н
к ч
се
– Н
к а
ай дисе
, Илдус, минем н
г
бем бар? – д
ган булд
М�н
рә. – С
н к
әмәгән булса
– Ә м
н х
м к
не. С
н мон
Т
теп кенә эш
. Рәхәт т
ш к
тмә м
ннән, – диде дә
Илдус тор
п к
Илдус ка
п әт
­әнисе бе
ән с
те, а
ар да б
та калды
– А
са, у
м, ту
га әзер
де, – д
гәч, Илдус
рт к
– Бе
ин
дә туй булм
ая
чак, әнә, Чал
ыда язы
ыш
бе
– У
лы
м, к
ше т
�сл
е туй яса
га бе
не
дә х
әле
бездән
– Бо
ай алга
га рәхмәт әй
сеннәр, бе
ин
туй булма
Әнисе нидер дәшмә
де дә, әтисе ш
п ту
та
– К
рә
, ан
,
р­ат
зе бе
ә: д
мәк, ки
не
бәя
се шу
ча
гына…
Менә ш
ул
ай алд
а
да а
нан­м
он
нан никах ук
ыт
ы­
ар, к
чтән мул
а к
гә ар
да к
. Илдус
бер­бер ар
тлы
ке
олы
рю
ка с
алы
п э
те, б
ра
дан, М�н
рә
ренә ка
п к
те. Кия
бе
ән кә
әшкә я
ак җәймә
әр бе
ән ур
н әзер
де.. Илдус кор
гына
«чишен!» д
гәч, М�н
рә н
тер ку
ка калд
, кул
ка
тыр
, к
оф
н
ыч
ын
дыра алм
й аза
пл
. Илдус
М�н
рәдән к�зен алм
: гә
се дә м
тур, й
згә дә ч
бәр,
алы
н к
ра чәч, т
гәрәк й
з – б
рыс
да урын
ын
да. Т
тер Илду
ы�
а
а җ
да, т
не дә тар
й
де,
ыз
га к
ган с
ен нәфрәт кенә у
на ба
. У
,
ел
еп, М
�­
не
к
оф
н бер генә тар
– б�тен т
ймә
әр ч
ел
еп
оч
; к
ыс
ка
тә
не дә та
п кына т�ше
де. Нәрс
дер
зе
л­
де, е
лд
. М�н
не
шәрә т
нен к
ргәч, яш� еге
не
ка
. К
ыз
ы�
р­ат алд
ын
да
з гом
рендә б
ре
че
та
р ан
ма шәрә к
ал
де, у
оялы
п, кай җирен
ка
га да бе
де, җа
ва
рл
ча к
рап т
ган Илду
ан
ку
кыта
– Ка
ма, ан
т
ге к
не ка
, ә б�ген с
те
әгән уе
ы�
д
б
ула
чак. – Илдус бар к�ченә М
�­
не к
ва
ка т
�р
теп е
, эчкән ар
кыс
да б
шына
ме, на
да, жә
де дә. М�н
к
ру
, ялв
п е
ач
н гына ките
де, у
д
фа р
вештә
яш� х
н к
– К
ыч
ыр
ма, т
ге к
�н
не ш
ул
ай к
ыч
кыр
ал
ар ан
, бәлк
н к
лмас
дем. С
н салд
з т
ге
ә, с
н те
ш менә ш
ул
ай б
ула
чак х
зер. – Илдус,
з к
ген а
гач, хәлсез
неп с
п я
, М�н
рә кул
бе
ән б
тен ка
ап, сте
га боры
де, ан
ә
ә ху
рлык
тан,
лл
ә
зе ба
шла
ган ям
сез уе
ы�
ахыр
ш
ул
ай бет
сен
ке
Илдус
зен н
ин
дидер ха
ван
теп х
с
ит
те, т�к
реп
п к
се к
лде, тор
п ут
. Чалб
к�зе ак җәймәгә т
�ш
те – ан
ы�
у
сына кыз
ыл
кан т
җәе
гән
де. Мон
к�реп Илдус телсез калд
,
�с
тенә к
нәт
салк
н су к
дай булд
, ач
нан шыб
р т
ргә ба
е
ап я
кан М�н
терәп т�ше
де дә, «бу н
бу?»
п җәймәд
ге та
ка т
�р
теп к
рсә
те. М�н
рә ку
п битен
ка
пла
, Илдус ан
ы�
ке бе
лә
геннән тот
п, җ
н а
лыр
дай
теп селке
те, й
теп к
рердәй салк
н тимер т
бе
– М
н сине т
ге к
не к
ме? Бу эше
чен н
ны
а
не
се
! – Илдус
йдән
к чыг
п к
ит
те, ян
алм
гач т�бенә ки
еп с
ялде, й
ге ә
неп куй
. Т
ге к
ктә й
ар, Илдус к
рендә ка
нар яш�
. Шу
к
ннән ба
ап Илдус ш
ян, җ
р с
е, як
й
е егеттән к
ра й
е, елма
мас уса
ргә әй
М�н
рә ан
ы�
бер алдына, б
ш а
тына т
�ш
те, ничек тә җай
ла
р, б
рыбер Т
р бе
ән Әлфиядән я
шырак яшә
без
п
мет
де. Илдус
сә
рек ч
ын
да к
лә
де, а
ык
та
әшм
де дә, як
н да к
ил
де. Чал
ыга к
ил
гәч,
кә
генә
п язы
лыш
ты
ар, Илду
ы�
т
ул
ай тор
ын
нан а
бер б
мә алды
ар. М�н
рә ничек тә
ренә яра
га тыр
, а
а һә
т Илду
эз
әп Т
р ки
еп к
рер т
тоелд
. Үзе дә а�
ма
тан, Илдус
чен т�ге
, Т
яш
ве
де ан
ы�
. Әнисе дә к
рә
де: кызын
ы�
б
те бер дә
п т
ор
й, кия
к
ше баш б
ир
. Илдус, ч
ын
нан да, М
�­
не к
рмәс
чен ә
лл
ә н
ил
әр бирер
де. Яр
й ә
е к
ра�г
ннә
не я
ыр
ыр
га Әд
илә
се бар… Илдус к
п в
кыт
ан
ы�
бе
ән
ткәрә, т
н у
ын
да гына ху
шла
ал
ар
де.
М�н
рә
не
к
ор
са
ка у
н бе
гәч, бу хә
лл
әрдән чыгу
лы
н та
ка
дай с
де, б
ал
а т
гач
ре
зг
рер д
п у
йла
ул
ай дә ә
егә әй
тор
га булд
, я т�ше
тергә к
п к
ык
. Илдус к
газ�дә генә анык
де шу
, а
ар бер­
бе
сенә ч
т к
әр, я
е
бер т
бә а
да яшә
генә
ар
ала
н җы
ыта алм
. Х
н т
уа
чак б
ала
га зур
мет
гла
, а
к
ген у
гына
згәртә а
Берк
�н
не Илдус
реп кай
, к
ал
йл
ган к
лә
ре
бе
ән М�н
рәгә к
рап т
да:
– Чишен, ят! – д
п к
неп к
ыч
ыр
. М�н
рә, ку
п,
битен кул
бе
ән ка
– Илду
ем, к
рә
, а
ай д
ор
фа кы
ма, – д
п я
лы
– Ят, т
ма с
ка
п! – Илдус М�н
йдә к
я т
ор
ган к
�л
ген у
ал
ай ум
ыр
да җәе
мәгән
ур
ын
га этеп җ
бә
де. Ү
�к
п
оч
ма
ка е
лыш
кан М
�­
рәгә, «
ула
ма», д
п т
н к
зә
де. Мо
да М�н
рәгә
су
бар
де, х
н ку
га т
– Илду
ем, т
мә, м
н б
т й
�кл
е, б
ала
ыз
тер
к
тәргән к
улы
һ
да асы
п калд
– Нәрсә диде
? – Ан
т
хәлсез ч
– Б
ала
з б
ул
а, ан
жә
ә, ан
н
г
бе бар?
Шу
да Илдус к
лә
рен М�н
не
т
гәрәк
лә
неп к
ил
гән
гына к�че
де. Я Ходай, шу
гына җ
тмәгән. У
мо
б�тен
әй әзер т�ге
де, б
алал
ар бер­б
ре�не яра
ка
да г
ы­
на т
уа
р, а
ар мәхәббәт җимеш
лә
ре д
п у
йлы
й
де. Илдус
бер ад
м ар
ка чиге
де, а
п к
ткәндәй булд
. Ме
кен ба
а, шу
й нәфрәттән н
ин
б
улы
п т
ар
кән? Илдус т
уа
ала
н жә
әп ку
– Яр
й, б
тән бе
ка
чан да к
лмам, җәй ур
ын
арыд
м. – Илдус берс
�з
сез чиш
неп ур
ын
га м
неп я
. У
бу т
ндә к�зен дә й
ом
, са
к с
дай, ба
ка
та б
уы
н бе
ә
де,
ин
де чыгу ю
лы
б�тен
әй яб
лд
М�н
рә дә,
ерм
не
ш
ул
ай т
з генә
�т�
енә ш�кер
теп,
м гына а
н терәп м
неп я
. Илду
ы�
у
йла
әдән а
а алм
. У
хыялда гына к
алы
р м
кан с
ен с
шеп ту
ар, Әд
ә к
әчәккә ә
п
нар кора. Ан
с
й б
ала
дай э
ке
се
генә,
ка гына да
олы
теп с
енә бел
енә Илдус с
п туй
й, бу ке
кенә, с
ке
е, ч
та к�
е к
да д
бар м
ту
рл
ыг
ту
пл
га
дай то
ел
а. К
ыз
ы�
челтер
теп
�л�лә
ре к
не я�гыр
та, бар хәсрәт
не
ыт
тыра,
ап­ак кул
ла
бе
ән м
уе
ны
а с
лса, эч­б
выры
а
теп
яра
тыра. Илдус бу б
хеттән ничек баш тар
н с
о�
? Ир
лә
шеп а�
ла
һ
ман с
за, бәлк
берәр җае чыг
п,
М�н
рәдән коты
лыр
н д
п
мет
әнә
де. Т
к
мет ка
ка
к�те
мәгәндә яб
Берк
�н
не т
уа
б
ала
га к
рәк­ярак а
лыр
га д
п, М�н
рә
бе
ән б
алал
ар киб
тенә ч
ык
ты
ар. Илдус М�н
рә алган
бер
не су
га т
тыр
п т
ор
га
да, берә
ки
еп ан
ы�
к�зен ка
– Менә, э
те�ме, әйт ә
е, м
да н
әп й�рисе
илә
не
т
выш
н
шеткәч, Илду
ы�
й
ге жу
ит
те: бет
те, б
да бе
те… Әд
ә бе
а�
й чыр
лде, алдына чыг
п ба
– Илдус җ
ныем, ә
лл
ә бәбәй
әргә җые
�м
, н
әп
й�рисе
? – д
п Әд
ил
ә һ
ман к
ендә булд
, Илду
ы�
кә
газ�дәй ага
ган й�зен дә аба
йла
. Ерак т�ге
генә ә
бер
п т
ган М�н
рә мон
к�реп ах
те, т
з генә а
де дә, т
ген тот
п, б
кс
сен т
н да киерә биреп,
Илдус янына ки
еп ба
. Бе
булм
дай елм
– Б�генгә җ
тәр, м
м, ка
йк,
ртәгә т
н чыга
б
улы
р, – диде. Үзе Әд
әдән к�зен алм
, кем
га тыр
ыш
. Ч
�н
Илдус һ
ман да б
к с
ап кай
та; М�н
рә, ка
да й�рер бу т
�н
ге 12гә ча
клы
, д
п, баш в
та
де. Менә к
�р
де
ин
де, мон
Илду
ы�
ку
ку к
ш ага
ган
й�зенә к
рап та а�
га б
ул
ә, а
тырап, М�н
не ба
як к
здән киче
олы
к
са
бу яш� х
н Илду
бе
геннән култ
ап алгач, ша
ка
кан к
н Илду
ка к�че
де. Ир г
ал
а к
бек б
н а
ка
де. Әд
илә
не
ренн
ре калтыр
ан
ы�
да й�зе ап­ак б
улы
п та
лд
,
не селке
де – т
ы­
ч
, м
тур зә
гәр к
әргә яш� тулд
, х
е б
әй
неп к
те, ча
алы
п ку
. Илдус
еп тот
алыр
га те
әгәч, Әд
ә ан
к
улы
н җан ачу
бе
ән ч
те дә кибеттән чыг
п й�ге
де. Илдус т
шен кыс
п, й
н йома
рла
, М�н
рәгә бор
. Ан
к
ре т
улы
нәфрәт һәм рәнҗ
де. М�н
рә Илду
ы�
шу
й ав
р к
н к
тә
чә, ку
п ч
ткә та
лд
. Илдус т
ргәк
не та
п алд
да
шеккә юнәлде, ан
а
нан бер­
ке
ад
м к
ал
ыш
п М�н
рә
де. «Я
булд
ә
е, й
рмә
се
ннәр б
уе
на
�с
тер
әл
еп, к
ор
са
клы
х
тын
�н
та
шл
ап…
рәнкәй, си
а да бер чират җ
тәр», – д
п эченнән генә
де у
зен Әд
ә алд
да ничек а
га да бе
бер а
на ан
янына б
га кы
юл
җ
де, ш
ул
ай да
бер к
�н
не, б
п а�
ла
ыр
га д
п, к
ызл
ар т
ул
ай тор
гына
ит
те. Илдус Әд
илә
не
ген ш
кыд
, т
к
ше
не т
булм
ган бер к
з а
– Әд
ә м
да яш
– Ничек? Бу ан
б
се б
т.
– Ан
т
ган ягына ка
п к
те, диде
әр, эшеннән дә
кан, б
тән м
да к
ка бу с
к
ш к�нендә яшен яш�нә
бе
ән бер булд
, Әд
илә
не б�тен
әйгә югалту хисе ан
ы�
ка
на
тла
н с
ын
ыр
, б
н а
ка
еп, кире
з тор
гына кай
дан ба
ка ч
калм
. Әд
илә
сез шу
й зур шәһәрдә
х
зер б�тен
әй ялг
Бе
т ав
лга ка
ыр
га д
п в
ок
залга к
ил
гәч, М�н
рә
бе
ән Илду
ы�
ка
шысына Әлф
я бе
ән Т
р ки
еп бас
– К
ил
ге
не ера
тан ук к�реп, сезгә дә
ке би
ет а
л­
м, – диде Т
р елм
еп һәм
ке би
ет су
– Рәхмәт, – диде Илдус а
н гына. У
де ут ч
ган э
ке Илдус т�ге
– Әйд
гез, чыг
з, а
тобу
ка ч
ал
ар, – диде Ә
я. Ан
ы�
да к
ор
хә
ран зур
кән
ин
де. М�н
рә Та
га к
рап тора
де: я
к
ра б�р
ге дә, ки
те
ре
гән я
т
да
н гә
сенә ки
ле
шеп тора, у
н да ч
бәр
әнә т
шкән. К
не б
хет ч
бә
рли
д
ил
әр, д
�­
тер шу
. К
ектән М�н
й
ге кыс
п ку
н Әлфиягә к�че
де: у
да я
б�рек, я
як
алы
тур пә
тә к
гән, б
те й�зенә ч
кан…
Илдус бер ч
ткә китеп тәм
ке тар
, бе
ке
не к
се
дә, с
се дә к
де. Т
р ан
янына ә
ә н
та
р ки
еп с
теп к
, Илдус к
рт к
ә
е дә булса ду
н кичерә алм
де. Илдус
зе те
ар
ал
�з
де. Һә
ке
не
з ю
лы
. М�н
не
дә, а
ар мә
�­
ге дус б
улы
п к
алырл
ар да ар
ала
п яшәр
әр, Т
р һә
ва
т к
з алд
да б
улы
р, д
ре а
Яз б
да Әлф
я бе
ән Т
м
ал
т
җ
әе янына
ртән ча
, к
ч ча
. Бәбәй
дә тәрәзә т�беннән к
де. Әлфи
һәр с
ул
н т
ап т
ган Т
р а
рлы
ирл
е й
де. Менә
ра
дан Әлф
я, а
нан б
ал
а к
ыч
ыр
ган т
ш
телде. Та
р б
ал
а т
шеткәч, бермә
гә т
з калд
, а
ура к
га тот
. Б
та
х
н с
те, тәрәзә б
уе
на к
– К
т, җ
�н
сез, н
к акыр
ы�
, кот
ым
алд
ы�
б
т?!
Бу
әр б
ал
а т
ган к
�н
не ш
р җ
�л
әргә әй
әнә
әр. – У
мо
а к�неккән
ин
де, гом
ре буе, к
н­т
н шу
б
хеттән
�л
әр
әнгән
әр бе
ән әреп
әшә. – Булд
,
ск
нем, кайт,
зе
к
бек кап­к
ра м
ала
т
, х
тын
ы�
да б
к әйбәт х
зен, а
а х
зер я
к
р б�ген шу
й б
хе
тл
е, ан
ге
елм
, б�тен
әмгә с
рән с
алы
п к
к
ә: бә
че а
а б�ген
ал
ай б
�л
әк
ит
те, у
б�ген әт
булд
! А
ар бер­бе
сен
зе
еп яр
ал
ар, б�тен к
ше дә ш
ул
ай яр
тыш
п яшидер к
бек
то
а. Шулчак Илдус
сенә т
те, бәлк
у
да М�н
та ба
р, а
да б
ре б
улыр
га тора
т. Эх, ду
м, х
зер ян
да булса�ч
, минем ша
тлык
та
утыр
п м
ал
ай т
е юар
р бе
ән Әлфи
не
т
ор
мыш
к
рап ту
ма
слы
де:
ке елда
ке кода тыр
ышл
ыг
бе
ән зур м
тур
ит
ке
әр, ан
Т
р т�зегән п
ан бе
ән з
ма
ча
теп
әр, бер дә шәһәр ф
нан к
м т�ге
, б
к шәп
р ч
ттән тор
п
титу
ы�
ч ку
н б
тергәч тә
баш м
теп к�че
әр. Әлф
я дә ук
н т
мам
ап, д
ипло
м а
лы
п кай
, баш хиса
ярдә
се б
улы
он
тор
га у
на
. Ел
ар
тә т
ор
, Т
р юг
б
ел
мл
белгеч д
гән д
ипл
ом
н да а
лы
п кай
, ан
шу
елн
баш
теп ку
ар, д
җитеш, му
һәм м
тур.
р Әлфиягә, бер м
тур җ
рән к
з а
п ка
�я
да бездән с
о�
да сине
к
бек ч
бәр калс
н, д
п ялвар
. З
р ул
да бые
мәктәпкә б
ра. Еге
ме алтыс
ган Әлф
я ә
е к
ар к
бек, т
к а
рак т
п кына
ит
те. Ч
бә
рле
ге елдан­е
а
та гына ба
. Ике
че б
ал
сына ав
га у
гач,
зе кан
гат� б
улы
п, ге
елм
кына й
де у
ра ч
р З
р ул
ла
ге
әтисе т
�сл
е, м
тур һәм
ак
лы
б
ал
а
де, әтисе ан
ы�
бе
ән
ин
де
ол
ча с
әшә.
ә ш
а, З
р да яш�тәш
ре ар
ол
тота.
Әлфи
не
дә б
би
ли
т
ор
ган к�не җ
ит
те. Н
х
кмәт, та
н бер кап­к
ра м
ал
ай т
– Эх, әнисе, бер җ
рән к
з т
са, шәп б
ула
де дә,
й, м
н те
әгән к
а
п кай
ча ту
з ә
– Әтисе, д�р
сен генә әйткәндә, минем бер дә җ
рән
з а
п ка
м к
, к
ра м
ал
ар м
ту
– И, әнисе, к
ра м
ал
йл
ар к
п б
т у
, ә менә алт
ба
шлы
к
ызл
ар берә
дә дә юк. С
әли
м б
бай бе
лә
дер
ин
де у
се
не, б
п сорап ка
га к
рәк ә
– Н
сер т
да с
исе
, кая б
– Ничек кояш б
ала
т
нен ач
га, – д
лде дә Т
р чыг
п к
ит
те. У
Әлфи
сенә аш
га
да да
рап с
окла
на, й
окла
га
да да; яше
к
әр ан
ак
лдан
де. Ике б
ал
а ан
булгач, а
а т
н да м�
к, с
ке
ек, т
н ә
п булм
й т
ган ма
ту
рлыкл
стәлде. Баш хиса
пе
га к
ткән, Әлф
зер ан
ы�
урын
ын
да э
шли
де. Ка
бер ка
тл
улы
хә
лл
әр
ки
еп ч
ык
са,
ре һә
т ян
ын
да булд
, ярдәмгә к
лде,
ор
ыш
ы�
к
ра�г
я
кла
ын
нан, җ
ил
­д
лдан б
�р
кет
бек са
. Бые
ренә ун е
б
ул
а, Т
ап­у
ап й
де дә:
– К
ра ә
е, әнисе, бые
бе
не
юби
ей б
т, ә
лл
ә с
бан
ту
да б
лге
әп
бе
ме? Алсу апа�н
да ч
кыр
йк. Ә менә
Илдус бе
ән н
әргә – у
б
т бе
ш
т, кия
ег
тла
п ар
де дә ку
, ничек яш
– Б
к н
чар яш
әр д
тем, һ
ман шу
т
ул
ай т
та тор
ал
ар, Илдус б
к к
эчә, д
– Ан
к
рмәгәнгә
де, хә
та с
ту
га да кай
т.
– Ә
лл
ә бер Чал
ыга ба
гач, к
реп чыг
�м
с
о�
ян
ы­
– Шәп әй
ә
е, ун е
б
уе
на бәлк
се дә т
р ав
лда а
ру
йлы
к
ше, ш
у�
а к
рә ан
ы�
янына
рыс
җы
ел
а, с
ба
ту
йл
ар с
ен к
ас
та
шл
ар, ду
сл
ар к
ил
ә,
лә
ре г
әп тора. А
ар ар
ын
да Илду
ы�
булм
гына
бер п
оч
н к
де. Б
тәннәр Илдус т
ган с
ен Т
зен н
тер г
е т
Бер б
да Т
р Илду
т
ул
ай тор
гына су
те. К
корид
р бу
ап т
б
әп та
да
ген ш
– Ач
к, кем а
шек ш
п тора?
не ач
п б
раз к
рап т
да алга а
тла
�л
мәд
ге к�р
неш ан
ы�
уш
н алд
. Ке
кенә б
�л
мә,
ке
тимер к
ой
ка,
�с
тендә н
ин
т
стә
не дә а�
ла
лм
ор
ган а
ла
ма җәймә
әр, бер п
оч
ма
та
стә
, а
да шешә һәм
ка
кан
сын
ыкла
;
дән у
ын
да б
ал
а ко
, ан
да гә
сен дә тота алм
ган г
п б
ал
а. А
ма к
мәк һәм
к трик
к
гән, с
ка
­мыек ба
кан Илдус ко
ала
аш
п м
ша. А
ар бер­бе
сенә
ре китеп ка
рап т
ар. Т
ген дә яба
п, ба
кан җ
рендә к
п калган
де. Ан
т
ныгач, Илду
ы�
к
улын
әли
нк
се т�шеп к
тә я
, Т
ир
дан к�зен алм
й а
тырап
тор
п ба
. Б
ал
а ә
ә ч
т к
не к�реп, ә
ә аша
га с
рап, к
ыр
й т
ышл
ар чыг
п к
ыч
ыр
. Илдус кире б
ал
алдына ч
– Ч
, у
лы
м, к
ык
ма, мә, – д
п б
ала
ы�
авызына б
от
ка
ыр
, ан
ы�
я
тыс
ке
де, я
тыс
т
ыш
ка а
. Т
н гына
ген я
да утыр
ыр
га ур
н эз
әп т
рә­яг
ы­
на к
– Бе
не
ур
ын
к юк, – диде Илдус кор
гына. Б
�л
мәдә
йр
�л
ек һәм п
ыч
ра
клы
к, бор
ын
яр
п сидек
се к
ил
ә,
ул
ай да Т
р бо
ай гына чыг
п к
тәргә җые
, ар
ирл
е к
да ур
ше бер в
к нәрсә т
стә
кыры
на ут
ыр
. Илду
Т
ир
ы�
к
з к
де
де, чыг
п к
тәргә җые
н бе
гәч, Т
га к
й гына:
– Нәрсә, кыз
, м
й б
ал
а һәм м
й т
рг
не
юк б
т сине
. Ходай берә
гә прә
нек, берә
гә ач
әрем аш
та,
ә прә
нек э
әккәнгә с
– Илдус, бу кыз
к т�ге
, к
ч бу. Мон
к�ре
п б
шыма да китерм
дем. Әйдә,
әрчә, ду
сл
ча бер
утыр
п, я
шы
ап с
лә
к, м
н м
он
нан б
рыбер бо
ай
гына к
– Бо
ай да б
м ча
й, сине
жә
ве
нән генә бу
әячәк, һә
ке
з й�ге,
з ю
– Юк, ду
м, й
�к
не дә бергә
әп та
ыр
га б
ул
а. Д�рес,
минем б�тен нәрсәм дә бар, г
әм, б
алала
ем, эшем,
ма
­м
�л
тем. Т
к ми
а, бе
лә
се�ме, нәрсә җ
ит
? С
н,
ду
м. Ун е
б
уе
на бе
не
ду
слык
с
гын
п яш
дем,
ша
тлыкла
ым
у
та
кла
ыр
га с
н җ
тм
де
, ә сине
кай
гы
ла
�н
у
та
кла
ыр
га м
н җ
тмәгә
мен. М
н сине
ор
мыш
�н
ы�
бо
ай
нен бе
дем, г
фу
т, ду
м.
Әйдә, с
н бу
ст
әл
е�не җые
р, чәй куй, м
н кибеткә
п керәм, б
да юн
к, бер утыр
п с
ки
те
ме?
– д
п, Т
р Илду
ы�
и�
енә к
улы
н салд
ан
к
улы
н этм
де, бу
де ду
га бер ад
м д
р к
корид
га ч
кач кына б
раз җи
су
ап ку
, т
гына ки
еп тыг
лган т
не к
чкә й
от
Ах, т
ор
ш, авыз
�н
ор
ш. Т
р т
ор
ыш
ы�
м
он
ра�г
я
кла
н ә
егәчә к
рмәгән
де. И
як
н ду
ы�­
ы�
н
ин
ав
р хә
дә яш
вен дә бе
мә
ин
де,
оя
н
тора.
М�н
рә кая
кән, бер дә х
н­к
з к
улы
к
лган
йгә
ох
ган… Т
р як
кибеткә ке
ке п
кет р
к, бер я
алд
. У
әй
лә
неп кай
ка
да, Илдус б
�л
сен
әзрәк тә
пкә кит
реп, с
ю
п ку
ган. Т
лы
п кергән риз
ыкл
стә
гә чыг
п салд
,
кә
�лә
шеп
әзер
әп, к
ра­ка
ут
р ар
бер я
ст
кан
теп салд
да Илдус
алдына ку
– Ми
а к
ма, м
н ру
�дә, – диде. – Б
ала
га да берәр
нәрсә б
рсәк, аш
й а
– Тот
п аш
й белм
шу
– Ис
ме ничек у
, н
чә яш�
– И
яс. Т
з т
ул
а, син
кеннән бер а
га к
– Сор
выма ач
ул
ма, н
дән бо
ай б
улы
п т
с
о�
, та
ибл
ар нәрсә д
– Эх, ду
м,
рек һәм нәфрәт бе
ән ясалган б
ал
а б
, ничек т
н т
– Илдус, м
н б
т һ
ман да бе
белм
м. С
н ту
ке
че к�нендә
пкә
әп чыг
п к
ит
те
дә шу
нан б
ирл
утыр
п с
әшк
без юк б
т. М
н сине
М�н
рәгә
ән
е�не дә а�
м, бәлк
с
се
Бу ю
лы
Илдус
зе с
алы
п э
те, б
ра
дан й�зе ачы
лы
те, ав
р с
ул
ап б
н ча
кап ку
, в
з ага
гә чәч
лә
рен с
ый
пап,
ткәннәргә кай
, б
ын
нан к
и­
не с
әп б
– Өй
, ут
там диде. М
м. Х
з к
чен ут
са
, кем б
улы
п чыг
бе
се
т, к
ык
м м
н. Эх, утыр
гына калган. Утыр
р да ч
ы­
гар
дем, ш
г
п б
ал
а т
ган б
улы
р
де. М
н а
а ка
лм
ган булга
н, у
мине
се бе
ән бергә
әп алд
Менә шу
нан с
б
ал
а т
. Яше тулд
– б
ал
а ә
ә н
мәзәк, гә
сен дә т
от
й, м
н бернәрсә а�
ла
йм. А
нан
т
гач а�
ар. М�н
рә б�тен
әй а
га әй
де, к
н т
ала
з, т
н
ыз
гыш
з. М
н а
ры
ам д
гәч, әнә,
�л
әр б
ал
а�н
а
лы
п к
т, с
н
рек ба
тан ш
ул
ай яс
ы�
җим
, д
. Үзем дә а�
йм ш
ул
нен, ан
й б
улу
ына м
н г
дер, ә минем шу
хә
гә т
емә М�н
рә генә г
е. – Илдус т
н с
алы
п э
– У
минем а
си
а ю
эз
де, м
н мон
азак кына а�
м, ух… е
ан. Бе
се�ме, б
ала
б
ол�
га я г
ор
тына
лтеп б
рәм, д
. С
о�
, әт
­әнисенә к
рәкмәгән б
да кемгә к
рәк? Й
рәк ә
, әнә, бе
а�
й утыра,
бе
т
ой
й, мине к
рсә ша
тл
ган б
ул
а
зе. Менә ш
ул
ай,
дус, ш
ын
да
з г�н
ым
зем к
рап утырам. Ничек эч
мисе
дә ничек е
ла
ый
ы�
? Бе
не
к
ил
әч
без юк шу
, н
лмибез, н
калм
ый
з. Б
ала
та
шл
ап чыга да к
тә, мине
дә эчкән
чен эштән к
ар, ф
га чират та югалд
– Илдус, М�н
рә кая с
х
зер, н
к җые
й, бу
т эт
оя
– Ха, М�н
ме? М�н
рә к
ше б
мәдә яш
, д
ы�
а
тына тибеп. Ничек те
әсә ш
ул
ай яш
. М
н ерак к
тә
алм
гач, ш
тора
та са
те
к та, э
ек
к та б
улы
әп й�р
нәт
шек ачы
лы
п к
ит
те, ә
лл
ә тибеп кенә а
ты
ар
– Мә, алкаш,
сезгә, – д
п, к
ва
ка
ар. – Җыен с
к
зәннәр, –д
п к
ыч
ыр
да х
н
шек
не я
. Йокыга к
ткән б
ал
а к
ган т
ка с
ск
неп
уя
, б
зак б
улы
н т
я алм
й б
. Илдус
ала
кыс
п коча
кл
ап тын
ычл
ыр
, б
ал
а ку
дан ас
тына сиеп җ
бә
де. М
он
й к�р
неш сау­са
әмәт к
не дә
нан чыг
де. Т
р т
шен кыс
п, й
од
де. У
хә
ран б
улы
п Илду
с
нен т
М�н
не
т
н бер б
ала
бар
кән, моныс
ын
нан
ке
яш�кә генә к
– Кемнән та
ка
р, м
н а
а я
рек ки
еш тә
як
н ба
м. У
б
ал
а ап­ак ба
шлы
, ан
да минем
семгә
, аныс
н
ма
й булгач, ан
бе
ән яш
ше б
мәдә б
к к
м
зыка ак
та ба
ешкән т
– М�н
рә б�ген И
пе
сен алд
, әнә, безгә
бер
, ә а
да х
зер ша
тан туе ба
на. Рәхмәт, Т
дус, ке
р�
я
булд
, м
н дә ялг
з б
т, ш
җ
�л
әр
ал
а бе
ән
зем дә
за
кла
й җ
�л
әр
әнәм б
гай
ин
де.
– И
л­
ду
ы�
к�зенә к
бат яш� тулд
, к
рсәтмәскә тырыш
н а
ка
де, а
нан чак
рл
теп: – Т
р, ха
н­к
ыз
дай җ
беп утыра д
мә,
ят булса да ә
м, м
н б
сине шу
й с
ын
га
н, минем эч б
р к
шем дә юк,
н сине б
к еш
скә а
ам, сине
бе
ән к
әшкән булсам,
бу хә
гә дә калмас
– К
ра ә
е, Илдус, әйдә, ав
лга ка
з. М
н си
эш тә т
бам; әт
­әние
сән, а
ар да б
ул
ыш
ырл
ар, ф
да б
улы
– Эх, дус, с
н д
гәнчә генә булса… Әнине
б
ала
ргәч тә кот
а
, ничек
теп м
н ан
янына ш
ала
а
лы
п ка
йм. М�н
не
әт
ил
әр алд
ын
да мине
�п
ме ху
рла
н бе
сә
… «Се
не
у
ыг
з
реп мине
лә
де, ш
у�
а ш
ул
ай т
у
», – д
п, җай ч
ык
кан с
ен к
рен дә ач
ыр
й. Әнине
к
з к
н мә�ге
ыт
мам, у
да
мине г
, шу
е
на. Ш
т
ш т
хыял
ык
мын
без? Бу б
�л
мә
зе бер к
бер чокыр
к
бек.
н
зем дә кыр
га
йла
п бе
тем, ав
лда
шл
ар к
рмәсә
де д
п яш
м, к
ше ар
сына чыга
га кием калм
, ә
б
ала
ы�
а
н а
а да т
ип
реп яш
. Эчеп алса, к
реп,
мине м
тә; бәргә
әп чыга
дем, бер а
га яп
п ку
. Үзе б
ала
да к
реп к
ган. М
да бер
карт апа бар, шу
к�ненә бер к
реп аш
та т
ор
ган булган,
ал
а а
на буе
не
п
ыч
ын
да я
кан, б�тен җире ч
ткә
әнгән. – Илдус т
н к
з яшен с
теп ку
. – Сине
дә ач
уы�
к
илә
дер, җ
бегән д
п у
йлый
�д
р. Т
к н
ишли
м?
лсам, т
н яб
п к
рл
ар д
п ку
кам. Бу г�на
з са
ый
ы�
н
г
ае
бе бар, бе
не
б�тен г�на
һл
у
к
тәргән,
де ки
еп а
ка
р б�тен җ
бе
ән тетрә
де. Ю
ка әй
ил
әр
кән
ал
а ка
гыс
китерм
сен д
п, бу с
не
мәг�н
сен
бе
ән к
ргәч кенә а�
кән. Т
зен к
кулга а
п, Илду
шына к
улы
н салд
– С
н ялг
з т�ге
, без сине
бе
ән. М�н
без
не с
ын
дыр
ыр
га б
ир
к. Б
ор
лма, м
он
нан с
о�
б
рыс
да әйбәт б
улы
р, – д
п, Т
р ка
ыр
га җые
, ашыг
п к
те. У
м
н ка
ту ягына к
, к
шеткәннәр ан
шулча
клы
тетрә
де
де, к
з алд
ын
нан яб
к,
ыт
з ка
та
ган,
и�
ре асы
ын
п т
шкән Илдус ду
Ка
ка т�бенә ка
п ту
гач та тын
ычла
на алм
йгә ки
еп кер
гә, ка
шысына й�г
реп ч
кан ул
– Ки
ле
гез ә
е, – д
п, берәм­берәм алдына ут
,
ке
сен дә к
генә к
. Б
алал
ар ба
та бер­бе
сенә, а
әт
илә
ренә к
ды
ар, бә
әкәй у
лы
әтис
не
к�зендә яш�
к�реп, «
е
й», д
п, битеннән с
р б�ген б
к м�һ
м бер нәрс
не а�
ла
: сау­са
әмәт
алала
ы�
б
ул
у н
ин
зур б
хет
кән! А
да сине
к
ил
әчә
ге
, кар
тл
. Илдус х
ендә к
алу
дан да зур б
хе
се
я й
ге бе
ән т
: нәрс
дер булган. У
Т
алдына ки
еп тез
р
олы
коч
гына б
рыс
н бергә к
оч
, Әлфи
не
рән чәч
ренә борын
н т
теп, «к
рл
рем минем»,
п пыш
р чыг
п к
ткәч Илдус б
к
зак
шеккә к
рап
ор
, а
нан а
н гына у
ына бор
лд
. «Ко
ка
да
бә
әкәй
әнгән шу
ин
де,
земә яса
га т
ки
ер. Эх, у
лы
м,
ы�
да юеш
кән б
т», д
п с
әнә­с
әнә, б
ала
к
ой
ка
га салд
, кор
ыш
тан киде
де, б
ал
а у
п а
рлы
­б
ирл
е б
ол­
га
, авыз
н ач
п к
�л
гәндәй
ит
те. Б
тән с
лә
шер к
се
булм
гач, Илдус у
бе
ән с
шергә к�неккән
– Менә, әтие�не
ду
н к
�р
де�ме
ин
де, у
лы
м, без
бе
ән бергә
тек. Т
р абые
, ав
лга ка
йк, д
к кай
ма
ка, н
гә чите
нергә, те
әп алган ч
р т�ге
т, ш
ул
, у
лы
м? Т
р абые
ярдәм
тә
мен диде. – Ба
а, а�
ла
ган к
шедәй, б
н б
ор
ал
ап к
�л
гәндәй
ит
те. Илдус
та елма
: – Әйбәт к
ше у
Т
р абые
, ә ан
Әлфия
сен к
– ге
кар кыз
де. Хәер, сине
кар кыз
н да
рг
не
юк шу
. Яр
й, ав
лга кай
сак, м
н си
а б
рыс
да к
мен. Т
к м
нан гына т
зрәк коты
га к
безгә. – Илдус ач
улы
к
н ка
ст
га юнә
лт
те, ан
ы�
ге яг
ын
да к�
ел
е м
зыка, к
�л
гән, биегән т
ышл
ар
ше
де. – Сине
пе
не алд
да бәйрәм
әр х
ма
рына а
т
Илдус б
тән в
к
бек ач
н к
п, җ
де, у
алд
т
ш т
да у
. К
диде б
т Т
р, у
әйткән с�зендә тора т
ган к
ше. Илдус
ш
т
ул
ай тора
тан, к
шед
ге М�н
рәдән, ан
ак ба
м
ала
нан г
к б
улуы
н а�
, а
да да әз генә
булса да к
шечә яшә
те
лә
ге уя
. Ә
лл
ә й
окла
, ә
лл
ә т
буе к
ил
әчәк т
да хыял

ртән
рт
к дәрт
неп
эшкә яб
ыш
. Үзендә ә
лл
ә н
ин
к
ч тоеп, хә
та бор
ын
нан гына н
ин
дидер к
й к
�йли
­к
�йли
, су ките
де,
рмә
рм
б
сен юа
га, җые
га к
те. Б�тен
эшен эш
әп б
де, ан
б�ген эч
се дә, баш т
се дә
де. У
залдына елм
еп, нәрсәг
дер с
де, ә
ә кая
– Ә х
зер, у
м, душ кер
без, юын
з, Т
р абые
ил�
гә, ч
ис
та б
улы
п тор
ыр
га к
рәк. А
ча алгач, чә
не дә а
л­
дыр
н, – диде к
ге в
нан к
рап, аг
ра ба
гә чәч
рен с
пап.
Илдус эш
лә
рен б
реп, Т
р калд
ыр
ган к
лб
ал
рап, тә
е кә
әр к
зенчә бай
әзер
де. Бу
риз
ыкл
ка
чан аш
н да х
тер
лә
де
ин
де. Ав
ы­
н ачу
булд
шектән М�н
рә ки
еп ке
де. Ка
ра булган чәч к
ыс
ка
теп кисе
гән, сап­с
скә б
уя
ыл­
ган, к
лә
ренә к
ыч
кыр
п т
ор
ган зәп­зә
гәр буяу с
рткән.
ге к
бәйрәмнән с
ю
ган б
т, эт җоныдай ук
п ка
кан чәч, ш
шенгән к
з к
ба
кла
. Илдус а
а аек
з бе
ән җ
неп к
. М�н
ге риз
к�реп, Илду
ка текәлде:
– Хе, б
, я
к
ал
ар гына ашап ят
бал
лы
с
т
лә
ре, кә
әр… Кая, без дә аш
йк, – д
п, кән
не у
чл
ап кес
сенә т
ыр
. Илдус й
од
рыг
н т
йнәп
шен к
. М�н
рә я
а ба
ган бер буй к
да
реп алд
. – Он
ә
ә, т
н бер б
ал
бар,
да аш
к
Илдус аяк
те тор
п ба
, у
б�ген аек
– Куй
гә, си
а т�ге
у
, сине
к�ч
ге
ә дә т�ге
Кем яс
ган – шу
аша
– Кем яс
ган, с
н яс
ган, с
н аш
га да тиеш! – д
де М�н
рә кисе
олы
бер к
сәк к
авызына т
– Минем кай җиремдә ак чәч бе
ән с
с
ке
к
се
, к
п тора б
т ур
с б
ала
Шулчак
шектә ке
кенә ак баш к�ре
де, М�н
рә к
улы
к
б
ала
га су
– М
е, у
м, әтие
си
а к
са алган. – Ак ба
ал
ай к
лб
алд
да
шектән чыг
п ча
. Илдус М
�­
не
х
ал
ат
из�
еннән э
реп алд
. М�н
рә бар к�ченә
әр, к
от
з!» д
п к
га тот
Илдус
ше
не а
да ан
корид
ор
га э
те, М�н
рә юан
шәрә б
отла
н ялтыр
п, корид
р у
сына с
п ба
п т
те, кес
сенә т
ган кә
дәнгә ч
Илдус б
раз к
рап т
да:
– Ф
шә,
гемә як
н к
илә
се булма, м
уе
�н
с
н, – д
ген шап
теп я
да б
әп ку
Корид
теп ба
олы
яшт
ге Нина апа бу т
рап т
да,
дәнгә ч
гән кә
– Нәрсә, у
а к
чтәнәч а
п кергән
де�ме? – диде
әкәр елм
еп. – Ә
ә к
чә ду
китергән к
ал
ап ч
– К
т, карт җ
�л
әр, ка
ым
нан, – д
п ям
сез т
бе
ән к
М�н
рә, а
нан к
чкә а
гына ба
да бар
к�ченә Илду
генә кит
реп т
– Алкаш, т
н тыгам ә
е м
н сине у
ш су
ка
га, хәшәрәт, – д
п акыр
уы
н белде. Ишек т�беннән ерак
тмәгән Нина апа
п кире к
– Ут
п кына к
ра! Г
п б
ал
к
са
, ми
я ч
Бу б
че генә
гышу т�ге
де, Нина апа – ме
кен
я
һәм а�
бердә
бер к
де м
ан
м
да ки
еп тора ба
ган тә�ге в
н да хә
рли
, н
т
за, ч
бәр егет
де. Ш
х
н гына ан
шына җ
ит
те, җ
ир
т, те
әсә кем бе
ән к
п й�р
, б
ал
ы�
пе
си
сенә т
ип
реп яш
, шу
а
га киенә. Ә б
ала
ы�
алма
ка бер б�тен
ыш
да юк, Илду
ы�
да
�с
тенә
ки
ренә юк. Илду
ы�
эш
әп та
н да у
рл
ап аш
й б
т,
сез. Э
ек Илду
әтисе, т
к
де, т
к бу
ан б�т
сен б
из
реп б
те
де. К
чә н
ин
дидер б
к ч
бәр
адәм к
лде, ан
ке су
ка риз
к а
п к
нен дә к�реп
Нина апа, б�ген М�н
рә ш
т
ал
га ке
не Т
р т
ке су
ка к
реп ки
еп ке
керә­к
елм
– Н
хә
, И
л�
яс у
лы
м, хә
лл
әр ничек? – д
п б
ала
ы�
улы
н к
ыс
. – М
н си
а киемнәр а
лы
п к
лдем, Әлф
апа
З
ир
ы�
ка
бер ә
бер
лә
рен дә салд
, я
�ала
да
бар. Илдус,
, си
а да
ка
бер киемнәр
не а
п к
дем, к
се
б
т, т
п к
тем, а
Илдус с
�е
нечтән н
әргә дә бе
де, ан
ы�
у
лы
бе
ән
бе
ке
не
дә ку
биреп к�решк
не юк
де ә
е. Бу –
р к
ше
чен зур гору
рлы
к булд
– Илдус, н
әп тор
, чәй куй, менә пәрәмәч
аш
з. Менә м
да бер т
к, аныс
н п
сез. Бәрә�ге м
да калган
кән, – д
п Т
р чыг
й�ге
де. Илдус ә
лл
ә ша
тлык
тан, ә
лл
ә ка
ша
дан, нәрсәгә
тотын
га бе
де, чә
ген бер алд
, бер ку
. У
ара
да җ
сенә бер ка
к бәрә�ге с
алы
п, Т
р кире ке
Илдус, чите
– Бу бе
безгә б
к к
п б
т, к
де у
чак
, – диде.
– Ал
га ш�кер, минем се
не генә ту
ырлы
к риз
м җ
тә
рл
ек,
за
кла
й, бер җай т
п, ав
лга да к�ч
рер
мен. К
ал
е, дус, к
илә
се а
да с
ба
туй б
т, а
нан, бе
не
юби
ей да. С
н б
т бе
не
кия
җ
те, с
ин
сез бе
ничек
тә булм
й. Әлф
я дә ч
кыра, ка
йк, Илдус,
зем ки
Илдус м
�су к
ре бе
дәнгә т
– Үткән гомер, – д
п ав
р с
ула
. – Юк, ми
а а
да ч
ы­
га
га яр
й, бу т
ор
ыш
ка кире ка
ту ав
р б
ула
чак, к
ыс
та
ма, – д
п баш селк
– С
н нәрсәдән ку
ы�
, гомер буе ш
ул
ай к
шедән ка
п яшәргә җы
– Бе
лә
се
б
т, е
ына бер к
ил
гән с
ба
ту
га х
алы
енә­с
енә,
зен к
рс
тергә, к
ше к�рергә д
п чыга. Ә м
нәрсә –
зе
не жә
ллә
тергә чыг
? Ш
г
п б
ала
терәп б
? Юк, ду
м, сине
к
да б
ткән, ә
лл
ә с
н бу алка
ы�
гору
рл
ыг
юк дисе�ме? Ә
лл
бу ә
бер
не к
бу
җи
д
п бе
лә
се�ме? Әйе, ю
клы
р, ә к
ч б
ул
у т
н да ав
р к
е кул
н ан
җ
сенә салд
– Үпкә
әмә, минем сине м
нан й
п а
м к
н б
агә т
рысам, с
н дә мине та
мас
, ш
ул
– Т
р Илду
к
ренә к
– Ш
ул
– А
са, х
зер ке
не
х
әл
еннән к
ил
ә – шу
ярдәм
тә.
т
исе
, хә
дән к
б
н да э
Илдус б
раз у
п т
да:
– М�н
рәдән ера
рак яшисем к
ил
ә, – диде ялв
улы
рен т
– Я
, с
тек. Без Әлф
я бе
ән бер тор
р ур
та
к сезгә, т
к ан
б
п, әзрәк р
нт яс
бар.
– Ч
ын
? – С
�е
нечтән Илду
ы�
к
лә
ре җа
нла
– Ч
н, ч
н –
әр с�зе!
– Шәп б
улы
де, – д
п елма
Илдус.
р ду
н с
зе дә с
– Т
н бер а
на гына т
з, а
нан ки
еп а
ам. Яр
й, хә
зергә кит
де, – д
п урын
нан т
Илдус та
ген б
әп ан
та ч
ык
,
р­я
а ап­ак
ули»
к�реп, б
алал
ча с
– Ә
лл
ә син
ме? Б
грәк м
тур, б
грәк шәп, к
уа
р, – диде.
– Ике
че ю
, Ал
а б
са,
шеп ка
з. Ба
лал
а
лы
п у
ма
га чыга
з, б
алык
ка й�ре
без. Ә
ш ба
на гына, бирешмә, к
пкә т
не а
га т
Илду
ы�
к
лә
ре т
улы
мет
де. У
Т
р к
здән юга
л­
га
к
рап т
ор
да ашыга­ашыга кире т
ул
ай тора
ка а
тл
. Ка
шысына Нина апа
оч
, ша
тл
н у
та
еп, Илдус ан
– Нина апа, әйдә ә
е, ми
а к
к, сине к
чтәнәч
әр
бе
ән с
ыйлы
йм, – д
п
з б
�л
сенә ч
ыр
. Нина апа ан
ы�
әнисе бе
ән бер яш�т
ге апа, Илду
бердә
бер тер
ге.
алала
да,
ре дә юк, ә
ә ш
а, Илду
ге
як
чак х
енә к
реп, я
га, ярдәм
тәргә тырыша. Илдус
Нина ап
олы
х
рмәт й�зеннән с
й а
ына с
се эч
ре б
с
әр, к
Нина ап
ка
нан с
да Илдус
у
нан, Т
р бе
ән
ткән б
ала
чак х
рә
лә
реннән т
з генә
арына алм
. М�н
рә бе
ән ак ба
м
ал
дан ера
тәр к
�н
не
сәп
лә
де. Шу
ке
кенә б
ала
да
зе т
�сл
е б
о­
к җа
га әй
реп б
те
де е
ан х
н,
ткән с
ен к
нәт
шеккә кит
реп т
бә дә, әй, алка
ар, с
җ
әр, д
ыч
кыра. Э
егрәк, су
ка­су
ка риз
к к
реп, Илду
ы�
­әнисе к
де. М�н
рә а
: «Илдус эчә дә б�тен
нәрс
не с
та, эчә дә мине к
ый
й», – д
п
ша
дыр
п б
тер
де. Ис
рек Илду
ка бе
кем дә
ша
й. Әтисе М�н
не
н т
й, Илду
ка в
газ� ук
й да ка
п к
Илдус эчә, ч
�н
эше шу
й: к
�р
ше й
та һә
т нәрсә
дә булса ян
п чыга, я тыгы
а, в
ты
а, са
те
к бе
ән э
ект
эше ш
а к
әнгән… Т
к ан
йдән бе
ка
бернәрсә с
п эчк
не юк, э
че булса да
з б
ала
й. Т
р ярдәм к
улы
н су
гач, э
ч�
ен дә та
шл
ар, эше бу
л­
са, у
да к
шечә яшәр.
…Илдус Т
р а
лы
п к
ил
гән киемнә
не берәм­берәм бар
ап ч
ык
, у
ына яра
клы
к
ос
тюм­чалбар к
ргәч, б
ал
а к
бек
де. Үзенә д
гән к
ос
тюм­чалба
да бер әй
бер киеп к
, а
ар ә
де. Илдус киемнә
не кая
әргә бе
де. Ту
та, Нина ап
да җ
ил
кә элгеч
әр ю
кән? К
нат та
ка
дай, с
енә­с
енә чыг
п й�ге
де. Нина
апа а
а ю
да т
п б
рә, б
дан Илдус ав
з эченнән
�йли
­к
�йли
ке җ
ил
кә элгеч к
реп ке
де. Ст
га к
дак
ар ка
да
не
к
ос
тюм­чалба
рла
н рәттән э
еп
ку
. Үзе бер ч
ткә китеп с
окл
, бер як
н ки
еп с
пап ку
– Шә
ме, у
лы
м, шә­әп! К
ра ә
е, син
ке дә мин
кеннән
м т�ге
, х
рап м
тур. Т
ге
ке е
ан бе
не бу киемнән
рсә
ме? Аг
ула
рына т
он
чыг
п
�л
әр, вал
ла
. – Илдус
н ка
ап рәхәт
неп к
лде. – К
з алды
а гына китер,
м, без сине
бе
ән ак «Жиг
ули»
га утыр
п ав
лга кай
п к
без! – Илдус к
н дә та
тлы
хыял
га бир
лы
бе
ән с
те дә с
те. Бу к
ннәрдә ар
кын
авызына да ка
, хезм
тенә а
ала
та сор
. Кибеттән,
гач с
тергә д
п, а
зан гына булса да
ко
н а
ке
де. Илдус тиен
әп а
ча җ
, һә
бер тие
не ст
неп т
ган я
а к
ос
тюм кес
сенә с
алы
п ба
– Т
р абые�н
ы�
м
ал
йла
рына мор
ож
й булса
да а
лы
п ка
ыр
з, к
чтәнә
сез я
т�ге
, ш
ул
ай б
т,
р ки
еп к
ткәнгә т
н бер а
на в
те. И
ду
ы�
к
ил
әчәккә
ныч
ар
ка
нан ар
, а
ал
н дә с
нап куя, у
зен шу
й бай х
де. Берк
не эштән с
у
ч
рен юа
га д
п, корид
ке
че
ын
юыну б
�л
сенә җые
. Т
р китергән
ык
, пешә т
ор
н д
п, б
�л
мәд
ге э
ектр п
ли
сенә
рергә ку
. Тә
е т
к шулп
се б
б�тен корид
га т
ралд
Эштән кай
кан М�н
рә дә
с к
гән я
ка м
уе
н суз
, у
Илдус б
сеннән к
де. Б
сенә к
реп т
генә чише
де дә
олы
кес
әл
е х
ала
н киеп алд
. Ш
ым
чы
лы
ка
неп беткән ак ба
у
ына, «бар, т
ге
а
геннән к
ра, кем бар
кән», диде. Ш
гына к
лы
, «а
да бе
кем дә юк б
гай, ш
кыд
м – а
ыйл
ар», д
п,
т
теп әй
лә
неп тә ч
ык
. М�н
рә, Илдус б
�л
не
яше
реп са
кла
ган а
кыч
н алд
да
ше
не т
н бер кат ш
, эндәш�че булм
гач, т
з генә ач
п эчкә чу
. К
зенә
и�
б
ре
че б
улы
п ст
да э
ле
неп т
ор
ган к
ос
тю
нар
та
шл
,
зак у
йл
ап т
ор
, ке
кен
сен й
лк
п та алд
нан
олы
к
ос
тю
ы�
кес
сенә к
улы
н т
ык
, а
ал
ти
ненә ча
клы
сыпыр
п,
з кес
сенә к�че
де. Өстә
ге
алы
с
те дә
олы
кесәгә к
те. Кәстр
лне ач
п ка
, ан
к
реп, чыг
п к
те. Б
кач, кәстр
лне кире
ке
теп ку
не б
де. Идән у
да ко
кан у
ына әй
неп тә к
… Илдус, кер
рен ю
ыш
ка к
ип
рергә э
еп ке
де, т
а
кан
де, у
лы
н да
бар – шу
ният бе
ән б
сенә аш
. Кер
борынына к
се ки
еп б
релде. Кәстр
лне ач
п к
са,
буш кәстр
ян
еп беткән
де. Илдус а
тырап калд
стәлне к
, хә
та
а
тына да б
н тыг
. Ст
да ялг
з э
неп т
ган к
ос
га к�зе т
Илду
ы�
бер мә
гә й
ге ту
га
дай булд
, й�зеннән
кан ка
, ба
кан җирендә ча
алы
п ку
. Әтис
не
ка
ту
ына с
�е
неп, И
л�
яс кул
ла
н, б
н б
лг
. С
енгәндә у
т ш
ул
зен т
я алм
де. Б
ала
к�реп, Илду
ы�
не
б�тен т
не ав
ыр
та, б
әй
әнә
ба
шлы
й, у
ан
кыс
п коча
кл
ап кына т
я
де. Ир б
раз у
лы­
на к
рап т
ор
: авыз
ын
нан ризыг
н та
п алды
ар,
�с
тен
салд
ар… «Юк, у
м, м
сән ч
да рә
рмәм!» Илдус корид
ор
га ч
ык
да бар к�ченә М�н
не
генә кит
реп т
ип
те,
шек б�тен йоз
бе
ән чыг
п
. Мон
һ
ч к
тмәгән М�н
рә сик
реп к
те. Ак ба
ал
тендә И
яс у
к
ос
н к�реп, Илдус й
н т
де, к
ре кыс
– Са
х
зер
к! – Илду
ы�
ач
дан тын
кыс
лд
ыч
кыру урынына т
выш
а
н һәм ку
кын
ч б
улы
лдап ч
ык
. Әнисенә а
ала
п, б
ал
а чәбә
лә
неп ка
– Салм
йм, сине
у
с
җ
Илдус ә
теп б
рергә б
рм
де, бар к�ченә к
– Са
д
ил
әр си
а, ду�г
з б
ала
! – Илдус й
од
ыкла
йнәп а
тенә к
ә ба
– К
лма, ут
ыр
там! – д
п ян
М�н
рә, бу с
әр
б�тен
әй чыгыр
нан чыга
– С
н ут
ка
м
н сине
терәм, ба
та у
рл
ап аша
ган т
выг
�н
к
ос
тырам, – диде дә Илдус а
а к
неп
п җ
де. М�н
бе
ән шкаф ар
сына б
те. Ак ба
м
ал
ае, «�терә
әр, к
от
з», д
п, ана
к
бек акыр
ыр
га тот
ын
. Илдус б
ала
ы�
бе
лә
геннән
– Са
, а
са сине дә ана
а
чырам, – д
гән киемн
рен т
з­т
з с
алы
п б
ир
де. Илдус киемнә
не
әп кенә җ
ый
да чыга
га бор
лд
. Ег
лган җиреннән
тор
п ба
кан М�н
– Б�ген
к я
са
, – д
п мыг
. Илдус,
боры
лы
п, бар к�ченә М�н
не
эченә су
. М�н
рә баш
та т
з калд
, а
нан коса
га тот
– Әнә, б
ал
а�н
ы�
авыз
ын
нан та
п а
лы
п аш
ган та
выг
ы�
чыга. Эт
әр дә ба
та б
алала
н аш
ал
ар, ә с
н,
н, ха
ван ча
да ю
. Ә с
н кем т
н аш
бе
се�ме? Т
н. – Илдус шап
да чыг
п к
рә, Т
шеткәч, б�тен
әй с
з ка
. Менә кем ки
еп й�р
кән м
он
да! М�н
рә к
ч­хә
а
ы­
на тор
п ба
, эчен тот
п к
бат б
де, «Т
р, Т
р»
п к
тла
к
ге ка
шысына ки
еп битен к
, к
з т�бе ше
шеп ч
кан
– Т
р, киен, – диде у
лы
н җ
лтер
теп. Ми
ициягә б
п,
й г
риза я
. Үзе
ке
че к
рт
к ав
лга са
ту
га ка
п к
…Илдус у
ына б
от
ка аш
п утыра
шек ш
– К
гез, ач
Ишектә
ке ми
иционер б
п тора
де. Э
н
не а�
– С
бир
ов
, әйдә, җы
ныг
з, х
тыныг
з се
не
стән
риза я
– Иптәш ми
иционер, м
н менә бу б
ала
калдыр
тә алм
– Әнисе к
– К
й шу
, к
й, б�тен б
а дә шу
да. – Я
дан мәг�нә юк
нен а�
ла
са да, Илдус б
ала
калдыр
тәргә ку
ка
– Яр
й, а
да ра
ру
ся, а�
ла
ыр
ы�
да ка
ыр
ы�
. Не
х
з бе
ән с
п ята
га! Әйдә, җыен, т
са
, т
зрәк ка
ала
ялг
з калдыр
дан ку
п, Илду
кул
калтыр
, у
т
н я
ын
п к
, т
к фа
гына
булм
. Үч
ткәндәй, Нина апа да
зендә юк
де. Илдус
сен б
де дә а
н ва
га элде.
Бер б
п э
әксә
, т
з генә чыгам д
мә
ин
де: х
тын
ы�
бе
ән б
ал
терә я
сен дә б
, тәннә
рендә эз
ре бар, ш
итл
ар бар, д
п, у
ш тә�
еккә яб
та ку
Илду
ы�
ко
да утыр
п калган б
ала
н у
йл
ап,
ге
згә
де. У
т
н буе й
окла
. Ан
ы�
б�тен
те
Нина апа
де, «к
реп ч
са ярар
де, б
ала
к
са ярар
де», д
п Хода
га я
ап та, бу н
әп к�ре
с
ә
е, д
п, Нина апа
лл
ә н
чә та
р
ше
не ш
п к
, эндәш�че булм
Өче
че к
�н
не ва
да т
гыз
ын
б
�л
не
а
кыч
н к�реп,
хә
ран калд
: «Илду
ы�
а
кыч
м
он
да,
зе кая
кән?»
гәч, ва
тер х
– Белм
м,
че
че к
н ми
ициядән эз
әп к
ил
гәннәр
де
зен, ч
ык
ка
н к
�р
калд
м, бәлк
т
н яб
п ку
ган
на
р. М�н
се
рт
к ка
п к
ит
те, бите к
реп беткән
де, – д
гәч, Нина ап
й
ге жу
– Я Ход
ем, ә б
ал
а кая? – д
п, а
ыч
алд
да корид
бу
йл
ап й�ге
де. Ише
не ач
п җ
бә
де, ко
б
ал
селкенм
– И
лю
ша, б
ала
ем! – Нина апа як
ын
рак ки
еп к
ра
да с
ск
неп ар
ка та
лд
. Б
ал
а зә
гәр­с
т
скә
кергән, ав
з­борынына б
от
ка к
бек нәрсә чыг
п, кибеп­ка
п беткән, чырае ку
кын
ч б
улы
п та
ыш
кан, кул
ла
зенә кәк
әеп ка
кан. Нина апа ч
кына ар
ка
чиге
де. Б
мәдә чыдап т
з с
тендә ка
ган т
әли
нкәд
ге б
от
ка к
п беткән, а
а к�че бе
ән т
кан
җыелган, бу к�р
неш кот
оч
ч
де. Карт ап
ы�
к�зенә
да э
неп т
ке пар к
ра к
ос
тюм ч
алын
. Нина
ап
ы�
к�зенә яш� тулд
: Илдус с
енә­с
енә у
лы
бе
ән шу
киемнә
не кияргә җые
ган
де. Бәйрәмгә т�ге
, матәмгә к
и­
яргә я
Нина апа т
з генә ашыг
ч ярдәм ч
, а
ар б
ал
м
ка а
лы
п к
ит
те
әр, ә Нина апа
зе Илду
эз
әп
туп­т
ми
иц
я н
ча
л�
нигына ке
де, б�тен хәлне
бәйнә­бәйнә с
әп б
ир
де. О
лы
яш�т
ге а
й хә
ран б
улы
ла
, ә
е бе
сен, ә
е
ке
сен ч
ыр
п, Илду
т
ар
да чыг
ыр
га ку
. Үзен к�теп т
ор
ган Нина ап
к
бе
ән Илдус ан
коча
ап алд
– Ах, Нина апа, ә
е дә с
н бар! И
яс н
хә
Нина апа н
дияргә белм
г
за
пл
, әзер
әгән с
ре дә ә
лл
ә кая югалд
, Илду
ы�
сора
улы
к
лә
ренә к
алм
. Бу яш�
ргә шу
г
п, бе
а�
ла
й т
ор
ган б
ал
ы�
нича
клы
к
де
рл
е
нен я
а�
лы
й
де, у
бе
ка
чан
ав
ыр
ын
, б�тен яш
�ле
ген с
ф
теп, шу
ав
р й
�к
не
б
де. Нина апа сак кына:
– С
н, у
лы
м, тын
ч кына т
а мине: И
лю
ша бе
не
та
ап китеп ба
б
т ә
– Н
с
исе
, кая к
сен у
– Т
ге д
га, у
м. С
н б
лма, у
б
т ф
з с
й, ан
җ
ма
р. Ан
а
ка
п к
мәргә к
Илду
ы�
чырае ак ч
прәккә әй
де, й�зе
зын
еп тар
зе б
че к
ргәндәй, Нина ап
га текәлде. Нидер
пыш
лд
– с�зе а�
ла
лм
. К
нәт к
кр
ген ав
ы­
п, нидер кит
реп к
ыс
, к
з ал
ла
к
ра�гы
ла
п к
ит
те.
рек к
ше к
бек ча
ал
ал
а ка
га юнәлде. А
нан уз
п ба
ган м
шина ту
– Әйд
гез, кая б
га к
рәк? – Бу Нина ап
к
бу
ткән ми
я н
– Безгә мәе
не а
лыр
га к
рәк. – Илдус бе
а�
ла
мас
хә
гә җ
ткән
де, ан
к
чкә м
га ут
ты
ар. Ир бер
к с
не к
тла
: «�те
де, е
ан, б
ала
де», диде у
ке с
б
рендә. «Ух, е
ан, М�н
генә эше, б�тен
ге
не аяк а
тына с
алы
п та
, гом
рем б
уе
на м
ныма е
ан б
улы
п уралд
де ме
кен б
ала
да б
ткән. Эх, б
ала
ем, мине та
ап к
те д
п у
де». Илду
е җа
тетрәтә
шина м
рг т�бенә ки
еп ту
. Ми
я н
ниг
к
реп с
әшкәч, ак т
ргәккә т�реп, б
ала
ы�
гә
сен
чыг
п б
ир
де
әр. К
н дә
�л
ем­китемгә к�неккән ак х
ал
ат
р Илду
х
ен а�
– С
�е
нергә генә к
рәк м
он
й б
ала
дан кот
лга
га,
п ку
. Илдус калтыра
ган кул
ла
н б
ала
га су
, ан
ул
ына с
алу
га, к
генә кыс
сеп е
ап җ
– Т
ул
ай тора
ка
лт
гез бе
не, ав
лга а
лы
п ка
мәм, – диде Илдус, тын
га тырыш
Үз б
�л
мә
лә
ренә кай
кач, б
ба
йл
ар йо
ла
б
ча, к
ргә
не булм
са да,
теп бел
енчә, зур тас а
п к
лде, у
әп юд
. Ст
да э
неп т
ган м
тур к
мәк бе
ос
тюм­чалба
киде
де дә к
га с
п салд
. К
з а
да ан
яш
ге, я
д
н
нен а�
�л
еп к
ткән у
лы
һәм з
ая
га у
ган ун е
гом
ре ята. Илдус
зе дә юын
п кыр
, Т
р калд
ган киемнә
не киеп
алд
. Бу ю
с
, й
рәк т�рендә бу
де. Б
ал
а т�рергә д
а ак җәймә тот
п кергән Нина
апа ан
т
ным
й т
ор
: к
�р
че, н
ин
ч
бәр адәм
кән б
т,
мо
а тә
я бе
ән җы
лы
к җ
ит
, ак
лы
х
н к
улын
да
р асы
ына әй
әнәчәк ә
е бу. А
н М�н
рә бер д
гән
рен
рап
ит
те… Нина апа ав
ыл
ягына ка
м
шина да б
ел
шеп ку
ган
кән, е
лы
й­е
лы
й
п калд
. «Эх, ме
кеннәр,
се ка
да й�ридер т
М�н
рә
сә с
ба
ту
га кай
да т
н бер а
га
калд
. С
ба
ту
да к
ас
та
шла
н
оч
ра
, ч
ттән генә Та
к
те: гайр
те т
п т
н к
алы
н гә
р асы
, ч
рле
ге б
югалт
ырлы
к. «Ах, к
уе
бер генә булса да к
реп ч
ма
га!» д
п хыял
М�н
Б�ген к
ас
та
шл
ар Т
ирл
ар
ендә җ
ый
ал
а
де, «н
булса
да б
рам, к
уы
п чыга
ма
сл
ар ә
е», д
п, М�н
рә дә а
га
җые
. К
з т�бенд
ге к
к фонар
б
к я
шы
ап сы
ла
ненә ут ян
п т
ор
ган кыз
ыл
ин
нек с
те, яш� к
ызл
дай
ка
тәк киеп җ
де, с
ал
ам т�сенд
ге чә
не к
ку
. Үзенчә б
к кан
гат� б
улы
п, к
ке я
та к
та
җыелган җ
ргә у
да ки
еп ба
. Мон
к
тмәгән
м булды
ар. Ике ду
ар
сына кем керг
нен б
да бе
әр
де. Б�т
се җы
елы
п беткәч, Т
ирл
ар
енә ю
алды
ар. Т
тан ук м
тур, биек й
эче т
н да ма
тур б
улы
п ч
: чәчәккә к�ме
кен б
әр, я
җиһа
зл
ар б
рыс
з
к бе
ән эш
әнгән, шәһәр ф
тир
ын
нан
ч к
м т�ге
. Залн
б
нан б
уе
әр әзер
те т
улы
за
тлы
риз
ар. Х
ал
ар ша
тла
п, к�
к�
ешә к
на
кл
ка
алды
ар. Әлф
я б
раз т
ра
шкән, ш
ул
ай да ч
рле
ге т
н да н
зенә җ
тә. Т
р җай ч
ык
кан с
ен Әлфи
не
би
енә к
улы
н са
л­
, аныс
да
не
култ
к а
тына к
реп, сы
п кына
ор
. М�н
не к
ргәч, елм
аюла
сыпыр
п алга
дай
булд
, кәеф
лә
ре к
тсә дә, к
шегә с
из
дермәскә тыр
ыш
ты
ар.
М�н
рә мон
зе дә с
из
де, т
к б
н җ
�л
әргә с
алы
п, бе
булм
дай к
реп ут
. К
ше бе
ән бергә аш
, бергә
те, эчкән с
ен к
ка
: бу й
рт та, Т
р да
– б
ы­
да анык
б
улыр
га тиеш
де, ш
җ
рән ма
җа та
алд
. М�н
рә ә
лл
ә н
ин
х
әргә бир
ел
еп, ма
йл
ган
рен Т
дан а
а алм
й
ге ч
теп ку
. Ал
а са
н, м
да да берәр э
тл
ек эш
әп к
сен т
н. Әлфи
сен са
ап
алыр
га те
әгәндәй,
зе дә с
змәстән, ан
ы�
�б
ын
нан
кыс
п ку
,
ел
еп ч
сеннән
�п
те. Әлф
я дә
ренә наз
, с
ю т
улы
к
раш та
. А
ар бер м
ге
й т
улы
на
кла
н
ныт
п, бер­бе
се бе
ән м
выг
п утыр
ула
сизеп к�
еп ку
ды
ар, Т
р
стә
а
ын
нан гына х
тын
ы­
к
улы
н к
ес
з к
енә г
�рли
б
де. Җ
ырла
п, би
шеп а
ды
ар. Ша
й
сергән М�н
рә т
ге
әй дә бо
ай б
лг
й�р
ба
шла
гач,
ган тие
шл
е аб
ый
, к
ше
ендә т
ык
ка
д
п, этә­т
ртә ан
а
лы
п чыг
п к
ит
те. Ис
рек
рә ю
б
уе
на с�ге
де, а
тына әй
неп ян
: «Ч
дырам м
н ан
ы�
җ
рән ма
н, менә к�ре
сез, Т
рыбер мин
ке б
ула
йгә кергәч тә тын
на алм
– Ч
ын
дырам м
н у
җ
рән ма
,
зак яшә
әячәк,
н әй
те дия
се
Әнисе:
– Җ
те, б
ал
ам, җ
те. Шу
Т
р д
п, бер г�на
Илду
ы�
б
шына җ
ит
те
, г
п б
ал
а та
ы�
да та
шла
ы�
зе
к
шечә яш
мисе
, н
ми
а тын
ычл
ап яшәргә б
ир
и­
се
. Сине
а
да к
ше ар
сына чыга
га
оял
ам. И
де т
ин
э
тл
ек у
йл
ап та
ы�
? Кермә к
ше г
аилә
сенә, а
ар ав
ыл­
да бер м
тур пар, бер­бе
се
чен
�л
ә яз
п тор
ал
ар. С
н генә
уе�да ге
э
тл
ек й
рт
се
, – д
– А
ар б
хе
тл
е, ә м
н гомер буе ш
ул
ай т
лм
реп, т
ул
ай
тора
та,
рек, с
ар ян
да яшәргә тие
– Үзе
са
шу
й т
, бур бе
ән алдак
гом
ре к
ка….
рә ку
гына се
де дә тәгәрәп йокыга к
Мәр
ям апа Илдус ки
вен б
к жәл
ли
, ан
ы�
рәнҗ�
е ка
бе
оч
ма
ка тырыша,
ан
алд
пл
е
нен дә т
й, т
к н
дә булса
згә
тергә генә с
о�
. «Я Ра
бем,
кичер бе
г�н
ал
!» Мәр
апа ш
ул
ай д
п к
н дә Хода
га ялва
ту
теп, к
кач, Т
р Чал
ит
те. Ба
рлы
к эш
лә
рен б
тергәч, Илду
лыр
га д
п, т
ул
ай
торак
шек т�бенә ки
еп ту
. Ва
та ян
ын
да ут
ыр
ган
олы
яш�т
ге ап
– Исә
сез, м
н Илду
ка, – д
п, елм
еп эндә
те. Апа
ше сик
реп т
– С
н ә
ә ав
лдаш ду
йе», диюгә, Нина апа е
лы
й­е
лы
й булган хә
лл
не
әп б
де, ан
т
ап т
ган Т
й�зе та
– С
н бар, к
уы
п җ
т, к
птән т�ге
к
ит
те
әр, – д
п
зат
ан
Нина апа. Т
р м
шин
сына ут
ыр
да, бар к�ченә
га
га ба
. Юлтимер бор
лм
н
теп, б
раз б
га, ак
ргәк к
реп а
тла
ган к
ше к�ре
де. Т
р ан
алдына
бе
ән ки
еп ту
, сик
реп т�шеп, Илдус ку
лын
нан б
ала
алд
, ар
ка с
п салд
, Илду
з кыр
ы­
на ут
. А
ар берс
сез ав
лга ка
п җ
– Т
зира
ка а
п бар, – диде Илдус, Т
р ка
де. Ан
зира
та калд
да,
зе ав
лга тор
п чап
, б
ра
дан к
бер к
ыр
га бе
чә к
ше, ав
ыл
сов
рәисен а
п к
лде. Бу хәбә
теп, Илду
әтисе дә
мул
а бе
ән ки
еп җ
ит
те. Б
ала
йо
ла
га т
кит
реп к
де
әр. Илдус бе
кемгә к
ел
еп к
, бе
кем бе
ән
– У
лы
м, әйдә,
йгә ка
йк, – д
п, әтисе у
ын
ы�
и�
енә
улы
н салд
, Илдус баш кына селк
– Сез ка
зем к
н, – д
п, Т
р б
да ка
п җ
зе с
р гына бер ч
ткә б
п бас
, ду
тына ху
рек б
Илдус ке
кенә к
бер алдына тез
де, ан
ту
тигез
әп с
, «у
к
ра�гыдан ку
ка, ку
ка», д
лы
бе
ән бергә к
реп ята
дай булд
. Т
зә алм
й
�к
сеп
ап җ
– Кичер, б
ал
ам, кичер, м
н г
пл
е сине
алда. Бу д
да бе
а�
ла
ы�
, бер рәхәт к
рм
де
, т
ге д
�я
да бәлк
рәхәт т
. Урын
ма
та булс
Бер ч
ттә т
ор
ган Т
ир
га да б
к ав
р
де, ду
алд
да у
да
зен б
к г
е с
. Н
чәмә ел
ар ду
бе
ән кыз
, ан
э
егрәк эз
ве,
эз
әп та
кач, с
�га к
ал
чен
зен б
тәр
лә
де. «Н
әп с
о�
е без бер юн
сез х
н алд
ын
да тез б�геп, ду
сл
ыгыб
ыз
җим
рергә ю
ку
к, н
к х
ал
ва
кыт
ын
да т
зәтм
дек, бер­б
безгә ку
су
к? Бо
чен ш
к
бер
тенә к
к
с
р да Илдус янына ки
еп тез
де,
зен кулга а
лы
га тырыш
– Әйдә, ду
йгә ка
ртәгә
зенә а
та
тур
теп ч
тән яс
ыр
з, яз
уы
н
зе
яза
ы�
. Әйдә,
безгә ка
йк, – диде.
Илдус к
ч­хә
җ
рдән к
релде, те
әр­те
әмәс Т
Иртән Т
р бе
ән Әлф
я йокыдан т
ор
га
да, Илдус
урын
ын
да юк
де. Әлфи
не
сора
улы
к
шына Т
р:
зира
та б
улыр
га тиеш», – д
п җ
вап ка
та
. Ч
ап
та, Т
р к
гәндә, Илдус шу
де. У
а
тына боры
й гына:
– Ми
а юан с
ян аг
к
рәк,
зем кисеп а
лы
п кай
там,
– диде. Икә
�лә
шеп у
ма
нан Илдус те
әгән ага
к
и­
сеп а
лы
п кай
ты
ар. Илдус аш
н да аш
, й
окла
н к
тәрм
де, к
ше бе
ән с
әшм
де, шу
ага
чок
ы­
да чокыд
залдына һ
ман у
бе
ән с
те. Т
ан
ы�
бер пычак бе
ән
ин
те
г�
ен к
ргәч, җа
йлы
нс
мент
ар а
п ка
п б
де, Илдус мо
а б
ал
а к
бек с
р бе
ән Әлф
я бер к
әп с
шеп я
– С
н, әнисе,
ртәгә б
әл
еш са
ә
е, му
ча да яг
йк,
н Илду
а
лы
п ка
йм, а
са, б�тен
әй
з эченә
– Н
ин
к
ыз
ч я
ш! Т
р, без сине
бе
ән шун
й б
хе
тл
е, а
й б
хе
сез к
ше алд
з б
оялыр
– Әйе, әнисе, ту
тап у
йла
ыр
га в
кытыб
з да юк, безгә
ргән б
хет
чен Хода
га ш�к
ранә кы
га да
. Без б
хе
тл
е, әнисе, м
н сине елдан­е
н
рак яр
там,
н бу д
�я
с
ннән ба
ка к
з алдыма да китерә а
л­
йм. К
ч, җ
ырлы
й белм
м, м
н сине
яше
к
ре
ә б
ышл
ап җ
ырл
ар
дем: «сине юга
лт
кан к
�н
не
к м
мен, а
– Ал
а са
кла
н, Т
ир
ем, ялг
ш та а
й с
з с
�йли
рмә, без сине
бе
ән ка
та
га
яшибез дә бер к
�н
не
без.
– Юк, кар
тл
ар әйтә, б
хе
тл
р х
нан алда
ә, д
Кая, к
ил
ә
е, юк хәсрәт бе
ән в
т әрәм
теп я
йк. – Та
р х
тын
н к
уе
нына б�т
реп алд
, ка
нар тын
бе
ән
Әлфи
не
б
н әй
де
де,
ренн
ре к
лган бер җ
ир
не
�т
те
де дә я
ыр
. Әлф
я
не
к
�чл
е кул
ла
ын
да, ан
ы�
вына шәм б
улы
п эр
Ике
че к
не к
ке я
та к
к й�зен к
ра бо
т ка
ап
алд
, ка
р к
яшен яш�н
де. Я�г
р ба
шл
га
п, Т
р Илду
сл
га к
ит
те, т
к Илдус
йдә юк
де, Т
ка
п м
н алд
да, ав
читенд
ге зира
ка юнә
де. У
к
ил
гәндә Илдус бе
булм
га
дай, җ
ил
­д
лн
да
чә, тын
ч кына утыра
– Илдус, әйдә ка
йк, д
ыл
к
ил
ә, бе
не Әлф
я к
�­
тә,
– д
гәч кенә б
н к
реп к
ккә к
, берс
�з
сез
тор
п, Т
де. А
ар ка
п к
п тә у
, б
з ява
, к
к й�зе кап­к
ра булд
Зур
й эчендә тын
ч, я
һәм ям
�л
е
де,
й эченә тәм
е б
әл
еш
се т
ралган. Б�т
се чо
ан тәрәз
сеннән т
ыш
та
кот
ган б
я�г
к
– Х
рап
тә
геннә
не, – д
п ку
Т
р, – аз
рл
е булс
н. Му
ча әзер, б
еш пешкә
че, әйд
гез, ю
п чыг
з. Илдус, әйдә с
н дә бергә, – д
гәч, Илдус а
де. М
ал
култ
к а
тына к
п му
га й
ге
де
әр, ав
ыл
җирендә я�г
р в
кыт
ын
да му
ча кер
дән дә
рәхәт нәрсә юк. Му
дан ч
ык
кач, Әлфи
не
тә
мл
е б
әле
шен
ар, б
алал
й
га с
алы
шеп б
шеп ут
– Илдус, әйдә, м
он
да эшкә кер, те
әсә
, балта
ос
бу
лы
п эш
се
. Без б
т си
а б
�л
мә дә әзер
әгән
дек, шу
да
тор
ыр
ы�
. С
н м
он
да булса
, ми
а да рәхәт, к�
�ел
ем тын
чен. Ә
се
, б
алала
да б
улы
р, ә
е, дус
м, җ
р җиме
теп э
шл
ибез дә яшибез. – Т
н ә
лл
ә н
ин
нар к
ор
ды
ар, к
ч утыр
ут с�неп кенә ту
та
– к
о­
ган җ
эше булд
б
гай. Я�г
р, җ
н буе кот
да кот
Иртән
сә ча
т аяз б
улы
п кояш ч
ык
. Бергә
лә
шеп к
мак бе
ән чәй э
те
әр дә Илдус
лә
ренә, Т
р
дарәгә
те. Ав
лда ут юк, ка
да н
булд
ек
икл
ы�
бе
се Чал
ыга к
на
ка к
ткән,
ке
че
се к
чә ту
да й�реп, б�ген а
да к
чкә б
п тора
р ш
теп,
зе
кл
не т
ик
рергә чыг
п к
ит
те.
ю
бе
ән ав
ар
да бер б
чыбыг
менә
зе
әм д
п тора, э
ек
к Әнә
не
сә б
на б
шына
менә
рл
ек х
әл
е юк. Т
р
зе менәргә булд
. И
де ялгап бе
дем д
гәндә генә Т
р к
теп к
п җ
дер селкетә ба
шла
. Т
р к
кыра­к
кыра я
та
тыш
п с
е�
ер
лә
ре
зелде, чәч
лә
ре я
. А
та т
ор
ган
Әнәс ку
дан н
к
кыра, н
ярдәм
тә алм
, акы
ек к
гән к
шедәй, акыр
п ч
п й�р
ба
р к
ыч
кыр
дан да ту
, Әнәс бе
э
шли
алм
Юлдан
теп ба
ган м
шина хәлне а�
ап, ав
лга аш
Әнәс
стән ав
п б
п т
те, ан
ы�
б
ын
ч
че ап­ак
де. Бу хәбә
не
шет
гә, ав
халк
Т
р янына тор
ча
. У
к
ра к�мергә әй
әнгән, т
рә­я
ка к
йгән
т, я
ган
чәч
се т
ралган. Т
ир
к�реп, ав
ыл
лә
ре баш киемнә
рен б
ренә ка
ап,
сеп е
Су с�
ле
ге к
бек
ир
не
ш
ул
ай к
тмәгәндә
е б�тен
ав
лн
ая
ка ба
ыр
. Т
ир
ы�
к
йгән
ткә әй
әнгән
гә
сен б
ол�
ниц
га а
лы
п к
лде
әр, х
алы
к җыелд
, Әлф
и­
ягә ә
тергә кем б
ра, д
п, бер­бе
сенә к
ар, т
к бер
ке
дә й
ге җ
ф а
ртә
ге эш
рен б
тергәч, Т
ирл
н с
еп кай
ма
булд
. Б
ол�
ница ягына
й�гергән х
алык
к�реп, н
булг
н б
ергә те
әп, у
да
шу
да бор
лд
. Бер к
х
алы
к а
а ю
ач
п ч
ткә та
ыл­
. Г
ф а
й җы
п е
ган х
алык
ка к
рап:
– Н
булд
, н
к е
з? – д
п ту
тап калд
, ке
н да н
ыг
рак
�к
сеп е
ап җ
бә
де. Г
ф а
й
зенә
текә
гән к
әргә к
рап, нидер сизенгәндәй алга а
тла
Шулчак ка
шысына баш т
б ки
еп ч
, «әйдә, Г
й, эчкә к
к», д
п ан
а
п к
реп к
– С
н, Г
ф а
й, к
ма, й
ге
к
тәрмәс, – д
гәч,
ф а
й�зеннән кан ка
, тез
ре б�г
еп куй
– Кем, кемгә н
булган? – диде у
калтырап.
– Т
р, – диде т
б, б
– Н
булган Т
га, кая у
– Ба
та менә бу д
кап, а
нан янына к
без,
п, т
б к
әп д
гәндәй авызына д
ру ка
, а
нан
р я
кан б
мәгә а
п ке
де. Г
ф а
й ак җәйм
ач
п к
, й�зеннән кан ка
, а
н гына
дәнгә ш
уы
шә ба
. Ан
т
з генә к
ше б
мәгә ке
теп салд
Бу в
ыт
та Әлф
я генә бе
бе
де, я
к�не булга
га,
кер
әр юд
, б
алала
бе
ән ка
. К
те – Т
ман кай
. К
ке я
та
йгә әтисе бе
ән әнисе ки
ке
де, й
ре ә
ә н
де. Әлфи
әнисе к
нәт к
п е
ап җ
– Ту
та, ән
, н
булд
, н
к е
м а
й кыз
н коча
ап алд
– Б
ал
ам, с
р бу
, Т
һирыб
з т
ге д
�я
га китеп бар
б
т, н
к бу
, б
ал
ам. – С
әли
м а
й
зен ничек кенә ку
л­
да тота
га тыр
н, булдыралм
й е
ап җ
– Ничек к
те, мине калдыр
Бу ба
ка сые
хә
т�ге
де, ә
ртән генә бергә
әр эчеп, бергә я
а т
ган коя
ка с
ка
ыр
га д
п чыг
п к
ткән к
не
б
тән кай
сына
ша
ырлы
к т�ге
де. Ү
ем һә
т ш
ул
ай к
тмәгәндә к
ше гом
ре – к
з бе
ән каш ар
д
п белм
әй
ил
әр.
чтән Т
ир
ы�
�л
е гә
сен
йгә а
лы
п кергәч, Әлф
а�с
з ег
лд
, а
ына ки
еп а
рак ут
да т
н
стән
, ан
та�га ча
ук
ар ясап й
ар. К
че уя
н, й�зен к
рм
сен диде
әр, к
ра к�ме
не к�реп,
да бар. Ике
че к
не Т
к
т�ре
гән гә
сен ху
шла
ыр
га д
п
шега
у
сына
га
ды
ар. Т
ир
а
лы
п к
тәргә җые
га
да гына, Әлф
нәт сик
реп тор
п ут
ыр
,
шега
на ч
ык
,
рек
ше к
бек к
рап тора б
ир
де. Т
к б
ра
дан, йокыс
ын
нан
п к
ткәндәй, к
нәт Т
р
�с
тенә та
шл
, а
нан кап
га а
ба
, кул
н җәеп к
га тот
– Б
м, юк, б
м, калдырыг
з, м
н а
нан ба
ка
алм
йм! Ба
га к�м
гез, әнә, тәрәзә ка
шысына, к
алд
да булс
н! – Әлфи
не ч
ткә алма
булды
ар, т
к
к кырына ябыш
п, й
рәк
�з
геч т
ш бе
ән «Т
р,
р» д
п к
, Т
р яра
кан
н җ
рән чәч
ту
гыд
, у
яра
кан м
тур к
әр ак
лс
з р
вештә ут чә
те.
Ан
к
�п
ме к
ше каб
ктан ч
ткә
�с
тер
де – к
лә
ре җ
тмә
де. Кар
тл
әгә ча
к
мәргә к
рәк, д
п аш
ар. Әлфи
не к
чкә
�с
терәп
йгә а
лы
п к
реп к
ит
те
әр, ә
ре, Т
җ
әеннән а
п, зира
ка аш
ртән
к у
ма
га к
те, у
к
ренә берәр
тур агач ут
ма
булд
. Й�р
т
гач, яш� б
ал
ан ага
чына тап булд
әп кенә к
п алд
. Икә
кән, яр
бе
се тернәк
әнмәсә, бе
се к
алы
р, д
п,
сен дә ку
яулы­
гына т�реп алд
. Үсе
те
не ут
ыр
ыр
га д
п, т
зира
ка
кай
. Зират т
улы
к
не к�реп, адым
н кыз
ул
. Ан
ы�
янына ке
не к
Ка
дан кергәч, Илдус а
тырап ту
тап калд
, бер
та я
кан гә
дәгә, бер х
алык
ка к
. Мәе
баш
ын
да б
п т
ор
ган, ка
гыдан к
ра я
ган Г
ф а
к
ргәч, й
ге к
нәт жу
теп алд
. Кар
тл
ар ар
берә
: «Илдус, ду
Т
р бе
ән ху
п ка
», д
ча
алы
п к
ит
те, к
улын
се
те
лә
ре җ
ргә тәгәр
де. «Бу
л­
мас, бу м
н т�ге
йм», – диде у
а
н гына.
Й�зен к
ма
б
улы
п, мәе
не
б
шына
релде, ке
дер
ан
ы�
к
улын
нан т
от
: «К
рә
, а
ма, у
ян
п беткән»,
Илдус калтыр
на­калтыр
на Т
ир
ы�
аяк
чына тез
ән
– Я Ра
бем, н
чен ан
? Н
к мине т�ге
, н
к мине
алм
ы�
у
лы
м янына? –– Илдус б
н коча
кл
ап
�к
�к
, ан
бе
кем дә т
Эч
се әрем с
ула
бетмәгән
кән шу
ә
е, ду
бе
ән
бер ай, бер к
ч б
хе
тл
е б
улы
п калд
, шу
б
хе
не дә Ходай
се
де, та
п алд
; к
әчәккә б�тен
к
мгәч, х
алы
к ка
п к
ке к
бер у
та
ын
да бер Илдус б
п калд
. У
нәрс
се
дер юга
лт
кан
шедәй, ар
к
, бире к
, н
әргә дә бе
де.
п кай
кан
се
сенә т�шеп, ш
ул
э
баш
ла
, а
ар аяк а
ын
да к
алы
п та
алы
п беткәннәр
де. А
ар
к
ргәч, к�зенә т
н яш� тулд
, т
н е
, к
бер
ар
ын
да
рм
әли
рм
әли
,
сен
ке к
бер
�с
тенә ут
тмәгәндә зира
ка
н чәч
лә
ре ту
гыган, й�г
реп х
әл
беткән Әлф
я ки
еп ке
де, ан
к
олы
б
улы
п ач
ган, й�зе ап­ак,
рендә кан әс
ре юк. У
Илдус янына
тез ч
те дә, я
гән к
бер
тенә текәлде. Илдус яш
лә
ре бе
ән Әлфиягә к
, у
берс
�з
сез утыра б
ир
де, н
. Ча
т аяз к
стә кояш к
дыра, бер бо
т әс
юк, шулчак к
тмәгәндә эре­эре я�г
р та
чы
ла
т
шә баш
, бе
чә минут эчендә коеп я�г
р яв
п у
. Әлф
бе
ән Илдус
ыкла
ыр
га у
йла
ды
ар да, а
ы�
ки
ме
ренә яб
. Я�г
р ничек к
нәт ба
са,
ул
ай к
нәт ту
к й�зе ча
т аяз
де. Илдус к
ккә к
рап:
– Я Ход
ем, к
дә е
б
гай, – д
ку
. А
нан Әлфиягә к
. К
чә генә бу х
н шу
бәр, б
хе
тл
де б
т... Баш
нан н
дидер к
�з
геч т
ш бе
ән к
ыч
кыр
п
оч
да ерак т�ге
бер ага
ка
ку
. Әлф
– Т
р, Т
р! – д
п талпын
п ку
. К
ш т
н
зәк
�з
геч
теп к
ыч
ыр
, у
б�тен га
әмгә я�гыр
. А
ар к
ка, к
ш а
га к
рап утыра б
де, а
нан т
н бер
зеп, к
ше е
ган т
ш бе
ән к
да
п к
Илдус, Әлфиягә к
рап:
– Юк, у
мәгән, бу – ан
җ
ча, – диде.
ын
нан эз
әп к
ил
гән Алсу ап
бе
ән т
н
ке ха
н Әлфи
не к
ч­хә
а
лы
п ка
п к
ит
те
әр, а
ар а
ын
нан
Илдус та ка
га ч
Әлфи
не
акы
ына з
йф
�л
ек к
ил
не бер а
дан с
о�
сизе
ә ба
. Бе
булм
дай, эшен э
, аша
га да
рли
де у
. Берк
не Т
р аш
й т
олы
т
аш с
алы
гә ку
– Х
зер әти
гез ка
та, с
ына т
ор
н, – д
п, б
алала
рына
те. З
р у
, а
тырап:
– Ән
, н
ишл
исе
, әт
юк б
т
ин
де, – д
гәч, к
лә
ре
бе
ән эз
әнгәндәй
ит
те дә а
нан я
ла
як зира
ка чыг
Әтисе
�л
гәч, З
р к
нәт
�с
те, гам
сез у
нап й
ргән
ала
га к
нәт
ол
ыг
га т
к
лде, әтис
ке к
бек
олы
ра к
не б
у һәм м
улы
к ба
. Әнисе
п й�герсә, З
р да ан
а
нан тор
п ч
ба, ан
нан ке
кенә эн
се е
ап
р
ке ар
да
згә
әнә:
йдә калд
ыр
са, эн
се ә
әкәй, ә
ә н
ве бар. Ш
а ан
да
зе бе
яртә.
Әлф
с аб
ый
а
ын
нан й�герә­й�герә дә, «к
тәр, арыд
м»
п е
лы
й ба
шлы
й. Я
а т
гыз
тулган З
р да т
лдап т
ган т
за эн
сен
зак к
реп б
ра алм
й, е
ла
та­е
ла
та т
тәк
әп й�герә. Әтисе к
рендә тез
лә
неп ут
ыр
ган ән
ил
ке ягына
се тез
әр дә ш
м гына утыр
ал
ар к
гән с
ен т
ге к
ш та к
геч т
бе
ән к
ыч
кыра, Әлф
я с
ск
неп к
тә, т
н «Т
р, Та
р!» д
әнә ба
– Ән
, ка
йк
ин
де, әт
эштән ка
р, – д
п, алда
ы­
п, З
р б
ра
дан әнисен
йгә а
лы
п ка
п к
тә. Әлфия
не
әтисе бе
ән әнис
не
бу хә
гә й
рәк
лә
ре т
зм
де, С
әли
й да ур
ын
га я
. С
йдә апа
ке ар
да
згә
де. А
л­
су ап
бер а
на т
ор
да Мәскә
гә к
ит
те. Т
ир
к
мгән
�н
не
к ашыг
ч ярдәм м
шин
бе
ән Г
ф а
ый
да
Чал
ыга а
п к
Илдус у
к
ренә ага
тан м
тур һәйкә
ясап к
реп ут
– Менә, у
м, бу си
птәш б
улы
р, – диде у
бе
әшкәндәй. – Эх, у
лы
м, Т
р абые
да та
шл
ап к
ит
те
мине, бәлк
сине
бе
оч
ка
р да ә
Илдус Т
р к
ренә дә һәйкә
яса
га те
әп, к
буе у
ма
да к�
�ел
енә ят
ышлы
агач эз
әп й
�р
де. Үзе буе
ага
с
ыр
тына с
алы
п к
чкә а
лы
п кай
да к
бат эшкә т
о­
. Т
нгә ча
дия
рл
ек к
­к�ненә ш
бе
де, ура
га да чыг
п й
рм
де. У
н югалту бер
са, Т
юг
ту аяк­кулс
з к
алу
дан да ав
р бу
. Илдус
йрәнгән ю
бе
ән зира
ка к
лде, ка
ач
де – с
неп ку
. Т
р к
тендә ут
Әлфи
не һәм б
алал
к
ргәч, б�тен
әй юг
алы
п калд
раз ч
ттән к
рап т
ор
да а
н гына а
ар а
тына ки
еп
ба
. Х
ын
ы�
н то
ым
ту
п б�тен а
н я
кан,
че у
ш
бер
н б�терг
, м
уе
нына асы
, аш
к
ә, әйдә ка
з», д
п ш
й. З
да, «
, әйдә ка
йк, х
зер әт
ка
та. Аша
га пешмәгән,
дә кай
, сые
с
ва
га к
рәк», д
п әнисенә я
ына.
Әлф
с
кен т
лд
й, «м
н
дем, ән
», д
п, ан
ы­
на сы
на. Әлф
я селке
дә, ә
те
се
, у
а
ше
Бу к�р
неш Илду
й
ген а
кап алд
, ш
ке
кенә
алал
ар к
тәрә т
ор
ган й
�к
ме с
о�
бу? Әлфиягә н
булган,
ә…? Юк, булмас!
Илдус а
н гына а
ар янына ч
– Әлф
я, әйдә ка
йк, б
алал
, с
я я
теп а
тына боры
п к
– Т
р? С
н Т
к
– К
�р
дем, се
не
йгә ка
ыр
га ку
. – Илдус Әлфия
к
реннән э
х
рап
нен а�
ап алд
– Әйд
гез а
са, сине б
т Т
р безгә к
на
ка к
ил
диде, б
әл
еш с
алыр
га ку
, с
лә
шеп утыр
з диде
шу
– Әлф
я ашыга­ашыга ка
ыр
га а
тла
. Илдус кеч
кенә Әлф
не к
генә т�реп, к
ул
ына алд
, З
р әнисен
Ав
лга ка
п кергәндә генә, ка
шыга М�н
рә
оч
бергә к�реп, ба
та ша
ка
, а
нан би
енә т
– Нәрсә, Т
җ
ргә т
з да па
рла
п й�р
се
ме,
�л
еп с
ын
ыр
га
лгермәгән,
ин
де к
ше
ренә
ре
лә
се
�­
ме? Бе
се
к
сә, бу минем з
я бе
а�
– Кем
гән, с
н н
с
исе
, к
т юлдан, мине Т
тә, – д
п, ашыг
п алга а
тла
. М�н
рә бермә
гә телсез
калд
, а
нан б
т ч
п, «ха,
ган б
т бу», д
п к
Илдус М�н
рәгә к
рап бер т�ке
де дә китеп ба
. У
Әлф
я бе
ән б
алал
за
да ка
ыр
га җые
. З
бе
генә яб
– Илдус аб
й, ка
бездә, ән
т
ә чыг
п й�герсә, м
да б
га ку
кам, – д
п пыш
. Илду
й
ге
теп ку
, «
рар» д
п баш селк
де. Өй
ренә ка
яс
й ба
шла
ган аг
н а
лы
п к
лде дә, Т
ирл
ар
шек алд
да
ртәнгә ча
клы
чок
ын
,
ртән й
рт эш
лә
рен к
. Ә
л­
я чыг
п а
а к
рап т
ор
да, елм
еп, «с
н
ртә
әгә
се
»,
п, сыер с
ва
га с
га к
реп к
ит
те. Ә
ә й
та
р­ат
ргәнгә, у
а
рак тын
ычл
га
дай булд
. В
т­в
ка тек
еп к
рап тора, Илдус эндә
дә, б
н да
реп к
й, ба
ган аг
н чок
й б
рә. Б
алал
ар да
ан
ы�
ян
ын
да. З
р гына э
ке к
бек
ныты
лы
п у
й,
һә
т әнисен к
зәтә, кая ба
са да а
ын
нан й�р
. Әнисе
бе
ән а
н гына с
әшә, бе
ка
чан ка
эндә
, эне
сен к
брәк Илдус янына җ
– Илдус аб
й, Әлф
с сине
ян
�да гына у
н ә
са, әт
кая, ка
чан ка
та д
п, ге
сора
ул
ар б
рә, ән
н ә
лл
ә н
ишли
ба
шлы
й. М
н ку
кам, а
а әтине
сенә
рергә яр
й. С
н, Илдус аб
й, к
тмә, м
н дә сине
бе
ән й
– Юк, сез әни
ге
не коча
ап й
з, м
н м
да ч
да гына й
йм, – диде Илдус. Менә ш
ул
ай у
зе дә
змәстән б
алал
ар бе
ән як
ынла
п к
ит
те. У
б
грәк тә
б�тен нәрс
не а�
ган, в
нан алда
ол
ган З
жәл
олы
к
ше а�
ап җ
тмәс ә
бер
не а�
рт эчендә дә әтисе эш
әгән эш
не ге
ан
�ча эш
тырыша. Әйе, Т
р м
ал
ае
де шу
, й�реш
лә
ренә ча
клы
а
ох
ган. А
а к
ган с
ен, Т
р т
н да н
скә т
шеп, н
ин
дидер
неч, с
гыну җа
т
алы
й. Илдус берк
не янына ки
еп ут
ган З
га к
рап т
да:
– Ав
р шу
, у
м, – д
п ав
р с
ул
ап ку
– Әт
берәр кая җые
са, ми
а ге
әйтә
де: м
н ю
та
бу й
та с
н х
җа, с
де зур, сине
эне
бар, с
олы
й, әние
ә б
улы
ш, д
де. Илдус аб
й, к
ян белде
ш
ул
ай т
сен?
Илдус ә
тер с
з та
, т
гына т
ер ут
ыр
, б
ал
еннән кыс
п коча
не ба
та эшеннән
от
га җ
әр, а
әй ч
ар. Ки
еп к�реп й
ргән пре
баш кына селк
– Булм
й бо
ай, э
алм
Илдус та бер ай д
гәндә Т
ир
ы�
сын
н ясап б
те
де,
ан
З
р бе
ән
кә
генә Т
р к
бе
рле
генә
лтеп у
наш
– Ух, Илдус аб
й, ничек м
тур, ге
әт
ох
ган; ән
генә к
рм
сен.
ал
а ха
клы
булд
, Әлфи
не тота алм
ды
ар, т
н ч
ы­
п ча
. У
к
не С
йдә апа к
– С
де, Илдус у
м, ач
ул
ма, к
ше ар
да ях
т�ге
бо
ай. С
м а
да т
релде, м
н м
н, – диде у
Илду
ка.
Илдус бер с
з дә эндәшм
де, тимер­том
ырла
н алд
да әт
илә
ренә ка
п к
ит
те. Өйдә әтисе дә ш
к
ба
тл
– Әлфиягә й
ка к
реп алган д
п с
�йлил
әр, ә
егә бар
й т
р, у
лы
м, әзрәк в
т у
н, – диде у
. Илдус янә ав
ач
п бер с
з эндәшм
де. У
с
әшсә дә б
алал
ар бе
ән генә
те,
ол
ы�
, к
ше х
әл
ен белм
чә, б
рәнә аша б�ре
п й
ренә ачу
к
лде, әтисенә дә ку
гына се
ир
ы�
сын
н к
ргән Әлфи
не б�тен
әй а
лы
п ка
булм
й ба
шла
, у
а
а ябыш
п я е
ла
, я к
�л
ә­к
�л
ре
теп с
те. Илду
ка эш
әгән эше
чен
нергә
генә калд
. У
да, яс
ган с
с
га а
ка
п, яш
реп ку
. Бу т
н да ав
га т
те: Әлф
ын
югалт
Т
ир
югалту бе
ән бер киче
де, б�тен
бер
әр ар
ын
нан эз
лә
де, ч
кыр
п е
ла
. У
к
ил
гән с
ен
ге к
ш та ки
еп, җа
реп к
. Ан
к�реп,
Әлф
я «Т
р, Т
р, әйдә,
йгә кайт», д
п ч
ыр
, ар
да, салк
да т
, к
ш а
нан й�ге
Ка
рлы
­я�г
ырлы
к
з к
лде. З
р, мәктәпкә й�рер ур
га, к
брәк әнисен са
. Т
н җ
тсә, кыс
п коча
ап ята.
әли
м б
да са
та,
шек т�бенд
ге б
�л
мәдә й
оклы
й.
ул
ай да б
ал
а – б
ал
а
ин
де, берк
�н
не әнис
не
чыг
п к
ткә
нен с
калган.
Иртән З
р к
п җ
– Б
бай, б
бай, ән
юк, т
н чыг
п к
та сызы
п кына та
ата, җ
ргә ап­ак кар я
кан.
ир
ы�
к
ыч
ыр
ган т
вышына С
әли
м а
ый
ы�
й
ге
ш атыдай т
бәргә тот
– Я Ход
ем, ничек с
калд
кән с
а кар
�с
тенд
ге эз
әр ка
дан чыг
п, зира
ка ю
алган
де. З
р әнис
эз
ре б
ча бар к�ченә ча
ан
ы�
а
ын
нан С
әли
м а
й да х
әл
еннән к
ил
гәнчә й�г
рергә
тыр
ыш
, «к
п кына
�л
мәсә ярар
де, ничек
шетм
дем,
карт җ
�л
әр», д
п
з­
зен с
�к
те. З
р к
ил
гәндә, әнисе к
бер
�с
тенд
ге ка
к
улы
бе
ән сыпыр
п, бер ч
ткә
еп утыра,
�с
тендә бер кат
й к
�л
ге генә,
зе я
ла
як, чәч
лә
ре ту
ы­
ган, к
ре ут яна. У
хә
та у
н да т
– Ән
, к
се
б
т, – д
п, З
р әнисенә яб
– Әйдә, ка
з, әт
йдә, бе
не к
тә, – д
п тә к
к әнисе
з эченә б
әли
м а
й нича
клы
гына й�г
рергә тыр
ыш
н,
ллә
ара к
тә алм
, й
ге к
ыс
, к
з ал
ла
к
ра�г
ы­
. Үз к
�ч
се
зле
геннән
зе е
га җ
ткән
де, к
тмәгәндә
янына җ
е ат ки
еп ту
– Сикер, С
м а
й! – У
янына ки
еп ту
ган ча
га тәгәрәп кенә ки
еп т
те, с
з ә
тергә т
е әй
алга д
не а�
п, к
улы
н гына б
– На­на, малкай! – Илдус а
алга к
уала
– Т
зрәк, т
зрәк, Илдус у
м! – С
м а
х
дә, тын
да калм
ган, т
ен к
чкә әй
реп, «к
от
кар ба
», д
п пыш
Әлфи
не а
ка ут
ыр
та алм
й й
дәп бе
те
әр. Әлф
я баш
, һ
ч т
зе ут б
улы
п яна. Илдус
ге
н с
алы
п, Әлфи
не т�реп, кыс
п коча
– Ч
, бу м
н, Әлф
я, м
н – Т
р, әйдә, ка
з, – д
га ут
зе С
м а
. Ат а
н г
на ку
алы
п, ав
лга т
ба ю
алд
. Әлф
я ак
лс
з яше
лә
рен Илду
тан алм
, З
р әнис
не
каз т
е к
бек
кыз
п ка
кан ая
кла
н ке
кенә кул
ла
бе
ән ничек җ
ы­
га бе
ол�
дан врач ч
ты
ар, д
ул
ар биреп й
окл
ат
ар. Т
б С
м а
га к
рап т
да:
– Чал
га к
рәк, без а
а м
да бе
ничек тә
ярдәм
тә алм
ый
з. Үз
гез к
сез, к
ннән­к
н н
ча
рла
на
гына б
ра, д
ал
га к
– Ничек
з б
ал
җ
әр й
лтеп бир
п е
Әлфи
әтисе.
– Ба
ка ч
ра юк, С
м а
й. Х
зер к
с
те, чыг
п китеп, берәр җ
рдә к
е дә бар.
Тын
ычл
дыра т
ор
ган д
ул
ар к
дап, Әлфи
не ашыг
ярдәм м
сына чыг
п ут
– М
н дә се
бе
ән, – диде Илдус.
– Әйдә,
птәш б
улыр
шина пс
их
ол�
ница
галдына ки
еп ту
. Б
�­
тен җ
рдә тимер
шек
әр, тәрәзә
әрд
ге тимер рәшәткә
әр
не к�реп, Илдус:
– Т
рмә б
т бу, С
м а
й, – д
п ку
бу
б
�л
сенә ак х
ал
тан т
за гына т
б ке
де,
а
ия
реп,
шек к
тына т
н да т
за
ке егет чыг
п ба
Ав
лдан к
ил
гән к
газ�
не ук
п­к
ра
тыр
п ч
ык
кач,
гез дә ә
бер
рен а
п ка
п кит
гез», диде
б. Әлфи
н к
алы
н чәч
ренә к
рап т
да:
– Да, жалк
, н
м
да чәч й
тергә яр
й, кыр
ки
м а
й яш� т
улы
к
ре бе
ән кызын
зур
гору
рл
ыг
булган чәч то
ымына к
, а
й м
тур алт
чәч т
та юк
не т
п б
тергәч, т
шек т�бенд
ге
ке әзм
вергә
м ка
, егет
әр шу
да ук Әлфи
се
ке як бе
геннән к
реп, а
п к
реп тә к
әр. К
ук
дан йок
ым
сырап ут
ыр
ган Әлф
я а�
ла
й да калд
а а
тына боры
лы
п к
ра
га да б
рм
де
әр, тимер
шек
лдап яб
лд
, эчтән к
ыч
ыр
ган, е
ла
ган т
ышл
ар
телде. С
м а
й е
ар ч
ккә җитеп, «ч
чен к
булм
й м
с
о�
, н
әтә
әр, н
к к
ыч
ыр
ал
ар ан
?» д
– Яр
й, а
й, бе
тлил
әр, чәч
лә
рен й
лк
ал
ар, с
гыша
ар. Үз
гез а�
лый
з, бу я
й
ор
т�ге
. К
й алс
з, сез
м
да а
п та к
гез, ш
ул
п тә
тм
де, Әлфи
не
киемн
рен, кисе
гән то
ым
п б
әр. Б
ала
б
н кисеп чыг
п т
ыр
ды
ар мын
– С
әли
м а
й
ап
теп ур
ын
ык
ка ут
ыр
чырае ап­ак б
улы
п, й�зеннән кан ка
, б
әй
Әлфи
не
н
гә к
ыч
кыр
п е
ла
а�
ла
шы
а
де.
Ан
ы�
м
тур ак т
нен Т
ир
дан ба
ка кем к
ргән дә, кем
лган; ә м
гездәй адәмнәр н
әтмәс ан
б
ал
н… С
м а
й у
ган у
Илдус та у
, ан
да й
ге кыс
п алд
, у
к
тор
п, Әлфи
ке киемн
рен,
кла
н су
га т
ыр
, м
тур чәч то
лы­
н к
әп баш я
ул
ыгына т
– Ка
ча
рак ки
еп а
лы
йм, энем? –диде С
әли
м аб
чкә т
ен әй
– Берәр а
дан ки
еп, х
ен б
еп к
сез.
– Н
к а
– Эх, а
й, у
ч
р бе
ән ел
ар буе да ят
ал
ар, ка
бе
әр гоме
рл
еккә шу
да к
алал
ар, чире шу
– Д
алы
й к�р
гез
ин
де бер
к, ан
ы�
б
алала
ке
кенә,
әтисез дә калды
ар, – диде дә С
әли
м аб
й е
ап җ
бә
де. Ата
не
ничек с
ызла
н Илдус та тоеп т
ор
. Кемнә
не
к�зе тиде, кем к
кән к
ше б
теннән? К
з ач
ом
, бар нәрс
а
скә к
лде. Т
ол
бе
ән ят
ярдәм
теп б
улы
р, ә менә акы
н җу
га …
әли
м а
й ав
лга к
чкә ка
п җ
ит
те, кай
да та
н т
шәккә ег
. Әлфи
к
п е
ган т
бат­к
бат ко
ла
ын
да я�гыр
, «мон
мә�ге кичермә
се
ал
ам», д
п, й
ге к
Илдус ав
лга кай
кач та б
алал
ар янына к
ит
те, а
а
ин
де
теп к�неккән б
алал
ар с
шеп ка
й�г
реп ч
ар. Т
гәннән б
ирл
е бу г
ка
аныкына
әй
де, хә
та
з у
лы
н у
йл
га ур
н да калм
, ш
алал
ар а
з б
алала
рына әй
Илдус б
алал
ар бе
ән д
н�я к
тә, аш
та­эчертә, мал
ар
да к
й, к
н буе б
й. Т
к бу ю
ч та
за
ка
ба
, Т
ир
ы�
әт
­әнисе берк
�н
не ки
еп, мал
да, б
алал
да
ренә а
п ка
п к
әр. «Әлфия
ка
чан ка
н кем бе
ч
т к
шедән
п булм
й б
т,
без
сән ча
та
без к
әр. З
р, «
кай
ка
бе
кая да ба
з, И
дус аб
й бе
ән
йдә яшибез», д
п, к
�п
ме генә е
н,
әбисе бе
ән б
н к
дерә алм
ш д
гән нәрсә т
н тез а
тына су
. Илдус та
н б
еп, б
әнгән ка
ка т�бендә б
п калд
, ба
лал
ар к
п, е
й ку
б
ар. У
б�ген т
н ялг
з калд
. У
б
алал
т�ге
, б
алал
ар ан
кан, яшәргә к
ч б
кән. Х
зер н
Илдус а
н гына т
ган й
тына кай
, ан
х
ап, әтисе:
– Ят, у
м, я
т, б
к тә й
, к
рт
се
рл
ерәк, – диде.
– Ах, әткәй, н
әп ш
ул
ай ав
р бу д
н�я, бу ка
хәсрәт бе
т бетә
ме? М
н яшәп арыд
м б
гай, әткәй.
– Ч
, у
м, а
ай д
мә, бе
ке
дә с
рае буш т�ге
ке
з ка
. Ки
ер бер к
н – с
н дә б
хе
тл
е бу
. Т
р ду
әнә ничек м
тур
теп яш
де, ав
ча
та ш
скә т�шер. У
б
т сине дә ш
ул
ай яш
тергә
олы
й
е к
де, урын
ма
та булс
н. Хә
зер, у
м, ан
г
сенә с
н б
улыш
й кем б
улыш
у
а, у
Илдус б
к
зак у
га ч
п, к
ра�г
т
шәмгә к
рап
да йокыга к
ит
те. Т�шенә Т
р ке
де. Ү
гәннән с
о�
бе
ре
че ке
р�
е
де, шу
й ач
к, м
тур
теп к
�р
де ан
Илдус.
н, дус, ми
а яс
ган һәйк
е�не кит
реп куй, б
к м
тур,
а б
, рәхмәт
де. Мин
ке
не та
ма».
Илдус у
п к
те, т
рә­ягына к
, юк, т
ш кенә
кән шу
. Д
б�тен
әй кар ба
ка
урынына
ут
ыр
йм д
п, ав
р б
рән
сен с
ыр
тына с
алы
п, зира
ка к
те. Т
р к
ренә һәйкәлне у
да:
– Хуш, ду
м, мине м
он
да х
зер бе
дә т
от
й, – д
и­
де дә шәһәргә к
Чал
ыга к
бе
ән Илдус туп­т
Әлфи
не калд
ган б
ол�
ниц
га к
лде, к
бу
б
�л
сеннән к
реп сор
гач,
е
ртә, б
ор
п й
рм
гез, д
п, чыг
п җ
бә
де
әр. Илдус
ол�
ница т
тәрәзәдән тәрәзәгә й
ке я
ап к
ган к
алы
н тимер че
әр я
ап к�рергә б
де, ә
ргәннәр кот
н алд
. Ке
дер е
й, ке
дер к
ә, ке
улы
н б
лг
й­б
лг
й, ка
ст
на бе
ән с
әшә, ка
сыс
бе
ту
та
з селк
неп утыра;
лә
рендә берт
�сл
е кием, к
ы­
п а
лын
ган чәч,
лә
ре дә б�т
се бер т
�сл
е, ак
лс
ызл
ар.
Кая с
о�
м
он
да Әлф
я? Илдус һәр тәрәзәдән
зак­
зак к
рап,
ан
эз
лә
де. С
�г
тәрәзәгә җ
ткәндә, э
ке я
тан к
рап т
ган
олы
яше
к
әр ан
с
скә
реп җ
бә
де. Илдус Әлф
и­
не к
чкә т
: ч
че кыр
п а
зе яб
к,
не дә а�
ке к
мәк, га
и�
. М
тур к
әр буш, бе
а�
й. Илдус ан
та
кан
нечтән тәрәзә к
га тот
– Әлф
я, Әлф
я, х
ничек?
Әлф
я дә б
раз к
рап т
ор
, к
нәт йокыс
ын
нан уя
ган
ше к
бек,
сенә т�ш
рергә, т
ыр
га тыр
ыш
, к
әр
п й�герә
де. Ә
ә Илду
сенә т�ше
ә акы
ына ач
к к
гән в
т булд
– Әлф
я ч
ект
ге к
ш к
бек бәргә
әнә ба
шла
, тәрәз
не а
ма
улы
п эз
әнә, т
к к
алы
н рәшәткә
әр ача
га җай б
ир
де.
я е
де, нидер к
, рәшәтк
лкыд
, ан
ы�
к
ыч
кыр
п чәбә
н�
енә калга
нар к
лд
ан
ы�
а
ын
нан тәрәзәгә
ә ба
шла
ды
ар. Әлф
я бар к�ченә
тәрәзәгә кит
реп су
, а
а к
рап ба
ал
ар да тәрәзә т
�й
де,
ка
бе
се тәрәзә т�бенә
к м
неп ба
. Әлфи
не
т
н бар
к�ченә тәрәзәгә кит
реп б
е булд
, пы
э
ке к
кыры
лы
п т
�ш
те. Әлфи
не
к
улы
кис
ел
еп, кан ага ба
шла
к у
мон
т
– Чыг
з, чыг
з мине м
йгә ка
ә! Илдус, кот
а
п, т
я
та бәргә
де. Ак ха
тлы
т
за гә
е с
нита
рл
ар к
реп, х
алык
берәм­
берәм тәрәзәдән ч
ткә б
лгап а
,
н җ
и�
рен ар
ка
п бәй
әп, ка
н кая
ар. Кем к
га, кем
оч
ма
ка б
п т
те. Әлф
я, тимер рәшәткәгә ябыш
«Илдус, Илдус, а
лы
п ч
к мине м
он
нан», д
п к
ыч
ыр
Үз к
нына
зен дә, ба
ал
да б
яп б
те
де, ан
да
рәшәткәдән й
п алды
ар да к
әр. Бу к
неш Илду
ка т
сез э
мәхшә
рл
е кин
б
улы
п т
елд
. У
, Әлфи
не кая а
лы
п к
ит
те
әр, д
п, т
н тәрәзәдән
тәрәзәгә й�герә ба
шла
, кире в
к тәрәзәгә к
лде. Ике
улы
да терсәккә ча
клы
ак б
нт бе
ән бәй
әнгән,
рек
ше к
бек, а
ын
да да б
п тора алм
ган Әлфи
не дә бер
га ке
теп а
– Әлф
я, н
те
әр сине, н
те
әр? – Илдус
зе
дә бу я
тан рәшәткәгә ш
п яб
кан
де. Шулчак
нәрсә бе
дер тез а
тына к
теп кит
реп су
ты
ар.
Илдус ав
ыр
дан т
зенә ч
�к
те. Ике
че ю
лы
б
ил
гә э
те.
Илдус к
п җ
де, т
н да а
алм
ча, сын
к
ргә а
– Нәрсә, сине
дә кер
се
к
илә
ме ә
лл
ә? Ы
н м
нан, си
а да бер ук
ол
ут
ка
. – Әлфи
не а
п к
ткән с
нита
бе
се
де бу. У
Илду
ая
ка тор
ба
н да к
�т
чә, як
ын
нан э
реп, ка
га
�с
терә
де. – Т
н бер к
рсәм, м
нан чыга
н д
мә! – диде дә
тына тибеп җ
Илдус к
чкә а
гына тор
п ба
, к
ой
га тотына–
тотына ч
ткә а
тла
, т
ге с
нитар су
кан җ
әр с
ын
дыр
та, тез
әр б�г
еп к
тә. «Әлфиягә дә ш
бе
ән су
м
кән, ка
з». Илдус ка
ка алд
ын
да та
к
зак т
ор
. К
ыш
к
н к
ыс
ка б
ул
а, к
ра�г
да т
шкән
де. Илдус ә
ә к
салк
нан, ә
ә к
ргән кыямәттән
калтыр
п ку
: к
ше б
те юка пы
ял
а к
бек
кән. Ә
е
э
ек кенә ч
бәр,
ркә х
н
де, х
зер Әлфи
не
яз
мыш
нәрсәгә әй
де… М
да ак
к
дә ак
лдан
язар. Әй,
ке а
мак,
з кул
ла
бе
ән кит
реп та
ыр
ды
ар
т, ничек тә
йдә генә са
клый
де
зен. Кире а
лы
п та бу
л­
й х
зер. М
он
да җ
�л
әр генә т�ге
, г
п тә ясап б
терә
әр
т. Рә
җидер Т
р ду
, ан
с
е х
н, б
алал
н я
й алм
ган Илду
ка рә
Илдус кая б
ыр
га белм
чә, б
к
зак бер ур
ын
да та
та
п т
ор
, т
ул
ай тора
б
�л
сенә дә ка
к
ил
де.
гәннән б
ирл
е авызына бер та
да ка
юк,
к б�ген й
рәк ян
уы
н ба
ча б
п булмас д
п, бер я
алд
. Ир­ат
булд
з һәм к
сез б
улуы
дан да ав
р нәрсә ю
р. Ан
ы�
кем бе
ән булса да
се, эчен б
к
лде, а�
са, Нина ап
гына
а�
ар д
п, т
ул
ай тор
гына а
тла
. Үз б
�л
сенә к
рергә
тар
, Нина ап
ген ка
. Нина апа И
ду
с
�е
неп ка
алд
,
стә
әзер
әп,
кә
�лә
шеп б
зак с
лә
шеп ут
ыр
ды
ар. Илдус
зе а
лы
п к
ил
гән ар
кыс
те, эчсә дә
серм
де. Нина апа а
а к
рап ут
да:
– Х
зер н
әмәк б
ула
? – д
п сор
– Белм
м, Нина апа, кая б
п ба
тыга
га? Т
да калм
йм, ба
ка т
ул
ай тора
ка к
чәргә к
– Х
зер шәһәрдә дә ав
р, Илдус у
лы
м, б�тен җ
рдә
ыс
ка
ул
ар, а
ча т
�лә
ил
әр, б�тен нәрсә т
алон
га калд
ар буе
я
кан това
рл
да х
алы
к сыдыр
п а
де, х
мәт х
алык
кес
сен я
ч
тар
. С
лы
м,
з хәср
те
бе
ән д
�я
к
п нәрсә
не а�
ый
ы�
, җ
ит
меш е
тырыш
п т�зегә
не х
зер тырыш
без. Н
кы
ал
ар, я, х
алык
ка эш х
н ар
та
әр б
т, ба
ка с
мас хә
. Бер дә, б
ал
ашат д
б
әр, ә ар
б
әр. Ав
халк
ә
е ничек тә
яшәр,
не
зендә, м
алы
н
�с
рер, ә шәһәр халк
н
әр?
ал
бар – а
юк, а
ба
т
ал
юк, менә
т з
на. Ав
лга кай
ы�
хәе
рл
ерәк б
улы
р, у
лы
м, эш тә
, бәлк
б
дә шу
р, кайт с
н, у
Илдус б
еп кенә т
– Д�рес әйт
се
, Нина апа, Т
р да ш
ул
ай д
т. Бәлк
Әлфи
не дә чыг
ырл
ар, а
га ярдәм
й, м
б
мәгә чыг
п й
йм, рәхмәт си
Нина апа.
– А
да М�н
рә й�р
, э
гешә к
рмә т
н, т�кер с
а, боры
п та к
ма, менә а
хе
сезгә җ
ил
ка
д
:
ше
не ач
п, у
я
дыр
де, н
к
сен – к
да М�н
рә бе
ән бер
яш� егет г
ый
к у
нап ят
ал
ар. А
ар Илду
к
ргәч,
дә сик
реп тор
п ут
ыр
ды
ар. Егет аш
к­пош
к киенгәндәй
те, к
нен коча
ап, б
мәдән чыг
п та с
. М
рә х
ала
н а
нан э
– Нәрсә тер
еп ка
, бу б
мә х
зер мин
ке, – диде
енә т
– Иртәгә син
ке б
улы
р, м
н к
Илдус э
шергә җые
де, чыг
п кына к
се
де дә б
т, ә
ә эчкән ар
, ә
ә ел
ар буе җыелган ачу
ту
та
, у
с�зеп кенә к
– Чыг
п к
т, М�н
рә, к
ка
ма!
к М�н
рә ту
та
га җые
– Б
ала
, бе
не ф
з, пе
сез калд
, – д
п г
де, а
нан Әлфиягә к
те. – Ч
я, ч
! Т
р – дус,
меш. Ү
лгерм
де, с
ан
ы�
х
тын
бе
ән яш
ба
шла
ы�
, әзер к
ор
ган д
�я
га
реп ут
. Ә бе
се�ме, Әлф
я н
чен җ
н ш
ул
тем ан
, җ
тәр, рәхәттә бо
ай да
зак яшә
де, к
п й
де ба
бе
ән ма
да. Менә х
зер са
да да й�зеп
н, м
н а
а боз
м яс
м, у
мә�ге дә т
мә�гегә җ
әр й
да к
ала
чак! Т
р й
тына х
улыр
н д
мә, с
н дә Әлф
я а
нан ч
Бо
шеткәч, Илду
ы�
с
ырл
ыг
бе
те, М�н
рә
дә а
тыг
н
ыч
ын
дыр
уы
н а�
ла
, т
к с
о�
де
ин
де. Илдус
м
уе
нан б
п тот
п алд
– Н
с
�йл
исе
, җ
ир
т, ан
ы�
ке
кенә б
алала
н кем
рар, әйт, нәрсә эш
те
? Б
уы
п
терәм б
т х
зер е
ан
урынына, – д
п, М�н
не с
бе
ке урынына селк
де. Бер
ган кан т
з генә ты
а алм
, х
ткәндә к
ган ба
рлы
к э
тл
ек
лә
ре
сенә т
�ш
те, з
ая
га у
ган яш
�ле
ге,
геп
гән у
да, бер г
сезгә әрәм булган Әлф
я дә,
ан
ы�
ят
м, е
ап калган б
алала
да, гоме
рл
еккә җим
ре
гән
мыш
– б
рыс
­б
рыс
к
з алд
ын
нан
�т
те. К
лә
рен кан
ба
кан Илду
ин
де тыеп тор
ырлы
к т�ге
де, у
М�н
рә
не к
ра ка
га б
тыр
п, т
пк
әли
­т
пк
әли
к
ый
, а
а х
зер
дән ку
– к
б
мәдә е
ап к
алы
р б
ала
юк.
Нина апа бе
ән бе
чә к
ше к
реп, Илду
ар
ал
ап алм
са
ар, бәлк
реп тә та
шла
ган б
улы
р
де. М�н
не ашыг
ярдәм м
сына, ә Илду
ми
ициягә а
п к
Нина апа Илду
ка ничек ярдәм
тәргә бе
де, су
та
әл
еннән к
ил
гәнчә ан
я
кла
, б
рысына М�н
не г
еп
де. Илдус
зе дә бе
кемнән ярдәм сор
, т
га
рына да
белгертм
де. Суд
, к
ке
мисе
ме, д
сор
вына, «�ке
м, ун е
к
ым
э
те, ан
к
рмә
шетмә
зе бер б
хет б
улы
р», д
п җ
ва
пла
. Б
хе
се
зл
ек
ун е
б
уе
на чат с
ен с
ал
ап т
ткән ун елга
н менә
ч е
стәлде. Илдус
згә
әнм
де, бәргә
әнм
де,
ргән х�ке
не тын
ч кына к
бу
те, бу мину
та у
зен
т�ге
, Әлфи
не у
йла
,
з х�к
мен анык
бе
ән ч
ыш
. Илдус утыр
р да чыгар,
ч е
тәр дә к
тәр, т
к Әлф
бе
ән н
б
улы
р? Әгәр әйткәнн
ре
хак булса,
з яв
ызл
ыг
ы�
ә кай
н, М�н
м а
й, Әлфи
сен а
п ка
неп, ай
ен к
лде, ка
ру т�ге
, к
рсәтм
де
әр дә. Ан
ы�
ка
уы
рт к
з бе
ән З
к
тә, н
дияргә
де у
б
ал
га, ничек а�
га? Әтисе
гәннән б
ирл
е бер елм
еп та
юк. Мәктәптән ка
й к
н дә, урау булса да,
ренә к
реп чыга
кән – й
э
ке к
тәрмә ба
да бә
әкәй киез
тек эзе.
гына шу
З
р әт
­әнисен,
з й
тла
н; а
ар шун
й м
тур, рәхәт яшәгәннәр
кән. Әтисе шу
й яр
та
, һ
га ч
я у
та
де. А
әтисе шу
е, м
тур булган. У
ура
м
ал
әт
рап­к
рап тора, а
ар бе
се дә ан
ы�
әтисенә
ох
ган.
нык
и�
я
әт
де. Әтисе м
шина а
лы
п ка
ту
бе
ән янына З
ут
п й
те. «Әйдә, у
м, ут
е, с
н б
т минем у
к
улы
м, б
улыш
м. С
скәч, я
теп ук
п б
, м
нан да м
н, м
нан да я
н а
п бире
мен», – диде…
р к
н дә
з й
тла
рына к
реп чыга,
че б
ол­
ыр
да утыра­утыра да те
әр­те
әмәс кенә, б
н
еп Г
ала
рына ка
п к
тә. Әб
­б
ала
ничек кенә
ркә
әмә
сеннәр, б
алал
з әт
з й
тла
к
рәк шу
ш
теп, яз җ
ит
те, бе
згәрмәгәндәй, кар гына
эреп югалд
. Т
к к
ше й
ге генә эрем
де, с
де. Б
улы
п ка
кан ка
гы
лы
й
рәк к
ышл
ар, я
зл
ар
теп, ям
�л
е җәй
ткә
не дә с
зм
де. Өч яше т
улы
п к
ткән бер Әлф
с кенә
п ура
да у
, б
та­ч
ма саз е
. Шу
ай да к
н дә ятар алд
ын
нан «
ка
чан ка
та?» д
п сора
й калм
. «
за
кла
й», д
а
а З
р, т
к у
за
кла
нича
зе дә к
з алдына китерә а
й. Ка
бер к
�н
не т
ннәр буе ке
фек тә ка
й, хыял
ла
чыга, менә әнисе ка
р да, к
бат
з
лә
рендә яш
ба
шл
ар
ар… Берк
не эн
се бе
әп әтисе янына к
да ә
ә нича
я
а к
бер
әр калк
п ч
кан.
Әтисе бе
ән И
яс к
ре б�тен к
бер
әрдән а
тора, м
тур
теп чок
п ясалган агач с
нар берә
дә дә юк.
ир
нык
б
грәк м
тур ясалган, ә
те
се
, у
ул
ла
рына ка
рап елмая, а
ар к
гәнгә с
– Бу әтиме? – диде бә
әкәй Әлф
– Әйе, бу бе
әт
, к
ра, н
м
тур, н
зур.
алал
ар рәшәткә ярыг
еп, әт
рен яр
та, с
гын
п та с
ды
ар. Үзен
де
олы
д
п с
ган За
р эн
се алд
ын
да ничек кенә е
ла
ма
ка тыр
ыш
н, булд
ы­
ра алм
, б
н к
бер ч
ненә тер
де дә т
гына е
ап җ
– Әт
, әтием, н
гә бо
ай ки
еп ч
с
, с
н дә юк,
дә юк, ә бе
йгә ка
к
ә, м
н се
не шу
м, әтием. Илдус аб
й да ә
ә кая китеп югалд
Бә
әкәй Әлф
с аб
ый
сына к
рап­к
рап т
ор
да мыш
к­
к ки
еп е
й ба
. З
р эн
сен коча
ап алд
юа
ма
булд
, с
әр та
. Ике б
ал
а
�к
�к
әт
ил
ре к
рендә е
Бу хәсрә
не ан
ала
й
ге к
тәрмәгән
де, б
ал
ге ничек чыд
Зира
тан ка
ышлы
й, З
р эн
сен җ
тәк
әп, Илдус
әтисенә ки
еп ке
– Б
бай, безгә Илдус аб
й к
– Әй,
ол
нар, у
минем
земә дә б
к к
рәк
де дә б
т,
ит
те шу
,
йдә юк, – диде нәк� Т
ир
га
ох
ган б
алал
га
рап.
– Ә ка
чан ка
та?
– Белм
м шу
, м
н а
а кай
кач та ә
мен, у
зе к
ер сезгә.
– Яр
й а
са, с
н, б
бай,
ыт
ма
ин
де, без Г
да. – Б
алал
ар ничек җ
шеп керсә
әр, ш
ул
шеп чыг
п та к
Җәй у
да Мәскә
дән С
м а
олы
кыз
Алсу ка
п т
�ш
те, д�реср
ге, ан
С
әли
м а
й
зе ч
п ка
тар
Әт
­әнис
не
шулча
клы
ка
таю
, Әлф
я се�
ле
не
ман ч
рдән чыга алм
ан
б
к тә б
ор
га салд
. Әтисе
к ч
н а�
га тыр
– С
н, б
ал
ам, ач
ул
ма
де бо
ай б
ыма, се�
не
х
әл
ен бе
ничек тә бе
ә алм
йм, н
к чыга
ыйл
ар, н
рсә
ил
әр
зен? Оят булса да ә
м, г�н
сына да керәм
дер бәлк
: се�
б
к ч
бәр, ә а
да т
за­т
за, к
ше жә
ллә
ор
ган егет
әр э
шли
, җ
�л
әр д
п н
эш
әтмәс
әр… А
да
ил
гән к
ше
әр ә
лл
ә н
ил
әр с
�йлил
әр. С
н, б
ал
ам, бәлк
берәр ю
н т
, без б
т ав
к
ре, кы
з да,
кер
­чыгу ю
лы
н да белмибез, ярдәм
т з
ин
һар
чен. Са
улы
та б
к ка
, б
ал
ам, к
еп к
мен д
п ку
кам.
Алсу
н­
за
ка су
й Чал
ыга к
ит
те, э
ек бергә
рен эз
әп та
. У
зе дә ун елдан а
дицин
да
де. Зур т
б булм
са да, Мәскә�не
я
иник
ын
да шә
кат� т
б
улы
п э
шли
. Се�
ле
се бе
ән
оч
га р
хсәт а
у җи
булм
, ш
ул
ай да бергә ук
ган ду
сла
ярдәм
ит
те. Әлфи
не к
тәргә д
п а
м бер
�л
мәгә кер
те
әр, а
нан янына
рек к
ше к
бек
сә
�­
герәп т
ор
ган, м
ал
йл
нык
к
бек к
ыс
ка чә
чл
е,
зе дә яш
мер
әр к
бек яб
к, ке
кенә калган се�
ле
сен а
лы
п ке
де
әр.
к
ре б
к су к
бек, й�зе ап­ак,
н җ
е сә
әмә к
�л
мәк. Алсу бу к�р
нештән телсез ка
л­
, бер мә
гә й
ге ту
дай булд
– Әлф
я с
е�
лк
әем, – д
п пыш
лд
, а
н гына ян
ы­
на ки
еп к
лә
ренә к
, берс
�з
сез се�
ле
сен кыс
п кочак
ап алд
, к�зеннән
ре
сездән яш� аты
лы
п ч
ык
. У
зе дә
�рл
е авыр
ул
ар бе
ән э
, а
да да кем
ә, кем к
ал
а, т
ул
ай да а
ар к
ше т
, ә бу –
ке. Ка
ч
бәр, г
к
м
тур
н то
нар, м
тур яше
әр, һә
т елм
га т
ор
ган м
тур
реннәр – бо
ар
да ә
ә кая ю
ка ч
кан, б
т
сез бер
ке
сурә
не х
– С
н кем? – диде Әлф
я с
за биреп а
н гына. Алсу
ка та
п се�
к
ренә к
– М
н сине
апа
Алсу,
се
ә т�шер, акы
а к
ил
, ба
эш
– А
п ч
к мине м
нан, м
н ку
кам.
– Нәрсәдән ку
, нәрсәдән, әйт з
– А
да б
да җ
әр, ак х
ал
тлы
уса
к
– Ах, җа
гем, а�
б
т б
н да,
сез
т�ге
кән ә
е, а
п чыгам, к
з н
м, а
п чыгам. Т
зе�не тын
ч т
т, б
лма, б
да я
б
улы
шан ми
Әлфиягә в
т­в
т аек ак
ыл
ка
та
де,
е дә, б
алал
да
сенә т
шә, ка
ки
еп
ге
зе
ә ба
шлы
й. «Н
р мине м
нан а
п ч
й, н
к мине м
да тота?»
п,
ше
кл
е­т
�рл
е ч
ба ба
шлы
й, чыг
рыг
з, д
п к
ыч
кыр
га ябыша, т
к бе
кем дә ан
а
лы
п ч
ык
й. Т
олы
т
ар да, ав
р ук
ар Әлфиягә к
те. Еш кына Әлфи
не юеш х
ал
ка т
әр дә бәй
та
ар, шу
юеш салк
н х
ал
ат бе
ән к
ннәр буе ята;
венә, к
акы
н, зиһ
нен ту
та, к
не бе
ма
ка әй
дерә т
ган к
е ук
Алсу
шектән­
шеккә й�р
т
ор
гач, б�тен җ
ва
пл
лы
з
�с
тенә а
лы
п, г
риза яз
п Әлфи
не җ
�л
әр
әр й
ор
нан а
лы
п ч
ык
, а
нан
зе бе
ән Мәскә
гә а
лы
п к
ит
те. Ин
де а
густ аз
р бе
ән Әлф
с ән
рен җәй, к
з к
әр, З
бу к
здә
че
че к
ас
ка ук
ыр
га ке
де. Б
алал
ар к
згә к�р
неп
әр. С
м б
ала
, менә
й әни
гез ка
п, б
алал
мет
де
де, мо
а у
зе дә б
к
на
де. Мәскә
т
ибла
Әлфи
не т
релтергә тиеш! Т
к Алсу
ю
ырлы
к хәбәр я
р б
те, у
һ
ман
з й
тла
рына б
п й
ал
ча һәрк
н б�тен җирен т
реп ч
, а
нан та
н к
тәрмәгә утыр
п у
га чу
. «М
н ю
та с
н х
җа бу
та», д
де әтисе, менә З
р к
н дә ки
клы
й ш
й
. Берк
�н
не, й
к
рап чыг
йм д
п,
ки
еп ке
де. З
р, т
зенә б
н к
еп, б
лд
ыр
да
де. Г
ф б
а
тырап:
– Б
ала
ем, н
әп утыр
ы�
бу салк
ын
да, н
к кер
м
да? – диде. Б
ал
а ут
ган ки
еш кенә битен
ке тез
ар
сына яше
де, д
ымл
ган к
лә
рен б
сына к
рсәт
се
де. Б
а
н гына ан
янына ч
– М
он
да э
ек шу
й к�
ел
е
де, әт
бе
ән ән
к
бат
ка
ырл
ар к
бек, м
н а
шу
й с
гынам, б
бай.
– За
р яш
�л
е к
лә
рен б
сына к
реп к
, б
да
рен с
– М
н дә, у
лы
м, м
н дә, – д
п пыш
лд
, – ата й
ге
дә яра
кан б
ала
н с
гына. Ш
ул
ай да без б
әр, у
е б
улыр
га к
рәк, җ
к ә
е, у
м, яшәргә к
Шу
нан с
о�
б
ка
эчтән б
әп, тәрәзә
ка
ка
н к
ап ку
. Бу
де ка
ту юл
яб
не а�
та
алал
га к
тыш
п у
ган З
р мәктәптән с
о�
ч й
рт ар
да й�р
б
де. Т
енә с
п к
м б
сына берәр я
хәбәр
ме д
п ба
нан Г
ф б
сына кай
. Берк
з й
тла
ка
п к
гәндә, бые
гына а
ар мәкт
бенә ук
га к
стәм
се
мл
е м
ал
ай
оч
. У
тсә дә, с
тсә дә бәй
калм
де. Б�ген дә:
– Әй, җ
�л
әр, н
әп й�рисе
м
он
да? – д
п к
ыч
ыр
ел
е әш
ке булга
, ан
ы�
бе
ән бе
кем дә у
й
де.
Үзенә
тибар
ит
сеннәр д
ип
ме,
ткән­с
ткәнгә бәй
әнә,
ме бе
ән дә эндә
әр, а
баш д
п кенә й
ртә
�н
у
, ч
ынл
ап та, ак ба
шлы
, ге
ур
ыс
ка
ох
шап тора, хәт
та ке
ре дә ак.
да ан
ка
юк, бар н
дә юк н
. Ш
ул
ай да
бу м
ал
де у
– Җ
әр, җ
әр! – д
п к
н белде м
ал
– М
н җ
әр т�ге
, – диде З
р ту
й гына.
– Әние
җ
�л
әр булгач, с
н дә җ
�л
әр
ин
де. Әние
әр й
да ята б
т, җ
әр, җ
әр, – д
п З
рт
де. Үзенә ничек тә т
зәр, ә менә әнисенә с
з тидермәс
р су
н бер кыр
га ат
п бә
де дә й�г
реп ки
ак ба
тибеп тә е
, җ
рдә тәгәрәтә­а
та ка
га б
п к
. Ак баш б�тен д
га с
рән с
алы
п ак
ке
дер ки
еп З
як
нан с
йрәп т
– Минем ән
җ
�л
әр т�ге
, т
н ш
ул
ай д
п ә
теп кенә
зе�не, – д
п ач
ала
п к
З
– Ч
, тын
ычл
ан, б
ал
ам, н
б�
еш
сез? – диде
олы
яш�тә
ге апа.
– Минем ән
җ
әр т�ге
, – диде еш­еш т
н а
п За
р. Ав
з­борын
ка
га ба
кан м
ал
ай, җ
рдән тора­тор
й чәбә
неп к
н белде:
– Җ
�л
әр, әние
дә җ
�л
әр,
зе
дә җ
�л
әр, менә х
зер
әниемә ка
п ә
м ә
е, сине дә җ
�л
әр
әр й
ор
тына җ
бәр
сеннәр, – д
п акыр
п е
енә тор
п й�ге
– Үтерәм, – диде З
р алга
– Ту
та, б
ал
ам, тын
ан, – апа җ
рдә а
нап я
кан б
ре
не а
лы
п З
ир
ы�
б
шына киде
де, – с
н т
ла
ма а
ар
, ак
к
ше с�зе т�ге
бу. Кая ә
е, с
н Т
р м
ал
т�гелме с
о�
? Т
ла
ма с
н, у
лы
м, сине
әние
и�
ч
бәр,
и�
ән
– Минем ән
җ
әр т�ге
– Т�ге
, у
м, т�ге
, м
н б
олы
к
ше, м
н я
бе
әм. Әние
ә салк
н гына т
гән, менә т
ер дә ка
за
кла
й, б
рыс
да я
б
улы
р. Әйдә,
п к
ям
зе
�­
не б
ба�нар й
тына, – д
п апа а
н гына З
Бу
олы
яш�т
ге С
я апа б
к к
п ел
ар э
ек ш
ке
кенә б
ала
ы�
әтисе Т
ир
б
ре
че к
ас
тан д
�р
те
че
ас
ка т
икл
ем ук
ыт
. Бу м
ал
ай да әтисенә
ох
ган, Т
да б
ала
ча
та ук б
к к
ю һәм б
к м
тур
де. К
ра
ин
де, шу
ке
кенә б
ал
а әнисен ничек я
ир
ке
теп җ
бә
де дә ка
ту ю
ына бор
лд
раз ба
гач, ка
шысына т
ге ка
га ба
кан м
ал
җ
и­
әгән М�н
оч
. С
я апа х
зер генә ак ба
кем б
ала
не а�
– Исә
ме, М�н
рә, кая бо
ай ашыг
– Исә
сез, С
я апа, менә к�р
гез
ин
де, җ
�л
әр Әлф
и­
не
м
ал
ае ничек
теп б
ал
ка
га б
ыр
ган! Үзе җ
�л
әр,
ала
да җ
әр, менә б
п к
рсәтәм ә
е м
н а
– Ту
та, М�н
рә, ба
та н
к
лг
�н
у
йл
а, ка
агач б
нан й
, к
ше б
нан й�р
. Н
к б
ала
алы
й
генә т
з с
ала
? С
н г
е у
к
– Кыз
к, минем б
ал
ка
га б
тыр
п к
ый
ын
нар,
ә м
н ш
а тын
ч кына к
рап тор
– М�н
рә, б
ал
ура
да с
н с
не с
, ю
са,
ян белсен у
җ
әр бе
ән җ
әр й
– Б�тен ав
с
, җ
не җ
әр д
– Ә
ма берә�не
дә б
ала
ура
га чыг
п, сине
әние
�л
әр д
п к
ыч
кыр
п й
�р
б
т. С
н б
т ка
ча
р Та
яр
та
, М�н
рә, а
ай к
ра э
е б
улыр
га яр
Алсу Әлфи
не Мәскә�не
и�
я
д
п с
налган б
ол
сына с
алы
п кай
, б�тен
те шу
де, а
на с
ки
еп й
�р
де. Т
к бер дә
зг
реш к�ренм
де. А
на й
�р
де,
ай й
де, ай а
нан ай
те, һ
ман шу
ук
ар, һ
ман
шу
тон
к к
раш. Җ
тмәсә, т
н к
п­к
ыс
ка
теп ч
чен
алга
нар, Әлф
я б
н с
ый
пап т
к утыра. С
ш�
е дә ав
ы­
, б
зак у
п утыра да, бер­
ке с
з ә
теп куя.
Алсу к�б
сенчә се�
ле
сен коча
кл
ап е
лы
й,
те
зе
гәннән­
зе
ә б
ра. Әт
­әнисенә н
д
п яза
га? А
ар хат с
ен җ
вап
әр. Берк
не Алс
ре С
ша сак кына с
з ба
– К
ра ә
е, Алсу
ка, м
н а�
йм, с
н м
к, т
к шу
ай да ми
а менә бер ю
әр, бәлк
т
– С
әп к
ра, а
са м
де әт
әргә н
дияргә дә
белм
– Мәскә
дән й
з ча
м ч
ттә, бер ав
лда б
к к
бер зн
хар� ка
к яш
д
, б�тен ч
рдән дә ярдәм
тә
кән,
шу
да б
п к
Алсу
рен б
че к
ргәндәй тек
еп ка
– Н
с
исе
зем м
к б
ул
а тор
п, н
к
га й
д
у
– Алсу
ка, т
де мине, сине
се�
б
к ч
к
з т
дер. У
б
н да д
алы
й, д
– Юк,
сем дә к
– Алсу
ка,
де е
б
уе
на д
алыйл
ар, ә фа
к
. У
ук
ар ан
а�с
з ха
ва
га гына әй
зе
к�реп тор
ы�
. Фа
т
мәсә, зы
да т
мәс, әйдә,
п б
Алсу
ре бе
ән ач
ула
ныш
п бе
те, ш
ул
ай да эчтән
генә
не
с
лә
ренә ко
ак с
ал
а ба
шла
. С
�г
б
ру
ын
да ан
ы�
бу к
иник
дан б�тен
әй
те
зелде. Ке
теп
ал
гына җи
, ә менә кире а
н д
кән. Ан
чен дә к
�п
ме а
ал
ар т
�р
тергә т
к
лде. Алсу
ренә я
л­
п к
, «н
булса шу
б
улы
р, а
п бар», диде. Бер
ялда а
ртән
рт
к, ке
йрәткән ю
бе
ән, Мәскә
шәһ
рен ар
та калдыр
п, н
ин
дидер сихе
че ка
ык
эз
әп
әр. Алс
б
да бер уй: без м�селман к
се,
ар к
әр. Кире бор
п чыга
ал
ар?.. К
е ав
штән с
гына ки
еп та
ар. Мәскә�не
т
са
нап б
те
сез са
злыкл
ар, к
алы
н у
ма
нар, Св
й Л
ка
у
ман у
да у
кан
кән. Ав
халк
ша т
гач, М
я ка
у
ман эчендә ялг
з гына
яш
ве ач
ыкл
. А
да җәя
генә б
п б
ул
а,
бу
л­
са гына т
ба а
з, д
гәч, 13­14 яш�
әрд
ге бер м
ал
к
теп ял
ар. У
а
шу
дук к
ку
, «минем эздән генә б
з, т
рә­як са
к, ч
та
з», диде. Бу бердә
бер ю
кән, ә
ә бер,
ке
гат� а
тла
нан с
, ке
кенә я
га ки
еп ч
ар. У
са
злы
к у
ын
у
рау к
бек җ
р б
улы
п ч
ык
, шу
ут
рау у
да ке
кенә
й утыра,
т
ям�­яше
рәм, бер кыр
ый
да кәҗә дә бәй
әп к
елган. Алсу бе
ән Са
ша бер­бе
сенә ш
омла
п к
ар. Оз
м
ал
– Б
рыг
з, к
ык
з, м
он
да к
ше
әр еш к
ил
ә, М
әб
се
не
к
илә
не б
ел
еп тора у
, – диде. – У
б�тен ә
бер
не дә алдан бе
ә, ш
а к
рә к
че б
т у
Алсу тәвәккә
лл
әп, б�тен кы
юл
ыг
н җыеп, Әлфи
не
улын
нан кыс
п җ
йгә т
ба а
тла
, ярдәм генә
тсә ярар
де, д
ген
зенә тар
. Идәнгә кулдан
лган ч
ып
ал
ар җәе
гән,
�й
не
эче тәбәнәк б
улу
га да
ма
тан, я
, җ
нак һәм ч
та
де. Бер а
к ә
бер
дә юк –
ке с
ке, бер
стә
. Б�тен ч
ор
ма бу
йл
ап, к
пкән
әннәр бәй
ме э
б
да ап­ак чә
е, у
алык
та бер х
н утыра. Алсу т
мак к
ыр
, т
к т
ге апа
неп к
, а
бе
ән ут
ган ки
еш кенә:
– Ут
рт се�
е�не п
оч
ма
с
кегә, калд
р шу
да.
гә
ун к
ннән ки
еп а
лыр
з. Бар, ка
тыг
з, у
ма
ык
ка
әй
лә
неп к
з, – диде м
тур к
крәк т
выш
бе
ән. Алсу нидер сор
ма
б
улы
п авыз
н а
кан
де, ак
апа
– Бе
дә сор
ма, бар, кайт, – диде. Алсу се�
ле
сенә
, ә у
бе
дә булм
га
дай, аяк киемн
рен салд
да
кегә м
неп с
зы
лы
п я
. Б
к арыган к
ше к
бек, шу
дук
рен й
ом
, Алсу ап
сына әй
неп тә к
. Апа
бат:
– Бар, к
ма, б
да я
б
улы
р. А
а б
к к
к
рәк, ка
гыдан ан
ы�
җ
теткә
әнгән, у
б
к
зак
чак, ә уя
да б
к к
п к
рәкмәгән нәрсә
– диде.
Алсу ч
ык
да а
н гына
ше
не я
, б
к те
әсә дә
тына к
. Ш
м гына С
җ
де дә ка
ту
ына ч
ык
, у
ма
ч
ык
ка
бер с
з дә с
әшмә
әр. Сихе
ме, к
ме – Әлфи
не ак ап
калдыр
п ка
п к
Ун к
н ун елга як
н б
улы
п тоелд
, Алсу
з­
зенә ур
та
. Б
п ч
са, әт
­әнисенә н
дияр?..
Әлф
я к
�п
ме й
окла
н да бе
де. У
п тор
да у
б�тен
ке
че к
де, у
зендә н
дер к
ч, җи
ек т
, ак чә
е ап
гомер буе бе
бек тоелд
– Уя
�м
? – диде апа м
тур к
крәк т
выш
бе
ән.
Уя
са
, мине т
а һәм б
лдермә. Өе
ә кай
кач, ту
са�н
тл
ап кергә
че, ту
са а
ак ч
прәккә т�ре
гән б
т
п, к
ше а
ба
й т
ган җ
лтеп к
кем яс
н азак
зе
к�ре
се
, боз
м яс
ган к
не
зенә ка
чак. Сине
ч
бә
рле
ге
алд
т
ор
мыш
�да б
п кые
нлыкл
ар т
дыр
чак, а
к ч
бә
рл
ек б�тен к
шегә
дә б
хет ките
, с
н мо
а әзер бу
, һәм һә
т тын
р к
алыр
га тыр
ш. Ба
ча�н
ы�
ке п
оч
гына б
ал
ан
бе
ән м
ил
әш ут
рт, а
да бер к
ш к
нар, с
н ан
к
ма. Ире
сине б
к н
к яра
кан, ан
җ
шу
к
ка к
чкән. С
ор
мыш
�н
к
бат җа
га салм
ый
ча, ан
ы�
җ
бәргә
лә
неп
рдә й�риячәк. С
н к
бат
з б
те�не та
кач, у
б
тән
илм
әячәк, тын
ычл
ап, җәннәттә ур
н а
ла
чак. Тора­б
ра
ндә к
рәз
ел
ек һәм к
ше
не д
ал
ау к�че дә ачы
ла
чак,
кыт
җ
ткәч
зе
тоя
ы�
. К
шегә с
из
дермә, х
әл
нән
гәнчә ярдәм
т, сине
ярдә
га
әм к
гендә,
сине
т
рә­яг
�да б
к к
п ф
рештә
әр ярдәмгә к
ил
әчәк,
ар бе
ән с
н генә ар
ала
ша а
. Сине
бу д
зифа
тә
мәгән ә
е, с
н яшәргә тиеш, б
алал
ар
�с
рергә,
зе
к
бек ка
гыга т
рыга
на
га б
ул
ыш
ыр
га к
рәк. Рәхмәт
әйтмә, бар, юлга ч
к, а
да сине к
тә
әр. М
он
да
шеткәннәр
дә са
а, к
шегә с
әмә, уч
т
не са
ма,
к
ч җ
у
сине яман к
здән са
яшәргә к
ч бирер. Сау бу
Әлф
я т
ыш
ка ч
ык
кач, я
кояш н
ын
да ча
алы
ку
. У
ке дә у
йла
й, к
ил
гән су
мак бе
ән алга а
тла
тар гына су
ма
тан ка
к
гән к
не к�реп, ту
тап
калд
, а
ар да ту
тап к
рап т
з к
ча, ә
рен генә Әлфиягә як
н к
әр. Алсу сак
– Әлф
я, – д
п эндә
те. – С
н м
он
да н
әп тор
ы�
ә
– Юк, апа, сезгә ка
ч
Алсу се�
ле
не
к
лә
ренә тек
әл
еп к
, ан
ы�
к
ра
ис
та һәм э
ке к
бек ак
лы
, яше
әрдә нур, яб
й�зендә әз генә алс
улы
к ба
рлык
ка к
– Әлф
я м
м, с
н т
релде�ме? Я Ход
ем, рәхмәт,
ярд
ме
нән та
шла
ы�
чен, ялв
ула
ым
ше
т�
чен рәхмәт!
Алсу бе
ән С
ша, ч
ынл
ап та т
релд
ме
кән д
п, с
из
дер
генә ә
едән­ә
е Әлфи
не
к
лә
ренә к
ды
ар, т
�рл
е с
о­
ул
ар биреп, ан
акы
ае
н а�
га тыр
Әлф
я
сә саф һ
, җ
р­с
шу
й с
ын
ган
де, бар
не коч
гына а
п яр
дай б
улы
п, б�тен т
к�зе бе
ән а
, й
гендә ә
теп б
те
сез с
�е
неч т
у
ма
ир
ке
нл
ек ан
алга, ә
лл
ә ка
йл
га ч
, у
й
ге бе
ән т
: ан
ера
та к
әр, яр
ал
Алсу Әлфи
не т
н бер а
га як
з ян
да т
от
ан
ы�
т
ел
еп бе
т�
енә
к
лде. Се
тябр� аз
гына б
и­
ет алд
, Чал
ыга ка
бер т
бе
ән, Ал
га тап
п, у
ан
т
ган я
ка
. Әлф
я к
тәр алд
– Апа, б
лма, б
да я
, м
з акы
н б
алала
м х
кына яшәргә тиеш. Рәхмәт сезгә, – д
са
бул
­Чал
пое
ку
алы
п к
ИКЕНЧЕ Б
Мәскә
пое
ртә
ге сигезгә Чал
лы
тимер ю
ста
и­
сенә ки
еп ту
Әлф
я пое
дан т
�ш
те дә б
раз т
рә­ягына к
п т
. Ан
ы�
бе
ән бергә кай
кан юлд
: «Әйдә, м
н сине
тобу
ка ут
ыр
п җ
бәрәм», д
п, ка
са янына а
лы
п к
лде,
к Әлф
– Юк­юк, б
ор
лм
з, м
н
зем, – диде дә ка
га ба
п би
ет алд
. А
нан а
тобу
ка к
реп ут
. Әлфи
зен т
ки
еп т
де. К
улын
зур булм
су
, б
шына кыс
п бәй
әгән я
ул
ыг
,
�с
тенә к
гән юка
пә
се дә
ке т�ге
к
бек… Әлф
я берс
�з
сез тәрәзә
янына сые
, ан
бе
кем бе
ән дә ар
ала
к
лы
яше
к
әр у
чан һәм җа
з, а
бе
дә кыз
ын
ыр
й к
бек. Ә
лл
ә
ртә
ге в
т булга
га, а
тобу
ы�
дия
рл
ек буш, х
алы
ра нидер с
әшә, ар
ала
нәрсәг
дер за
рла
на. Әлф
я генә ничек ут
ыр
ган
– ш
ул
ай
утыра б
ир
де, а
тобус алга тәгәр
де дә тәгәр
де. Әлф
тәрәзәдән к�зен алм
,
олы
у
ман кырые
нан
ткәндә,
нәт урын
нан сик
реп т
да да, «Ту
з, ту
тат»,
п, ашыг
шеккә к
– Ачыг
з, м
н м
да т
Әлф
я а
тобу
тан т
�ш
те дә у
ман б
уе
на а
тла
, а
тына
әй
лә
неп тә к
. К
�з
ге у
ман яше
, с
, кыз
ыл
киемгә
т�ренгән, к
ктә кояш к
п т
са да, җы
; җ
әс
ре дә юк. К
нар са
га
ган, я
ра
кла
а
н гына к
р­к
ыш
р ко
елы
п утыра. Әлф
я әс
лә
неп һ
ман эчкә
тла
, н
т
к, н
м
ту
рлы
к! О
шәһәр шау­
уын
нан,
ке е
г
за
пл
дан с
о�
у
к
крәк т
тыр
п с
улы
алд
. М
он
да, бу у
да н
әсә дә ан
бе
кем к
�р
бе
кем, к�зенә сәе
неп, к
ыз
п к
й. Әлф
я, у
ман
ы�
м
ту
рл
ыгына с
окла
п, ә
рен генә а
тла
н белде, к
ше
к�зеннән ч
ттә а
а рәхәт б
улы
п к
ит
те. К
з с
ла
га
, ә
ман әб
ил
әр ч
уа
, һ
ман пәр
вез
әр
ча. Әлф
я б
ын
да
я
ул
ыг
н салд
. Ка
ча
р кыр
п а
лын
ган чәч
әр х
зер
сеп, м
ал
к
бек т
�рл
е я
ка т
еп тора,
ул
ай да а
җ
рән т�сен юга
нар. Әлф
зак й�реп арыд
булса к
ге пә
сен дә
алы
п җ
ргә җә
де, шу
пә
тәгә с
зы
лы
п я
, к
лә
рен
ккә тер
де. Авы
ына ка
ыр
га аш
ык
да а�
ла
шы
де: а
да ка
п н
әргә, к
бат ничек яш
ба
га, н
чек бу кыяфәттә б
алала
, әт
­әнисенә ка
п к�р
Ан
ничек к
бу
тәр
әр, җ
�л
әр д
п ба
мак т
ртмәс
ме,
бат ак
лдан я
ма
– б
да ме
сорау. Ку
кыта
ил
әчәк т
ор
ш, авы
ына аш
ык
да шу
сора
ул
га җа
вап т
ба алма
де. Шулчак Әлфи
баш
да б
биектән «к
гак» д
гән т
Әлф
я ка
зл
дан к�зен алм
й тор
п ут
ыр
. Үткән ха
рә
не ничек кенә к
га тыр
ыш
н, а
ар
ре
сездән
р б
улы
п те
да әй
гак каз кы
сын җу
ган микән?
Кыр к
ның ка
Дәр�ягә сы
мый икән…
Әлф
я, «Я Ход
ем, м
н б
т
ин
де у
яр
алы
к
ш, па
калган ялг
з к
ш м
н», д
п, ачын
п к
п җ
да у
ман, к
нар әй
де, җептәй т
кан ка
ар эзе дә а
ап к
здән югалд
– Я Ход
ем, к
бат ак
лдан я
ыр
ма, ничек яш
м а
нан
ба
ка, к
ян к
ч а
лы
йм? Н
г�н
ала
м бар
де сине
алда
– с
йг
не
не алд
ы�
, акы
лым
алд
ы�
. – Әлф
я кул
н к
ккә су
. – Кемгә н
н
рл
м тиде? Я Ход
т
яшәргә дә к
ч б
р. Әлф
тә, ялв
п та җ
рдә тәг
­тәг
к
зак е
ла
. Б
ра
дан
лл
ә а
�ы
н җу
, ә
лл
ә йокыга к
ит
те – т
ыш
з калд
Ан
ю
ыр
га те
әгәндәй,
�с
тенә а
н гына с
я
ра
кл
ар
коелд
�з
ге карт у
ман, т
п­т
н к
алы
п, җ
теткә
әнгән
яш� х
ын
ы�
йокыс
н са
кла
. Әйе, т
ган җ
р
зе дә
алы
й д
ил
әр шу
. «Т
р, т
р, кайт
ә, б
алала
ы�
к
тә»,
гән т
ка Әлф
я с
неп тор
п ут
, т
ра
, бе
кем дә юк
де. К
пкән я
ра
кл
ар гына к
дап ко
а. Б
алал
ар, әйе, ан
б
алала
! Кем уя
с
?.. Әйе, ка
га к
рәк, ан
б
алала
к
тә, у
а
зер әт
дә, ән
дә б
улыр
га тиеш. Ка
га, я
а т
га к
лл
ә к
�п
не к
ргән карт у
ман, ә
лл
ә к
�п
не кичергән
р­ана бу яш� х
ын
га яшәргә к
ч б
ир
де, ә
лл
ә т
ган як
ту
з т
бар
де... Әлф
я ерак т�ге
сеп
ут
ыр
ган б
ал
ан аг
янына ки
еп, бер уч б
ал
ан
зеп ка
еп, яш�
се
сен ба
ма
бе
ән к
га т
. Т
сын
п беткә
че к
зе бе
те: «С
н минем й
та яшә
се
, минем серд
шем
улыр
ы�
, җәен­к�зен ба
ча
б
зә
се
». Үсе
не са
кл
ап
кына баш я
ул
ыгына т
�р
де, а
нан м
ил
әш аг
эз
әп та
Ан
да бер уч умыр
п ка
, ке
кенә
се
сен ба
мак
к
нап беткә
че т
й к
п алд
. «Б
ал
бе
ән м
әш ач
, минем я
ш а
нан да ачырак». Әлф
се
те
не са
кл
ап кына я
ул
ыгына т
�р
де, к
кр
генә кыс
от
да авы
ына т
ба а
тла
. Ба
та у
ман бу
ап, а
с�ре
гән җ
р, уҗ
м б
ула
,
олы
ю
бу
йл
ап а
тла
да ат
. К
ч җ
те, к
т
те, Әлф
я м
ал
га ку
рергә у
ап та к
де к
п нәрсә
не х
, җ
әр й
да алган к
е д
ул
ар тә
ме, ә
ә ак чә
е у
ман
ка
чыгыныкым
– к
п нәрс
не х
реннән җу
. Т
бер ә
бер генә
ныт
лм
й
де: э
ке т
ор
ш юк, ан
йдә с
е Т
к�теп т
й. У
б
алала
н да җ
уел
ба
ган р
сем к
бек кенә х
рли
. Ничек ка
а
лырл
ырл
, к
ык
ма
сл
ән
илә
реннән? Әлф
я к
ыс
ка чә
чен с
ый
пап, ав
р с
ул
ап ку
. У
ав
лга ка
п җ
ткәндә,
мам к
т
шкән, ав
та
тлы
йокыга талган
де. Ә
я б
к тә арыд
, ая
кла
терәп дия
рл
ек а
тла
. Ав
ыл
нан кергәндә әтис
й
як
де, т
к ан
енә – ав
ке
чына, яш�
әр ур
тла
. А
да як
кан с
ен й
ге я кыс
п алд
, я ша
п т
бәргә тот
ын
. Өй ка
шысына ки
еп ба
кач, й
ге
б�тен
әй ту
тап калга
дай булд
. Тәрәзә ка
ка
чла
яб
к,
т
ш
омлы
һәм к
. Кермә
че б
улы
п кап
этеп к
– ка
ка да ач
. Әлфи
не к
з яше
, й
рә
не ач
ыт
тыр
п нәрс
дер ә
де, к
ыч
кыр
п е
лы
к
лде. У
, хәлсез
неп, ка
р Т
р яс
ган ка
ка
т�бенд
ге
олы
эск
миягә ки
еп ут
, ан
й
ом
шак кына
теп с
пап, «Т
р» д
п пыш
. М
да б�тен нәрсә
х
де. Әлф
я к
, бәргә
к м
тур к
әрдән ка
нар к
з яш�
лә
ре
ре
сез а
да ак
, ты
да, ю
да булм
ян
ын
да. Б
к
зак ут
ыр
я ялг
з калган й
алд
да. К
ге т
ннәр салк
шу
ин
де, я
ан б
да, а
бе
ән ая
кла
да б
к
ше
де, к
рын
да ач
де. У
к
ч­хә
бе
ән к
ел
еп т
ган й
тына, әт
­әнисе янына ка
га ку
галд
. Җы
са, а
р, жә
әсә, а
ар жә
ра�г
т
н, б�тен х
алы
к й
оклы
й, а
да­м
он
да эт
әр
генә
рг
әли
. Т
р
сән чак булса, Әлф
я к
ык
ый
ча м
й к
ра�г
ура
да й�р
алмас
де. Х
зер менә к
ра�гы
лы
тан да к
й. Бернәрсә ан
б
шына с
еп калд
– бу
да акы
югалт
дан да ку
ч ә
бер юк.
Әлф
я әт
илә
не
ка
сына ки
еп с
ялде, м
он
да да
ка
ка эчтән терә�
де. Ка
ка ке
сен ш
, «
әт
» д
п к
ыч
ыр
, т
к т
выш
зеннән ерак к
тм
де. Шу
л­
чак й
та ут к
ын
, ке
дер
йдән чыг
п, «Кем бар?»
п сор
– М
н, әткәй, м
н, – диде Әлф
я к
�ч
сез генә т
бе
ән. С
м а
й й�герә­а
тлы
й ка
га к
– Я Ход
ем, Әлф
я т
т�гелме с
? – С
м аб
й ашыга­ашыга к
че ка
ач
п җ
бә
де. Ка
ка я
�а
ы­
на с
гән яб
к чыра
, к
ка чә
е кыз
н к�реп,
бер мә
гә телсез калд
– Б
ам, Әлф
я, – д
п пыш
лд
ат
, – н
әп й
�­
рисе
бо
ай т
н бе
– Әткәй, б
дем, арыд
– К
р, т
нтәк к
бек торам. Әйдә,
йгә к
к, б
ал
п кыз
н коча
ап алд
, сап­салк
н Әлфи
ма�г
м а
й т
теп т�ге
, й
ге бе
ән тоеп
ык
кан
де. У
ан
һә
т к
�т
те, т
ел
ергә тиеш, ка
га тиеш д
п,
тен
зм
де. Менә б
т, Ал
ла
ы�
рәхм
те
бе
ән кай
б
т! С
әли
м а
й ка
да
рл
, дулк
ынла
дан
нәрсәгә тотын
ыр
га бе
де. Өйгә ки
еп кергәч, я
ут Ә
л­
фи
не
к
з яв
н алд
. Өй эче я
, җы
лы
. Э
ке к
�л
мәктән
генә тор
п ч
кан әнисе ба
та а�
ча к
рап т
нан ча
алы
п к
те, ана й
ге мон
к�рергә әзер т�ге
де шу
. Н
дияргә дә белм
чә, ка
кан к
к к
бек б
к т
ор
, Әлфи
не
шә
�лә
се генә калган
де. С
йдә апа
рак ки
еп кызын
к
ренә к
– Х
ничек, б
ал
– Өш
дем, ән
, ка
нар чәй б
әли
м а
й Әлфи
не
к
кр
генә кыс
п т
от
кан ак
генә к
рап:
– Бу н
, б
ал
ам, я
ул
�да д
м, – д
п сор
– М
әш бе
ән б
ал
ан, м
н а
ба
га ут
там.
– Кая, китер, к
еп тор
ртәгә ут
з. Чишен,
п беткә
се
б
т.
әли
м а
й кызын
ы�
�с
тен салд
ыр
, ая
кла
рына м
ын
нан җы
лы
ба
шл
ар а
лы
п киде
де, кыз
т
әли
де дә тулга
– Ан
т
зрәк яса чәе�не, – д
п х
н аш
– Аша, б
ал
ам, менә с
те бе
ән аша, – д
ре я
Әнисе Әлфиягә ча
шау а
тына, б
ала
та й
й т
ган урынына ур
н җә
де. Әлф
я чишенгәч, әнисе т
н бер
аһ
ит
те: яш
�с
мер к
бек кенә калган кызын
ы�
б�тен к
ыр
га
б
неп тора,
�баш с
ре дә т
еп ч
кан, тә
нендә урын
бе
ән мо
булм
ган яра эз
– Ят, б
ал
ам, й
окл
а ту
га
з т
ге
дә, к
н т
са р
и­
к б
улы
ртәгә к
з к�рер, ят, – д
п әнисе кызын
яб
нан с
, ю
а
ала
рына к
з генә а
к
чә, янына ут
– Ән
б
алал
ар ка
да? – д
п сор
Әлф
– Код
ал
да, б
ал
ам, код
ал
да. Иртәгә
к ки
еп җитәр
әр, й
а, – д
п әнисе к
з яш�
рен с
те. У
с
як бе
тирегә калган кызына б
зак к
рап ут
. Ә
е б
т я
ут
ыз
га гына керә, ә к
�п
ме ка
киче
де! Я Ал
ам, к
ч б
ала
ма,
ярд
нән та
ма без г�на
бәндә
не! А
нан к
з яш�
рек б
де. С
ке елда а
п е
ла
ды
ар, ба
та Т
ир
ы�
�ле
ме тетрә
де
де, а
нан
ак
лдан язу
ке б
ала
ят
м к
ал
С
апа бе
ән С
м а
ая
тан е
. Ик
дә ап­ак
улы
п чәч
лә
ре ага
. Менә х
зер к
ызла
рын
ы�
т
н у
да ка
п ке
р�
е бердән с
дерсә,
ке
чедән ш
де
де.
ме у
, ю
? Иртәгә уя
гач т
н н
кы
йдә апа бе
ән С
м а
й у
я
й гына,
ызла
рын
ы�
йокыс
н са
кл
ап утыра б
ир
де
әр. Т
ыш
та а
гына та
а
, тәрәзәгә кояш ну
рла
б
реп ке
се дә т
н бер ки
еп ча
шау читен ач
п к
ар. Әлф
я ничек я
са, ш
ул
ай селке
дә й
оклы
й
де,
тәрәзәдән т
шкән кояш ну
рла
, т
н та
ка
дай, Ә
к
ка җ
рән чәч
ре бе
ән у
м а
ртә
ге чә
не э
те дә Г
ф код
ала
те, а
га Әлфи
ка
н хәбәр
р мәктәптән ка
га, әбисе ан
елм
еп ка
а
– Ут
р, у
м, менә ка
нар к
мак бе
ән чәй эч, а
н си
а бер с
з әйтәм.
Өстә
а
тына ая
кла
н б
әп м
неп ут
ыр
ган З
ра к
рен әбисенә тек
де. Аз с
е З
эченд
ге
н к
реннән ук
га б
ул
де. Менә х
зер дә б
ал
к
т
улы
сорау, мон
хә
та ке
кенә эн
се дә бе
ка
т аб
ый
эченнән н
у
йла
га
эн
се к
ыч
кыр
теп с
ал
а. Ә
е дә т
мас Әлф
с ки
еп аб
сын
к
гына пыш
– С
м б
бай к
лде, ән
кай
кан, й
й д
п әй
р к
лә
рен т
тыр
п бер эн
сенә, бер әбисенә к
ра
, сик
реп т
да бер кат к
мәк һәм
тан чыг
р, к�зенә ак­к
ра к�ре
ке урам аша яшәгән
әли
м б
ала
рына томыры
лы
п ча
, ке
кенә й
ге сике
реп чыга
дай б
улы
п т
те. Әнисе э
ке к
бек әбисе бе
тәрәзә т�бендә чәй эчеп утыр
р к
бек тоелд
. Т
к аш
�л
сендә әбисе
зе генә
де, б
ала
ы�
й
ге т
н жу
ит
те – алд
га
нар! Оныгын
ы�
сора
улы
к
н к�реп, әб
и­
се:
– К
лде�ме, у
м? – диде елм
– Ән
кая? – диде З
р к
чкә т
н а
– Әйдә, у
лы
м, т
к әние
б
к арыган, й
оклы
й, уя
ма,
яме. – Сәг
йдә апа а
н гына ча
тар
, чәчк
шәктә я
кан ап­ак чыра
йлы
әнисен к�реп, З
р с
ск
неп
– Бу әниме? Ан
ч
че кая? – д
п пыш
– Б
б
к ав
кач, җи
булс
н д
п к
ис
тергән. Үсә
, у
м, к
ма.
р а
н гына к
ва
ка як
н к
лде, й
ом
шак кына
теп әнис
не
б
ын
нан с
ый
, бу яб
к х
ын
ы�
әнисе
ненә
ну ав
р
де а
а. З
р әнисе ян
ын
нан к
тм
де,
янәш
сенә ут
ыр
да уя
н к
тәргә булд
. Үзе әнис
не
һәр с
н, һәр чәч б
ген д
кат�
бе
ән к
зә
те. Әнисе ч
ирли
ба
шла
гач, а
а ге
Т
р д
де, х
зер т
р м
кән? У
чак кына к
п ән
не
яб
к битеннән с
ый
, у
шу
й ка
нар
де, ә
лл
ман ч
ирли
м
р аб
а
нан Әлф
с тә ки
еп җ
те, а
гына ча
шау а
ын
нан б
н т
ык
, ә
е аб
ый
сына, ә
ва
та я
кан әнисенә
еп к
. А
нан пыш
лдап
– Аб
й, бу әниме, у
б
т аб
й к
шегә
ох
ган, ч
че дә
юк, – диде.
– Ән
, – диде З
р й
ом
шак кына ан
ч
ченнән с
пап, – т
ре
гәч, т
н
сә у
. Як
ын
рак к
ил
, менә ә
рен генә
пап к
ра ә
– Юк, м
н ку
кам, уя
са?
– Уя
, у
бе
не к�рер дә, ай, ул
м к
гән, д
яр. – Бә
әкәй Әлф
с ку
ка­ку
ка
ел
еп, әнис
не
т
ыр
еп
ган к
ка ч
ченә к
да к
улы
н кире та
п алд
де әнисен юн�
әп х
дә
Әлф
я уя
ый
ча к
чкә ча
клы
й
окла
да й
окла
Ке
әп ан
ч
ченнән с
й, кул
шу
ом
шак. У
к
к�зен ача т�шеп:
– Т
р, – диде дә к�зен й
ом
, – т
н
ркә
ә ә
е,
кул
шу
й й
ом
шак, җы
– Ән
, бу м
н, З
р, – диде у
лы
с
�е
неп, әнис
не
уе
нан коча
ап. Әнисе т
н нидер мыг
п ку
. З
р б
раз а
а к
рап т
да ма�г
улы
н ку
– Бар, әбине ч
р, – д
п эн
сенә т
– Н
бар, ә
ә уя
әни
гез?
– Әб
, ән
ут к
бек яна, ә
ә ч
ирли
м
йдә апа к
бат­к
бат кызын
ма�г
ен т
от
, гра
к к
еп к
гач, аһ
– Әтисе д
м, әтисе, й�гер, врач а
лы
п к
ил
, те
ра
кыр
ка җ
ткән б
б ки
еп к
гач, «
сенә салк
н т
гән, б
ол�
га с
алыр
га к
рәк», диде. С
м а
й а
а т
бе
ән ка
т
– Юк, бе
кая да җ
бә
м, ш
ын
да д
ала
з, б
тән
бе
б
ол�
га да җ
– А
ай яр
й б
т, С
әли
м а
й, м
н м
он
да гына бер
дә эш
әтә алм
– Те
әсә н
әт, т
к җ
м. Бер б
ке
д
гәндә кай
. Юк, шу
да д
ал
а, б
улыр
га тиеш бер
җае. – С
м а
й ав
р с
ул
ап ур
ка ут
. – Иге­
чиге б
улыр
га тие
тер б
т бу г
за
пл
ы�
. Я
ын
п сор
йм,
ра бу к
әргә, – д
п, б
алал
га
шарә яс
. – А
лы
тмә. К
н к
әр ән
рен, мәхр
тмә ш
ул
ал
йдә генә.
тыра
та калган яш� т
б к
з т
н ча
шау а
тына
реп чу
. Ничек ярдәм
– Яр
й, м
н х
зер д
ул
ар а
п к
әм, ә сез, С
апа, у
су
с
га б
лг
тыг
з да т
нен ш
ы�
бе
ән
ыш
ы­
з, – д
п чыг
п й�ге
де. Б
ра
дан к
рәк­яра
кла
н, ук
ол­
н, д
ула
н а
п кире к
я б
ш к
н буе бәргә
де, у
та я
, ан
ак
лын
, ю
нен дә а�
рлы
к т�ге
де. Ы�гыра
ша, яна, Т
ир
ч
кыра. Ан
ы�
мен
шеткән с
ен
ге
әр мыш
к е
ар. З
р әнис
баш
нан да к
ш к
н д
ын
да Әлф
я
�л
ем бе
ән та
ыш
, к
ме я
н да а�
ла
, ә
лл
ә с
та
, ә
лл
ә т
ш к
�р
де.
тур а
да Т
р бе
ән к
ыш
п у
ыйл
ар,
меш, Т
ап­ак киемнән
кән. Әлф
я Т
р а
ын
нан й�герә, т
к тота
алм
й, «кая б
ы�
, к
т мине», д
п к
ыч
кыра. «Юк, Әлф
я,
си
а
ртә ә
е,
ярмә, м
н
ин
де
�л
гән, ә си
а б
алал
�с
те
рергә к
рәк,
йгә кайт, Әлф
я,
йгә», диде дә Т
р тома
га
реп югалд
. Ан
ы�
урынына ак чә
чл
е у
ман әбисе генә ка
л­
: «М
н сине к
сә
тем, ә
е г
за
пла
ы�
бетмәгән, н
к бу
н ч
не җ
, кайт бу ф
д
га, ач к�зе�не». У
к�зен ача
га тыр
, т
к б�тен нәрсә шә
ә генә б
улы
де. «
» д
гән т
ш к
гән к
бек, бер шә
ан
ы�
�с
тенә
гән. Авызына салк
н су э
әккәч, Әлф
п к
ткәндәй к
лә
рен
олы
теп а
. Б
а ан
ы�
авыз
ы­
на к
ал
ак бе
ән су с
ал
зе җ
бе
ән әнисен ч
шу
да гына
з а
ына ки
еп, у
сенә т�ше
де, к
хә
пыш
лдап, «
улы
м, З
р», диде. Әнис
не
т
выш
теп, у
: «
­әнием, ач к�зе�не, ач, җ
тәр й
уян»,
– д
п тырыша­тырыша әнис
б
рен с
н коча
ап алд
я б
ала
ен тоеп я
, к
ренә ка
нар яш� тәгәр
де. Т
югалту ка
акы
лы
н том
ала
, б
алала
н да
ыт
ыр
, Ход
ем, б
�­
ген Т
р а
ын
нан китеп б
ра я
б
т, б
алала
кемгә
алы
де? Яр
ре бе
ән Әлф
я к
, «
улы
м, к
як
рак», д
п пыш
. За
р, ә
се
, ш
гына к
ткән, әнисе янына м
неп я
да м
уе
нан коча
– Ән
, с
н б
тән бе
не та
ап к
се
б
– Юк, б
ал
ам, – диде з
йф� кенә т
ш бе
ән Әлф
я.
ын
ы�
бар ав
р ка
­кич
реш
лә
ре ан
ы�
з җ
а
кы
лы
ткәндәй булд
. – М
н се
не
бе
ән, се
не х
зер бе
кем дә
рә
җетә алмас! – Әтисе
�л
гәннән б
ирл
е тын
ычл
ап й
окла
ма
ган б
ал
а әнисе к
уе
да б
че та
еп, тын
ап
йокыга к
Әлфиягә эре т
р б
реп ч
ык
,
зе дә й
ом
п, йок
ы­
га к
Бә
әкәй Әлф
с кенә к
п нәрс
не а�
ап б
те
де,
к ш
ул
ай да аб
ый
а
а әнисен
ныт
ыр
га б
рм
де, җай
ык
кан с
ен, «
кай
кач, ән
кай
кач», д
п с
лә
де. Ш
у�
рә Әлф
скә ән
кай
кач бу д
н�я б
к м
тур б
улыр
га, н
дә булса
рергә тиеш то
де. Менә у
ура
да у
нап
арыгач,
йгә к
реп аш
, аб
ый
сын
ы�
әнисе бе
ән коча
кл
п й
окл
ап я
н к�реп, ба
та б
к
зак к
рап т
ор
нан әнис
аяк
чына м
неп ут
. Әзрәк
залдына
нидер у
гач, у
да әнис
ке
че ягына м
неп я
к
ка ч
чен с
пап к
. К
еп, янә бер
аб
ый
сына, бер әнисенә к
рап я
­я
да әнисен коча
кл
ап
йокыга к
Әлфи
не к
ра
га к
ил
гән т
иб
ы�
бу к�р
не
не к�реп
к�зенә яш� тулд
. Б
алал
ар да, Әлф
я дә тын
ычл
ап й
оклы
ар, Әлфи
не
тән кызу
да т
шкән, у
шыб
р т
ргә б
ята, а
ар
се дә н
ин
дидер җан тын
ычл
ыгына чу
га
нар…
я бер а
дан т
ка чыг
п й�р
ба
, З
тл
эченә с
, у
берк
не әнисенә:
– Ән
,
йгә ка
йк, минем
бе
не
йдә яшисе к
ил
ә,
н сине
зем к
ра
н, – д
п я
лын
. Әлфи
не
не
дә
ка
ил
ә, т
к ан
да к
ткән ялг
ызлы
к һәм ч
ын
ба
рлы
ку
кыта, у
бу ха
та та
а
са у
й, к
ч я
са у
б�ген бер н
ыклы
к
ра
га ки
еп, ура
га ч
ык
. К
ше
й�р
ба
д
п, та
ат
га т
енә а
тла
Арт ка
дан й
ор
тына
�т
те. А
ыч
т
п, т
ыш
ше
не
да у
ман әбисе әйткән боз
э
ба
. Кап
й т
гач, ч
ап та, бер т
ргәк ки
еп ч
. Әлфи
ба
та ку
ку б
ил
әп алд
, ә
те
се
, к
улы
н п
шерә – кул
ла
калтыр
й ба
. Т
лтеп к
мәргә д
гән уй бе
ба
ча а
тына аш
ык
, ә
лл
ә ку
дан, ә
лл
ә ашыг
дан, т
ав
та ба
. Т
не учына кыс
п, к�зен й
, к�залд
да н
дидер х
з шә
се пә
да булд
а
а б
к тә т
ш к
бек тоелд
. Әлф
я ку
п к�зен
, бу н
хә
, ә
ә т
н ак
лдан язам
де д
п, әрәмә
ек б
уе
на т�шеп й�ге
де. К
ше а
ба
мас җ
р ка
да бар
кән с
о�
у
? К
улын
т
рг
ге бе
ән ар
ча
, бире к
ил­
де, бер җ
ргә т
рән чок
р к
п, әб
ку
ка
ча, «кемнән
ил
гән
– ш
у�
а к
ит
сен, кем яс
ган – ш
у�
а кай
н» д
калтыр
на­калтыр
на т
зрәк к�меп, кире ашыга­ашыга
енә
кай
. И
тә
дә тәрәзә ка
ка
чла
н а
, ка
ка тер
вен дә
алд
,
�й
не
эченә
тәргә й
ге җ
тм
де. Ш
ул
ай да б
алал
ар
кай
ка
з­
зен әзер
әргә, ныг
ыр
га к
рәк
де. Әлф
я бар
к�чен җыеп
й
ген
зенә тар
,
йд
ге салк
н һ
ва б
и­
тенә бә
де. Ише
не ач
к калдыр
п, эчкә а
тла
,
й у
ы­
на б
п, т
рә­ягына к
ра
. А
н гына
лә
не
йок
сенә у
, бу к
к
ва
алгач, а
ар бер ай гына
окл
ап калды
ар. К
ч җ
тсә, Т
р б
алал
ар бе
ән бергә
да а
й, ш
ра, бу б
мәдә к
гән, ч
р­чу к
гән та
ар я�гырап тор
де. Ист
әр й
не а
та
ма
ка ут
ыр
ган т
ер з
ра
га
нан з
ра
, к
�з
не яш
�л
е т
о­
ман ка
. Әлф
я й
ом
шак кына
теп җәйм
не с
к�зе Т
ир
ы�
п
оч
ма
та э
ле
неп т
ор
ган, с
ба
ту
га алган
а к
ос
тюм­чалб
рына к�зе т
те. Киемнәрдән к�зен а
алм
ча, хәлсез
неп, а
ар алдына тез
– Т
ир
ем, – диде
згә
лә
неп, к
з яше
ре
сез елга
улы
п а
. Ничек кенә я
сыма
ка тыр
зен т
алм
е
Иртән йокыс
нан уя
ган З
р, ян
да әнисе ю
н к
ргәч кот
а
ын
п, ба
та аш б
�л
сенә, а
нан т
ыш
ка
й�г
реп ч
ык

, ән
» д
п к
ыч
кыр
п к
, эндәш�че
булм
, Б
ала
ку
ку б
ил
әп алд
– т
н чыг
п югалган!
Кире ч
п ке
де дә ач
ала
п к
п җ
– Б
кай, б
кай, ән
т
н чыг
п к
Оныгын
ы�
ш
ул
ай д
п к
ыч
кыру
С
әли
м а
ый
да
нәт ку
га салд
, т
к ку
н б
ала
га к
рсәтмәскә т
п, тын
ч кына:
– К
ма, у
м, х
зем эз
әп керәм, – диде. Үзе
эчтән генә н
у
йл
га да бе
де, т
н зира
ка к
ит
те м
кән
д
п ш
де. Ю
р, бәлк
енә к
ткә
дер д
гән
мет
бе
ән абына­с
�р
тенә шу
да аш
ык
. Иртә
ге чә
не чәй
әп
ган Г
ф а
й, ашыга­ашыга китеп ба
ган код
тәрәзәдән к�реп, ә
ә бер­бер хә
булдым
т
н, д
п, т
генә кие
де дә ан
а
нан к
Ике кода ә
рен генә
й эченә
�т
те
әр, б
раз т
ап т
ар, т
ке б
сеп е
ган т
теп, җи
ул
ап ку
ар. А
к�р
ке карт й
не тетрән
де
де: Әлф
я Т
ир
ы�
киемн
рен коча
кл
ап, тәг
­тәг
лы
й
де. Г
ф а
й да боры
лы
п, б�р
ге бе
ән битен
ка
пл
ап е
ап җ
бә
де, яр
ал
ар я
�а
дан ачы
лы
п, ач
ыт
тыр
п­
ач
ыт
тыр
п, җа
ә
не
те. Ике е
тсә дә, бу й
тан кай
­с
ш к
тмәгән, ә
те
се
, яб
к
шек
әр эчендә ябы
лы
кына я
кан, ә х
зер менә
шек
әр ачы
у бе
ән х
рә
әр
та
н урынына к
бат кай
. С
м а
й кыз
янына
ки
еп тез
де,
�ба
шла
ын
нан коча
кл
ап юа
ма
булд
зе дә к
з яш�
ренә к�ме
Әлфи
не
ке әт
ке я
тан к
реп д
гәндәй, т
ор
гыз
ба
ыр
ды
ар. У
е
ап­ш
неп беткән б
т­к
лә
рен с
те
дә ав
р с
ул
ап:
– М
чкә яга
га к
рәк, м
н б
алал
а
лы
п ка
там, Та
р ш
ул
ай к
ша. У
салган й
рт буш тор
га тиеш т�ге
ан
ы�
ул
ла
ш
ын
да
сәргә тиеш. Әт
, м
н а
лы
п кай
кан
ал
ан бе
ән м
се
се кая
– Өйдә, б
ал
ам, ч
ил
әктә с
да утыр
ал
ар, – д
п, С
әли
м аб
й кызын
к
ренә к
. – Бәлк
к
бездә генә
з, ав
р б
улы
р б
т, б
ал
ам, ялгызы
– Ми
а ялг
з яшәргә
йр
нергә к
рәк, б�геннән я
а т
ш ба
шл
га, Т
ир
з гына яшәргә
йр
нергә к
рәк,
– д
и­
де дә Әлф
я б
алала
н а
га ка
п к
те. З
р әнисен
к�реп, ка
й�ге
– Ән
, ка
да булд
, н
к ми
а әй
чыг
п к
диде тын
к
– Өйгә кай
м, у
м. Х
зер б
ба�нар м
ч яг
җы
ыт
ал
ар, ә без сине
бе
ән тәрәзә ка
шысына агач ут
й алд
да ка
ар, ахыр
хәе
рл
е бу
н
ин
де, кода, д
п, бер­бе
сен юа
ты
ар. Әлф
я ул
ла
бе
ән ба
ы�
бер п
оч
гына б
ал
ан,
ке
че п
оч
гына
әш ут
п ку
– Я
сән ч
ал
ар, без дә
сән­сау яшәп к
без.
әр, яз
н м
тур
теп чәчкә ата
рл
ар, к�зен тә
гәш җимеш бирер
әр. Әти
гез б
ал
ан б
әле
ше яр
та
де.
– Ә
л­
фи
не
т
н к�
�ел
е тулд
, т
к ул
ла
рына к
з яшен к
сәтмәскә тыр
ыш
. У
б�ген бу д
�я
га ба
ка к
з бе
ән
. Бу т
ор
ыш
ы�
һәр м
из
ел
е к
ба
тл
ма
ка к
тә
кән, к
ше яш
б
рә, ә т
ям
да, я
да
ар
та к
ал
а, бернәрсә дә к
ба
тл
й, б
әла
се­к
ала
бе
ән
ш д
вам
тә. Ке
дер к
ә алм
й егы
п к
ал
а, ә
ке
дер чыб
к
чына булса да ябыш
п чыга
га, яшәргә т
ы­
рыша. Әлф
я дә
й ниг
зенә утыр
п у
га калд
, б
ын
да
уй­х
лә
рен й
гән
әргә, тә
пкә с
алыр
га тыр
ыш
. Та
р җ
бегән, булд
з к
не яра
де… Ке
кенә
бер ч
ткә б
п, ш
м гына әнисен к
те. Әлфи
кай
нына а
на­ун к
н, т
к к
ч
р б
алал
ар бе
ән як
нан н
ыкл
ап ар
ала
ыр
га
рек б
рм
де. И
де б
алал
ы�
ген к
бат я
ул
га, а
га әт
дә, ән
дә б
улыр
га к
Ир а
п яшәгән
ркә Әлф
я юк
де. У
ттә б
п т
ган у
ына к
рап алд
– Әлф
с, к
ә
е, у
м, – д
п к
улы
н су
. Әлф
с бер
сына, бер әнисенә к
– К
, к
, ән
ч
кыра б
т, к
ма, к
ал
а а
н гына әнисе алдына ки
еп ба
олы
к
рен т
п әнисенә к
– М
н ю
та сез менә н
зур
сез! – Әлф
я у
ла
н кыс
п коча
кла
да ма�га
йла
ын
нан
�п
те. – Сез
шу
й м
ту
рл
ар, ге
әти
гезгә
ох
га
з, м
н се
не
к яр
там.
әкәй Әлф
с әнис
к
ос
тюм т
сен б
ал
– С
н б
тән ч
мисе�ме, б
тән бе
кая да к
мисе
ме? –д
п сорап ку
,
олы
к
ра к
әр т
улы
сорау һәм
мет
– Юк, у
м, бе
кая да к
ыш
та
ис
тм
әл
е м
тур коя
шлы
к
н
де,
ок
тябр� у
та
д
се
. Әлф
я б
алала
н җ
әп с
рай а
бәрә�ге ба
сына ч
ык
. Б�тен җ
ир
не а
ла
та ба
кан,
ка
ча
р ма
бе
ән т
улы
с
рай да буш, бар җ
рдә т
к. К
бат
енә ка
п яш
ба
ау җи
булм
, кая
лса да, нәрсәгә генә тот
са да, б�тен нәрсә Т
тер
те. Н
ин
генә эшкә тот
ын
са да, ту
та, мон
Т
теп э
де с
ә
е, д
п Әлф
я ту
тап у
ап а
ан
ы�
бе
ән с
әшә, к
и�
әшә. Үз
лә
ренә ка
п тора баш
гач, З
р т
н да
ол
еп к
зен ч
н х
ал
тота ба
Әлф
я ничек тә т
ор
мыш
н җа
га с
алыр
га тыр
ыш
Ике як әт
илә
ре к
ра
га х
әл
е җ
тә
рл
ек кенә ма
ките
де
әр,
бу ча
зур с
ар буш т
н, а
нан, эш бе
ән ма
выг
п, а
тыг
н у
йла
ыр
га в
кыт
калмас д
п к
и�
әш
те
ар. К
з да ч
ттә калм
, печ
нен б
де. Әлф
я бер
ап
йдә я
, д
н җа
га салд
, б
алала
ян
булд
. Ш
ул
ай да эшкә чыга
га к
рәк
де, х
зер ан
ы�
ту
ы­
юк. Әлф
я б
че та
р җы
п ура
га ч
дарәгә к
лде. Э
ек баш хиса
булса, х
зер кем
теп
лырл
ар? Э
ке эшенә алм
зе дә а�
шеткәннәр ан
та
калд
. А
ар Т
р бе
әгәндә г
әп т
ган бай х
алы
к б
лге
еккә т�шеп
беткән. К
е
б
уе
на а
ча алга
юк, ә
ин
«О
»л
ар, прив
тиз
ция
әр ба
шл
ган, бе
а�
ар
к т�ге
. Малчы
ар эш х
н ма
бе
ән а
ар
, ч
прәк бе
ән т�
лил
әр. Э
ек ма
бе
ән ш
ыпл
ап тулган
ал
ар буш дия
рл
ек. Кая к
ткән шу
хә
тл
е ма
, ба
к?
Те
ника та
алы
п ята. Ике е
эчендә д
а
гән, Әлф
я генә т�ге
, б�тен д
н�я ч
әгән. Әлфиягә
эш т
, пре
– Әлф
а�
, сине
ур
га к
алд
де, с
н бу ч
рдән с
э
ке эше
дә э
алм
ы�
, берәр җа
йлы
эш ч
ык
са, һ
ич
ик
сез, ч
кыр
ыр
н, – д
ка
п җ
де. Яр
й ә
е әт
­әнисе, би
ала
пе
а, б
алала
рына пе
я к
ә – ш
а яш
Әлф
я к
ыш
йдә,
ткән­с
ткә
не тәрәзәдән к
рап,
н мәктәптән ка
а
п, й
рт­җ
не тә
де. Т
ир
ы�
киемн
рен к
бат­к
бат ба
рл
ап, с
гат�
әр б
уе
на
киемнәргә к
рап,
ткән та
тлы
м
ге
не к�
әй
де
де. Б
алал
ар
йдә ча
та а
ар бе
ән юа
. К
че
лы
ура
да к
ргән­бе
гәннә
не
зенчә та
ирлы
й, к
лде
реп әнисен ю
та. З
р да ачы
а ба
шла
, у
да ка
ыт
та
бе
ка
тл
нан эче к
п к
ә. К
рен к
ва
та
шеп й
н чәч
ба
р алд
нан пре
� Әлфи
дарәгә ч
ыр
п алд
, ка
шысына ут
ыр
п, ан
­мон
. Үзе а
тан гына Әлфи
не к
те, т
�рл
е сора
ул
де, ак
ягын
н
хә
нен бе
се к
де. Кай
р Т
р да, Әлф
я дә яш� белгеч
әр б
ула
рак пре
се
те
л�
не
у
к
улы
,
и�
я
б
улыш
чы
ла
де. Ф
җига
еп ч
са, а
дә к
ге б
к зур
…Т
�рл
е я
кл
ап с
әшкәч, пре
те
� Әлфи
не эшкә а
лы
га булд
– Әлф
я
ск
нем, д
н�я хә
ллә
ре җи
т�ге
,
зе
к
рә
се
, х
мәткә к
без калм
. Б�тен нәрсә та
ал
а, эш
да т�
ли
алм
ый
з, ш
ул
ай да х
алык
ничек тә ту
ы­
ыр
га к
рәк, җ
не та
шла
ма
ка, с�рергә, чәчәргә, ур
ыр
га
рәк. М
н си
а б
к җ
ва
эш тәк
тәм, әгәр к
бу
тсә
. – К
не к
ргән карт пре
� бу яш� х
ала
рына к
лма
ка,
к
рл
е к
сен
сенә т�ш
н ә
нетмәскә, ничек тә Т
мен урап уза
га т
– М
н н
эшкә дә риза.
– Чәч
гә т
без, сине шу
да хиса
теп ку
ма
дем. Яз
н чәч
гә
орлы
к җ
бәр
се
, чәч
беткәч, а
ба
рл
ар
т
тергә, тишек­тошыг
н ям
ыр
га, к
�з
ге а
шлык
бу
тәр ур
н әзер
әргә к
рәк б
улы
р. К
ыс
, н
ин
эш
не а�
ла
шы
а. Менә шу
, э
шли
а
лыр
ы�
д
п у
йлы
йм.
Бирешмә, се�
ем, яшәргә к
рәк. Без б
т х
без
т�ге
, т
ган б
алал
чен яшибез, а
чен җ
ва
Әлф
я э
шл
е б
улу
ына с
енә­с
енә ка
п к
ит
те,
дарәдә
калд
ма
ула
рына да с
де, ч
Т
р ут
ган к
ге ян
нан к
н дә
теп й
зе бер г
зап б
улы
е дә у
шеккә к
ма
ка тырыш
п, б
н а
ка
еп ч
ы­
п к
Та
ын
, г
лә
век
лә
ре бе
ән й
рәккә н
ин
дидер
улы
к с
алы
п, т
к ч
әсә дә бетмәс вак­т
як эш
бе
ән яз к
лде. Әлфи
эш
әгән урын
да к�б
се
р­ат
де, ба
рак ан
каш а
нан гына к
әр. Т
тан Ходай б
ргән ч
рл
не бе
ничек тә яш
реп булм
, я
да я
а утыз
н т
ган Әлф
я дә я
рак я
ган агач
тай, э
ке х
әл
енә ка
та ба
шла
. Чәч
лә
ре х
зер к
алы
дрә б
улы
п
и�
ренә т
�ш
те, яше
к
әргә яшә
те
лә
ге
ын
. Ш
ул
ай да у
ачы
лы
п к
тм
де, к
ше бе
ән т
нак кына с
те, б
к с
ран гына елма
. М
тур яше
әр бер с
ир
пеп к
са,
не т�ге
, х
н­к
ыз
да
�п
ме
р­ат Әлфиягә яше
тен г
йк булса, шу
ча
клы
н­к
з җан тын
ычл
ыг
н юга
лт
, т
ол
х
ын
ы�
б
ре
че
ма
да ба
рлык
ка к
Ут к
се Тә
ә бе
ән С
р Әлфия
әргә тер
тор
ал
ар, Т
сән ч
да ге
ар
ала
п яш
әр, ба
лал
ар да бергә тәгәрәп
�с
те
әр. С
р а
шлы
к а
ын
да
к б
улы
п э
шли
, ш
у�
а еш кына аныс
н­моныс
н с
шеп, бергә ка
ыр
га т
к
ил
ә. Тә
ил
ә Әлфиядән ку
ка да,
әшә дә ба
рен та
п а
р д
п у
сә Т
дан ба
ка
р­ат т
да у
ап та ка
. Яз б
ын
да зира
ка б
п, Т
ир
га да, И
л�
яс к
бе
ренә дә м
тур­м
тур чәчкә
әр ут
ар, а
нан а
на с
су с
бәргә й
әр. А
ар к
гән с
ен т
ге к
ш та к
рәк
�з
геч
теп к
ыч
кыр
п, баш
ын
ага
ка к
к
те. Әлф
я дә а
а а
н гына як
н ки
– Б
ор
лма, әтисе, тын
ычл
ан, б
рыс
да я
б
улы
р,
п эндә
те. К
ш, а�
ла
га
дай, а
нан к�зен алм
,
п та
тм
де. Әлф
я, Илдус яс
ган с
ын
на
га к
рап, «ка
да й�р
кән бу ме
кен?» д
п у
п алд
. М�н
рә дә б
ала
лга, Мәр
ям ап
га ка
п та
ган д
Әлф
я
з д
�я
н
зе к
ор
; кар
тл
ар
ке я
тан да бу
га, ан
т
н ничек тә җи
тергә тыр
ты
ар. К
�р
ше С
р да нәрсә бе
ән б
ул
ыш
йм д
п кенә т
. Әлф
я берк
�н
не З
р бе
ән бәрә�ге к
мә
де, С
р да
лә
рендә эшен б
тергәч, а
ар янына ке
де. С
га җиг
ел
еп
тар
кач, б
к т
з ер
п ч
р к
ше –
р к
сән ча
та да к
әр бу эш
не ге
бергә
әр, х
з ч�бен генә ут
– Әйдә, С
р, чәй к
ям, чәй эчеп ч
к, – диде Әлф
ар д
ртә
�лә
шеп чәй эчеп ут
ыр
га
да, Тә
ил
ә ки
еп ке
де,
ут яна
де. Ан
у
ган Әлф
– Әйдә, к
ше, ут
р чәйгә, – д
п чәй яс
й ба
Менә С
р, рәхмәт т
ре, бәрә�г
не к�ме
те, а
са,
р бе
бе
ә
к
ч җ
– Нәрсә, эштә бергә ч
алг
ныг
з җ
тмәгән, х
зер
йдә
дә, й
та да берг
? – диде Тә
ил
ә ач
улы
т
бе
– Н
с
исе
, Тә
ә, к
ше х
– Ал
а х
, бу
м гына, – д
п а
С
– Менә нәрсә, ч
бәр
әем, м
н сине
ре�не
терм
дем,
зе
кен дә бирергә җые
йм. Ик
ге
не т
н бергә
рсәм, м
ннән я
к к
гез!
я, бу с
әрдән б�тен
әй а
тырап калд
– Н
с
исе
, к
ше, Ал
а х
чен, к
ми
, к
сетмә мине б
алала
м алд
– М
н генә с
м, б�тен ав
с
Әлфи
не
к
улын
чә
йл
е чәшк
се
дәнгә т�шеп,
пәрәмә к
лде, чырае ап­ак булд
, б
әй
неп, ча
ка
лы
п ку
. У
, м
�м
н ча
клы
тын
ч б
улыр
га тырыш
п,
теш ар
нан гына с�зеп:
– Чыг
п кит
гез, б
тән бе
ка
чан да ту
са
а
тл
ап
керм
гез! – диде. З
р сик
реп тор
п әнисен ур
ка
– Ән
, б
лма, си
а яр
й, – д
п ан
кочак
ап алд
. С
р сик
реп т
да Тә
шеккә э
й т
се т
н ә
ә н
әр к
. Шу
ннән ба
шл
ап Әлф
я т
ол
х
ын
нар я
мышын
ы�
т
н бер
ачыс
н т
тыд
. Хода
ы�
ялг
з калдыр
п рә
җетк
не генә
тмәгән, х
зер к
�н
че
х
ын
нар да рә
тер м
кә
? Ке
әр бе
ән ар
ала
ша гына ба
ган Әлф
я т
з эченә
де, бер
р­ат бе
ән с
әшмәскә, к
ел
еп к
мас
ка д
зенә с
з б
Ике
че к
�н
не эштә С
р ки
еп, х
тын
чен г
фу
тен
де. Әлф
я кор
гына:
– Урап уз, к
ше, мине дә, минем й
да, – диде дә
рт боры
п китеп ба
де к
ге ур
ю эш
ре ба
, х
алы
к т
ча
клы
а
шлы
к с
га
. Шәһәрдән
стәмә м
шин
ал
ар да к
ил­
де. Шофе
рл
дә ут
ган яш�, ч
бәр х
н ян
тын
ч кына
тә алм
ыйл
ар, ка
сыс
с
з дә к
п к
й,
сезрәк
лә
ре ку
да с
за
га
тә. Әлф
я генә бе
кемгә дә
чырай к
рсәтм
де. Ав
ыл
егет
лә
ре дә ялг
з х
ын
га
теп с
з к
та ба
ар, т
к Әлфи
салк
н к
шына т
�р
ел
еп к
ал
а т
ор
ды
ар. Ир­а
ы�
а�
ла
га
бар, а�с
з ә
зе бар,
з к
дә җ
тә
рл
ек. Берк
�н
не бер м
шина б
к с
о�
кай
,
ин
де
алы
к эштән ка
п беткән
де дия
рл
ек. П
те
н т
о­
п кергән шофер Әлфиягә ә
сез
лә
неп бәй
әнә ба
шла
ан
ы�
ач
ула
ына да к
ма
тан, чыг
п к
тәргә җые
ге у
с
де дә кыс
п коча
ап алд
релде. Әлф
я бар к�ченә та
– К
булма, чыр
умыр
н! – д
п к
кыр
п җ
бә
де. К
к
ыз
ган
р­ат ту
та
га җые
Әлфи
не
к
ыч
кыр
ына ко
ак та салм
. Шулчак берә
реп, у
я
дыр
п җ
бә
де дә т
ге к
не як
ын
нан
реп, т
ка с
йрәп а
п ч
, б
бе
ән ст
бәргә
лә
де. Әлф
я калтыра
ган кул
ла
бе
ән
ыч
ын
ган
рен э
й
ге д
п т
те, ху
рла
дан е
к
лде. Ишектә С
р к�ре
– К
ык
ма, м
н м
он
да гына, эше
бетсә,
ге�не
ә дә әйдә, ка
ар берс
сез к
урам бу
ап кай
ар. Тән
ә ка
ка т�бендә са
ап тора
– Аха, э
әр, – д
п ка
й�г
реп ч
. Т
к Са
р х
тынына к
п с
нергә б
рм
де, бе
геннән кыс
тот
п алд
– Авыз
а
са
, х
зер т
е�не й
п а
ам да эткә
рәм. Н
к ю
ка к
не рә
се
– М
н к
�р
дем, се
не к
�р
дем, – д
п ш
�шыд
Тән
– Нәрсә к
, нәрсә к
д
м? – С
р ачу бе
тынын
ы�
ч
ченнән урап тот
п алд
. – Сине
яман т
ел
да т
н ч
әп к
тсә, ан
б
алала
кемгә к
ал
Өй салга
да Т
р к
�п
ме б
улыш
,
ыт
�м
? Т
га
нар
дан да як
рак булд
, бар та
кан у
так
де. Х
зер ки
де? С
н шу
хә
гә калса
, Т
р да та
мас, к
дә м
сына ут
п а
п ка
Тә
ил
ә а�
лы
й да к
бек, т
к к
�н
ел
ек акы
лы
н том
алы
й,
бе
э
шли
алм
й, б
шына ә
лл
ә н
ил
әр к
ил
ә. Т
н у
йлы
й,
н у
йлы
й,
ин
де
зе дә Әлф
я к
бек ак
лдан язар дәрәҗәгә
ит
те. Җ
тмәсә, к
ый
налган шофер да
чен алм
й калм
р бе
ән т
от
м д
п с
з чыга
. Әлфи
не
й�зе к
ра
л­
ралд
. Бу с
әр пре
�гә дә б
п җ
зенә ч
п с
че булд
110
– С
р, әйдә,
әрчә с
к ә
е, х
к
бе
сен а
з д
п е
– Эх, Х
с а
й, м
тур х
т
да к
нар к
п, ә я
юк. К
әр те
әсә н
с
сеннәр,
к м
н Әлфи
не рә
тергә ю
ку
мам, Т
р к
генә булса да. Х
с а
й, б
кет
де б
т у
р­егет
де, һә
кемгә
б
че б
улы
п ярдәмгә к
олы
й
е к
де, бе
ар
да ан
урын
дай кем булс
лх
з пре
ел
е ан
ы�
с
лә
ре бе
ән риз
ал
ый
ча
булдыра алм
«Эх бу х
ын
на
! Әлф
я
�л
еп, Т
р калса, бу х
нар с
де дә б
т, менә Т
еп, Әлф
я калгач,
ра ка
гыга ба
ар… Үз
рен т
ол
х
н урынына к
де», д
п ач
ала
п у
С
з Әлфиягә печән б
де, С
м а
й бе
ф а
й печә
не с
ра
га т
тыра ба
шл
га, сән
ген к
тә
реп, С
р да к
реп җ
Код
ал
ар бер­бе
сенә к
п алды
ар, т
к с
з ка
ы­
ар. Эш беткәч,
әр җы
елы
п тәм
ке та
ыр
га ут
ыр
ды
ар,
дән с
з ба
шл
га белм
чә, код
ал
ар янә бер­бе
сенә к
раш
ар. С
м а
й җай ч
ка
да д
п с
з ба
– Т
а ә
е, С
р у
м, х
алы
к ав
з т
п Әлфия
не, сине чә
, безгә дә к
ше алд
ын
да читен, сине
г
аил
алала
бар….
– С
әли
м а
й, с
н дә к
�н
че
х
ын
нар с�зе с
әп
ут
ыр
ма. Без Т
р
сән ча
та ничек яшәсәк, х
зер дә ш
ул
ай
яшибез. Минем ур
ын
да Т
р булса, у
да ш
ул
ай эш
әр,
минем г
не ярд
меннән та
мас
де. Бу х
да бер юн
е уй юк, м
нә ба
ар, б�тен у
э
тл
ек тә хыянәт… – С
р т
н нидер әйтмә
дә, ярар
де д
п, ку
се
– Менә ми
а к
�р
ше
не
ничек җ
тм
вен бе
гез
сез,
– диде дә
з й
ор
тына чыг
п к
ит
те. Кар
тл
ар җи
с
ул
ап
ку
ды
ар, ч
�н
Әлф
я бе
ән бу ха
та с
лә
шергә чите
се
111
ә к
енә чыд
й алм
, ю
са,
ре дә ге
з алд
ын
да, ш
ул
ай да у
з­
зен, б
алала
н т
ин
терә
те.
Ике с
�з
не
б
рендә, «әнә, әти
ге
не Әлф
я апа
та
п а
л­
са, З
ирл
га әт
б
улы
р да, сезгә әй
лә
неп тә к
мас», д
тла
. Ир б
алал
чен бу б
к тә ав
де: кем бе
дер әтие�не б�
Ге
бергә у
ган к
�р
ше б
алал
ар бер­бе
сенә д
ош
ма
га
әй
де
әр, ар
да ду
слы
к та бе
те. Тә
илә
не
к
�н
еле
ге
алал
нәрсәгә кит
реп җ
кер
сен бе
се дә белм
е. С
ир
ы�
олы
м
ал
ае Р
шан З
р бе
ән бер яш�тә, ге
бергә у
де, с
ар
ал
да Р
шан а
нан ч
ба
шла
. Берк
�н
не т
к т
ор
га
да
ке м
ал
ай с
гыш
п та к
әр. Р
шан ачу бе
– Әгәр бе
не
әтине та
п алс
з, б�тен д
�я
ыз
дырам, – д
п ян
. З
р а
тырап:
– К
безгә сине
әтие
, – диде.
– К
рәк, ән
әй
те, сине
әние
минем әтине
зенә ка
п алган.
– Ю
с
әмә, сине
әтие�не
безгә керг
не дә юк.
– Б
рыбер б
ир
м әтине. Менә сезгә! – д
п к
ш к
сә
те. – Сез дә б
тән бе
не
я
ка к
реп й
рм
гез. – А
ар й
ын
да ан
ы�
се�
ле
се бе
ән у
нап й
ргән Әлф
ис
не дә этк
әли
ба
шла
, аныс
егы
лы
п к
ит
те. Бу к
�н
не
ке җан дус б
рен
че та
р п
р т
п с
ар, һә
кем
кен – бе
се
са
кл
га,
ке
се я
кл
га тыр
ыш
. Әлф
я эштән ка
п,
ке а
аша
га ут
гач, у
битенә к
рап:
– У
м, н
булд
, бите
к
гәргән т�гелме с
? – д
– Юк, бо
ай гына, с
ра
га кергәндә б
релдем, – д
п а
л­
З
р. К
ч й
га я
кач:
– Ән
, безгә әт
а
лыр
га к
рәк, – д
п әнисен ша
. – Т
к Р
әтисен алма, к
я а
тырап тор
п ут
– У
лы
м, н
с
�йл
исе
, әтине кибеттә са
ыйл
ар б
т, ка
ян а
йм м
н ан
сезгә? А
нан, у
м, бе
безгә дә
к әйбәт, к
безгә бе
кем дә.
112
– Ә С
р аб
– С
р абые
да к
рә
, ан
ы�
б
алала
, х
тын
бар.
әтие�не
ду
н гына я
кан Әлф
– Ми
а да әт
к
рәк, б�тен к
әтисе бар, бе
ке
генә юк, – д
п ку
. Әлф
я а
та калд
, бу н
хә
Т
һир
н бе
кемгә дә а
лыш
тыр
ыр
га җые
й. Ш
ул
ай
ук у
б
алал
га да кем дә булса к
рә
тер д
п б
шына да к
и­
терм
де. У
йла
п я
­я
да б
алала
н коча
кл
ап йокыга
ит
те. К
�п
ме й
окла
га
р, у
п к
ит
те – тәрәзәгә т
ге к
де, у
бәргә
геч
теп к
кыра. Әлф
ку
п тор
п ут
ыр
, тәрәзәгә к
рап т
ор
, т
ыш
та ә
лл
ин
я
к к�ре
де. Тор
п тәрәзәгә к
лде дә ку
п җ
де, т
та с
рай яна
– Торыг
з, Әлф
с, З
р, торыг
з, ян
з, т
зрәк кие
неп т
ыш
ка чыгыг
з! – Үзе э
ке к
�л
мәк бе
ән т
ыш
ка чыг
й�ге
де, с
рай ка
н ач
п, малн
т
ка к
га тот
. Т�тен
ин
де с
рай эченә дә тулган, ма
ку
п эчкә керә,
оч
ма
ка сы
на. Әлф
я я
а боза
ула
ган сы
н м�г
га с
де, З
р да әнисенә б
ул
га д
п сые
ын
нан этә т
ор
гач, ан
к
чкә урам ка
ын
нан чыг
әр. Әлф
я кире с
га та
зе б
алал
– С
ирл
у
тыг
з, – д
п к
ыч
ыр
да т�тен эченә
реп югалд
, тез
лә
неп, яш� боз
н эз
лә
де. Ач
т�тен
се
ын
буа, к
�з
не ач
п булм
й, ш
ул
ай да
рм
әли
т
ор
гач, п
ма
та я
кан боз
н т
п, т
ка
де. Боз
бе
бергә ч
ык
да ег
лд
, к
чкә т
н а
лы
п к
лә
рен ача
га
тыр
ыш
. Ут шарт­ш
рт ян
п, т
рә­я
ка ат
лд
,
оч
кан я
л­
нан С
ирл
ар с
на да ут ка
. К
пкән кор
печән
әп ян
п к
ит
те. С
ирл
ар бер кат
ыш
тан­к
�л
мәктән
быш
п ч
ык
ты
ар. Т
р
сән ча
та к
е к
п, ба
га
ип
рергә д
п э
ектр мотор
ку
ган
де, З
р ш
ал
н с
йрәп а
п чыг
п ялг
да шу
нан су с
тот
ар. Му
ча п
оч
гына ка
кан у
в
да к
реп алды
ар, Әлф
ренә дә, С
р к
ренә дә су
ип
те
де. Ш
ул
ай
теп
әргә ут ка
й калд
, т
к я
113
м
ки
еп җ
ткәндә, с
ар ян
п беткән
де. Т
�н
ге ура
га ач
т�тен, к
йгән
т, й
н, т
н ә
лл
ин
әр т
ралд
, х
алы
к бе
ән урам тулд
. Әлф
я х
әл
теп к
тәрмәгә ки
еп ут
, С
р да к
реп җ
– Сез ничек, б
рыг
з да
сә
ме? – Әлф
я баш кына
селк
де, «бу юлга
сән калд
к», диде а
н гына. У
бер
кат э
ке к
�л
мәктән, я
ан аяк ки
еш, ян
п беткән с
ра
га
рап утыра б
ир
де. Җыелган х
алы
к Әлфи
не
й�зенә к
рар
га тыр
ыш
, ничек
кән, т
н акы
ына зыян к
ил
мә
әе;
ке
дер ут т
рткән – му
ча яг
лм
ган, печән
зеннән­
зе
п к
тә алм
й д
п г
к
лде. Әлфи
бе
кем бе
ән дә
лә
ше
рл
ек, хә
та тор
п
йгә к
ре
рл
ек тә х
әл
е юк. Әлф
тә кор
га б
уялы
п беткән, я
а т
ган боза
м
уе
кыс
п коча
кла
ган да
йгә а
лы
п к
регә м
ша, т
к бозау
тәрмәгә менә алм
й,
кә
мәш к
ил
әр. А
га к
рап,
я елм
еп ку
– С
н ан
му
ча чо
ла
нына яп, у
лы
м, – диде. А
гына к
йгә к
реп к
те, ан
а
нан З
р да
реп җ
ит
те. Бер н
ок
га к
рап ут
ыр
ган әнисенә б
раз к
рап
ор
да, алдына тас кит
реп ку
, ч
ил
әк бе
ән су әзер
де, әнис
не
алдына тез
лә
неп ут
ыр
да, ая
кла
н та
ка
, су с
алы
п юа
га тот
. Әлф
я а
а к
рап, ге
р, д
п у
– С
н, ән
, б
ор
лма, б
ба
йл
ар я
�а
дан с
рай с
алы
п б
и­
рер
әр. Бе
не
ә
е сыер, бозау калд
. С
н, ән
, м
ала
с, ку
ык
ы�
, боза
да а
лы
п ч
ык
ы�
, Әлф
с у
боза
б
та. Ә С
р аб
сы
да калм
, а
п чыга
алм
ар. Му
ала
да я
, с
рай бе
ән бер рәттә
т. – Унике яш
ек З
ол
ча әнисен юа
. – Менә
шан н
кән, бе
не я
дырам д
рен я
р аб
й бе
сән җирен калд
я у
п к
ткәндәй булд
– У
м, н
с
исе
, н
әп Р
шан я
н д
– Шу
гына, б
тән к
ше т�ге
. М
н к
чтән си
а әй
тем
т, ан
әтисе к
д
я телсез калд
114
– У
м, бер
к к
шегә әйтә к
рмә, С
р абы
а да. У
ал
а бо
ай да ку
п берәр җ
рдә утыра т
ор
га
р, м
он
да
г
е т�ге
– Ә кем?
– У
й с
ол
ар. Ка
кән с
х
зер у
ал
– С
н, ән
, ят, бе
у
йла
ма, м
н
зем к
рап к
ре
мен.
с тә ә
ә ка
да т
та й�р
, бәлк
бергә
я у
ына с
п к
рап т
– Рәхмәт, у
лы
м, ә
е дә с
н бар, с
н булга
да ми
а бе
дә ку
ч т�ге
р әнис
не
тенә я
да ура
га ч
, т
та
з, салк
ын
ча, һ
ман т�тен
се а�к
й. З
р т
тәп я
кан
ра
га к
рап т
ор
. «Әлф
с, Әлф
с» д
п к
ыч
ыр
эндәш�че булм
гач, му
ча
ген ач
п к
. Әлф
бе
ән коча
п й
ап ята
де, З
р а
а елма
еп к
рап т
да а
н гына к
йгә ке
теп салд
бат к
тәрмәгә ч
, сызы
п кына та
ат
п к
р
ке к
ой
ма ар
сына к
лде,
й п
оч
ын
да б
әеп
ап ут
ыр
ган Р
ша
к�реп калд
. Ш
м гына ан
ы�
янына
еп ч
– Ю
ка я
, без сине
әтие�не а
га җые
ма
дек, безгә бе
кем дә к
диде ән
. Әгәр мин
ке
т�ге
, сине
әтие
сә, с
н н
шан е
ла
ын
нан ту
тап З
ир
га к
рап т
ор
да, э
ек
кедән дә н
ыг
рак е
лы
й ба
шла
. Ә
лл
ә әтисез к
алу
к
з а
л­
дына ките
де, ә
ә әтисе
н
нен а�
. С
да м
ал
к�реп, а
ар янына к
– Да, б
алал
ар, ә
е дә
без
сән калд
к. Ә ма
т
р. Си
а рәхмәт, З
р у
м, с
н уя
са
, беткән
п. Әние
кая, х
е ничек?
– Ән
й
й, б
к арыган.
– Яр
й, й
н, уя
ма, а
а а
к б
га яра
й. Ка
юн
эше
кән, бе
ке к
улы
н й
ол­
п а
лы
р
дем. К
рәк б
т, ә, к
�п
ме ма
т
ре
әй я
, а
ар
115
н
г
бе бар? Ут т
рткән к
зен у
ка с
алыр
диген...
шан ку
п З
га к
зе калтыр
на ба
– К
ма, бе
кемгә дә әй
м, с
н дә әйтмә, ән
әй
тергә ку
, – д
п пыш
З
к б
ала
ы�
ку
ку
б
к к
�чл
е
де, б
алал
ыг
бе
ән
йл
ап б
терм
де шу
. Ан
ы�
яра
кан бәрәнн
ре дә, кәҗә бә
ре дә ян
п бе
те. Әтисеннән ку
ку, ке
кенә б
кен
те, Р
шан б
к к
ч
әп к
те. Са
н т
гә
дер д
п, т
ибл
ар ч
ты
ар. Б
ал
а салк
н т
ргә
п бәргә
де, с
та
, «м
н, м
н я
ыр
м, әт
мине
дә я
дыра, я
ыр
з» д
п с
де. Б
ала
һ
ч рәткә
китерә алм
ды
ар, т
не к
ыз
, ут б
улы
п я
. Ук
лдан с
о�
әзрәк й
окла
да т
н с
та
. З
р Р
шан янына кергән
де, у
ан
ә
лл
ә т
ным
, ә
лл
ә
шетм
де. Тә
ил
ә апа у
лы
ян
ын
нан к
ит
чә е
ла
да е
ла
. З
р б
п т
ор
­т
ор
да чыг
п к
– Ән
, Р
шан б
к к
ч
ирли
, салк
н тиде м
кән? М
и­
нем бе
ән дә с
�р
ше
не
ендә
че
че т
ндә дә ут с
нмәгәч, Әлф
тор
п кие
де дә ура
га ч
ык
. Т
ыш
та ай тулган, й
лд
ызл
ар
ме
дәшә. Тын
ч, салк
ын
ча, рәхәт, т
к
ч к
н э
ек булган
ын
ы�
гына ач
се бе
. Әлф
я б
раз у
йла
п т
ор
да, к
�р
ше
лә
ренә ке
де, е
ап ш
неп беткән Тә
ил
ә ка
ык
. Ө
тенд
ге кур
н с
алы
п
дәнгә та
шла
да Тән
не ч
ткә этеп, Әлф
я э
ке б
мәгә а
тла
. С
га да
чыга
га ку
, йок
б
�л
не
ча
н та
п ку
Ут эчендә я
кан б
ала
тенә кул
н ку
, нәрс
укыд
. Әлф
я
зе дә а�
ла
й т
ор
ган н
ин
дидер к
әр ан
он
да а
лы
п к
лде
әр, б
ала
ы�
ку
ула
, ав
ыр
ула
б�те
се Әлфиягә к
�ч
те, у
зе дә шыб
р т
ргә ба
, б�тен җ
и­
ре калтыр
. Б
ал
а тын
ычл
ап йокыга к
ит
те, берәр с
гат�тән
Әлф
я ая
н к
терәп, б
ал
а ян
нан ч
бе
кемгә бер с
з әй
, ничек керсә ш
ул
ай чыг
п к
ит
те.
р бе
ән Тә
ә б
ал
а янына та
ар, Р
шан бер
116
булм
га
дай й
оклы
й
де. Т
к Әлф
я генә м
он
нан с
о�
ч к
н ч
де, у
алган чирен ничек чыг
га белм
шу
ә
е. Шулчак ә
лл
ә т�шендә, ә
лл
ә
нендә, а
а я
н бу
л­
ган ур
ын
га чыг
п ко
ыр
га ку
ты
ар. Әлф
я т
ә чыг
тенә бер ч
әк су к
, шу
нан гына т
ненә җи
лде. Әлф
я к
н­т
н бу хә
т
ын
да у
йла
. У
ман ка
ы­
әйткән к
әр шу
б
ул
а м
кән? К
ше
әргә ярдәм
тә а
да с
, т
к у
к
әр бе
ән ничек эш
тәргә бе
б
к тә ку
кыта
де. Х
ен б
ергә кергән С
р бе
әгә бу т
рыда бе
кемгә дә с
әп й
рмәскә ку
Тә
ил
әгә к
рап: – Б
алал
ар алд
ын
да б
тән
ыз
ыш
з, һәм
н т
сенә т�шерм
гез, м
да сез
гез г
а�
ла
га
ыз
р д
п у
йлы
йм, – диде. С
р баш селк
де, т
ибл
ар ярдәм
тә алм
га
, Әлф
я ничек ярдәм
ткә
не
ке кода булдыра алган кадәр
теп, я
дан т
п б
�з
ге к
ип
ре
гән а
шлык
Чал
лы
э
ле
торына т
ба
шла
ды
ар. Әлф
я дә
з
нен
зе та
шыр
ыр
га к
н дә
берә
се бе
ән утыр
п ба
, утыр
п кай
, у
и�
карт
шофе
рл
ар бе
ән й�рергә тыр
ыш
. Ка
бер к
�н
не чират
булса, т
нгә дә к
алыр
га т
к
ил
ә
де. Әлф
я ул
ла
рына
кай
кан с
ен әз булса да тә
мл
е ә
бер
әр а
лыр
га тырыша,
шу
й – кибеттә бар нәрсә дә бар, ә а
лыр
га а
ча
юк. К
де бер е
а
ча к
не юк, б�тен ата­ана
ал
бе
ән бергә пе
сионе
рл
ар җ
ил
сендә утыра,
а
ар гына а
ча а
а. Менә, а
ал
ар – а
�р
ил
әр. Б�ген с
�г
рак к
алын
, к
он
тор
дан к
газ�
әр
реп ч
кан Әлф
я һә
т утыр
п й�р
т
олы
яш�т
ге Х
п а
й ка
п к
ткән, ан
ы�
урынына яш� ш
о­
фер Әм
ир
җан калган
де. Әм
ир
җан
әнмәгән, ут
ыз
га җ
и­
теп к
ил
гән б
к ч
бәр, те
гә
ос
та, с
з юа т
ор
ган нәрсә
де.
Ирдән а
лган х
ын
нар да, кия
гә ч
ык
ган к
ызл
ар да
рыс
Әм
ир
җа
га г
кл
ар, у
зе дә к
и�
к�
ел
е, дәрт
е егет, бе
сен дә рә
, урап та у
й – бе
сен
та,
ке
се бе
ән к
п чыга. У
те
әсә н
х
117
зенә б
к җи
к
та, бе
сен дә та
шла
й, б
рыс
бе
ән
дә чира
тл
ап й�р
. Ав
лн
ы�
б�т
се булм
са да, ялг
ызл
ар
я
Әм
җан к
улын
ткән, у
х
н к
з бе
п ч
уалы
п, мәхәббә
н
нен дә белм
калган
бә
рл
еккә к
ил
гәндә, с
з дә юк, м
тур
олы
к
әр, м
тур м
ы­
ек, мыек а
да ге
к
әргә т
ган м
тур кыз
буй­с
– ясап ку
ган к
бек. К
ше бе
ән б
к ар
ал
гач,
я ан
т
да белм
де, кыз
булм
Ка
дан чыг
ына, ка
шысына Әм
җан ки
еп ба
– Эз
әмә, Х
п а
й ка
п к
те, әйдә, ут
п ка
н, – диде.
– Яр
й а
са, берәр кибет янына да ту
та
, б
ал
га ту�д
ма гына а
п чыг
– Б
ул
а у
, Әлф
я ап
Әм
ир
җан ю
буе Әлфиягә к
рап­к
рап алд
,
зе к
ы­
к в
ал
ар, ане
отл
ар с
де, Әлф
я т
кына елма
. Т
сән ча
та, ч
рле
ге бе
ән дан т
кан Әлфиягә, б
к те
әр дә, к
еп к
га й
ре җ
ит
де. Менә х
зер у
ялг
з, к
ык
ый
ча к
са
да б
ул
– ав
лга ка
п җ
тәрәк, юлдан ерак т�ге
у
ман
ята, Әм
ир
җан к
нәт м
шин
у
ма
га т
ба б
ор
. Әлф
ку
– Ту
та, кая б
ы�
, м
он
нан ав
лга ю
юк б
т, –
– М
нан т
ю
бар, шу
нан гына чыг
з, – д
елма
Әм
ир
җан. Өч ча
м җ
ир
не
ч мину
та ки
еп җ
те, у
ман авызына кер
бе
ән м
шина ш
п ту
. Әлф
ку
п су
н к
генә к
– К
ма, с
шеп кенә утыр
– К
ар бе
ән утыр
с
шеп, ә мине б
алал
м к
– Яр
де, Әлф
я, кә
әнмә, с
н дә
сән к
т, м
ндә дә дәрт т
п тора. С
к
бек х
да е
ап ут
й, ә с
н ми
. – Әлф
я
ше
не
ача
га те
шеккә ш
. К
не к
ргән егет ан
ку
нан э
реп алд
118
– Юк, ка
ма, – диде,
зе аша
дай
теп Әлфи
не
реннә
ренә текәлде, к
ренә к
– К
лма,
се
– Юк,
кенмәм, м
он
й ч
бә
рл
не бе
ка
да к
рг
нем
юк, – диде егет Әлфиядән к
лә
рен алм
ый
ча. Ан
ы�
б
шына
бәй
әгән я
ул
ыг
н та
п т�ше
де, б
дрә җ
рән чәч
әр ха
енә т
ралд
– С
н б
т ә
е шу
й яш�, ч
бәр, – д
п
релде, ка
нар
бе
ән Әлфи
не к
– Сине
чен т�ге
, җ
– Мине ә
е бер х
н­к
ыз
ы�
да кире ка
юк,
ннән дә я
с
яркә т
ба алм
ый
ы�
, – д
п, егет п
урынына м
ырлы
ырлы
й Әлфиягә ш
– Кем кире ка
й, шу
да бар, ми
а к
гы
ла
бу
л­
ма!
– Әлф
я зәһәр
неп кире ка
кан с
ен, Әм
җан ничек
кен
тәргә те
де, кул
н кыс
п тот
ренә
релде. Ике ар
су
ка ту�д
ыр
ала
,
илә
ре
бе
ән т�шеп, аяк а
тына ч
челде, та
талд
. Әлф
я ничек
тә
ыч
кын
ыр
га тыр
ыш
, бет к
бек яб
ыш
кан Әм
ир
җан
с
ен к
, кул
тәк а
тына т
, я
й Әлфи
не
ренн
рен с
уыр
, к
крәк
лә
ренә
релде.
зе дә с
змәстән, җан ачыс
бе
ән «Т
р, Т
п к
ыч
кыр
п җ
бә
де, шулчак тәрәзәгә б
к к
теп бер
нәрсә ки
еп б
релде. Әм
ир
җан с
ск
неп тор
п ут
ыр
, ач
теп к
ыч
ыр
ган к
ш т
выш
телде. Егет а
ына ки
ергә
лгерм
де, к
ш т
н к
теп тәрәзәгә ки
еп б
релде.
Әлф
я шу
нан фа
ала
п, м
шин
дан җ
ргә сике
де.
Әм
ир
җан к
ош
тан к�зен алм
, к
ш у
ман эченә т
ба
оч
Әлф
я дә шу
к
ш
оч
кан я
ка т
ба й�ге
де. Әм
ир
җан
сенә
ил
гәндә, Әлф
я дә, к
ш та юк
де. Үз к
лә
ренә
ша
тырап утыра б
ир
де, т
к тәрәзә пы
яла
у
ал
ай ча
ган
де. К�зе
дәнгә т
�ш
те – Әлфи
не
б
алал
га д
п алган
ту�д
ыр
бе
ән
е аяк а
ын
да та
алы
п, б
от
га әй
неп беткән. Әм
җан ка
кан к
к к
бек ку
ал
а да алм
а�гыр
еп утыра б
ир
де. Мо
а ча
клы
бер х
н­к
з бе
ән дә
ай к
не юк
де ә
е, кир
сенчә, к
ре ча
119
ал
де. Ба
та гына кә
әр дә а
нан б
рыбер
әр, бу ю
да ш
ул
ай б
улы
р д
п у
Әм
ян ки
еп ч
ык
с
о�
бу к
ш, шулча
клы
к
б
ре
л�
гә
де? Ан
ач
теп к
ган т
еге
ко
ла
ын
нан к
тм
де. Т
р
ме дә а
ныт
п җ
бәргәндәй
булд
. Д
рт е
теп тә с
нмәгән мәхәббә
ме бу? Ә бу к
Ка
р әкияттә укыган
де б
гай,
олы
мәхәббәт
лм
бе
се
еп, бе
се калса,
җ
җ
рдән к
тә а
й, мәхәбб
тен са
клы
й д
. Ә
лл
ә Т
ир
ы�
җ
да ш
ш б
улы
п, ш
ул
ай һ
ман җ
рдә й�р
м
кән? Б
гән у
зе дә калтырап ку
: «Н
дем м
нтәк, х
н­к
з к
рмәгәндәй…» Әм
ир
җан м
шин
дан т
�­
шеп, «Әлф
я, Әлф
я, әйдә, ка
з», д
п к
�п
ме к
ыч
кыр
н, җ
вап булм
. У
ман т
әли
әй
де, т
к ан
та
. Ав
лга ка
п м
шин
н ку
да Әлфия
әр
ка
ка т�бенә к
лде. Т
та к
т�шеп беткән
де, кап
ка ш
га к
. Әлфи
су
н коча
ап, утыра
ир
де. Ан
ы�
к�
�ел
ен мо
�ын
т
ш булм
ган
неч
әп алд
, б
кы
н т
ре Т
р к
оя
нан бите ут б
улы
п я
. Ка
га д
п т
гач, ура
нан ашыга­ашыга ка
п к
гән Әлфи
не к�реп,
ту
тап калд
, т
з б
улы
п, ан
ки
еп җ
нен к
Ан
ы�
бе
ка
чан бер х
н­к
з алд
ын
да да г
фу
тенгә
не юк
де, т
к б�ген ба
ча булд
– Әлф
я, ту
та ә
е, т
а ә
я ту
тап б
раз у
п т
, Әм
җа
ы�
кар
шысына ки
еп ба
да я
гына с
п җ
– Ха
ва
нар сез,
әр. Минем Т
һир
ым
ы�
к
скән
ыр
гына да т
ор
ый
з, х
рмәт бе
ән мәхәббә
не
н
кә
нен дә белмисез. – Әм
ир
җа
ы�
к
улын
нан су
н та
алд
да ка
дан к
реп к
ит
те. Әм
ир
җан ка
кан к
к к
бек
п калд
ка к
ме н
рак ка
т
са, к
кире ка
са,
кыз
сын
н шулча
клы
н
ыг
рак у
та,
шулча
клы
зенә бә
йли
. Бу яз
лм
ган к
йдә
не ә
лл
ин
буй җ
тмәс бие
кл
ек
әр я
ул
га мәҗб
р
тә, ничек
згәргәнн
рен дә с
из
к
алал
ар,
лә
ре ба
шла
ган уе
ы�
ко
ына әй
әнә
әр. Һә
т х
н­к
ызл
ы�
хисе, т
ой
ы­
бе
ән у
га яра
кан Әм
зе дә у
йк булд
. Ка
чан да булса берә
се,
ке б
алалы
х
ын
га
йк б
ула
, д
сә, к
әр генә
де, ч
у
мәхәббәт
гән ә
бергә бе
ка
, х
з у
гына
п к
. Г
йк б
улы
п ч
әгән к
шедән к
�л
ә генә
де,
к менә эш к
лкедән
�т
те,
ин
де е
лый
к
ил
ә ба
шла
. Ге
яш� тай к
бек у
на
кл
ап т
ор
ган Әм
ир
җан да б
лд
, у
чан,
ирл
е к
шегә
ох
шап калд
. Хиса
з к
ызл
ар, ялг
з х
нар ан
с
, ә у
Әлфи
не бер к�рер
чен т
зе те
әп алган г
за
та
зе я
. «
не
се
, к
лма»,
кенә шу
Әм
җан, т
ге к
де. С
хе
рл
е яше
к
әргә як
н ки
еп әс
р т
�ш�
енә
зенә
к ачу
лде, м
тур
реннәр
сенә т
шсә, ач
әззәттән б�тен т
не
, б
шына кан й�ге
де; к�зен й
ом
са – Әлф
я, а
са –буш
к. Ух, н
г
зап с
бу?! Әм
җан, ав
б
ег
те,
зеннән
олы
,
ке б
алалы
х
ын
га г
йк. Гар
�л
ек
шу
х
ын
ы�
а
а т�к
реп к
. Әм
ир
җа
ы�
б
кат
, к
а
п ат
п булм
й, я
дан ба
ком
ча
улы
й. Н
чә та
ырл
ар у
ан
ы�
бе
ән с
әшмә
че
улы
п эшенә к
лде, Әлф
я я урап у
, я
ген б
ку
. Ан
ы�
х
зер б�тен ка
гыс
Әлф
я: ка
чан эшкә
ра, ка
чан ка
та – н
генә п
оч
ма
дан к
у
ан
. Ч
ттән к
дә җ
нына рәхә
тл
ек б
рә. К
ыш
к
н к
ка б
ул
а, Әм
җан, б�ген ничек кенә булм
зен тот
әшәм, д
п, эш урынына к
лде, т
к
ге б
икл
е
де.
нен к�реп б
әгән, а
– Әлф
я, ач з
ке генә с
з әйтәм. К
ма,
м, кичер мине т
ге к
– Әлф
я апа у
си
а, н
к
рәк си
а а
нан? – Бу һә
ва
т са
та т
ган С
– С
р аб
й, минем ан
бе
ән с
сем…
– Ә с
н минем бе
ән с
әш, б
к с
се
к
Ә а
а т
мә. Ап
ем, ав
лда с
н й
рмәгән ту
сан яш
�л
ек Са
бира ка
к бе
ән т
ол
Әлф
я генә калд
б
– Хе, к
әй
те
. С
бира ка
к
сән­
н яш
сен
ма
тан ур
н алс
н, т
к менә Әлфиягә а
ртәрәк
е. У
яш�, м
н бу
дак, бе
ка
к та к
р аб
– Энем, си
а к
ызл
ар да бетмәгән, ә Әлфиядән ерак й
р.
н си
а ан
к
им
тергә,
мен с
та
га б
рмәм, бар, бар,
�да бу
җан к
тәргә җые
шек т�бенә ч
– С
чә к
ит
м, б
тән бу г
за
ка т
зә алм
йм,
диде а
н гына. С
р да а
тырап ту
тап калд
. – Си
кыз
р, минем м
да к
н дә
шек т�бе та
Әйе, та
йм, я
ынам, ялв
рам. Минем еге
ме сигезгә җ
теп, бе
кем алд
ын
да да баш
нем юк
де, ба
мак кына
к, х
зер
лә
ре ки
еп җ
тә
әр. Ш
х
н алд
ын
да
сә
тез б
гәм, баш
ям, ә у
мине т
га да те
. Үзе
дә
се�дер, ге
ч
ирл
егә әй
дем, аш
й алм
йм, й
алм
йм, э
алм
йм, б�тен у
м шу
яше
к
Эх, а�
ла
ый
ы�
, С
р аб
й, кем­ке
не м
ыс
ыл
дер ә
е,
н аным
, у
мин
ме? Менә ка
кән у
г
зап, к
н м
н бо
– А
кән хә
әр, – диде С
р с
п, – т
к с
н бер
бе
не а�
– Ә с
н а�
ат, б
к ак
булгач.
– Се
не
к
ил
әч
гез юк, с
н әйткәннәр ч
н булса
да. Сине
әт
ке б
алалы
х
н алд
чак, ә с
ар риз
ал
ыг
ын
нан ба
ка бе
дә э
шли
алм
ый
ы�
. Б
хет
е б
улы
р
чен а
ар риз
ал
ыг
к
рәк – бу бер. Ике
чедән,
зе�не генә у
, ан
б
т ә
е б
алала
да бар,
берб�тен
теп яр
га, тә
әргә к
рәк. Бәлк
н ба
ал
ар янына й
ргән к
бек, ки
еп, к
ча­поса к
н, ш
ул
ай й�ре
мен д
п у
р, б
п ч
мас шу
. У
Т
р х
тын
, ә Т
р урын
н я
ул
ар
чен, ай­
һай, кем б
улыр
га к
рәк! Әлф
рдән рә
еп яшәгән
н т�ге
, Т
р ан
рмәгән җ
ргә ут
, яр
ту
, к
з н
рыдай са
кла
, Т
р
чен җ
р й�зендә ан
нан ба
ка х
з юк
де. Ә сине
ад
м с
оч
бе
сенә абын
ы�
, к
�п
ме к
ызл
ар е
ла
ы�
. С
н боз
п таш
нар ба
ал
га да к
, карт к
з б
улы
п утыр
ал
а б
әр. Ә б
т а
ар да ке
не�дер с
е х
б
ул
лырл
– К
б
се
, С
р аб
– Ә
егә б
м, Әм
җан. Ту
тат м
да й
Әние�не
т
ел
ен бе
лә
се
, ав
лда
и�
ач
тел
е х
н, Әлф
и­
ягә к
н к
рсәт
әячәк. У
йл
а, Әм
ир
җан, бу си
а ак
лс
з к
ар кочу т�ге
, т
�пл
е у
йл
а. Бар я
тан әзер булгач, ки
се
ге булса, бәлк
зем ярдәм
Әм
ир
җан эндәшм
де, у
бу хә
тле
сен у
йла
ган
де.
бер ә
бе
не генә т
я: ан
Әлфи
не к
се, с
се к
р ничек кенә т
�пл
е
теп а�
н, Әм
ир
җа
ы�
рәк яну
б
. Т
к ш
тын
дыра – Са
р бе
ән Әлф
я ар
да бе
дә юк, С
р ч
н са
Әлфи
не генә т�ге
, к
�р
се
ст
әле
ген дә н
к са
клы
й
де.
Әм
ир
җан х
әл
ен к
шегә с
из
дермәскә тыр
ыш
, э
кечә
са
, юк­бар с
әп, к
к
де. Т
к эш шун
нан ар
к
тм
де, к
лә
ренә н
ин
дидер м
�су с
ш я
, ялг
з х
нар янына к
га й
рм
тмәгәндә ка
шысына Әлф
я ки
еп ч
ык
са, яшен су
ка
дай
п к
ал
а, й�зенә кыз
к й�герә, й
ге дә тып
п т
бәргә тотына. Ба
рак, Әм
ир
җа
ы�
ке б
алалы
н алг
н бе
сә
әр, с
ра
да т
ыкл
ар да к
�л
әр, д
де. Т
к Әлф
я ан
й
гендә н
ап т
р җәй
де, бер с
пеп к
й
генә ук б
улы
п к
ал
а. Әм
к
ренә я
п текә
ә, ә у
бер к
н да жәл
, Әм
н ке
рен к
тә к
ышл
ар
теп, й
рәк
не җ
лке
реп яз к
лде. К
шу
я
га
мет ба
глы
й, ә
те
се
, я
да гына я
а т
ор
ш баш
на. Әм
җан да я
га ә
ә н
әр бе
ән ке
де, у
ор
ыш
ка ба
ка к
з бе
ән к
, ч
н яр
ы�
ба
рл
ыг
ы­
на
на
, у
ин
де
з­
зенә н
ыкл
ап
ша
,
ол
ыга
, ч
әрчә бер к
ра
га ки
ергә дә, ак
лдан я
га
, т
зрәк бу
дан коты
га к
рәк, д
п у
. Ән
рен к
җи
булмас аныс
, ав
халкына да бер с
туй
улы
р, п
оч
мак с
ен ав
з ча
ка
рл
ар. Т
к бо
ар х
зер э
ке
бек ку
м�һиме – у
яр
та, яр
ту
к
генә с
ый
й, б�тен д
ала
га чыг
п к
ыч
кыр
к
ил
ә: «Әлф
я,
я, с
н ми
а һ
ва к
бек к
рәк, су, кояш к
бек. А
р й�зендә яшәп булм
ган к
бек, с
ин
сез дә яшәп булм
й».
Ах, н
ин
б
хет
кән яр
та бе
л�лә
ре! У
хә
та ан
ы�
б
алал
н да, Әлфиягә к
лган һә
бер нәрс
не яр
та.
Җәйгә ч
ык
кач, ниче
тер, ав
ыл
читендә у
нап й
ргән
не к�реп, м
н ту
та
– Әй, н
әп й�рисе
м
– Менә, боза
а
лы
п ка
там, – диде м
ал
ай к�зен
– Әйдә, ут
р, м
шина бе
ән генә а
лы
п ка
з, – д
м
га ут
п алд
. Зур К
мАЗ м
сына бер
дә утыр
п й
рг
не юк
де Әлф
ис
не
,
р б
ал
а б
т, б
ккә тиде, боз
н да
ыт
. Әм
ир
җан боза
я т�шеп,
я м
шин
н к
ыч
ыр
п к
. Әлфия
әр т
рысына җ
ткәч
ту
, «т
н к
, ут
п й
мен», – диде дә китеп
а
җ
ргә т
– Ән
, м
н К
мА
га утыр
п й
�р
дем, – д
п с
�е
неп
йгә
й�ге
де, авыз
ко
гына җ
– Н
К
– И­
, т
ге кем аб
де, әнә, китеп б
ра б
т… Без
бе
ән боза
к
п кай
к, у
т
н ут
п й
мен диде.
я бер ага
, бер кыза
. Шу
гына җ
– Б
тән а
да утыр
п й
рмә, у
лы
м яр
ый
, бе
кемгә дә
булма! Ик
гезгә дә әй
ем, – д
п к
теп ку
с авыз
н ту
сай
– Н
булган утыр
п й
– Яр
й, у
лы
м, ә
лл
ә кемгә утыр
п к
тә
се
, к
ян
мен м
н сине?
– М
н шу
аб
ый
га гына утыр
п й�ре
мен, – д
п к
Әлф
с. З
ол
– Җ
те, ән
гә ка
с
әмә, – д
п к
рт к
те. Ә
с һ
ман бирешм
– А
са, әт
а
йк, әнә, м
шина бар, ә й
рт�че юк.
я б
раз у
п т
да:
– Яр
й, у
м, м
н си
а әт
эз
әп к
н, – диде.
– Әт
эз
әргә ка
чан б
– С
о�
, белм
м
ин
де, у
лы
м, менә Чал
ыга б
рам б
т,
шу
да эз
– Ә ан
К
мАЗ м
б
улыр
– Сора
н, у
м, с
н аш
ма, яме. – Әлф
я та
н ав
р хә
дә калд
, б
ала
б
че генә сор
т�ге
де. Т
к к
ян а
лыр
га с
о�
у
әтине? Т
р к
бек к
не шәм
бе
ән эз
дә т
п булм
й, ә Әм
җан к
бек а
ре
як
н
тм
сен. А
нан,
әнмәгән яш� егет а
а т
и�
т�ге
. Эх, н
әргә с
о�
? Ан
ы�
зенә бе
кем дә к
рә
Җәй җ
те, Әм
әтисе һәр елд
гыча с
з баш
– У
м, ут
га кер
се
б
нергә у
? Ка
еп бет
се
са, сине
яш�тәш
неп б
ал
а
�с
реп ят
ал
ар, ә с
н һ
ман к
ой
ык
текә чә
чеп
й�рисе
– Әт
ке б
алалы
х
н алсам, н
дия
се
– Ә
лл
ә ав
лда к
ызл
ар беткә
ме, ав
лда бетсә, шәһәрдә
п а
Бермә
гә с
сез калган әнисе дә те
гә к
– Әстәг
фирул
а, ка
сыс
сихер
лә
де? Те
әсә кем бе
ән
т
гач…
– Яр
й, ан
, т
ын
ма, ш
ая
п кына әйтә у
. С
н,
де бые
к
згә, җ
тәр, к
п й
– Ә ш
сам, н
дия
се
– Без
дек, с
н әйтм
. Үз х
з б
ал
ла
ы�
булс
н, к
рә
безгә к
ше х
тын
, к
ше б
алал
– диде әтисе, шап
гә с
Әйе, С
р ха
булган, н
әргә с
? Әлф
я бе
ничек тә с
лә
шергә
де б
т. Ү
чә
б
�л
сенә п
те
га
н дә керә
әр, у
к
ше ар
да булса да,
п ан
зәтә, к�
дән генә алт
н т
�сл
е чәч
лә
рен с
тә, яше
әргә с
ренә җ
ткәч, й
ге д
п т
ба
шлы
й, с
ск
неп к
тә, бу
рлык
та тот
лган м
ал
дай, кыза
ра, х
лә
реннән к
чкә арына; ә бер с
ир
пеп к
са, у
к
н буе
елм
еп й�р
, н
ин
дидер б
хет хисе, ша
тлы
к кичерә. Яр
ту
ре шу
булса,
зе г
зап,
әззәт
я эшен б
реп ка
га җые
да гына Әм
җан ки
еп ке
де, Әлфи
к
ренә текәлде.
– Әлф
я, с
к, г
ма мине, т
ге в
та д
фа кы
м
чен г
фу
т. Бер елга як
н в
т у
б
де, кичер,
т...
– Оныт
га? Бе
ка
чан да! Сине
к
лган ку
эз
ре�не һ
ман да ю
п б
терә алм
йм, җ
геч, к�ралм
н сине, а
н! Үз те
лә
ге
ә
решкән булса
, с
н х
зер
он
да да т
ор
мас
де
, си
а м
н т�ге
,
з гору
рл
ыг
�н
к
рәк, с
н б
т кире ка
ка
яра
... – Әм
җан авыз
н ач
п ка
, бер ага
, бер кыза
, у
мон
– Ту
та, Әлф
я, м
н җ
ге
ме? – Әм
җан ке
кенә
�л
мәдә а
рлы
­б
ирл
е бәргә
де, я
сыд
, ага
­к
гәр
– С
н а�
н
с
не�не? М
н сине
алда
ге
не уч т�бенә с
алы
п торам, мә, те
әсә н
ә, у
ке. Җ
геч,
меш, ә с
н й
рәк к
, я
п бе
б
т җ
! С
та
р сор
йм – с
йк, ка
ма м
ннән, яр
там б
т м
н сине! Ишет
се
ме, яр
там! Г
ма, Әлф
я с
н ми
а к
рәк, м
н дә си
кирәк б
улыр
я Әм
ут чәчкән к
ренә б
че тап
р к
еп к
, һ
сез, ч
бәр дә, к
ю да, к
дә егет. Бәлк
б
алала
рына я
әт
дә б
улы
де. Т
к н
чек кенә булм
н, а
а т
и�
т�ге
де шу
. Әм
ир
җа
ы�
мо
а бе
ка
чан да риза б
ула
юк, к
бу
– Юк, Әм
җан, с
н ми
а к
мисе
Әм
ир
җан бермә
гә телсез калд
, кул
ла
асы
ын
�ш
те, м
тур к
не томан ка
пла
, т
мак т�бенә т
ер
, н
ә
тергә белм
б
п т
, а
шеккә й
рыг
бе
ән кит
реп су
да боры
лы
п чыг
п к
ит
те. Әлф
и­
дә к
ренә яш� тулд
. Ул
рына б
ргән вәг�д
сен
тәр с
у
Әм
ир
җан чыг
п к
ткән
шектә С
р к�ре
де, а
х
е а�
де, у
да б
т т
ре к
ше, а
а да
к
рәк. Бу ч
бәр еге
мәхәббәт д
ына э
геп
дән аек ак
гына тота Әлфи
– Бәлк
у
ап к
, Әлф
я, я
егет у
, гомер
буе ялг
з яшәмә
се
б
т.
– Яр
й, С
р, ка
йк, – диде Әлф
я к
з яш�
�р
теп, – һ
да
оч
ка
, җ
рдә яш
к, бе
не
җ
р җ
ырл
ан
җан Әлф
я ян
нан ч
кач, кая б
п с
га бе
де, Әлфи
не
с
лә
ренә рә
де,
пкә
лә
де, ачу
да к
лде,
залдына т
ын
. Н
ин
а
мак с
әр! Б
тән
ше
әр әйтсә,
се дә к
тмәс, ко
ла
гына да э
мәс
де. Әм
җан ху
рл
, ачу
ка
, к
ра т
зан ту
дыр
п м
шина
бе
ән а
рлы
­б
ирл
е ча
, н
к ча
н
зе дә а�
ла
Яр
й, ч
кын
п к
ит
сен, ми
а к
ызл
ар да бетмәс, д
п
зен
юа
. Ч
ынл
ап та, к
та к
ызл
ар ан
ко
ач җәеп ка
а
л­
ды
ар. Т
к Әм
ир
җан х
зер бер кызыг
н да та
, й
ге
дә бе
кемгә тар
. Бәлк
б
ре
че та
р – у
б
еп, к
тан т
енә ка
п к
н а
ын
нан к
н
�т
те, у
Әлфиягә як
н ба
бәй
әнм
де, ч
ттән генә к
зә
те, к
н да бе
кемнән
яшерм
де, к
з к
бе
ән
ркә
лә
де, с
�й
де, с
окл
ан
ы�
ян
ын
да һәр м
из
ге
дән
зенә
әззәт та
. Ю
ына
берә
се а
чыга к
рм
сен, а
к
че м
ал
ае, җай ч
кан с
ен Әм
шин
сына утыр
п й�р
де. Б
ала
ы�
с
�е
че эченә
й, а
а к
рап Әм
җан с
енә. Бәлк
ш
б
ал
а ар
теп к
рер Әлф
я й
генә? У
а
а шәһәрдән тә
бер
әр а
п ка
та, ут
гач, с
й, б
ал
а с
ке
не т
н к
п кына янына к
ә. Т
к Әлф
я т
з а�
ап
алд
еге
не
хәй
лә
сен. У
берк
�н
не у
ын
ы�
м
шин
дан
нен к�реп калд
шин
ы�
а
ба
га ке
р�
ен к
бе
ән ка
шысына
реп ч
– Т
ш м
да, – диде ачу бе
ән Әм
га. Әлфи
ач
дан к
ре бер ме
де, бер т
те, к
ре ут чә
Әм
ир
җан Әлфиядән к�зен алм
, у
нидер к
ыч
ыр
ян
– бер с�зен дә
шетм
де, а�
ла
. У
ач
ул
ган
да да шу
й ч
бәр, шу
й с
ке
де. Әм
җан бер
ад
м алга а
тла
да Әлфи
не коча
кл
ап к
кр
генә к
ыс
ча, та
тлы
теп, б�тен х
рына бир
ын
ы�
ренн
реннән
�п
те. Мон
к
тмәгән Әлф
я Әм
к
к
генә к
реп чу
н с
дә калд
. У
й та
тлы
те, Әлф
я к
рыша да алм
әй
лә
неп к
ит
те, гә
сен кыс
п т
от
кан к
�чл
е кул
га
бу
ын
. У
б
ре
че б
улы
п а
ына к
лде: к
ше к
рсә?! Бар
к�ченә Әм
этеп җ
де дә ч
ткә та
, й�зе
булд
, әйт
се с�зен дә
, юг
алы
п калд
кул
ар а
да гә
җе
ачу
к
лде, н
әргә белм
чә Әм
ир
җа
га к
. Егет ан
нан к
�л
де, ан
ы�
к
лә
ре т
улы
с
ю һәм ялв
ру
де. Әм
җан Әлфи
не
никадәр на
га с
н а�
ла
, т
бигат�
кен
тә, а
нан
�с
тен б
улы
п булм
й шу
. Әм
ир
җан
олы
теп ач
лган яше
к
әрдән ач
к китап к
бек укыд
Мон
Әлф
я дә а�
ла
, гар�
лә
неп тор
п й�ге
де,
з б
�л
мә
сенә к
реп б
де, б�тен т
не калтыра
, бите ут б
улы
, һ
ч тын
ычла
на алм
,
з­
зен кулга а
лыр
га тыр
. «Юк, б
рыбер сине
чә булм
чак», д
п пыш
зе дә а
тырап калд
, б
зак урын
ку
ал
а алм
ча т
. К
гендә Әлф
я к
крәк
җы
ыс
калд
, б
ын
да җи
томан,
реннәрдә та
тлы
реннәр т
ме. Я Ходай, н
с
к
ч бар бу Әлфиядә
мә�ге
мас
де к
уе
нан! К
м
неп ут
, ку
алы
п к
тәргә к
ч та
, р
ул
енә ба
н с
алы
п, к
бат­к
бат х
скә бирелде, к
бат­к
бат б
әй
де. Әм
ир
җа
ы�
ялг
з гына к
алы
п у
йлый
, хыял
к
лде. М
бе
ән тау битенә я
га ю
алд
т�шеп, т
ка к
з салд
: җ
әк пешкән, хуш
се б�тен
бо
лын
га т
ралган, т
рә­як чәчкәгә к�ме
гән, к
ктә с
бан
ту
гае са
й, д
н�я гомердә булм
ча м
тур
де б�ген.
җан җ
ргә с
п я
да к
рен й
ом
, ә
е генә
еп ч
кан хәлне, а
п к
рсәткән ка
тина к
бек,
к�
�ел
еннән алга­ар
ка әй
де
де, б�тен т
не бу
йл
ап ә
теп
те
сез та
тлы
әззәт й�ге
де. Кул
ла
н куе
�л
әнгә б
, җ
ргә борын
н т
те: «Ах, Әлф
я, Әлф
се
т с
н мине!» Җ
рдә я
кан еге
б
дрә чәч
рен а
скән җә
ге җы
җ
де, баш
да нидер а�
га те
әгәндәй, с
бан ту
гае менә­т
шә са
да сай
. Әм
ир
җан а
сына әй
лә
неп я
, м
тур к
рән к
әр
га текәлде: «Я Ход
ярдәм
т, кая мон
чыгу
лы
, н
ин
г
зап бу яр
ту д
не
? Беткә
з т
и�
ре,
ин
г�н
ала
м
чен җ
алый
ы�
мине, ба
бу с
к
ге?..»
ртән сыер с
ва
га ч
кан
де, т
ач
п ту
а
тл
га, к
тәрмәдә бер бәй
әм к
р чәчкә
ре һәм бер ф
ра
ка т
улы
эре­эре җ
ил
әк
әр к�реп алд
Бермә
гә к
га ку
п к
рап т
, кем й
ргән ан
да? Т
рә­ягына к
– ка
ка терә�
де. М
тур
чәчкә бәй
мен б
лгап ата
га к
улы
ба
, с
га ут
ил
әк
не дә бер с
ыт
ка б
ша
да ф
ра
н әй
ән
реп­әй
реп к
. Ке
ке б
улы
р? Ә
егә яш
реп
га булд
, б
алал
ар к
рсә, сорау да к
п б
улы
Ав
ыл
җирендә бер нәрс
не дә яш
реп булм
й, сине
зе
нән алда б�т
сен бе
әр. Әм
ир
җан бе
ән Әлфи
не
дә бер е
б
уе
на са
п к
гән с
ре чиш
еп, яшен т
гендә б�тен ав
лга т
ралд
. Х
нар чат с
ен, Әлф
ир
та
шл
ап, Әм
ир
җа
га к
чкән, д
п пыш
лда
ты
ар,
кем к
те, кем кыз
ык
. Бе
гән ке
не э
рергә, д
п,
шар
тл
ар. Бу гайбәт Әм
әт
­әнисенә дә
к т
з ки
еп җ
те. Әм
җан эштән ка
п кер
гә, а
ра б
ран
ыр
ды
ар. Әм
ир
җан ба
та ка
шап калд
нан сер б
рмәскә тыр
– Бе
гәч, б
к я
, б
п к
улы
н гына сор
ка
а,
– диде. Әтисе т
за к
ше
де, сик
реп тор
п,
зе ут
ыр
ган
Әм
га т
– Ах, нә
әт т
ре, ә
е те
шеп тор
Әм
ир
җан к
�з
ге а
шлык
су
тыр
п б
тергәч, Әлф
бе
ән к
лула
на ба
де. М
да Әлфия
не
генә риз
ал
ыг
к
рәк. Әм
ир
җан бу ю
лы
аш
ык
ма
ка бу
л­
, с
ырлы
к, Әм
җан, с
ырлы
к д
зен юа
я ав
зе т
да а
й гайбәт й�ридер д
шына да китерм
де. У
бо
ай да
з эченә б
неп яш
б�тен ар
ал
– б
алала
, әт
­әнисе, би
р к
�р
се. Б
алала
т
ре
гәч, Тә
ил
ә дә Әлф
я бе
ән
ду
сла
шу ю
лы
н эз
лә
де, т
к Әлф
я г
аиләл
е к
ше
әр бе
ән
ал
ма
ка д
гән к
га к
Эштән ка
га З
р у
– Ән
, Г
ф б
бай к
де, с
к су
нар, к
ке а
ка т�шергә ку
ар, – диде. Әлф
я аш
й гына
алала
бе
ән урам бу
йл
ап а
тла
, шулчак ка
шысына
әнисе ки
еп ч
– Ту
та ә
е, сине
бе
ән с
әш
сем бар, – д
п би
енә
. Әлф
я нидер сиз
неп б
алала
н алдан җ
– С
н н
д
п ә
нән яш� егет
не а
п ята
, ә? С
н
ке б
алалы
х
н, нәрсәгә
се
? Ике
ал
бе
ән ко
ач җәеп к�теп тор
ал
ар д
п у
йлый
�м
Ко
ла
гы
а с
алы
п куй, җа
сәк
әем, Әм
ир
җа
�л
гәндә
дә си
а
дер
сем юк. Тә
ил
ә с
е�н
гына я
ыр
ә м
н б�тен д
я�н
ы�
к�
ен к
ккә
чыр
ыр
н, у
лы
м туп
са�н
гына а
тл
ап к
Әлфи
не
чырае ап­ак булд
, н
ә
тергә бе
де,
зен
кулга а
п, м
н кадәр тын
ч б
улыр
га тыр
– Юкка б
рч
ыл
ас
ы�
, а
нга т
реп б
рсә
дә к
рәкм
а с
ма
, – д
де дә ю
н дәвам
тте. Ан
ар
ннан Сара карч
к ә
ә н
әр к
п ка
. Ә
баш
на суг
п
сәнгерәткән кеше кебек, к
чкә Гар
абз
арн
ы�
й
рт
на к
ил
еп керде дә н
гезгә ч
кте, ә
лл
ачудан, ә
ә рәнҗ
дән, е
к
де, б
тен тәне ка
. Сарайда ма
арас
нда й
ргән Гар
ф абз
й акр
н г
ене ян
на к
еп ут
рд
– К
ил
ен, н
бу
, й
зе
качкан, ә
лл
ә берәрсе бер нәрсә
я бер н
ктага карап ут
ру
н бе
де, аннан ав
су
ап:
– Н
к
рәк бу ха
кка м
ннән? Беркемнән берн
с
рам
йм,
з а
ма яш
м, м
и�
а берсене
ре дә, у
лы
да
рәкм
, а
ар берсе дә м
нем Таһ
мн
а
лы
шт
ра а
й,
�л
ам
ар шун
, – д
де, хат
нн
ы�
к
зеннән
ке яш�
ртеге тәгәрәп т
– К
ил
ен, эх, к
ил
енкәем, т
кер бар
на да. Бар
ы�
да ав
н кап
ап бу
й, без с
бе
ән н
зур кай
да к
тәрдек, ә б
ол
ар
ч
п ан
ы�
, ба
ам, т
кер Сара
карч
на да, ан
ма
ае гаш
йк, у
кайг
– Әткәй, каян бе
әсе
с
н м
– Каян бе
әсе
д
п, бер ав
да яш
без б
т. Кайг
рма,
ил
ен, кеше
ре т
ге
, е
ап яткан ба
ас
юк, егет кеше,
егетне
дә ә
е н
ндәе! Без
нде Саб
р бе
ән к
птән с
әштек бу тур
да, ата­анас
н к
ндерә а
кән, без карш
ге
, ә
е с
н яш�, а
ма кебек чаг
ы�
. Таһ
рн
к
ре кай
тар
п бу
й, ә с
и�
а яшәргә к
рәк. Ба
ар да
сәр
әр,
әр дә ч
п та к
әр, г
мер т
тә у
, к
ен. Ә
яш�се
, ч
бәрсе
, җан
ы�
тарткан кеше
бу
са, ч
к с
нде д
рт е
тте т
ол
ка
а да. Я
з ка
ма кар
лы
кта, менә м
нем к
и�
әшем шу
. Ә урамда с
әгәннәргә
се
к
тмәсен, нәрсә у
без к
чергәннәр бе
ән чаг
ганда. Әйдә, кер
к, ана
т пешерде, аш
йк­эч
к, баш
ы�
мә, гаебе
бу
маса, беркайчан да баш
ягә б
атас
бе
ән с
әшкәч, җ
и�
бу
лы
п к
тте,
эченнән генә с
енеп куйд
: ә
е дә а
ар бар, ан
а
тәннәр кебек т
рнак аст
ннан кер эз
әп ут
рм
ар,
һәрвак
т ярдәм ку
сузарга т
…Җәй дә
теп б
ра
де, бые
к
че у
лы
да мәктәпкә җые
на. Кызу урак
�с
те дә ба
шл
. Ш
ул
ай да Әлф
я берк
�н
не
з урынына к
ше калдыр
п, Чал
лы
б
рына – ул
ла
рына
мәктәп киемн
ре а
га к
те. К
н буе б
да й�реп, Ә
я б
к арыд
, т
да к
ип
те. Х
алык
ер
п, униве
сам
алд
ын
ф
он
тан т
рысына ки
еп ч
ык
. А
да һә
гыча
�й
сез
рек
әр җыелган, ар
ала
ын
да х
ын
нар
да бар. Шәһәр халк
мо
а к�нексә дә, ав
к
се к
з ач
п к
й. Әлф
я дә а
га к
з та
. Киемн
ыч
рак, е
ты
лы
п беткән; б
лә
ре сыдыры
лы
п к
гәргән,
чәч
лә
ре ма
йла
п ка
кан; к
п эчеп
лә
ре дә к
ра ян
беткән… «Эх, ме
кеннәр», д
п ку
Әлф
я а
ар ян
ын
нан
ткәндә. Шулв
т ар
ала
ын
да ут
ыр
ган берә
а
а б
к тә
ш тоелд
. Әлф
я адым
н а
да т
н к
рап
ку
, к
нәт ан
нидер ту
та
, ашыга­ашыга кире к
лде.
Су
ала
н к
реп, т
ш тоелган к
ше ка
шысына ки
еп
ба
. Ис
рек
әр ша
ул
дан ту
тап, Әлфиягә текәлде
әр.
н бе
кемгә к
й б
еп ут
рек а
дына тез
ә биреп, й�зенә к
. Т
ге
рек тә
н к
реп, тон
к к
ре бе
ән Әлфиягә текәлде. Үзе
яб
к,
н ч
че аг
п беткән; җ
ткән с
ка
­мыек,
�с
тендә
сә
әмә кием, я
ла
та
ис
ке са
али
… Әлф
я ан
ба
тан­
аяк к
рап:
– Илдус, с
ин
ме бу? – диде пыш
лд
. Су
ала
ргә та
ап, җ
ренә яб
. У
да т
п, «Әлфия»
к
ренә яш� тулд
– Илдус, н
ишл
исе
с
н м
он
да, н
к ав
лга кай
ый
ы�
ка
да югалд
ы�
, н
к мине к
тм
де
? – Әлфи
не
д
рт е
уе
на җыелган к�
ч
шм
се т
улы
п т
шыд
, к
лә
реннән
яш� б
реп ч
ык
,
зе е
ла
,
зе т
лд
. – Без б
т сине
юга
лт
к, н
к кай
ый
ы�
, җ
ы�
ю
мын
сине
? С
т безгә шу
й к
рәк, Илдус,
шет
се�ме? Сине б
алал
ар
чә е
к
тә
әр! Т
р сине та
шла
, с
н н
к бе
не таш
, Илдус? – Әлф
я к
з яш�
рен т
я алм
– Әлф
я, с
н
сән, с
н т
ел
еп ч
ык
ка
ы�
?! Кичер
мине, м
н сине к
от
ра алм
м, кичер а
лтеп я
кан
чен. С
н дә, Т
р да кичерә алма
з, ми
а
ят, м
н сезгә
бер ничек тә ярдәм
тә алм
м. – Илдус б
алал
ар к
бек
е
, к
з яш�
ре аша с
де. – М
н б
алал
да к
рар, сине дә к
дем, т
к мине М�н
ч елга
рмәгә т
ык
. А
нан ч
ык
кач, ка
ыр
га ху
рл
м. Әлф
я,
сән, н
б
хет! – диде Илдус яш
е к
ре бе
Әлфиягә тек
– Илдус, с
н ка
да яшисе
Илдус һ
га к
рсә
те, «т
гем дә, ю
м да шу
»,
– Илдус, ка
йк ав
лга, Т
р б
алала
рына ата б
улы
ы�
, м
н дә ялг
з булмам. Баш
�с
те
дә
з т
бә
б
улы
р,
ка
йк, Илдус. Әйдә, т
р, м
н си
а, с
н ми
а ярдәм
тә
се
– Илдус ча
ал
а­ча
ал
а Әлфиягә
де, а
ап ут
әр дә, т
х
алы
к та а
рап к
: шу
й ч
бәр х
га н
к к
рәк бу
А�
ла
ма
ы�
бу х
н­к
ыз
, ч
че
н булса да акы
лы
ка шу
эче т
улы
ша
тлы
к, ә
се
, а
а б
хе
тл
е бу
лы
р
чен ш
Илдус кына к
рәк булган, ә
те
се
,
и�
м�һ
м мәс�ә
лә
се чишелде. Әлф
я
залдына елм
еп кай
менә, чәйнәп к
з х
зер, ан
ы�
з
ре, б
алала
рын
ы�
ат
ула
чак! Әлф
я Илду
ка к
рап, «Б
да я
б
улы
п елма
. Т
р
�л
гәннән б
ирл
е б
ре
че та
р ша
тл
де ан
ар
оч
ра
клы
м
шин
га утыр
п кай
ты
ар да ав
ыл
ба
да т�шеп калды
ар. Илдус бермә
гә ку
п Әлфиягә
– М
н бо
ай сезгә керә алм
йм, м
н п
рак, ям
сез,
алал
ар ку
ырл
ар,
ртәгә ки
мен, – диде а
н гына.
Әлф
я я
а та
кан ша
тл
ыг
н югалт
дан к
ык
ка
дай, Илдус
бе
генә яб
– Юк­юк, к
ма, кирегә ю
юк. Мә, т
т бу су
бо
с
н алд
дия
мен. Сине
м
шин
га пр
ва
бар
– Бар
де дә, белм
м, х
зер ка
р, бәлк
әт
әрдә
– Яр
й, К
мАЗ м
да э
м дия
се
, Әлф
шофер әт
к
рәк д
. – А
се ка
ка т�бендә пыш
я ка
а
– Кер, Илдус,
з й
а кергән к
бек кер.
Ка
ка т
выш
н
теп, б
алал
ар
йдән й�г
шеп ч
ар, әнисе ян
да т
ган яб
н адә
не к�реп, ш
ту
ар. Б
раз т
гач, З
р к
тәрмәдән т�шеп Илдус
ка
шысына ки
еп ба
, т
п, с
�е
ченнән к
ыч
кыр
бә
де, «Илдус аб
й кай
кан!» д
п коча
кл
ап алд
. Илдус,
е т
улы
п, к
рен кая яш
рергә бе
зе З
кыс
п коча
кла
. Әлф
я, бар кы
юл
ыг
н бер у
ка җыеп, н
булса шу
б
улы
р д
– Менә, ул
ла
м, сезгә әт
а
лы
п кай
м, те
әс
гез,
әт
б
улы
п к
ал
а, те
әмәс
гез,
ртәгә ка
п к
тә, – диде,
зе
олы
у
ына к
. З
р
ин
де әнисен бер к
ра
дан а�
га
йрәнгән б
ал
– Әлф
с, к
ил
, бу б
т бе
не
Илдус аб
й, х
те
рли­
се�ме?
а б
ула
ат
сына сынап к
. Илдус ан
ы�
алдына
тез
– К
ра, н
зур
се
, у
м, – диде.
– Ә с
н К
мАЗ м
да й�р
бе
се�ме?
– Бе
әм, – диде Илдус,
зе Әлфиягә к
– Әйе, у
м, у
ә
е эштән генә кай
кан
де. М
н менә
н сор
гач, ан
безгә а
п кай
с б
к кан
гат� елм
еп әнисенә к
– Әйдә, кер, – диде Илду
җ
тәк
әп. Әлф
я бе
р ар
рак калды
ар. «
Улы
м, му
ча яг
п җ
бәр», д
Әлф
– Яг
лган, ән
, му
ча әзер.
– А
са, сез му
ча к
гез, м
н аш әзе
рли
алал
ар Илдус ян
ын
нан к
тм
де
әр,
кә
�л
әп му
ча
кер
кәгә утыр
п па
рл
Әлф
с Илду
ы�
к
ыр
ала
б
еле
неп т
ор
ган гә
сен
ик
ше
де, кисе
гән­к
гәргән эз
не с
. Т
зм
де, «с
әп бо
ай яб
к?» д
п сорап ку
– М
н шу
де, – диде Илдус у
Му
ча чо
ч пар ч
та кием ята, б
алал
ар И
әт
реннән калган киемнәргә кие
реп а
п ч
ты
ар. Өйдә тә
мл
е аш
се, Әлф
я дә
п кына й�р
. Илдус
зен б
к у
з т
я
де,
йрәнә, х
җа
теп х
с
тә а
лыр
зен ду
й
да? Әт
ку
а
нан ч
п к
ткәннән б
ирл
е җы
лы
аш, я
й
з к
рмәгән Илду
ка
бу әкият д
�я
де. Әлф
я
зе дә ничек
теп Илдус бе
ән
ш ба
ап җ
сен к
з алдына да китерә алм
алд
гыс
н Ал
а бе
гән. А
га б
рысына да б�ген рәхәт, к
�­
ел
е
де, ә калг
н к
з к�рер. Б
алал
ар б
�л
се буш тора,
ар һ
ман
бергә й
де, Әлф
я Илду
ка шу
алал
ар б
�л
сенә ур
н җә
де. Б
алал
ар й
окла
гач, Әлф
н гына Илдус й
окла
ган б
�л
мәгә тор
п ч
ык
,
з к�чен
сынап к
ма
булд
. Илду
ка к
ча гына, ан
�с
тендә кул
ла
н т
от
, булган бар к�чен Илду
д
ал
ау
га юнә
те. Н
чәмә ел
ар т
рмәдә,
рек б
жл
ар ар
ын
да
ый
алы
п, б�тен э
ке әг
ала
та
алы
п беткән, й
рәк тә
п эч
дән генә т�ге
, кич
реш
әрдән дә б
к й
он
чыган – әй
се
, Илдус җ
меш яш
ек карт… Э
ек яман ч
бо
ай эчсә,
зак яшә
әячәк. Әлф
я һәр т
�н
не тор
п, кул
бе
ән Илду
д
ала
, ә у
, э
дә тора а
т, д
п у
йла
. Әлф
я а
а ура
га чыг
п, к�р
неп й�рергә
ку
, «н
ап т
гәч чыга
, әнә, б
алал
ар бе
ут
р», диде. З
р к
птән
ин
де бу д
�я
га х
җа, ш
у�
а к
рә
Илдус бе
ән бергә
әп й
рт, җ
р, ба
ча эш
лә
рен
кә
б
к дус
эш
лә
де
әр. Әлф
я к
ыш
, тын
ч кына ч
ттән к
зә
те.
Илдус бер я
ап, чите
сенсә,
ке
чедән, с
неп бетә алма
– а
а б
алал
ар бе
ән рәхәт
де. К
ч җ
тсә, ка
да баш
м, җ
лдан ка
йм д
п ка
юк. Ис
рек
әр бе
ән ар
чен с
гыш
юк… Илдус
тәрмәдә ш
ул
у
ап ут
. Эх, бу ба
, эчә­эчә
ре сые
п беткән шу
, н
генә б
рә а
кән бу
бәр х
ын
га? У
зен ан
ы�
ян
ын
да й
лкын
п беткән карт
әтәчкә
ох
ша
, ан
ы�
с
ен н
ыг
рак чите
се
де. Әлф
я эштән
кай
са, к
п калд
, б
к к�зенә с
алын
ма
ка, ч
й�рергә тыр
. Әлф
я мон
сизеп тора
– А
ма, Илдус, ничек тә яшәп к
без ә
е, к�не
ге
без. Т
к бо
ай яшәргә яр
й, әт
әр а�
ма
ар. М
а тәк
м яс
сам ничек б
улы
кән? – Илдус кыз
де. Әлф
я авыз
н ка
ап к�
еп җ
де. – Ә
ояла
де? М
н сине аш
йм, т
к б
рыбер бер
бә а
да яшәгәч, бергә яш
д
әр б
де, с
н риза
булса
, никах булса да укыт
– М
н сине
я
да шу
й ям
сез, – диде Илдус а
гына, кул
ла
н кая яш
рергә белм
чә. – Минем бер нәрсәм
дә юк, а
нан, м
н, м
н, – д
п т
отлык
зе т
әп ч
кул
ла
бе
ән битен ка
пл
ап ав
р с
ула
, – м
н си
а Т
а
тыра алм
йм, –диде.
я дә б
раз к
р к
рап у
п т
– Т
бе
кем дә а
тыра алм
й, т
к ан
ка
та
п та булм
й. Без
ке ялг
з, Илдус, сине
дә т
ш т�ге
, т
ол
х
т
да ба
т�ге
– һәр
ка
кые
сыт
ыр
га гына тора, ма�к
к
пмәгән м
ал
йл
ар
да,
тәк ч
уы
н җ
я бе
мәгән к
�н
че
х
ын
нар да я
нан у
да теш
әп к
алыр
га тырыша. Ә
йдә б
алал
ар әт
та
ыр
та, ш
ул
ай булгач, Илдус, без бер­б
безгә к
рәк.
б
р җире
юк, минем к
тәр к
шем юк, яш
к бер
бә а
ын
да, а
нан к
з к�рер. Т
р
з урын
ын
да, с
з урын
�да б
улыр
, – д
п к
улы
н Илду
енә са
– Ш
ул
ай булгач, с
де ми
а. – Әлф
к
ренә к
– Ярар, – д
п баш селк
де Илдус.
ул
ай бер а
ал
ап яшәгәч, Әлф
я Г
ф а
– Әткәй­әнкәй, сез ми
а б
к к
де
рл
е к
ше
әр, ш
у�
рә
и�
б
ре
че
теп сезгә к
лдем. М
н б
алал
га әт
мә
птәш та
м, се
не
хәер­ф
тих
з к
рәк, менә
– диде
теннән й
к т
шкәндәй, җи
с
ул
ап.
– Кем у
, ки
ен? – диде би
а
н гына ан
ы�
ян
ы­
на утыр
– Илдус, Т
ду
ф а
й ки
се китеп к
– Ки
ен, я
шы
ап у
йла
�м
? Б
к эчә д
ил
әр б
т ан
з к�че
ш
ул
ай? Яр
та алм
са
н
се
– Без
без дә Т
яра
к, Т
р да бе
не ярат
, у
ка
булмас д
п у
йлы
йм. Б
алал
га әт
к
рәк,
иг
рәк тә Әлф
с
гемә
�т
те әт
сорап. Ә Илдус б
ал
а җан
лы
, нечкә к�
ел
е к
ше, ми
а шу
да җ
ткән, калг
н к
Оза
ка су
й гына кар
тл
ар җыеп никах та ук
ты
ар.
җан гына ә
егә бе
дә бе
де, һа
ман к
ил
әчәккә
з хыял
ла
бе
ән яш
де. С
�г
ыт
та Ә
л­
я дә елм
еп кына й�р
, ан
бе
ән да ачы
п с
ке к
бек ке
фек а
тына яш
. Мон
Әм
җан ях
шыга юр
, б
з ку
галд
д
де. С
ар
ал
Әлф
с к�ре
де, хәер, у
бые
мәктәпкә ке
де. Әм
ир
җан
берк
не ан
ч
ул
ап ка
п к
ен к
ргәч, м
ту
п, янына ут
– К�ре
мисе
дә х
зер, – д
п елма
– Ән
безгә Чал
ыдан әт
а
п кай
– Нәрсә а
п кай
? – диде Әм
җан б
шына б
чә. Әлф
с к
п к�
еп җ
– Әт
а
п кай
, д
җан т
га кит
реп ба
н с
дә калд
ал
а б
бе
ән д
теп тәрәзәгә б
– О­й, – диде Әлф
с ма�г
ен
ыш
п. Әм
ир
җа
га к
ра
гач, ку
п к
ит
те. – Яр
й, м
н ка
п җ
ит
тем
ин
де, – диде
дә м
дан сике
– Ту
та, кем у
? – д
п к
Әм
– Илдус аб
й, әтине
ду
. – Әлф
с м
шин
дан ераг
рак к
яг
н к
. «
е яр
й м
ен с
! Н
әйт
де шу
ча
– к�зе ак
еп ч
. Б
тән ут
да м
н а
а». Оза
кла
й
з К
мА
Зла
б
ула
чак, а
ы�
ре бар х
зер! Б
ал
а ю
буе ку
б
бе
ән с
й
генә пычак к
ар м
, т
калд
, бермә
гә к
з ал
к
п к
«Булмас, э
че, ура
да
�с
тер
әл
еп й
ргән Илду
? Ә
н?» Әм
м
урын
да сике
де, у
к�зе
тон
п а
дырына ча
, к
рт, к
әр, к
отл
а
п, ю
кыры
на ч
челде. Әм
җан Әлфи
эш
сенә
ермә б
улы
п ки
еп ке
де, ан
чырае ага
сыган к
крәк к
�л
мәккә с
ый
й –
�лә
ре
ыч
ын
ган. Ә
л­
я ку
п ч
ткә та
– Әлф
я, әйт, д�рес т�ге
диген, Әлф
с н
әт
ту
ын
да с
�йли
? Әйт, м
м, д�рес т�ге
диген! – Әлф
ка чиге
де, Әм
җан ан
бе
геннән э
тар
, тек
әл
еп к
лә
ренә к
. – Әйт, с
кл
ем, д�рес т
�­
ге
диген, м
н бу яше
к
не к
�р
чә яш
алм
йм, әгәр
бу д�рес булса, ми
а м
да яшә�не
мәг�н
се юк.
Әлф
я м
тур к
лә
рен т
тыр
п Әм
ир
җа
га к
ар к
�п
дер бер­бе
сенә к
п т
ор
ды
ар. Әлфиягә
гән к
әрдә к
мет, к
ме ялк
н, янына к
яна
ы�
. А
нан т�ге
,
зе
нән ку
ыр
га к
рәк… К
�чл
е ку
л­
ар ан
– Өзгә
әмә
ге
не,
зе
к
се
ничек г
за
пла
уы
, Әлф
әр яр
там, кире ка
ма мине. – Әм
ан
к
кр
генә кыс
п коча
кла
, к
�чл
е к
крәк с
е�
ер
лә
ре
дай булд
, ш
п, чәч
реннән, к
�п
те, ка
нар с
ул
ыш
на
га с
ган Әлфи
не
дә б
әй
де
де, ая
кла
к
ыр
га әй
де. А�
лы
й – яр
й,
т�ге
, к
ше к�рер. У
б
т х
зер
р х
тын
с
ал
а.
к, г�наһ ш
омл
ыг
, чыг
к
ил
де бу коча
тан, д
�я
ныт
п, б�т
сенә т�к
реп, с
�я
се­с
лә
се к
лде. Шу
мәхәббәттән баш та
ту
к
де. Й
рәк ак
лга буй
ын
ый
ча, ан
ы�
й
генә к
шы
лы
п т
ип
те,
се дә ак
н юар хә
гә җ
– Юк­юк, Әм
ир
җан, калд
р мине! – Әлф
я ан
этеп
де, еш­еш с
улы
ш а
п, а
бе
ән боры
п ба
бу хә
дән с
о�
к�зенә б
реп әйтә алм
. – К
чә никах ук
к, – диде а
н гына. Салк
н с
дан к
нәт ка
нар с
га б
ол­
гап а
ка
дай булд
, Әм
чырае аг
п та
н селк
де. Әлфи
не
зенә бор
п, к
лә
ренә к
н ничек яш
м с
х
зер, – диде х
е б
теп. – С
сез,
сез. Әлф
я, без б
т бер­б
бе
че яр
яш
а
а
дек, н
лә
де
с
н?» Әм
ир
җа
ы�
к
лә
рен яш�
е томан ка
– С
н ч
ынл
ап м
ннән җ
рә
де�ме, шу
рек И
л­
ду
ка а
лыш
ыр
�м
? Ә
лл
ә т
ге к
�н
не
чен а
луы�
шу
булдым
– Юк, Әм
ир
җан, м
н сине киче
дем. М
н сине яр
та да
алган б
улы
р
дем, т
к у
ча
та Т
р бе
ән мәхәбб
безгә
хыянәт
б
улы
р
де. С
н
зе
дә Т
р к
бек к
�чл
е
р ке
ше, бе
т
зе
дә а�
ар
де
к
шедән калган учак сине
чен т�ге
ген. Үз уч
як, я
я
н. Рәхмәт
мәхәбб
те
чен, рәхмәт җ
ил
әк
лә
ре
бе
ән чәчкә бәй
әмнә
чен, ми
а рә
җемә, б
хе
тл
е бу
, м
н си
а т
т�ге
– Ә Илдус ?
– Илдус бе
ән без ә
егә ду
сл
ар, бе
не
у
так ка
, ур
так яра
кан к
без. Без
ке ялг
ыз
га җан тын
ычл
ыг
булса,
җ
– Юк, юк, Әлф
я, с
н ха
клы
т�ге
, с
н т
н яр
ту
дан, б
хе
тл
е б
улу
дан к
? Н
х
зе�не к
– Мәхәбб
тем х
кына. М
н ка
ча
р б
к б
хе
тл
булд
м, у
мине гом
ремә җ
рл
теп яра
, м
н ан
гом
рем б
уе
на са
клая
ча
н. С
н дә
з б
те�не тап, ә м
и­
т, ба
ал
кан к
бек…
– Ә
егә м
н
кенәм, с
�рак с
н
не
се
, д
п җ
ырлы
ар, эх, Әлф
җан т
н бо
лын
га чыг
п, р
ул
енә ка
п эчен
ша
, ан
ы�
к
з яш�
лә
рен бе
кем дә к
рм
де, й
рәк
н к
ге җ
әр дә б
са алм
, кир
сенчә, ту
к
те. Әм
җан яш� а
а
та я
кан ав
ына к
: ан
м
да ба
ка бе
дә т
от
еп тә
зеп к
ба алм
гач, к
рап тор
дан н
фа
да. Ике
че к
Әм
ир
җа
ы�
К
эшкә ч
ык
, у
тай урак
�с
тенә
дә к
ый
ча, Әм
ир
җан ав
лдан чыг
п к
ит
те. Ан
ы�
кая
тк
нен бе
кем дә бе
де. И
де бые
к
здә
де
рергә д
п
мет
әнгән С
ра ка
к та т
�п
не
кая чыг
югалг
н бе
де, ш
ул
ай да к
ше алд
да сер б
рм
«Шәһәрдә й
ргән кыз
бар
де б
т ан
ы�
, ш
ы�
янына
те», – диде.
к к
не алд
са да,
з­
лә
рен алд
й алм
ыйл
ар. Кар
да:
– Калд
к, ка
к, ялг
з кар
тлык
та. М
н әй
те дия
се
ал
ай б
тән ав
лга кай
чак. Сихер
де Т
р х
яше
к
ре бе
ән, ху
рл
н
тора, ав
б
че ег
тен шу
ура
да а
нап я
кан Илду
ка а
лыш
ыр
е. У
т�ге
, хә
та м
н ху
рл
м. К
тмә, ка
без
е, – диде.
я бе
ән Илду
бер г
ә б
улы
п яш
венә бер
ай в
т
теп тә к
ит
те. А
ар ду
сл
ча с
те
әр, к�
еш
те
әр. Илдус б
алал
ар бе
ән генә
зен
ир
кен тота, Әлф
к�ренсә, сәбәп т
п, я ч
ткә боры
а, я тәм
ке та
ыр
га
чыг
п к
тә. Мон
б
алал
ар да с
зә ба
шла
б
гай. З
р да
берк
не Илдус с
га к
реп к
ткәч, к�
еп ку
– Илдус аб
й ге
к
ар к
бек, ә
ә с
оял
а, ә
ку
ка, а�
ма
, сине к
ме, к
чу яг
н к
я с
чә генә Илду
к
те. У
ан
хә
ен а�
лы
й
де. Ника
хлы
х
тынына ничек к
ра
га да белм
р булгач, нидер эш
әргә к
тер дә б
т, ә у
һа
ман б
алал
ар бе
ән у
й. Әлф
я ан
чен һ
ман Т
б
улы
п к
ал
а б
де. Әлф
я а
а һ
ман эшкә чыга
хсәт
ке б
ал
се б
улы
п бер х
сендә утыру да я
т�ге
де Илду
ка. Әлф
я ан
урам йог
ын
тыс
ын
нан са
кл
ап к
алыр
га, э
че Илдус
мен
п та
шл
га тыр
ыш
. К
ше
әр, н
гә җ
ил
кә ким
ге
теп
тота
кән, д
п чәйн
де
әр чәйн
вен. С
р да, «эшкә чыгар,
әп я
кыр
сы
», д
п әйткә
лә
де. Әлф
я елма
– Ут
ыр
н, г
аил
ә җы
ыс
т
ой
н, б
алал
га да б
рәхәт ан
ян
да, ә эш ка
мас.
ре
че кар т
шкәч, ку
бе
ән у
ма
нан ага
чл
ар
яп кай
ар. Илдус н
дидер юк­бар бота
тан ш
ясап б
ргәч, б
алал
ар ша
п к
ды
ар. У
а
га ничек
эш
әргә
нен к
рсә
те. Өчә
�лә
шеп б
алал
ар б
�л
сен мас
тер
ой
га әй
де
де
әр. Илдус э
не аш
ык
ый
ча, б�тен
ен биреп, җиренә җ
реп э
, агач чокыга
да да
ас: т
ен чыг
ра чок
й. М
ал
ар а
рап бер­бе
сенә те
к
әр дә эч
ре к
п к
тотын
ал
ар, Илдус
зе дә елм
еп куя. Әлф
зе генә
ча
та Илдус т
ыш
тан мал
ар ян
ын
нан ке
, ә
те
се
, ан
ы�
бе
ән ялг
з к
алу
дан ку
ка. Б
алал
ар мәктәптән кай
кач, бергә
енә­с
енә с
әшә, җан к
реп к
тә, т
к б
рыбер Әлфиягә
ел
еп к
й. Ан
ы�
бу х
әл
е Әлфиягә дә б
к кыз
к т
о­
де, в
т ан
б
ал
а к
бек коча
ап ю
к
й. Әлфи
к
з к
зендә т
са, к
улын
бер
ре т�шеп к
тә – н
булд
бу Илду
ка?
з х
зе дә а�
, Әлфи
не к
тора
алм
й, сихер
әнгән к
бек та
ты
а. Илду
ы�
яш
�ле
ге
�т
те,
юн�
әп х
н­к
з да т
п к
. Ба
та М�н
рә т
бига
тен с
ын
ыр
, а
нан б
ал
а таш б
улы
п асы
лын
м
уе
нына
н­к
з ка
гыс
калм
. А
нан т
рмә, э
ел
ек
– менә
ан
ы�
б�тен яш
�ле
ге. У
ин
де х
н­к
ыз
га ничек к
гы
лыр
га
да белм
,
не
ирл
ек җегә
рле
не
н
хә
дә
нен дә
белм
. Әлф
я
не
йок
б
�л
сенә к�черә к
рм
сен
п кот
а
п яш
де. П
гән тәкә х
ендә яшә
ан
н н
рак б
. Мон
т
ке
че яг
да
де – у
Әлфиягә г
йк б
улуы
зеннән дә яше
р
ст
әле
ге к
�чл
е
де, ан
ы�
х
тынына г
йк б
ул
у х
ы­
бе
ән бер. Илдус к
зен чыга алмас бер
оч
ма
ка к
ыс
ыкла
, ан
ы�
чен бу чише
мәс мәсә
әгә
әй
де. Ш
ул
ай яш
б
ир
де
әр. Берк
�н
не к�те
мәгән хә
еп ч
, а
ар т
ке а
ка утыр
га, М�н
әнисе
ям әб
ки
еп ке
– И­
, в
ыт
з й�р
м
кән, – д
п
шек т�бендә та
тан
. – Әлф
я б
ал
ам, сине
бе
ән с
се с�зем бар
– Ма
тап й�рисе
, әйдә, уз, ут
р, аш
гач с
лә
шер
без,
– д
п Әлф
я ан
алдына т
нкә бе
ән аш ку
, ут
р, а
тан
олы
б
улыр
га яр
Илду
ы�
чырае ап­ак булд
, бер Әлфиягә, бер алд
ын
да
ашына к
. Мәр
ям әб
янына утыра­утыра:
– Исә
ме, кия
, – диде н
ә
тергә дә белм
чә. Ш
гына аш
ар, а
нан Әлф
я б
алал
– Б
рыг
з, т
ге я
ка чыг
п торыг
з, – д
п чыг
бә
де. Әлф
я с
зә
де Мәр
ям ап
ы�
н
гә к
ил
нен.
ям әб
рәхмәт ә
теп ам
н т
от
– Б
алал
ар, ә
ә н
н
рлы
к у
й к
рм
гез,
гезгә
дә б
к зур
неч бе
ән к
лдем. Н
м с
, ана б
т, ана
ге генә кичерә а
а б
ала
г�на
н, б
ал
а г�на
– минем г�н
м… А�
де н
гә к
М�н
не а
лы
п кай
к, ур
н
�с
тендә ята, әнә­менә д
тор
з, б
к г
на. Ү
че, Әлф
я, си
а әйт
се с�зем
бар, диде, кия
, сине
дә к
де. Сине
алда м
дә г
е, кичер, кия
, кичерә алса
. Т
ге ча
та М�н
ыг
рак ка
т
ор
ган булсам, бәлк
бу ча
клы
к
ше б
хе
сез
булмас та
де. Т
му
гл
да яна
з
ин
де, Ход
ем. Гомер буе
ше х
ре са
ап, к
ше бе
ән са
п яш
дем, ә менә
бер б
ал
яман ният
әрдән са
кл
ап к
ал
а алм
м. Б
з, ки
еп кит
гез, з
чен, кич
гез г
на
һла
н, тын
ычл
ап к
ит
сен т
ге д
�я
га, – диде Мәр
ям апа
бер н
ок
га тек
әл
еп. Ак чә
чл
е ан
ы�
ялв
улы
к
лә
рен
к�реп, Әлф
я бе
ән Илду
ка б
к читен б
улы
п к
те. Яр
ала
ана кич
рер, ана
з­
зен кич
ре
ме? Т
муг ка
ач
к�теп, калган гом
рен ку
– Б
лма, Мәр
ям әб
, ки
без, – д
п Әлф
я ан
ша
дыр
п калд
. М�н
рә
әргә б
ыр
га ч
ык
кач, Илдус
п ту
тап калд
– Әлф
әмә, ба
йм, а
м да тар
й, м
ан
мә�ге дә кичерә алм
йм. М
н кичергәннән генә
оҗ
мах
ка э
әкмәс, урын
т
та ан
– Куй, а
ай д
мә, ан
си
а х
зер бер зы
да т
ыш
та гына к�теп тор
ыр
ы�
, ми
а к
рәк с
н, – д
п елмай
Әлф
я б
ре
че та
р ура
да
рен култ
ыкл
ап. У
ки
еп
кергәндә, Мәр
ям әбине
ба
рлы
к т
га
, б
алала
җые
л­
де, Мәр
ям әб
тор
п Әлфиягә ка
к
– Рәхмәт, б
ал
ам, к
ә, менә м
да уз, – д
п т
ке
мәгә а
п ке
ва
та тире бе
ән с
яккә калган, чырае җ
р т�сенә
кергән М�н
рә ята, ян
ын
да ак ба
шлы
м
ал
ай е
ап утыра,
әнис
не
к
улы
н с
ый
й,
зе мыш
к­мыш
к борын
н тар
та. Мәр
ям әб
кызына а
н гына «Әлф
я к
лде», д
М�н
рә б
н калкыт
п ку
, к
чкә к
з к
ба
кла
ач
зенә як
рак утыр
. Ан
с
дә х
әл
е юк, тон
к, хәлсез т
ш бе
ән
�зл
егә­
�зл
егә Әлф
и­
ягә эндә
– Иш
ге�не
ту
а
тына боз
м салд
м, а
лы
п таш
а. Сине
б
те
нән, ба
йл
ыг
�нан к
тем, м
н сине г
о­
мер б
уе
на к�ралм
м. М
н ан
, у
сине яра
, к
акы
лым
том
ала
, кичер мине, Әлф
я. М
н б
к арыд
м,
н б
тән к
рәшә алм
сем к
ә дә алм
– Си
а к
сә
те
әр б
т
з бозым
ы�
ка
чан да булса
ә ка
р д
п, м
н у
боз
т
п к
дем, т
к кем
яс
н гына бе
дем. М
ннән к
ит
те – си
а кай
,
зе
сорап, а
ча т
әп алган ч
р бу.
– Ш
ул
р, б�тен т
нем эчтән
згә
әнә, яна, с
е�
ер
рем та
тыша. Кичер, Әлф
я, кит
м т
ге д
�я
га тын
ычл
ап,
к арыд
м. Илду
ка да әйт, киче
сен кичерә алса. Б
сына да
зем г
е. – М�н
рә ар
п к
рен й
ом
. Баш
да т
ган б
ал
– Ән
де, – д
п е
га яб
. Ан
лдап
с�
е Әлфи
не
генә
�т
те. Кемгә к
алы
р с
о�
бу
ал
а? Мәр
ям әбине
да к
п яшисе калм
р… Ә
карт булм
са да, ш
М�н
рә ан
ы�
й
ген та
шалдыр
М�н
не
баш
чына ки
еп ба
кан әҗә
һ
ман М
�­
не г
, н
а
п к
, н
калд
– Тас бе
ән су кит
гез, б
рыг
з да
йдән чыг
п тор
ы­
з, Илдус кына ке
сен м
он
да, – диде Әлф
я. Өйд
ге
әр б
тыр
ал
ар да, у
ку
ка
эш
лә
де
әр. Илдус ча
шау ар
ын
нан гына к
рап т
ор
: Әлф
я М�н
рә
�с
тендә кул
ла
те, М�н
рә бәргә
әнә, е
лы
й, к
ыч
кыра ба
шла
. Әлф
ин
дидер б
к ав
р ә
бе
не
�с
, та
тыша, нәрс
дер
кул
ла
бе
ән җыеп та
с
га с
ал
а, М�н
рә бе
ән бергә
ан
ы�
да б�тен т
не калтыр
й, хәлсез
әнә. М�н
рә ә
лл
ин
кыяфәт
әргә к
реп та
тыша
де. Әлфи
не
а
ала
чы
ла
п, к
�л
мәктән
теп ч
ык
. Илдус та ку
дан калтыра
, ка
да э
тем, бу н
хә
, д
п пыш
. Әлф
я ә
гат�кә як
н та
, а
нан «яшә, я
тан т
ба
шл
а,
зе
та
кан б
ала
зе
к
ра», д
п пыш
лд
�г
та
р к
улы
бе
ән М�н
не
�с
теннән сып
ыр
да
еп ба
. «Илдус,
йгә», д
п кенә эндә
те дә ча
алы
ит
те. Илдус ан
к
чкә тот
п
лге
де, Әлф
я к
р б
улы
ки
еп т
�ш
те. «Өйгә,
йгә» д
п к
ба
тла
Әлф
я. Илдус н
и­
чек т
к
сә ш
ул
ай Әлфи
не кие
де дә ура
га а
ык
, бе
кемгә к
ел
еп к
ый
ча, ка
дан чыг
әр. М�н
битенә б
чек т
р б
реп ч
,
ч к
н,
ч т
н бе
белм
чә й
окла
. Ә Әлф
я
ке
н ур
нан тора да алм
ча ч
че т
не генә
чкә тор
п, ба
га чыг
п салк
н су бе
ән кое
гач кына
хә
ке
де. Илдус Әлф
я кыр
ын
нан к
н­т
н к
тм
де, Әлф
чен ку
ул
ар да, ба
ка с
мас бу хә
әр дә ан
а
тырат
, ку
ыт
, у
та
ты
лы
п калд
, йокыс
з к
лә
ре эчкә
ба
. Әлф
я уя
га
да, Илдус б
н с
алын
дыр
п ан
ы�
да утыра
де. Әлф
я а
н гына: «Илдус, бал
чәй
р ә
е»,
– д
п эндә
те. Илду
ы�
ку
ку
чыр
ае
на ук ч
кан
де. Әлф
я й
ом
шак кына ан
к
ул
ына к
– К
ык
ма, м
н сихе
че т�ге
. Үзе
бе
лә
се
, Т
�л
гәч н
ин
гә әй
дем. Ходай минем гом
ре
не са
кл
ап
калд
, акы
лым
ка
та
, т
к бу д
�я
да б
рыс
чен дә
әргә к
рәк. Ходай ми
а к
не эчтән к
, д
ал
ау
сә
лә
те биреп,
�с
темә б
к зур б
ч й
лә
де. М
н М�н
не
от
ыр
га, гом
рен са
кл
ап к
алыр
га тыр
ыш
м, т
к тәҗ
бәм б
к аз шу
. К�ре
без, фа
дам т
сә, т
н бер ят
мгә
мрәк б
улы
– А
са, с
н мине дә...
– Әйе, с
н й
окла
га
да. Сине
җ
ы�
тын
ч т�ге
, б
лма, һәрнәрс
з в
бар. Без
без дә бер у
безгә к�н
гергә в
т к
рәк, аш
ык
йк, к
ил
әчәк бе
не
кулда. Ә
егә ничек яшәсәк, ш
ул
ай яш
М�н
рә дә бер а
дан тор
п, утыр
п аш
й ба
шла
ям әб
е
й Әлф
генә дог
ал
ар к
Ай д
гәндә, М�н
рә т
ел
еп ая
ка б
га, Мәр
ям әб
ртә
ге йокыс
ын
нан уя
, д
н�я ку
. У
бе
ке
не
генә
ке
че д
га к
Кар­б
бе
ән к
ш к
лде. К
да да эш юк,
я эшкә ә
ә н
дә бер б
п ка
та. Кая к
ма – т
п я
кан х
алы
к. Х
алы
к а
алы
эш эз
әп шәһәргә к
Илдус та
зенә ур
н та
й, к
ыч
кыр
п әйтмәсә дә, Әлф
к�реп тора – агач чок
п та ту
йдә. У
да, шәһәргә к
им
ме эш эз
әп, д
гән
де, Әлф
я ка
т
�ш
те. Яз җ
ткән
не, к
р эш
лә
ре ба
шл
га
к�т
к, диде. Хода
ы�
рәхмә
те, берк
не к
з рәисе
зе с
з ку
– Сине
Илд
н
әп ята а
да? Кай
ка
нан б
ирл
чыг
п та к�ренг
не юк. Әнә, в
к К
мАЗ тора, я
чәч
гә
булса да әзер
әргә к
де ш
. Шофе
рл
ар да калм
ка
эчеп, ка
ч
ткә китеп бе
Эшкә ч
кач, Илдус б�тен
әй җа
п к
те, ан
й�зе я
ыр
, у
Әлфи
не
й�зенә кыз
лы
к китермәс
чен
тыр
ыш
, т
ыр
ма
. К
ч б
алал
ар бе
ән бергә к
н буе бу
л­
ган хә
не яр
ма
тан у
та
ал
ар; Әлф
с мәктәптән
ка
га Илдус янына эшкә й�герә, к
ч кай
ка
К
мАЗ
ул
ен б
ор
алы
й. Илдус та
згә
де, я
е
эчендә т
ненә
әзрәк т
т к
п, ге
юн
е генә
ох
й ба
. Ка
р к
алы
н, к
ра чәч
де аг
п бетсә дә,
ан
ы�
зенә б
к тә ки
ле
шеп тора. Оялчан елмаю
, бе
ка
тлы­
, юк кына нәрсәгә дә б
ал
а к
бек с
е, Әлф
я бе
згә­к
з
оч
ра
ка
да к
ызл
ар к
бек кыз
ру
ан
ис
тм
әл
�й
ке
мл
е
тә. Илдус т
ор
ыш
ка н
ыкл
ап аяк ба
кан с
ен,
әчәккә м
тур
әр ба
гла
. Ю
ка с
гән г
ме
не кире ка
п булм
са да, к
ил
әч
ген т
улы
, м
тур
теп
яшәргә
зендә те
әк, к
ч т
ой
. Ю
ка гына к
не эш биз
мәгәннәр, эше ба
ы�
аш
бар. Эш
әсә, у
б
н юг
реп,
зен г
аил
ә ба
шл
ыг
теп то
чак. Ходай с
ап бу
л­
са да а
а да мәрхәмә
тл
е й�зе бе
ән бор
лд
, ш
г
аил
әдә
ч һәм рәхәт
де а
Әлфиягә к�неккән с
ен у
а
а я
а к
раш бе
ән к
зәткән с
ен бер м
тур яг
н т
п, я
а ач
. Т
к менә а
нан
оял
у к
рт
сен а
тл
ап чыга алм
Ка
ча
та эштән ка
ышлы
й
з­
зен с
гә: мә
хл
ук,
шән, к
ы­
рак б
улыр
га к
рәк… Өйгә ка
п к
реп, Әлфи
не
к
ренә к
дым
, ко
ел
а да т
шә. Бер т
бә а
ын
да яшәгәч,
ка
чан да булса к
й калма
ар, у
бу к
не ку
де. Кем б
че ад
м ясар,
кенмәс
ме, һә
да Т
р т
ма
Яз б
ын
да Әлф
я салк
н тид
реп б
к к
ч
әп
ит
те,
ч к
н ут эчендә я
. Илдус к
н­т
н ян
ын
нан к
тмә
де,
лы
ч су булган урын
н а
лыш
ыр
, т
б калд
ыр
ган
ул
эче
де, ут я
ган Әлфи
не
ма�г
ае
на салк
прәк к
еп т
. Өч тә�
ек д
гәндә Әлфи
т
не яну
дан ту
тап, шыб
р т
ргә б
п йокыга к
те. Өч к
н й
окла
ган Илдус та арыган
де – а
н гына, Әлфиягә
га ку
п кына ан
ян
буш мендәргә ба
н т
те. Әлф
я уя
га
да сызы
лы
п та
ата
де, у
б
раз
тәрәзәгә к
рап я
да
ке
че ягына бор
лд
. Шулчак ян
да гына
�с
тенә дә яб
ын
ган, б
ал
а к
бек йома
рла
п й
окл
ап
кан Илду
к�реп, т
н да алм
ый
ча й�зенә текәлде. Мо
ча
клы
ан
ы�
й�зенә җе
тек
әп к
да юк
де, к
ра, н
с
�й
ке
мл
е
кән, ка
шла
к
алы
н к
ый
гач, кыз
к, ка
шла
кап­к
ра, ә ч
че ап­ак. К
се
, Әлф
я ч
әгәннән б
ирл
ган да – битен к
алы
т
әр ба
кан. У
Ә
фиягә шу
й як
з тоелд
, ялг
з т�гел
генә с
ку
, ч
әгәндә, ав
р ча
та сине ка
булга
ин
рәхәт
кән. Әлф
я а
н гына а
а т
ба та
лд
да Илду
тенә ю
ке
н я
. Илдус
бе
ән ника
н б
улы
п яшә
ренә я
е
бер­бе
сенә к
у т�ге
, як
н да к
ре юк. Әлф
ел
еп Илду
ы�
битеннән с
ый
. Илдус с
ск
неп уя
п к
зенә елм
еп к
рап я
кан Әлфи
к
з к
бе
ән
оч
ра
да юг
алы
п калд
, ә
те
се
, шу
ур
ын
га
да
кла
га
нар, селкенә дә алм
. Әлф
я дә к
улы
н ан
ы�
и­
теннән алм
, й
ом
шак кына
теп ка
лд
. Илду
ы�
ба
та й
ге ту
, а
нан ч
атыдай т
бәргә тот
, б
әй
неп, к�зал
к
. Әлфи
м
тур к
ре, к
алы
н, х
зенә ч
, ә у
ку
алыр
га да ку
п я
. Ә
лл
ә т
– ку
галса, у
р да бу м
ог
җиза ю
ка чыгар. Әлф
и­
не
на
зл
ап к
гы
лула
ан
ы�
б
н әй
де
де, б�тен т
не
бу
йл
ап ә
теп б
те
сез
әззәт й�ге
де, һә
бер к
зән
геннән
әр т
. Бер ю
ган а
да ят
ула
н да я
а а�
ба
шла
, ан
ы�
як
ынл
ыг
н, җы
ыс
н т
ю к
лм
ый
ча
зә алмас хә
гә җ
ит
ке
де. Ю
ган а
ын
нан Әлфиягә к
улы
п, чак кына би
енә к
. Әлф
я ан
этм
де, кире
сенчә, а
а та
да коча
ап сые
. Илдус с
ын
дыр
ыр
дай
теп, Әлфи
не к
кр
генә к
ыс
, бу м
из
ге
дә
зендә ә
е с
ф
те
мәгән
әр к�че т
ой
. Я
а т
ган
әр, б
ерм
седәй, б�т
сен дә һ
ва
га а
п м
неп к
Илдус бе
ән Әлф
я бер­бе
сенә к
рә
кл
ек
лә
рен к
ннән­
н н
рак т
ке ар
к
ртә а
п та
а т
ор
ш ба
шл
. Х
зер
ин
де Илдус х
тынына к
ый
ча к
рап с
окл
, аш
га
да
стә
а
ын
да да к�зен
алм
й, ге
к
рап кына тор
де. Илдус
зе
чен бу т
я
а б
рен ач
да ка
рл
ар эреп беткәч, җы
елы
п зира
ка ба
ды
ар.
я к
ре бе
ән т
ге к
эз
де, т
к та
�з
геч т
ш
те
де. Т
ир
ы�
җ
, г
аилә
се
чен
п, т
ге д
да ур
н алга
р, у
да Әлфи
са
йла
ган т
ор
ш ю
лы
, т
ор
ш юлд
бе
ән риз
ал
кан
р, м�г
Әлф
я тәрәзә ка
шысына ки
еп ба
. Т
ыш
та к
з. Бак
ча п
оч
да яш� б
ал
ан бе
ән м
әш тәрәзә бие
ге бу
скән. Бые
бе
чә б
тек җимеш
ре дә бар, к
се
елга тәрәзәдән
ел
еп эчкә дә к
й ба
шл
рл
ар. Әлф
я шу
ага
чла
бе
ән с
лә
шергә яр
та
де, б
грәк тә х
зер,
йдә
бер�зе ут
да. А
га к
рап Әлф
я җ
нына тын
Тәрәзә ка
шына д�бер­ш
р К
мАЗ м
шин
ка
ту
. Әлф
с к
ген ач
п, әнисенә ку
б
олы
к
н с
пап, аш
ча гына аш б
сеннән а
тла
. У
ин
де с
�г
а
н й�р
. Илдус кына
к б
ор
чы
а, б
ре
че б
ала
дан калган ку
ку ан
һ
ман эзәр
де. Илдус к
н, «сау­с
амәт т
н бер
к», д
әк те
а е
алд
ын
нан Әлф
я ка
ча
р Т
р те
әгән
рән ба
шлы
к
з а
лы
п кай
. Илдус кына, б
ал
а т
уы
бе
чә а
йлы
к булга
, б
к ку
п й
�р
де. Әлф
я ан
ы�
рен а�
гач:
– Ю
ка б
, я
җ
ргә т
шкән я
орлы
бе
ка
чан да н
чар
те б
ир
, тын
ычл
ан, сау­с
әл
амәт ба
а у
, – диде. Илдус ша
тлык
тан б
ал
а к
бек
�к
сеп е
ап җ
бәр
де. Әлфи
не кыс
п коча
кл
ап, к
з яше а
кы
лы
«рәхмәт,
рәхмәт си
а!» диде.
Б�тен г
аил
лә
ре бе
ән м
тур
теп ки
неп, б
ре
че
та
р к
ше ар
сына с
ту
га ч
ар. Илдус б
дулк
: м
й к
н т
да к
ме хыял
у
алала
, г
се – б
да к
ке т
е, бе
кемнән
дә к
м т�ге
. Илду
ы�
к
улын
да ку
чак к
бек, җ
рән б
дрә
е кыз
, ян
да коя
тай елм
еп т
ган х
, җитеп
ке у
. Ул
бе
ту
та
з тар
ал
ап нидер с
әр, у
да шу
б
алал
ар к
бек ша
тла
на, к
ә, у
б�ген бә
хе
тл
е, бар к
шедән дә б
хе
тл
е! Ш
ул
ткән дә х
ткән дә х
н – бор
ар белм
әйтмәгәннәр.
хе
се
зл
не
н
нен к
ян белсен, б
хе
не
н
нен бе
… Илдус
ненә әй
неп к
й да ка
п куя: ә
ч е
э
ек кенә у
бе
кем дә т�ге
, урам
эте
де. Әлф
я
оч
рап а
лы
п кай
са, у
һ
ман ура
да й�рер
де, әнә, т
ыш
та н
ин
б
ран котыра… Я
а е
к
чә
лә
рен дә
тк
реп җ
бә
де
әр. К
ыш
ы�
н т
нн
рен Илдус еш к
ы­
на у
йла
п ята, менә ә
е дә тор
п, кызын
ы�
�с
тенд
ге юр
н рәт
әп я
да кире урынына ки
еп я
. Өйдә т
п­
н, ә т
та у
й б
ран котыра, юк­ю
та
скә т
шә. Алд
т
ор
ыш
ы�
к
рен б
ел
ер
чен
тк
нен
ыт
ма
ка к
рә
тер шу
. Үтк
не яман т
ш, к
ил
әч
ге б
лге
сез, ә б�ге
се әкиятт
ге
мах. Т
та ча
ма салк
ран, ә у
җы
лы
йдә, ак җәймәдә ята, мес­мес ке
кенә
ко
й
й, т
ге я
та
ке у
й
й ә к
уе
да – ту
ган ай к
бек х
тын
. У
к
пкә
мет
, Әлф
я й
гендә
р урын
н я
улы
й алм
н да а�
лы
й,
пкә
лә
, ярат
п тә та
. Т
р Т
де у
, у
зе берә
шу
. Илдус Әлф
я й
гендә
зенә бер ке
кенә п
оч
ма
ка да
риза, т
з п
оч
гына. Илдус
еп Әлфи
мендәрдә
алы
п я
кан ч
беп ку
, «м
н сине
дә, Т
чен дә яр
н, т
к с
н к
бу
гына
т, кире
ка
ма гына, к
не сор
зе�не яр
га гына р
хсәт
т». Лоторея м
нан берә
әргә генә чыга, Илдус шу
кочак җ
тмәс
олы
ыш
ы�
ия
се
де. Илдус тәрәзәгә бор
ы­
лы
п я
, т
ыш
та б
ран һ
ман котыра да котыра, ю
лын
да
оч
ган бар нәрс
не дә кар
�е
менә к
мә, к
ыш
салк
н бер
ке
не дә а
й. У
шу
й б
да к
рер җ
та
й к
п й
ргән ча
сенә т�ш
реп, к
ку
. Шәһәр халк
ф
ирла
н гына т�ге
, т
урам
шек
лә
рен дә б
әп б
те
де. Ка
ча
р ан
ы�
бе
ән бергә
хәер сор
п, к
�п
ка
тлы
й
тл
ы�
ба
ч а
сла
ын
да
п й
ргән к
әргә х
зер у
ба
ч а
рына да ю
де, кая б
п баш т
әр а
ар? К
әр а
йр�
әргә җ
неп, бор
н ч
еп к
ыйл
ар, с
, п
ыч
рак
п к
әр. Ф
я
бер Ходай к
улын
бу ча
ма салк
ын
да кем
сән к
алы
р да, кем юк. Ч
�пл
ектән
та
кан ка
кан
дә та
тлы
б
улы
р, ке
дер киеп, яра
п та
шла
ган кием дә с
рер. Иртән к
п
�л
гән бер
ме
ке
не к�реп, кот
лган
кән, дияр
әр. Бе
кем җ
за к
ыл­
мас ан
ы�
�с
тендә, бе
кем ан
ы�
тк
не бе
ән кыз
ык
ын
мас,
нәрсә мәҗб
ткән бу к
не бу хә
гә т
шәргә, д
п сорау
да б
рмәс. Ке
не�дер г
з б
ала
н б
сез
әр к
лтеп к
әр. К
тсә, ан
ка
геп, т
тергән г
з ан
гына к
Ка
бер эт
әр к
шедән ме
та
р я
шырак яш
, ә ке
ше я
ка
бер эт
кеннән бер дә а
й, шәһәр
�пле
гендә эте дә, к
се дә бергә к
зына. Кем
лгерсә, шу
ыш
ка
я б
ул
а, эте дә, к
се дә ш
аш
й, бергә аш
й,
бергә й
й… Илдус бу
әрдән к
бат ав
р с
ул
ап
ку
. Кем г
пл
е, нәрсә мәҗб
р
тә к
не шу
ха
ва
нар
шенә к
рергә? Я
ш дибез, х
лк
ы�
н
ин
– я
мыш
ы�
й. Үз й
ом
а
, ә бәлк
Ходай
са
йлый
р ка
берә
�л
не? Ба
ал
ку
кыт
р
чен.
ргәзмәгә к
елга
дай, б�тен х
алы
к җы
ел
а т
ор
ган җ
ргә
ар да җы
ел
а, Ходай а
рергә дә аш
ык
тек
реп җ
рдә й
ртә б
рә: ба
ал
га г
йбрәт
теп. Н
ча
рл
ар
Хода
га да к
шу
, к
се
, т
гендә дә Т
р к
бек
шы
ар к
рәк. Илдус т
ыш
б
ра
га к
рап б
к
зак уй
п я
, бите бу
ап к
з яше а
ка
да с
зм
я дә й
ге бе
ән тоеп,
нен ач
к к
бек к
з алд
де. Ө
сез калган к
ме ф
бар, н
китергән а
бу юлга – бе
кем кыз
сор
й. Һәр к
ше
з эше бе
ән ашыга. К
ше
әр тимер
әр а
тына к
реп б
әр, бер­бе
сеннән дә кур
ал
ар. Кар
тл
ар калган риз
ыкла
н к
гә
чен бе
ән п
гә
булса да аш
та, ә а
члы
к к
рмәгән яш�
әр бәдрәфкә т
гә
әр.
ар т
ор
ш ге
ш
ул
ай б
р д
п у
йлыйл
ар, ә т
ор
ш бер
алд
н, б
ш а
н к
рсәтә. Б�ге
ге ту
ртәгә шәһәр
гендә
оч
п, бер дә а
т�ге
. К
ше рәхәт
чен генә т
й шу
, ан
һәр к�не к
Әлф
я к
не
тк
нен, к
ил
әч
ген к
сә
лә
тенә
булга
га, Илду
ы�
тк
нен дә я
к
рә
де. Үткәннәр
а т
ул
ча б
хе
тл
е б
улыр
рек б
. Әлф
я а�
җи
т�ге
а
а к
ше д
�я
ын
да х
җа б
ул
у. Илдус б
ынл
ап д
н�я к
тәргә
йрә
де,
ган эш эш
әсә дә
Әлф
я ан
ач
ул
,
зе б
ел
еп т
зәткә
не к
�т
те. Ка
чан
р бер­бе
сенә ку
с
п, кы
з гына ад
ым
нар бе
ән я
ш ба
ал
ар, х
зер а
ар а
з пар
де. Т
ге
та Илду
оч
ган булса, ничек яшәр
кән Ә
я? Б�ге
ге к
ндә у
ркә х
н, д
�я
т
гәрәк, ку
чак
бек кыз
, б
алала
рын
ы�
ат
бар. Әлф
с әт
д
, әт
с�зе
Илду
ы�
й
генә май б
улы
п ята. З
р, әт
д
мәсә дә,
к як
теп б�тен сер
рен ан
бе
ән у
та
ша. Шу
вак­т
әрдән тора т�гелме с
г
ә б
те?.. Әлф
я
ак бу
ап а
кан к
з яшен
еп с
– Ч
, тын
ан, бар да ар
та калд
, с
н ми
а б
се
. А
п та
а й
ге
ге ба
рлы
к ш
не, м
ке, с
н мин
ке, к
ра к
ремә. – Әлф
я й
ом
шак ку
ла
бе
ән
не
ап­ак чәч
лә
реннән с
ый
, й
ом
шак
ренн
ре бе
ән к
лә
реннән
�п
те. Әлфи
не
й
ом
шак к
крәк
Илду
ә
ә н
әр эш
те, у
, к
з яш�
оялы
п, б
н Әлфи
к
генә яше
– Әлф
я, кичер, й
гемд
ге
олы
х
не а�
тур с
әр дә белм
м, ничек яшәгә
мен с
ннән ба
ка?
Сине
я
да т
ган һә
бер та
к
де
рл
е, с
н
из
ге ф
рештәм
минем. – Х
әр яш� ча
к
бек к
не том
ал
ап, т
ор
са да, а
ар бер­бе
сенә к
рәк, а
ар бер­бе
сен к
з ка
нан да а�
де х
– Ән
, к
ра, әнә, т
ге
әр китеп б
ал
ар. – М�н
рә тәрәзә
т�бенә ки
еп ба
. Әйе, бер урам б
улы
п, Илдус бе
ән Ә
я култ
ыкла
п а
тлыйл
ар, ар
тан
ке м
ал
ай ке
кенә к
ч
на бе
ән й�гертә
әр. Илдус х
зер т
ге яб
к, хә
тер
рек т�ге
, т
лпат гә
е м
тур
ргә әй
– Ән
, с
н алкаш­алкаш диде
, ә Әлф
с бе
әт
эч
д
, н
к б
де без ан
? А
ар ге
бергә, а
га к
ел
е. Әлф
с ге
К
За утыр
п й�р
, әтисе ан
Чал
ыга
да ут
п а
п б
ра, тә
е ә
бер
әр аш
та. Ә без
сине
бе
ән ге
кә
, безгә бер к
ше дә ке
. Өйдә дә са
л­
н, ут
н да юк. Әт
булса, ут
н а
лы
п ка
р, мал
ла
рыб
да б
улы
де, – диде б
ал
а ав
р с
ул
ап.
Ав
р
де а
га яшә
, эш юк, ничек т
к
ил
сә ш
ул
ай
�я
ы�
н­
оч
ка ялга
га тыр
ыш
ты
ар. Әлф
я М�н
рә
не
�л
ем коч
ын
нан к
от
п,
ке ю
ч
тына чыг
. Э
оял
у, н
мус, к
лган г�на
кенә,
рә
җеткән як
ын
ын
нан г
фу
тенә бе
мәгән М�н
рәгә
ор
ш а
бе
ән бор
лд
, Илдус бе
ән ур
ын
н а
лы
ыр
. Т
ор
ыш
ы�
я
шыс
т
н Әлфиягә э
те. М�н
рә
ек ничек те
әсә, ш
ул
ай яш
де, н
те
әсә, ш
эш
ше бе
ән са
нл
, х
зер әнисе
�л
гәч, у
б�тен
әй
ялг
з калд
. Бе
га
да а
а а
бе
ән бор
лд
әнине к
бергә в
ыт
з с
н т
ык
ы�
, д
п г
еп
лә
де
әр. Ән
и­
се
сән ча
та җы
лы
, г
әп т
ор
ган й
ка х
зер к
ил
�че юк,
се
, әнисе б
зе бе
ән а
п к
те. Х
зер ан
а�
да, т
да юк. К
п рә
җе
те М�н
рә әнисен,
нича
клы
е
, т
к у
ан
кичерә, һә
т к
бу
тә,
ярдәм к
улы
н с
де. Менә х
зер у
бе
кемгә дә к
ярдәмгә ки
ергә әнисе дә юк. Ка
р әнисе б
ш б
ал
н ту
ыр
ган, а
ар а
члык
ы�
н
нен белм
�с
те
әр. Ә
менә бер б
ала
н да а
й алм
й. К
да эш ба
да у
, т
к а
да й�реп а
ча т
�л
әмәгәч, н
фа
да. Өйдә бәрә
�­
гедән ба
ка ашар ә
бер дә юк, яга
га ут
н да калм
де с
к
ше к
рмәгән яг
н с�теп яга ба
Әнисе ничек яш
кән с
– ка
чан ка
п керсә
әр дә,
а пешкән
се ура
га ук т
ралган,
йгә керсә
итл
аш
пешкән б
улы
р
де. Ипиен,
тен, м
ен к
ян а
ла
ы�
, д
п,
М�н
рә бе
ка
чан да сор
, у
бо
ар т
ын
да у
йл
ап та
. Кай
са, әнисе һә
т т
п җ
де. К
алд
, ничек җ
ке
кән с
? Н
к сор
әнисе
ча
та? Сор
, ч
�н
у
ән
ил
әр ш
ул
ай б
улыр
га тиеш
п к
… Ка
ча
р у
г
п у
лы
н та
шла
ган к
бек,
да б�т
се та
ар. Әнисе а
а к
ме әйтә к
п булса да, сине
б
ал
б
т у
к
ра, г�н
ала
кая к
ы�
, диде. Юк, М�н
рә жә
лл
әм
де, у
а
а җ
неп
,
сәндә
сән
әшм
де,
�л
гәч ху
шл
, к
ренә
дә бер та
р да б
п к
. Ә
рек Илдус б
ала
та
М�н
рә к
ннәр буе тәрәзә т�бендә
ткән­с
ткә
не к
рап
н у
. Н
га
әмәт, э
ке к
бек к
к чә
чеп, бар
нәрсәгә т�к
реп чыг
п к
тә алм
, ә
се
, ан
б�тен
дә
тен Әлф
я а
лы
п а
. Ан
ткәнн
ре ар
ка тар
, ар
ка
са,
еп я
кан г�н
ала
, алга к
са – бу
к. Үч
ткәндәй, к
н дә тәрәзә ка
нан Илдус бе
ән Әлф
хе
тл
е елм
әр, ә у
менә ялг
з, салк
йдә ач
утыра. К
н т
са, у
сора
улы
к
й
ген ә
га юк, кияргә ки
ме бә
әнгән, ту
– М
н б
тән мәктәпкә ба
йм,
те
не
т
т
и­
шек, эченә кар т
ул
а, менә, к
ра чалба
да т
зе тишек.
Ә Әлф
с бе
ән З
р я
а м
тур кур
ал
ар киеп к
Әлф
с ма
на, әт
а
лы
п кай
д
. Ән
, әйдә, а
ы�
әтисен кире а
йк. – М�н
рә эндәшм
де, «с
де» д
эчтән генә у
ап ку
– Ән
, ә минем әт
кем с
о�
? – М�н
рә мо
а җ
вап
рм
де, у
ан
т
гә
генә
зе дә белм
де. Ә
ма Илду
ы­
т�гел
ле
ген я
бе
ә. Әнисе к
�п
ме әйтә к
лде, бу д
н�
да бар к
чен дә җ
вап бирергә т
к
диде. Менә ки
еп тә җ
те у
с
гат�. Эх, ба
де бу
ор
ыш
я
�а
ба
тан, д�рес
теп… Юк шу
, нәрсәдән
нен белм
. М�н
рә к
н т�ше
бирелде, у
з­
зен жә
лл
дән ба
ка ч
ра эз
әм
де, эз
әргә
дә те
ч а
р к
се калм
– кем бе
ән яр
га да кем бе
ән т
шергә, бу б
ала
кем
рергә? М�н
рә б
зак кына у
ына к
рап т
да, «м
сез а
а я
шырак б
улы
р» д
п у
– С
н, у
лы
м,
ртәгә мәктәпкә бар, ә кай
кач
стә
дә
верт б
улы
р, ш
а
да Илдус әтие
нәргә бар, у
сине
дә әтие
– Ән
, м
н а
нан ку
кам.
– К
ма, у
м, у
ку
ч т�ге
. М
н җ
әр бу
н, – д
п ку
залдына.
– Ә с
н кая б
– М
н Чал
ыга б
п ка
там, с
н мине к
ар
кә
т
н салк
н
йдә коча
кла
п, бер­бе
сенә
п, җы
га тыр
ар. К
йдә М�н
не
у
йла
н, яш
�л
е к
лә
рен берә
дә к
�р
, белм
де.
Бу д
�я
да т
ор
ыш
ка а
ган хыял
ла
бәлк
т
ге д
да т
ка ашар. Т
р бе
оч
р, а
да Әлф
я юк
т, х
зер ан
ю
ына бе
кем дә а
т
шмәс. Ан
да
хе
тл
е б
улыр
га х
бар б
т. Әнисе дә шу
да, у
да ан
җы
ыт
р. М�н
рәгә
зе б
я
а д
н�я
оҗ
мах б
улы
тоелд
. Та
алд
нан елм
еп йокыга к
те. Иртән с
та
р у
н коча
ап
те дә мәктәпкә
стәм мәктәптә к
чкә чыдап ут
ыр
, ан
ы�
т
зрәк
ка
да т
ге зур, м
тур
йгә б
к
лде. З
ир
ы�
һә
т
зен
ол
ча тот
уы
н, Әлф
с эн
сен һә
ка
п й
ен к
теп, «эх, шу
й абые
булса
п кызыга
де у
. Ан
бер м
ал
ай да рә
җетмәс, к
ый
мас
де. Ә
ә әнис
ке к
бек т
н булга
, еш кына
алы
п ка
та, ан
ду
да, я
да юк, к�б
се
ан
ы�
бе
ән у
на
га да те
лә
. Ан
ы�
да З
р к
бек м
ал
ай
ар бе
ән ду
к
ә дә б
т, т
к бе
се дә ар
ала
кер
. Менә б�ген җай чыг
п тора, т
ге м
тур
�й
не
эченә
керәчәк. У
мәктәптән аты
п ка
п ке
де дә к
вер
реп чыг
п ча
. Т
рә­ягына к
на­к
на ка
дан
реп к
кен
та, зур
й; му
ала
да Р
еннән зу
рак тоелд
. У
һәрнәрсәгә ав
з ач
п к
тәрмәгә к
ре
л�
гә, борынына я
а пешкән
се ки
еп
релде, авыз
нан с
ул
ар ки
еп ку
Ак ба
Р
стәм ки
еп кергәндә, б�тен
й эче бе
�ш
ке а
ка ут
ыр
га
нар
де. К�те
мәгән к
на
к�реп,
б�т
се а
а текәлде. Өстә
б
ын
да ут
ыр
ган Илду
ы�
чырае ак к
газ�гә әй
де, у
ан
туа­т
га
нан с
йм
де,
нан а
рак
сә т
шкәч, ан
сын
ы�
кы
ла
ышла
н к
бат
ап
генә
те. Илду
б
да бер уй: н
к к
гән у
да, н
к
рәк? Ә б
ала
ке к�зе
дә. Бер ур
та
п, авыз
н с
�р
теп ку
. Әлф
я тор
п б
ал
а ка
ы­
сына к
лде дә:
– Са
те�не, ут
р бе
бе
ән аша
га, – диде. Р
тәм бер м
ге
тен с
алы
п а
, я
янына
ки
еп тә ут
ыр
, әнисе калд
ыр
ган к
он
вер
да
ыт
Әлф
я салган бер т
әли
нкә а
ах
ткә
че я
т
ит
те. Б�тен
й эче бер Р
аш
н к
те: у
шу
й т
бе
ән аш
й, ашау т�ге
, чәйн
т
тыра. Р
әбисе
гәннән б
ирл
е м
й тә
, тә
е аш аш
юк
де, т
әли
нкә б
гач кына, к
ел
еп
й эченд
ге
әргә к
ра
. Илдус бе
ән к
лә
ре
оч
ра
кач, к
ыры
лы
п ку
. Ө
не
н Илдус б
– Н
йом
ш, н
к к
лде
? – Т
ш Илду
ка хас булма
ча, к
де, у
я�гырап
й эченә т
ралд
, х
се Илду
ка текәлде. Хә
та алд
да ут
ган ке
кенә
Әд
ил
ә дә әтисенә к
ел
еп к
. Р
стәм Илду
тан ку
ка
де,
ткәндә к
лга
на
ы�
ям
се
зле
ген у
да а�
лы
й, м
он
да
әнисе дә юк я
га. Шулчак
сенә т�шеп сик
реп т
та
ган киемн
ре ар
нан к
вер
та
п чыга
ашыга­ка
рла
на Илду
ка
шысына ки
еп ба
– Ән
җ
де, бар да Илдус әтие
ә б
р, диде.
– Кемгә? – диде Илдус с
п. Б
ал
а ку
п бер ч
та
лд
, ш
ул
ай да бирешмәскә булд
. Ан
ы�
бу җы
лы
, тәм
е, тә
е а
йдән чыг
п к
се к
де.
– С
н минем дә әтием, ән
ш
ул
ай диде. – Аяз к
ктә
яшен яш�н
де, б�т
се ә
е Р
стәмгә, ә
е Илду
ка к
ы­
ар, ашау ка
гыс
к
ит
те, т
тук Р
стәм генә се
әеп
п калд
. Әлф
дә я
кан к
вер
ка к
у бе
ск
неп, аг
п к
ит
те, ш
ул
ай да ач
п к
. А
да
ке
з: «Кич
гез мине». Әлф
я б
к ач
улы
– Юн
сез, – диде. – З
р, а
се�
е�не, бар т
ге я
ка.
стәм, с
н дә. Ә с
н, Әлф
с у
лы
м, бар, С
р к
�р
не ча
р. Илдус, киен дә т
ка ч
к, х
зер м
н дә чыгам.
я б
әр янына ч
– Х
зер М�н
не
аб
ый
н б
п а
ыг
з да й
ор
тына
рыг
з, М�н
рә с
рай эчендә б
улы
р. – Ир
әр бермә
гә те
л­
сез калды
ар. А
нан җы
п Мәр
ям әбине
й
әр. Ка
р ма
т
улы
с
я
с�т
ут
ын
га ягы
лы
п беткән, бер
�ле
не
у
ын
да М�н
рә,
з алт
яшен да т
з гом
ренә н
та ку
де. Җи
т
ка
йрәнгән яш� х
н ф
д
ав
ырлыкла
н к
тәрә алм
ый
ча, т
ге д
�я
га җи
т
ш әз
әп китеп ба
. Т
к у
бер ә
бе
не у
: к
лган г�на
һла
чен җ
вап тот
н, т
муг ут
ын
да
сә
б
улы
п ян
п бет
сен, әнисе бе
ән Т
р янына б
тм
сен б
шына да китерм
де. Т
н ялг
ыш
, т
н а
л­
Ике
че к
�н
не т
ш­т
ын
з гына М�н
не к
�м
де
әр.
б
ка
кан
де, й�зе к
ра ян
п ч
– Ү
гәч тә т
та калд
, н
д
п җ
а у
б
ала
? Җ
рдә с
нем М�н
рә бе
ән шу
ба
а. К
, те
әсә кая ку
я Илду
ничек тын
га бе
– Х
зер кая к
га с
о�
у
б
ала
? Док
мен
тл
ар б
ча
син
ке д
п яз
лган, кая, кемгә б
п
ис
ба
тл
ап й�рисе
, м
и­
ке т�ге
д
җеп
әр бә
идер бу
ке г
аилә
не, М�н
рә т
бер г�н
н Илду
ка й
әп калд
стәм
зе дә а�
ла
: ан
к
ды
ар, аша
ты
ар,
әр, әние
кай
ка
бездә тор
п т
р, диде
да х
зер к
крәк ки
реп З
ирл
ар бе
ән мәктәпкә б
ка
та. А
а бу я
а т
ор
ш б
к тә
й. Әнисе
за
рак кайт
й т
са ярар
де, д
п те
де, кире тәбәнәк, салк
ка
к
я еш кына бу б
ала
га к
рап, т
рән у
га ч
ма
әйе, әнисе бу б
ала
га к
п нәрсә б
ргән, а
ка к
й, к
н да, ям
н да салган. Бу б
ала
я
�а
ба
тан тә
и­
әргә, к
рергә к
– Без
термәсәк, кем
сен с
ан
, Илдус? – диде
чәч
реннән й
ом
шак кына с
пап…
Иш
галд
ын
да З
ирл
ар бе
ән ма
к
рап й
ргә
че,
стәмгә Әд
ә бе
ән җы
йдә утыру рәхәтрәк
де. У
биредә
зен
и�
к
рә
кл
е к
нак к
бек х
с
ит
те. Өйдә
зе генә
калган ча
та н
те
әсә, ш
утыр
п аш
. Кә
дә б
шына б
к т
з җ
те; ә
сен д
п, б
Әд
ил
әгә да ка
тыра, к
газ�
лә
рен ан
ы�
к
�л
мәк кес
сенә с
ал
а.
Әнисе бе
ән яшәгәндә
к у
рла
п аша
га
йрәнгән б
ал
ис
ке гадәт
лә
рен т
з генә та
шлы
й алм
. Т
ик
ор
мас җан
б�тен җ
не а
п, н
дә булса эз
че мә
дә Илдус ан
каш а
нан гына к
Бу б
ала
ы�
н
эш
лә
, н
ура
га чыг
п м
ал
йл
ар бе
ән уй
й, ге
йдә Әд
ил
ә бе
ән генә утыр
уы
н бер дә
нәм
де.
еннән к
сә, б
алал
ар янына, б
грәк тә Әд
се янына,
як
н да җ
бәрмәс
де. У
ан
ы�
т
ск
ре йог
ын
тыс
ын
нан ку
ык
. Мон
Р
стәм дә с
зә
де. Өйдә бер�зе булса,
зен
не
х
теп х
с
тәргә яра
, ә Илдус ка
п кер
гә,
к
нан ера
рак тор
га тыр
, кая булса да
реп посу яг
н к
. Бер­
ке та
р, эштән к
тмәгәндә
ка
п кергәч, Илдус ан
э
реп алд
да б
к к
гына
– Мал
ар к
, н
к ура
га ч
? Та
н у
рла
п аш
�н
к
рсәм, әбие�не
енә
лтеп
ям, яшә
се
шу
да бер�зе
стә
не
у
йгә бер дә ка
к
лм
де шу
. «К
ык
ка
булса да, ничек тә ш
ын
да тор
ыр
га к
рәк», д
. Б
тән ча
та б
к сак б
улыр
га тыр
. Тәрәзәдән
Илду
ы�
кай
н к
�р
ме, б
ре
ә­с
гы
а т
ыш
ка – З
ар янына ашыга, эш
әгән б
улы
п кы
ла
на,
зе нәрсәгә тот
ы­
га белм
. Ан
яшендә ав
б
ала
й эш
б�тен
т�рен дә бе
ә. Т
к Р
стәм бо
дан ерак
Мәктәптә дә Р
б
к ку
еп й
ен яра
ар. Бер ач
тел
ле
се, ә
лл
ә
ин
де ан
урынына ут
ыр
ыр
га
әп, я
ган Р
– Нәрсә әтәч
ән
се
, әние
лде, я
кла
ыр
га й�г
реп
мәс, х
зер сине б
алал
ар й
ор
тына
ырл
ар. Әлф
я апа
га сине
к
бек җ
әр н
к к
рәк? – д
п ә
теп салд
Бермә
гә а
тырап калган Р
стәм, я
т боры
– Минем ән
Чал
ыга гына к
ит
те, нәрсә с
�йл
исе
– д
п у
м
ал
га с
п ук җ
Ху
рла
дан ачу
к
ган т
ге м
ал
ай ан
с
ен кыза
– Әние
гән, асы
гән, сине
х
зер бе
дә юк, җ
әр а
баш, к
ал
ай әтәч! – д
п к
стәм ура
га й�г
реп ч
ык
. Б
раз у
йла
п т
ор
гән. Ә
ге м
тур зур
йдә у
х
зер мә�гегә к
ал
чак!» Ә
лл
ә мәг�н
сен а�
ап б
терм
де – әнисе
лде д
гәнгә
стәм ка
ыр
, с
де генә б
гай. «
бе
ән у
салк
н
йдә ач утыр
га к
га
да, Әлф
я ап
ал
да яшә
рәхәтрәк. К
ше дә к
п, к�
ел
е, аша
га да җ
тә
рл
ек. Ә т
ге
алал
ар й
ор
д
гәнн
ре ка
да
кән? Юк, б
к
лм
ан
ы�
, а
да ән
ил
әр дә ю
р, ән
ил
әр булм
гач, тә
мл
е
шер�че дә ю
Ике
че ю
э
әккәч, Илдус а
– Т
н бер к
сә
т�
калд
, әбие
й
ор
тына ка
се
, – д
стәм баш ва
: әнисе юк, у
йдә бер�зе н
әр
о�
? Ничек кенә булм
н, ш
ын
да к
алыр
га к
рәк. У
йлы
ор
гач, җ
ен та
т
. Г
ра
да тоя
кл
ар
ткәндә п
ка салга
нан калган бер шешә бе
н утыра
де, ш
лы
п чыг
п яш
реп ку
. Ике
че к
�н
не, эчем ав
ыр
та д
п,
мәктәптән алд
п ка
п к
те. Яшергән җиреннән т
ге
не алд
да к
ча­поса әбисе й
тына ке
де. Өй эчендә
ч
прәк бар – б
н да
дән у
де. Һ
ыз
п т
ор
, бе
н сибеп ут т
те. А
нан, т
рә­яг
ы­
на к
на­к
на, ура
га чыг
п с
ыз
. К
лган гам
әл
енә б
кан
гат� б
улы
п ка
п к
те. Өйгә ә
е берә
дә кай
Әд
илә
не дә б
алал
ар ба
сына б
ргәннәр
де. Р
стәм,
ртән
генә пешкән
дән
олы
теп бер т
ел
ем кисеп а
лы
п, а
алы
н гына
теп май,
тенә в
рен�е я
да тәрәзә т�бенә
ки
еп ба
. Ав
ыл
у
ын
й
тан к
ккә у
гы
лы
п­ур
п кыз
ялк
н, к
ра т�тен бо
к
Хуш
олы
теп умыр
п к
– Менә ка
п к
й юк – ка
п җ
р юк, – диде ак ба
м
ал
ме б
алал
тергән, к
ме к
не җы
кан
ке й
рт ш
к
урынына ян
п бе
те. Мәр
ям апа
тергән б
алал
ар ниге
сез дә, ән
ге б
улы
п т
ган т
з да калды
ч бе
ән
стә
янына җыелгач, б
рысын
ы�
т
ел
ендә
ртә
ге я
н булд
. Эштән кай
кан Илдус, ә
ә сиз
лл
ә кы
лы
н та
п к
ра
га у
йл
ап, м
ал
йл
ар ян
ын
да с
– Ми
иц
я к
ил
гән, э
злил
әр. Ут
, г
зе
гән, т
к т
да ничек ян
п к
сен д
? Ке
дер ут т
рткән
де. Ох,
та
ал
– Ә та
ал
ар н
әр? – д
п сорап ку
ул
– Т
рмәгә а
п к
әр, ә а
да ку
ч. Мон
эш
әгән к
не
ба
ма
кла
н й
лк
п б
терә
әр, б
тән ш
сыза алма
м гына ут
ыр
ган Р
стәм ба
ма
кла
рына к
рап ку
ша
дай ач
лган к
лә
ре й�г
ре
те. Нидер сора
га
ит
те
– авыз
ач
да яб
. Илдус ан
с
ен у
ка май
– Әнә, эт
әр бе
ән э
злил
әр. Эт
әр эз
сен алса, шу
йгә б
п керә. Җ
тмәсә, Х
р аб
й: «Та
сам, я
ыр
ган
зен у
ка с
ал
ам», д
п әйтә д
Б�т
се т
н да алм
ый
ча Илду
т
ла
ды
ар. Әлф
дә а
а к
рап: «Бо
ай к
п с
т
де, н
булган
а?» д
п у
ап ку
Ике
че к
�н
не б
рыс
ртә
ге чәйгә утыр
га,
йгә ав
ыл
сов
ын
да э
шли
т
ор
ган апа бе
ән уча
к ми
ицион
ки
еп ке
де
әр. А
к
бе
ән Р
стәм калтыр
п,
п е
га тот
– Юк, м
н ба
йм т
рмәгә, б
рм
гез мине!
Өйд
ге
әр, к
нәт к
отла
а
ын
п, б�т
се к
п ка
л­
ды
ар, ә м
ал
ай т
ел
енә к
ил
нен к
ыч
кыр
п к
алыр
га тыр
, тез
неп Әлфи
ая
н коча
– Б
рмә мине а
га, минем м
он
нан к
сем к
лм
Минем у
салк
н
йгә ка
м к
ил
де. «Т
ла
са
ка
п җ
бәрәм», – диде б
т әт
. Б
рмә,
з әнием
�л
гән,
н си
а әнием дия
мен, б
рмә!
Әлф
я та
тай к
п калд
. Бу н
хә
? Ш
ке
кенә
ал
а шу
й ку
кын
ч эшкә ба
н
ин
де. Хәер, б
ала
гына г
еп
әп б
ула
мын
, у
йла
ый
ча с
әгән
ол
ы�
бе к
брәк б
улы
п куя ка
чак. Әлф
я мо
ох
шаш хәлне
бер кичергән
де б
де: С
р х
к
з с
әп, ян
п бетә я
де б
т.
стәм е
ап я
п бе
те. Илдус теш
лә
рен шыг
ыр
– Чыг
п кына ата
де бу эт б
ала
н, – д
галдына ук чыг
п к
я а
н гына
ә т�шеп,
дәндә һ
ман тез
ган б
ала
к
реп ба
– Ч
, зур м
ал
га бо
ай е
ап тору ки
, әнә, Әд
ил
дә к
рап тора. Бе
не дә бер м
ал
ай ш
ул
ай у
ча я
п
терә я
, ян
п беткән булсак, с
н менә кая б
де
х
зер? Э
не эш
әгә
че у
йл
га к
рәк. Менә бу ке
әргә к
ра да, б
тән бе
ка
чан да а
ай эш
әмәм, диген.
стәм я
п е
нан ты
а алм
ча дер­дер ка
– Б
тән а
ай эш
әмәм, б
рмә мине, – диде Әлфи
енә с
та калган учас
ков
й б
н селкеп ку
– Менә б
т эш
әр ничек ки
еп чыга... Бу б
ал
а т
ге ян
беткән
йдә теркә
дә т
кән, без
де а
тырап,
гезгә а
бу б
ала
, ю
, д
п кенә к
– Г
аил
ә бе
ән утыр
п с
лә
к. Без
рем бе
ән
ртәгә
се
я
без б
са, Әлфи
җ
әзер
де. Т
к у
к
ше алд
да, ав
ыл
х
н­к
ызла
рына гына хас әдә
плел
ек бе
ән, «ирем,
әм», диде. «Адәм б
ала
й
ка ки
еп кергән эт бе
сине дә к
п чыга
й, ә бу б
ал
зе эз
әп ки
еп ке
дә яр
й. М�н
рә б
т ан
а
п калд
Ничек кенә булм
н, Илдус бе
шеп, бу б
ала
әргә, к
тәргә к
ЧЕ Б
Июн� аз
. Җә
не
ям
�л
е киче. Үзе җы
лы
,
зе җ
лсез.
Карт­коры
ар сые
рла
н с
п, эш
лә
рен б
реп, ка
ка т
�­
бенә чыг
п ут
ыр
га
нар да,
ткән­с
ткә
не т
ик
реп, а
гына гәп с
ал
ар. Ав
яш�
ре җә
к
ке хозу
рл
неп, аш
й гына к
ке уе
га к
ка б
ал
н�я б�ген бе
ке д
гәндәй, а
ар й
ом
шак кына с
лә
шеп,
к�
ле
шеп а
лал
ар. К�р
неп тора, яш
�л
ек, ч
бә
рл
ек, алда к�теп
ор
ган м
тур к
ил
әчәк – б
рыс
ал
ла
рына җәеп с
алын
ган ке
бек. Яш�
не
ткән бе
се ка
ка т�бендә ут
ыр
ган кар
тл
ар
бе
тә, кар
тл
ар да «
сән, б
ал
сән», д
шеп к
алал
Урам бу
йл
ап бе
сеннән­бе
се ч
бәр,
н бу
йлы
егет а
тлы
й. У
гыс
, ап­ак ук булм
са да, а
ыл
к
�г
рт
чә
чл
е, ә
те
се
, ур
с авы
лы
нан к
ил
гән. Ә
лл
ә
ин
де кыр
гы
ла
рын
ы�
се кап­к
ра чә
чл
е булга
га ш
ул
ай то
ел
а.
Кар
тл
бе
се ш
дап куя:
– Э­э­э... к
ал
е, к
ше, моныс
ке
ке
әр, к�зем на
чар к
– Бу б
т Әлф
я м
ал
йла
. Әнә т
се – Т
ир
дан ка
л­
, ге
зе
ин
де, б
грәк
әр дә ч
бәр, ак
лы
. Ә әнә т
ге
се, ак ба
, М�н
рәдән калг
, к
ра, ге
ару егеткә
әнгән, а
да бетә т
шкән д
ме, бо
ай б
к ч
зе т
н. З
ир
дан яш�кә бә
әкәй булса да, бу
йла
бе
и­
гез. Ә т
ге
се – С
р м
ал
ае. Менә егет
ас
ка
да у
, бе
сеннән бе
се ч
– Т
ге, М�н
рә м
ала
ен әйтәм, ак ба
, т
ту
гач, к
ра, ничек
– Әйтмә дә
ин
де, ю
са, бер я
пач с
ш чу
ин
де.
Әлф
я бе
ән Илдус к
ше яса
га тырыш
ал
ар
ин
де а
нан.
З
га а
ала
п кына ш
ул
ай әйбәт б
улы
п кы
минем
к, «З
р бые
ук
ыр
га к
тсә, н
әр
кән
менә», д
Менә ш
ул
ай, урам б
рыс
н к�реп, ав
ыл
б
рыс
н б
ел
еп
тора. Әйе, ел
те дә к
те. Әлф
я бе
ән Илду
да
алала
сеп җ
ит
те. З
р бе
ән Р
шан бые
мәктә
не
реп, ук
га к
тәргә җы
ал
ар. Ә
олы
у
– у
к
улы
да булга
да, Әлфи
җ
тын
де. Әтисе к
бек
һәм с
р хо
З
йдә ке
кенә
әргә я
че дә,
рнәк тә б
улы
п тора
де, б
грәк тә Р
рыс
да к�реп тор
ал
ар: З
ир
ы�
м
ал
йл
ар ар
ын
да
руе зур. У
бе
ка
чан бә
, су
й, т
к әйтсә,
ке
здән а�
рлы
к
теп әйтә, к
са, к
з к
бе
ән җ
ргә
се�д
ре
ек
теп к
й бе
ә. Р
стәм к
п нәрсәгә а
нан
йр
нергә, ан
ы�
к
бек кы
ла
ыр
га тыр
ыш
, т
к т
ыш
тан
гән я
скә калк
п чыга
га гына т
. Б�тен
низаг Р
стә
не
зеннән ба
шл
ган ча
кл
да да З
р ан
бе
ка
чан бе
кемнән к
ча һә
т я
ап калд
йгә кай
кач, му
ча алдына а
п к
реп я
гына се
кеткә
– Әгәр т
н ш
ул
ай кы
са
зем тот
п ярам. Н
лт
ая
ы�
? Һә
т м
н б
улыр
н д
п у
йлый
�м
ә
лл
ян
�да? Әлф
с бе
ән Әд
ил
әгә н
ин
рнәк с
н? Әд
ил
ә
зак
й мәктәпкә б
ра, абые
к
ал
ай әтәч д
п к
әр. К
, т
е�не т
й, чә
чек к
ар к
бек булма! М
н к
бер тот
п к
сәр
әр
ин
де сине, тыелм
са
. М
н ук
ыр
га
керсәм, с
н к
ала
ы�
йдә а
ы�
у
к
улы
б
улы
п, к
ра ан
чыма кар
тл
Әтисе
гәннән б
ирл
е З
р әнисен ба
рлы
к б
ул
дан са
ап к
алыр
га тырыша
– Әнине са
кл
а, алда
га да м
та
ма, у
сине
әли
к
рә,
у
а ча
б
еп тора.
– Әйе, ән
бе
ә шу
, в
т ми
а да шу
й б
улыр
га
де,
б�тен к
уен б
еп тору кыз
к б
улы
де у
. К
гына, ә сине
җ
әзер, шәп тә
– Рәхә
тер д
п у
йла
йм. К
п с
�йл
исе
. М
н әйткәннәр
стән чыга
ма.
р бе
ән Р
шан к
н­т
н сп
залда ш�г
ыл
әнә­
ш�г
ыл
әнә К
за
ы�
хә
ил
әр учи
ищ
сына к
рергә
әзер
де
әр. Бә
әкәй
әр дә а
га
ия
реп й
�р
де
әр. Р
стәм
ир
ы�
һәр кы
ла
ныш
н
п а
лыр
га тыр
ыш
ка
дай, у
әсә, ш
эш
де, ш
, гә
се дә б
к м
тур,
з б
улы
сеп җ
те. З
р бе
ән Р
шан К
га ю
т
ал
ар, Р
стәм ун
ын
к
ас
ка ук
ыр
га ба
. Б
р ба
шлы
ке
кенә Әд
ә б
че к
ка җые
. Ан
ке
че к
ка б
ал
ар. У
ган е
Әд
не мәктәпкә
әр. Илдус я
ра Әлфи
не к
– Быелга б
ир
к
ин
де, б
грәк ке
кенә, әзрәк
�с
сен
де, йокыс
ту
й
н. Бу ча
ав
р су
ничек с
сен д
. Егет к
ше т�ге
, а
миягә б
юк.
Ә б�ген Илдус Әд
әдән дә бо
ай дулк
. О
гая ба
шла
га
да гына т
ган бер б
�р
тек б
ала
н мәктәпкә
та. Өй эчендә а
рлы
­б
ирл
е й�ре
де. М
тур ку
чак т
�сл
е к
и­
неп ку
ган кыз
н к
ргәч, к
лә
ренә яш� т
елде. Мәктәпкә
алал
йрәнгән Әлфи
се: «Ир­егет
әр, сез
гез
генә
тыг
з, минем
йдә эшем җ
тә
рл
ек», д
п,
йдә тор
калд
. Ан
ы�
ялг
з гына к
алы
п у
йла
к
лде. Бе
сенә
ке
сенә к
ме, ә
де баш б
ала
н с
п та
лге
де – к
ул
ына эш ба
. Тәрәзә я
�а
гына ки
еп
ялде. У
лы
бе
ән
кә
ут
кан м
ил
әш, б
ал
ан ага
чла
сеп,
ин
де тәрә
не дә
теп,
й т
сенә җ
ткән, җимеш
лә
ре
лг
реп к
ил
ә. Эх,
ткән гомер... Б
ал
нар б
са д
с
ыш
ын
ы�
й�зенә кыз
лы
к китерм
сен дә бе
ә Әлф
я, хә
кием дә ки
ешәчәк, т
к а
з
е буш. Өстә
т
әли
аша
га
ут
ыр
гач та З
ир
ы�
урынына берә
дә ут
ыр
й, б�т
се
шу
ур
ын
га к
з с
ир
пеп а
лал
ар,
олы
аб
ыйла
х
зер генә
реп утыр
р к
бек. Бә
әкәй Әд
ә сорау а
нан сорау
дыра: «
, аб
й кая к
ит
те, ка
чан ка
та, н
к к
ит
те?» Ә
л­
ре бар. Ә менә Р
стәм ч
ап та З
н
к с
сеп җ
ткәндә дә Илду
к
ын
нан ку
ку
к
тм
де. Үз
не
к
п в
т З
ир
га сые
п яшәг
нен х
зер генә а�
ла
. Ан
гын
п ар
релде,
бире с
лд
, нәрс
се
дер юга
лт
кан к
ше сыман б
п еш кына у
га ч
п ут
Илдус та Әлфи
с
н а�
ап:
– Әйе, б
алал
ар ш
ул
ай т
алы
п бет
дер бер­бер арт
– д
п ку
зе дә ан
б
к с
де шу
шан кире ка
п т
�ш
те, «
тә алм
м», диде.
й, к
се елга к
мен», д
зен юа
. Т
к к
се
елн
к
тәргә т
к
ил
де, а
миягә повес
ка к
лде. Я
ренә ав
лга ст
тл
ар ка
та, яш�
әр к
ка җы
Китәргә
ке к
н к
ал
а Р
шан к
ка ч
ык
. К
тмәгәндә,
тән к
к, т
ш булм
ган бер к
га ки
еп бә
релде. Б
релде дә, к
к
ре бе
оч
п, к
та калд
. К
ке уен ба
ну бе
ән т
ге к
к
здән
, н
гаҗәп, у
да а
а к
рап тора
де. Р
да т
ган бер
мер егеттән:
– Әнә т
ге кыз
пә
е к
з кем у
, бер дә к
юк, – д
п сор
– Я
а к
гән укыт
, ч
бәр к
з, м
н дә к
м дә, кы
юлы
к җитеп бе
, укыт
б
т, чите
сенәм.
Менә мәктә
не б
терсәм, кы
лы
н та
п к
рар
дем,
�л­
герсәм.
шан к�
еп җ
– Кая ә
е, м
н кы
н та
п к
йм, ә с
сә т
п еге
җ
сен к
п ку
рлы
б
ю к
е я�гырау бе
ән у
туп­т
, б�тен за
аша к
ыз
ы�
ка
шысына ки
еп, ан
биюгә ч
ыр
, ан
ы�
ка
ра
шла
бе
ән к
бат
оч
ра
. К
нәттән у
зендә бу к
ыз
лл
ә ка
ча
нан бе
гән, ә
лл
ә
ин
де гомер буе к
ткән к
сен
та
ка
к
бек х
с т
ой
. А
рыс
, к
з да шу
ый
рак
с кичерә
де б
гай, к
н яшерм
– К
ыз
ч, с
о�
оч
ра
к, – диде Р
шан, – бе
сек
нгә
а а
миягә к
се.
ниче
тер к
згәргәндәй тоелд
– Н
к к
ыз
ч булс
н, к
ткәннәр ка
та б
т у
, – диде
к җ
– Ка
ыр
ы�
да у
, т
к м
он
й ч
бәр
әр бездә
зак
ялг
з й
�р
, т
з х
җа т
бы
а, без әй
лә
неп кай
ка
а
лы
әр шу
з у
чан к
бе
ән ан
ы�
й�зендә б
ра
га гына тук
алы
п, а
нан туп­т
к
ренә тек
еп, еге
не б�тен
– Ә с
н, ч
н егет булса
, к
�т�
не сора, м
н к
тәр
– диде.
й�зенә кан й�ге
де, а
тырау к
ш й
ге
әс ки
еп к
те. У
, җ
с
алд
да тору
н а�
ап, н
дияргә дә белм
юг
алы
п калд
. К
т дияр
де
к мәзәк ки
еп чыга,
ке с
з дә с
әшмәгән к
шегә...
к
ше эше т�ге
. Ә
ке
че я
тан, к
к
з к
лә
ренә тек
әл
еп җ
вап к
тә. Р
ша
ы�
ма�га
на б
�р
чек­б
�р
чек т
р б
реп ч
ык
. Үз ха
лә
теннән
зе
неп, бер ур
да та
та
. Б�тен к
ше а
га гына
рап тор
р к
бек тоелд
. Ч
ап та, м
зыка ту
гәрәк буш, а
генә бер­бе
сенә ябыш
п тор
ал
а
п к
ткәндәй булд
, к
ыз
җ
тәк
лә
де дә чыгу ю
лы­
на тар
. А
ар ура
га ч
ык
кач та берс
�з
сез кай т
ра
ка ат
га белм
чә та
та
ар. Р
шан к
нәт к
п к�
– Г
фу
т, м
н сине
кы
юл
ыг
�нан юг
алы
п калд
м,
ничек сине
? М
н Р
шан б
ул
– М
н – Ләйсән,
титут б
реп, се
не
р
он
га эшкә
– Ә м
н менә керә алм
ча кире кай
м. А
керсәм генә
м д
гән ко
ына – чыг
п ку
ган ю
ына: к
т, с
�г
к
�н
не еге
не
ю
ына чыг
п ба
тыр
ыр
га! К
ше
не
т
ор
ш ха
лә
тен
згә
тергә бер к
раш җ
тә
кән
лә
са.
лә
шер с
з, т
да т
бы
лы
п кына т
ор
. А
ар та
алд
ын
нан гына а
ры
лыш
ты
ар. Ка
п җы
лы
ур
ын
ы­
на я
кач та й
ап к
тә алм
ар. Ик
се дә
ткән к
к�зал
ап ә
е елма
ар, ә
е мо
ар. Р
шан к
т
менә к
рап
залдына елма
. «Ю
ка т�ге
бу, ш
ая
ы�
, я
ш, ә ш
ул
ай да рәхмә
тл
е м
н си
а. Га
йк б
улу
т
мен т
п к
сен, диде
де. Ох,
дә н
ин
м
тур! Ю
са, к
ас
сла
ын
да да Ләйсән бар
де
т, а
ай
ис
тә
рл
ек т�ге
де б
гай. Кыз
к, г
йк б
улы
ирли
д
не бар, т
к ә
т
п к
юк. Б
кыз
к, аз
н
бе
ән бетәр». Р
шан елм
ап к
та
де та
ат
п к
ә, әт
ре тор
п ма
к
га чыг
п к
те. Әнисе к
реп, баш а
тына кул
н с
алы
еп й
ган у
ына б
зак с
п к
рап т
, ак
н гына ю
н рәт
де. «И б
ал
ам, к
се
б
т, – д
р с
ул
ап ку
, – алда н
әр к
са
Ход
шан т
ш җ
ге
т
вышына уя
п к
те. Оз
ту к
сенә әзер
әр. Сик
реп тор
п к
де. К
нәт Ләйсән
сенә ки
еп т
�ш
те. У
залдына елм
еп
де, ан
к
се, җ
ырлый
к
де. Хә
та әнисе дә
сорап ку
– У
лы
м, н
булд
,
залды
а елм
еп й�рисе
, а
гәч тә, ә
ә а
да кыз
к к
әр д
п бе
се�ме?
– К
рсәтә
әр, ән
, к
рсәтә
әр, – д
п, әнис
не
и�
еннән
ки
еп коча
кл
ап алд
, – бар да бар д
, т
к сине
тә
мл
е б
әл
генә юк а
ич
ке я
та, яш�
әр җы
елы
п бет
гә, Р
шан Ләйсә
не
тәк
әп ка
п ке
де. Һә
т т
ый
нак, к
ызл
ар т
сендә
е ч
алг
да булм
ган Р
шан
чен бу а
к кы
юлы
к
де.
Бер т
н эчендә к
ше ш
ул
ай
згәр
ме
кә
? У
бе
кемнән
се
чә, б
рысына а�
лырлы
– Егет
әр, бу к
з мин
ке, як
н ки
еп б
п й�рисе
булм
з! – д
п к
сә
те һәм әт
­әнисе янына ки
еп: – Менә
ул
ай, м
да к
әчәк ки
ен ш
б
ул
а, – д
п ку
бо
ай да к�
е тулган
– Яр
й, у
м, яр
й, ки
еп й
сен. С
сән әй
кенә кайт, без бергә
лә
шеп к
тә
без, – д
п, а
л�
ч
бе
ән к
з яш�
рен с
теп, яш�
кач, Р
шан бе
ән Ләйсән я
ган кар
�с
теннән эз калдыр
п, аш
ык
й гына т
�н
ге урам
бу
йл
ап а
тла
ды
ар. Ләйсән ту
тап калд
, б
раз у
йла
п т
гач, б
н а
ка
еп кенә ә
теп ку
– Р
шан, м
н си
а бер нәрс
не ә
тергә чите
неп т
рам, т
к әй
дә булм
й. – Р
шан с
еп ту
тап калд
берс
сез к
га текәлде.– Н
б
т, м
н с
ннән б
олы
бу
лы
п чыгам б
т, т
ге к
�н
не у
йла
ый
рак
ыч
ын
ыр
м,
н эш
әр бо
ай т
рәнгә к
тәр д
п у
ап б
термәгә
фу
т, минем егет
әр бе
ән й
рг
нем юк, ш
у�
а с
әшә дә
белм
им
дер. Си
а у
сигез генә, ә ми
а еге
ме
ч т
ул
а б
т
де. – С
с
ре ку
п, пыш
лдап дия
рл
ек ч
ге к
�н
не Р
шан юг
алы
п калса, б�ген к
ыз
ы�
кы
ыг
а
а кы
юлы
к
ст
де. С
�з
не
н
т
ын
да ба
нына т
�­
шенгәч, к
ыч
кыр
п к�
еп җ
бә
де. Ләйсән чите
неп ч
ткә
, к
ренә яш� тулд
, а
н гына алга а
тла
– Ту
та, – диде Р
шан к
�л
ә­к
�л
ә. – Мине бә
әкәй д
гәч
тә, м
н җ
әр т�ге
б
т, мон
т
ге к
к а�
шан Ләйсә
бе
геннән тот
зенә әй
ба
ыр
, коч
гына алд
. Б
на б
ын
нан т
шкән
ка я
да ан
яш
е к
рен к�реп, ш
га к
– Минем ш
ка
сем к
ә, у
ка
т
гелме? Минем дә к
ар бе
ән й
ргән юк, ш
бешә дә
белм
им
дер, әйдә, бергә
йр
к, – д
п пыш
лд
,
з кыю
зе гаҗәп
ынл
ап та, ан
ы�
к
ызл
ар
не т
п к
юк.
я
гына ки
еп к
у бе
ән а
нан к
гән й
ом
та
тлы
скә б
әй
неп к
реннәргә б
п җ
әй ч
лга э
әккәндәй, д
н�я әй
әнә ба
. У
ки
еп терә
гән
реннәр
лгергән к
ал
дай та
тлы
, ан
та
тыган с
ен т
ый
, б�тен
әй к
п йот
к
ил
ә. Ка
нар су
ар к
лгач,
ермә б
ула
н да а
ар ә
е генә а�
– Ләйсән, к
т мине! Яш� д
п б
ор
лма, м
н к
уы
мен сине,
әр т
з ка
тая у
. Менә с
н мине к
җитеп к
ра, – д
п к
лде, к
реп әй
Иртәг
сен
ртән егет
не, с
йгәннәрдән а
п, а
бу
ка т
яп, т
дән а
п к
Берә
�лә
ре к
ге
ту к
сендә эчкән ар
кыдан,
кен
ре х
стән, ка
р а
тан а
алм
ый
ча ба
шла
әй
әнгән бер а
тобус т
улы
р­егет а
са
фла
рына к
тә. Алда мо
ча к
рмәгән я
а д
н�я к
тсә дә,
ган я
тан а
у кыен шу
н ар
ка та
шл
ап а�г
­м
�ге генә ки
еп ба
ган,
мәхәббәттән б
әй
әнгән бер егет
олы
к
әрдәй т
зеп
– Кем у
йл
ап та
кән
не у
сигездән а
миягә
га д
гән к
не? С
б
т,
яр
, яр
ил
гән чак! Уф, егет
әр,
�л
әм, кан ка
й. М
н к
ызл
ар
коча
ап ятар
чен генә т
р, м
н а
дан ба
ка
яшә�не к
з алдыма да китерә алм
й
рәк ян
ына чыд
й алм
– Эх, а�
лый
кән бе
не
хәлне к
ызл
ар, яш
�л
не
и�
м
тур ч
н н
х
кына к
не? Ба
та
�п
ме сорау,
сән ка
ыр
ыз
, к
тәр
ме? Т
ган җ
рдән
ры
у ав
р булган к
бек, а
дан да а
ры
у нича
клы
ав
р.
Мон
бер Ал
а гына бе
тобус эче шау­г
р ки
еп т
. Т
к Р
шан гына бер
ка да к
ыш
. К
з алд
ын
да елм
еп
п калган
Ләйс
не булд
. Ба
ал
ар е
ла
га
да да у
е
ла
. Н
к е
? Хәер, у
б
т укыт
, укыт
ар е
ак булм
. З
р ду
ыр
га ка
та алм
, бәлк
К
за
нан
чыг
п к
ткә
че к
ил
ә а
лы
р. Хә
учи
ище г
уку й
ор
т�ге
шу
, те
әсә ка
чан чыг
п к
тә алм
. Яр
й, к
теп хат яза
н, Ләйсән т
да да ә
Әт
­ән
к
уе
ын
нан ерак к
тмәгән, я
а мыек т
рткән
алал
ар а
ры
лу
ы�
ав
ырл
ыг
н
лә
ре дә б�ген генә а�
ла
ы­
ар шу
ә
е. Нича
ша
ул
ал
ар да, бу – й
рәк я
рсәтмәс
чен генә. А
ар б�ген ән
к
уе
ын
нан чыг
п,
әр р
тенә ба
ар. Б
алалы
к ар
та, т
ган я
та калд
лда
тл
ыр
га яше­ка
– б
рыс
җы
елы
п к
ил­
де
әр. К
�р
ше
лә
рен
ыр
га Әлф
я бе
ән Илдус та г
аил
ре бе
ән ба
ды
ар. Әлф
я,
сән­
н й�р
гез, б
алал
ар, д
эчтән генә те
әк те
лә
де. Т
к бер м
из
ге
дә к
з алд
ын
нан
кинод
к
бек бер ку
ч ка
те. Әлф
я с
ал
теннән к
з й
те. К
п кенә к
з яз
ышла
н алдан бе
лә
се к
ил
ә. Бе
л�
дән н
х
кмәт, я
мыш
ы�
га
яз
лгач. «Ш
ул
ай да җ
бәр
се т�ге
де б
алал
б�тен җ
рдә с
ш», – д
п ку
Әлф
залдына. Илдус
тын
н т
н а
ыш
ын
нан а�
га
йрә
де, к
нәт кенә Әлф
и­
ягә к
рап алд
. «Нидер с
зә, ю
ка әйтмәс», д
п, эчтән генә
ап ку
, ан
да й
генә ш
м ке
де. Су с�
ге к
бек
егет
әр. Ән
ре са
ап кына
тергән б
алал
ар х
әнис
ке, н
әтис
ке т�ге
, а
ар х
зер х
мәт б
ал
ла
. Х
мәт н
те
әсә, ш
эш
әтә. Ә
егә к
т�че
әр дә,
ар да мон
а�
ап б
Илдус бе
ән С
әрчә у
– Ба
ын
нар әйдә, без хезмәт
ткәндә дә с
ш
де, хә
те
рл
исе�ме Ә
га
? Ал
ла
га ш�кер,
сә
без б
т. С
лда
та
булм
ган ч
р булмас, ш
ул
, Илдус к
– А
п к
алы
чен дә б
к к
п а
ал
ар к
рәк д
б
т,
а м
шина биреп кенә а
лы
п к
алы
п б
ул
а д
, кая
ин
де С
бе
ән ми
а, – д
п к
з яшен с
те Р
әнисе.
ула
чак с
лда
тл
п
йгә кай
кач та Әлфи
не
ор
чы
й�зеннән к
тм
де. Илдус а
н гына х
тын
ян
ы­
на ки
еп ут
да сак кына сорап ку
– Н
т
, ә
ә ш
ул
ай ук н
– Ах, җ
бәр
се т�ге
де, к
ргәнн
рем ялг
ш булса г
ы­
на ярар
де, –д
п ав
р с
ул
ап ку
Әлф
б
Илду
ка да к
те, эчтән нидер
ыр
мап­т
ыр
мап, к
рт б
улы
п киме
де. З
р
чен дә б
ор
чы
де а
ар, т
к ке
кенәдән хә
фицер б
улыр
га хыял
ган
ала
ы�
те
лә
генә ка
к
ил
де
әр. Хә
ил
әр з
сәк тә, т
к бу – бетмәс, а�
лмас с
ар з
да шу
. Яр
й э
ек Г
итл
ер бе
ән с
ка
да а�
з
ил
е
чен с
ыш
ка
нар, ә х
зер кем
чен, н
чен б
алал
ар
ендә ба
н с
алал
ар – бернәрсә а�
Ах, бу Ходай б
ргән к
рәз
ел
ек! Әлф
я к
рә
де шу
не
к
ил
әч
ген дә,
тк
нен дә. К
нәт к
к к
ачы
лы
ткәндәй ачы
а да ябы
а. Н
б
ула
н әйтә а
а, ка
бер
не д
алы
й, т
к к
ше т
да ук к
ул
ына сыз
п куй
ган я
згәртә алм
к
ше
әр в
ый
ки
еп т
гач кына кичерә, ә
алдан к�реп, х
ала
п б
ор
чы
а ба
шлы
й. К
ил
әч
ген
бе
л�
дән ку
п, к�б
сенчә к
шегә тек
әл
еп к
ма
ка тыр
ы­
ша. Ч
олы
яше
к
әрдә шу
дук х
ала
ну ба
рлык
ка
ил
ә. Ан
ы�
к
лә
ре к�
к
�з
се бе
ән бер. А
ар
ре бе
ән
чә дә бер­бе
сен а�
се ш
м гына ут
да б
алал
ар ка
п ке
чак к
р к�
е Әлф
– К
�р
ге
ме, Р
шан аб
й бе
не
укыт
ап
тергән. Нәрсә ка
гыга б
п утыр
з, се
ке к
– Әй б
алал
ар, сезгә дә чират җ
тәр, – д
п ку
ән
– Оһ­һ
, а
а ча
ә
е! Аб
й ук
й, ан
алм
ар, ә
менә Р
стәм аб
га ә
ке е
бар. Р
стәм аб
й, а
к
ке б
тен а
п ч
кан Р
– Н
гә ба
ма
ка, б
рам. Әнә Че
га э
әксә
, во
да шәп,
еп а
ча т�
лил
әр, д
. Кай
кач м
шина а
лы
п җ
бәрә
се
, киен
се
– Ә аяк­кулс
з к
алы
п, с
�я
ге�не
еп ка
та
ал
ар, н
а
? – Илдус уса
гына
теп к
рап ку
стәм с
з к
рә
реп т
ор
, әтис
не
а
а к
та
кор
нен у
я
бе
ә. Ю
бар
теп чыг
таю яг
н к
. Н
генә булм
н, бу
йдә ан
ы�
и�
яра
ка
Әд
ил
ә б
улы
п калд
. Р
стәм ан
ы�
бе
ән х
зер дә к
ннәр
буе у
га әзер. Д
не дә
әп б
к рәхәт
неп әзер
лил
әр. Ан
ы�
зен дә э
ке
сез яра
кан к
ше шу
ке
кенә
де б
гай. У
ан
й
ом
шак кул
бе
ән коча
бә,
зе генә бе
гәнчә т
лдап
рк
әли
. Ан
бе
ка
чан,
бе
кем яра
да,
не дә юк. Әлф
я әнисе –
зур тер
ге. Б
че ел
тор
га к
гәч, ән
д
п әйт
җи
булм
. Әд
ил
ә ке
кенә булса да, «
й, ән
әйт,
әйт, у
сине
дә әние
», д
п, Әлф
я алдына җ
– М
н дә ән
д
п әйтсәм яр
ый
? – диде кыз
п,
зе ян
ын
да б
п т
ор
ган Әд
ил
әгә к
, у
да м
тур яше
рен т
п әнисеннән җ
вап к
– Әйт с
, у
м, – д
п коча
да ма�г
– М
н ән
, с
н у
м б
улыр
к
�н
не Әд
ил
ә бе
ән Р
стә
не
с
�е
че эченә с
. Р
стәм шу
ча
та ук а�
: ән
– тә
е аш
да, с
рен са
ап я
да. Ел
ткән с
ен б
ал
а к�
енд
ге
з ан
сын
ы�
сур
те а
ынл
ап ар
ка чиге
де. Х
зер
де ан
бер генә әнисе бар. Әтисе Илдус кына н
ап
н а
га б
рм
де. К
се
ткәннәр н
генә
М�н
рә бе
ән ан
ы�
у
лы
Р
стәм бер б
итл
ектә
де. Илдус
яра
, яр
ыр
га да те
әм
де. Б
алал
га як
н да
бәрмәс
де дә б
т, т
к Әд
се н
тер ш
а аб
й д
ябыш
п ята. «
кей
�злел
ек бе
ән юн
се
зл
ек ан
ын
нан
ә, бер к
тер ә
е безгә бу б
ал
а, е
нан е
ан т
ке
пе т
мас». Илдус а
нан һә
т н
дидер э
тл
ек к�теп
де. Я
да н
к һәм к
е, ак
З
р б
гына к�
ре тын
ыш
к
никулга б
ре
че та
р З
р да ка
�ш
те. Ө
тенә к
гән хә
ки
ме булган ч
бә
рле
генә т
дә дәрәҗ
е м
ту
рлы
. У
та
еп к
Ан
ы�
ка
ту
б
рыс
чен дә
олы
бер бәйрәмгә әй
де. Ә
л­
фи
не
ына к
ган с
ен к
ый
лде. Ка
шыс
ын
да Та
р тора к
бек к�ре
де. «Ох бу яш
�л
ек, берә
�л
гәннән җ
әй
ән
дән ту
й шу
. К
ше гом
ре дә алга тәг
тора. К
де у
н, н
ч
рл
әрчә с
ырлы
Эх, Т
сән булса
, мәхәббәт җим
безгә с
п ту
мас
де
. М
н
ол
ыга
м, ә с
н мә�ге яш� калд
ы�
се
, ә
е генә а
миядән ка
п, ка
да утыр
ин
к
�чл
е, ч
ис
та
де бе
не
мәхәббәт. Ат
лган й
лд
з ке
бек булд
гом
ре
, ә ш
ул
ай да н
ин
эз калд
ыр
ы�
зе
нән
». Х
рә са
ачы
п, й
ә
ә н
нечкә
ла
н тар
. Кая да булса яш
неп, эче б
га
к
лде. Ки
еп т
гән, әнә­менә агам д
п т
з яш�
рен б
алала
рына к
чен, ав
р гына к
ел
еп, тәрәзә т�бенә ки
еп ба
. Ба
да ап­ак кар, кар
тендә к
м
әр. Әлф
я а
бе
ка
чан да
й, м
ту
рлы
чен са
Ке
кенәдән әнисен с
сез а�
га, һәр адым
н тоя
йрәнгән З
р да әнисе янына ки
еп ба
, й
ом
шак кына
реннән к
оч
. Т
м
әргә к
рап, ана бе
х
әргә бирелде
– Н
м
ту
рлы
к, ак кар
тендә кыз
м
– Әйе, у
м, м
ту
рл
ар, әтие�не
яра
кан ага
– Х
рл
исе�ме, ән
, без а
ка
чан ут
– Х
рли
м, у
м, шу
к
не без сине
бе
ән я
а т
ш ба
шла
к. Б
ал
ан бе
ән м
ил
әш тә бе
не
бе
ән н
чәмә
ар яш
, бе
т
һәр к�ненә ш
әр. А
бе
не т
ыш
тан к
зәтә, без эчтән. М
н а
ар бе
ән к
н дә
әшәм, а
ар минем сердәш
ал
ан аг
, а
шеткәндәй, а
скән җ
селк
неп ку
. З
р да а�
й: а
ар әнис
бердә
бер
сердәш
ре. Әнисе
зендә булган т
к
ч, к
ек, д
ал
ау к�че, г
к
ше а�
ла
ма
слы
к ә
бер
не кем
бе
ән у
та
кл
н, кемгә с
лә
сен. А
ар гына ан
т
лы
ар, а
а к
ч б
әр, с
рен са
Ана бе
ән улн
бер­бе
сенә с
әр с
ре б
к к
де. Илдус
ымл
ап кына б
алал
ке
че б
�л
мәгә а
лы
п к
ыш
к
нику
к
нн
рендә ав
лга яш�
әр ка
п ту
л­
. К
н дә к
әр, та
ар, к
та
ар бе
оч
ар к
те. Р
гору
рл
эченә с
, б�ген у
р аб
бе
ән к
ка чыга. А
ар к
ка ки
еп кер
бе
ән З
ир
к
ас
та
шла
сыр
п алд
, к
ит
те к�реш
коча
кла
шу... К�б
се к
ызл
ар
де, егет
әр а
миядә. З
ир
га
рап к
ызл
ы�
к
лә
ре я
. З
р бе
ән Р
шан к
н­т
сп
залда мәш к
лде
әр, ш
у�
а к
рә к
ызл
ар бе
ән а
ай
алм
ар, мо
а ча
ә
ә кы
з булга
нар, ә
ә к
ре тар
булм
ган. Ш
ул
ай да к
ар т
мендә
берә
ә
теп ку
– Б�ген бу З
ир
зе
ке
тмәсәм,
мем Г
зә
булм
зә
– р
он
да
и�
бай к
не
кыз
. Б
лге
нл
еккә
т�шеп, б�тен к
ше бар булган м
�л
тен юга
лт
ка
да, а
ар га
илә
се б
ае
га
нан б
ае
. Өй ка
шысына я
а­я
а «К
мАЗ» ма
шин
ала
да ка
п ту
. Г
шофер Әхсәннән Әхсән
ка әй
де. Ул
н да Чал
ыга б
к я
гына
на
ыр
. А
ла
«К
мАЗ» за
част
�ла
ре с
п, а
ча с
га
ба
шла
ды
ар. Г
зә
– Әхсән аб
ый
ы�
ол
ыга
гач кына т
ган
де. К
з ч
ап та г
зат, ш
чан, ба
ал
стән а
ка к
га яр
та. Ук
да
се к
де. Әтисе дә укым
ган, аб
ыйла
да, ш
ул
ай да
ар бар к
шедән дә б
ае
рак яш
ил
әр. Г
зә
мәктәпкә дә мода
тергә й
ргән к
бек й�р
, к
н дә бер кием а
ил
ә. К
лә
рен к
ка ч
ык
ка
да да
и�
м
од
й кием а
да
ул
а. Егет
әр бе
ән
зен б
к
ир
кен тота, ка
н те
әсә, шу
н ка
тыра. Р
стәм бе
ән бер с
та ук
ар, ан
да ба
мак бе
ән генә ч
п ките
– Абые
бе
ән т
р ә
е мине, – диде б
к эре генә.
– Н
к, с
н ан
ы�
бе
ән т
ш т�гелм
? – диде Р
стәм
зе к
бек б
к эре генә. – З
га т
тмәс, у
мак б
әр а
нан ча
й шу
– К
рап к
ра
з, а
баш, с
обл
м абые�н
! Һәм
п та к
тәм, к
р дә т
Һәм ш
ул
ай эш
лә
де дә. М
зыка у
й ба
шл
ау бе
ән За
р ка
шысына й
ом
шак кына елм
еп ки
еп ба
, ф
рештә
зе дия
се
– Се
не ч
га м
р бу ч
бәр к
з алд
да ка
шап калд
. Т
як а
ын
нан
яргәндәй,
зе дә с
змәстән т
гәрәк у
сына
п, к
б
ренә к
улы
н салд
. Аныс
, б
к м
тур
теп елм
еп, еге
к
ренә текәлде. Як
нан к
да еге
не
к
лә
ре т
н да м
ту
рак, се
рл
е к�ре
де
әр.
Үз
не
ч
бә
рле
ге,
�т
ке
рле
ге бе
ән ша
тыр
ыр
га
йрәнгән
зә
зе дә шу
к
әрдән а
ры
а алм
й э
лә
геп калд
ыз
бе
гәннәргә а�
а
де, у
һә
т ш
ул
ай
теп
егет
не сихе
рл
е к
ра
шла
бе
ән алд
й. Ә бу егет б
�­
әй ба
ка, бу ю
ан
зен сихе
рлил
әр. У
б
к те
кына алм
й, ә
тергә д
п әзер
әп ку
ган с
рен дә
ыт
. А
ай да, м
зыка беткәндә
сенә ки
еп, сора
га
– С
н мине б�ген
ир
ы�
да б
ын
да ә
лл
ә н
ин
б
талч
к ба
шл
Ка
шыс
ын
м
тур зә
гәр к
әр томыры
лы
п к
й, ма
тур
реннәр нидер с
�йли
, т
к у
са�гырау к
бек: к
рә, бе
, ә
се
, а
ар шу
зур залда
генә.
– С
н кем,
ничек? – Бу сора
да к
ме к
ч, э
ке
тетрән
, х
с! Ә
те
се
, З
ир
ы�
алдына ф
рештә кыз
чыг
п ба
кан. З
р мәхәббә
не к
тм
де т�ге
, к
�т
те,
ин
де
яше дә җ
ткән, т
к у
ан
ка
чан, ка
оч
н гына
бе
де. Ә
ә ш
м
– М
н – Г
, Р
к
дә ә
ә н
де. Егет
әр бе
ән ш
га, а
аз
ын
дыр
ыр
га тә
се җ
тә
рл
ек җ
ит�
ен, ә
ма ч
ынл
ап
йк булг
юк
де ә
е. А
а ниб
уналт
яш�. У
брәк а
дан кыз
к яса
га,
ра с
ыш
тыр
п, а
нан
«б
ал
а әтәч
әр» д
п к
әргә яр
та. К
ше хисендә ан
эше юк. Б
т
к бар к
ек тоту те
ге
генә. Менә ә
е дә б�тен к
ше к
з алд
ын
да
не
�с
те
нле
ген
рс
теп к
алыр
га аш
ык
к
бек. М
зыка бетсә дә, З
ир
га аш
. Ә
ә ш
, ә
зе ят�мәгә
те. Залда т
ынлы
к у
на
. У
да б
п калган па
әр. Г
зәлне бе
гәннәр «э
де» д
п у
бе
ке
әр «э
гергә тиеш т�ге
, у
ба
ка,
к
�чл
е» д
п к
зә
те
әр. Г
зә
бе
ән З
р, к
чкә бер­бер
сеннән а
ры
лы
п,
се
ке я
ка к
ит
те
әр. Г
зә
а
ын
да
к�теп т
ган к
га к
з к
– Әй
ме бе
ке б
ула
чак д
р егет
әр янына ки
еп б
су бе
ән Р
стәм аб
ый
ткә тар
– Ба
ма б
тән шу
сихе
че янына, егет
әрдән к
�л
ә генә
. Сине дә
з тоз
гына э
термә
че, бая
зе ш
ул
ай диде.
Ба
та
зенә к
та да, а
нан м
ыс
ыл
теп к
�л
ә. Ан
ы�
чен
н дә
ка
га б
п с
гыша. Ба
ма
р с
р гына елма
зә
шектән чыга­чыг
ышлы
й З
ир
э
реп
алд
– Әйдә, мине
зат.
Үзе ар
тан чыг
п к
ил
гән Р
стәмгә те
к
рсә
те. К
�р
де
�­
ме, ян
се. Р
стәм шар
тл
ар хә
гә җ
те, у
нидер әйткә
р Г
реп тә к
те. Бу Р
чен ху
рлы
Ке
не­ке
не, ан
ы�
аб
ый
н, ав
лн
ы�
б
ре
че ег
тен, баш
ал
хур
ткән к
бек, хур
– Сте
ва,
�с
терәлчек б
т у
. – Р
стәм җен
лә
неп аяк ас
ын
ка
т
пкә
лә
де. Ничек у
ан
ы�
аб
ый
н се
әен
п й
ргән урам м
ал
бе
ән бер рәткә куя а
я
пач Р
стәм дә юг
алы
п калд
, к
ка
м
ке
рл
е бу к
ар! Ура
да м
ал
ар бе
ән с
бер, ан
һә
т З
р са
ап к
лде. Ә х
зер менә ан
зен ничек са
кл
га бу сте
ва Г
зә
дән? К
�л
әчәк,
ртәгә
мәктәпкә к
ил�
бе
ән м
ыс
ыл
тә ба
шлая
чак. Ух, тот
п к
де бер п
оч
ма
та!
р Г
п т
тан чыг
га, Р
стәмгә к
еп б
– Н
әп тор
м
да? – диде а
тырап.
– Сине к
– Х
зер ш
ул
й�рибе
– С
н дә шу
җ
ил
бәзәк сте
ва
чен с
гыш
п я
ма
ы�
– Юк, ке
не са
са, ш
бе
ән к
алы
ка
шысына чыг
, ю
н к
с�че булм
ба
да ба
ал
га ур
н юк
де. Ке
дер ку
се
де, кем
дер ан
ы�
к
ник
улы
б
теп к
тк
нен к
�т
те. З
ир
ы�
г
йк
ул
й�зенә ч
ык
, ан
ы�
се
рл
е к
лә
ре ге
елм
га гына
ор
. Т
рә­яг
ын
да бе
ке
не к
рмәс­
шетмәс булд
. Әнисе
дә к
зә
те:
ил
әс­м
ил
әс ки
еп й
ргән у
ына к
рап а
тан гына
елма
. Үз
не
б
ре
че г
йк булган к�не
сенә т�шеп,
се
рл
е елм
еп, ав
р с
ул
ап ку
. А
рыс
, м
ал
ае с
ырл
ыг
бе
ох
ган. Т
р ут
де х
з ян
да, ә бу
ман к
ызл
ар к
бек
ялчан. Кем кыз
б
н әй
де
де
кән? Р
стәм н
тер б
ала
п, җен
неп й�р
, З
рап­к
рап тора да ав
р с
ул
ап куя. Әлф
я
з б
алала
рын
ы�
ген к�рергә дә, к
га да тыр
– У
лы
м, н
булд
сезгә? Абы
е�
а да ә
лл
ә н
булган,
әп тора
де ә
– Әйе, ан
чир
ме – бе
к
Г
Менә ч
р у
, на
то
й з
за. Ән
,
ич
са с
н берәр нәрсә
– Ә м
н нәрсә эш
әтә а
ам с
– Й
рм
сен ан
ы�
бе
ән, аб
й к
гә ба
ал
ар бе
ән й
�­
ба
шлая
чак. Аб
й
шетсә, н
б
улы
р? Г
зә
гә кем булса да
яр
й, т
к ка
ка т�беннән егет
әр генә
зе
сен. Ән
, таш
н ан
аб
й, берәр нәрсә эш
әт, с
н б
т булдыр
н д
алы
й а
, бу да ч
р б
т, ә
е ч
дә н
я елм
еп ку
– Б
ор
лма, у
лы
м, абые
за
кла
й к
тәчәк, к
з к�рер,
, к
тәр дә
р. Г
йк булган
де, у
ан
тыеп тор
п булм
й. Акы
лы
җ
тә
рл
ек, ак бе
ән к
гына а
ырлы
Әгәр у
лы
ч
ынл
ап та г
йк булса, н
әт
се
ан
, шу
а у
яш
�л
ек, ян
п к
яр, с
яр
чен. Ә
теп тә н
фа
да
– ан
й в
ыт
та к
ше с�зе б
рыбер ке
, ак
ыл
й
рәккә бу
й шу
. Эх, яш
ек, та
тлы
да, г
да ча
ар. Г
Әлф
я я
бе
ә. Б
к һ
алы
, тәкә
бер к
з. Кие
не дә
ф
н бе
ән а
п кына тора, ук
га б�тен
се к
ит
. Р
стә
не
ата­ан
ал
ар җы
ел
ышына ба
га
да
шетк
не бар, укыт
чы
ар еш кына Г
зә
дән за
рла
ал
ар.
к әтисе к
улы
н гына селт
, «х
н­к
ыз
га уку к
рә
, к
ча э
шли
т
ор
ган
р генә к
рәк, х
н­к
з б
а т
п,
йдә
ал
а тә
әп утыр
га тиеш», д
. Укыт
шу
– Бе
мәм, Г
х
бе
ән б
ал
а гына тә
ки
кән? – д
п ку
Әхсән Хәс
ч бе
ән эш б
ча еш кына
оч
га т
к
ил
ә. У
аре
р да, кооп
р да. Әлф
я
эшеннән т
ш ан
ы�
сәп­хисап эш
лә
рен а
лы
п б
ра. Кем
ган б
т, ш
кегә бе
не к
ша бе
мәгән адәм ш
ул
еп к
тәр, д
п. Ан
ы�
ничек б
ае
н да х
те
рли
. Т
ге тук
ел
б
лге
еккә т
шә ба
да, Әхсән
я янына к
лде дә:
– К
ра ә
е, Әлф
я ч
рем, бер к
и�
әш б
р. Минем
дә яш
т
ган т
м хат салган, у
мин
вода утыра. Шу
ми
а б�тен булган а
ал
Ам
рика
ла
рына а
лыш
тыр
ыр
га ку
кан, һ
�ю
земә җ
бәр,
лыш
тырам,
за
кла
й бе
не
а
ар җ
ил
гә
чак, д
гән.
эш
я у
ча
та н
ә
тергә дә бе
де, у
б
т ниб
бу
галтер гына. Юг
рыда а
а
й к
әш б
рердәй т
юк.
– Үзе
ә к
де, Әхсән, бе
әйтә алм
йм, бе
ай а
р а
ала
з да юк.
Ә Әхсән, т
н т
ап, б
к зур кр
ка «К
мАЗ»
с
п алд
. А
ал
ар а
п т
ге
ил
ә ба
шла
гач, алган а
ал
ар тиенгә генә калд
. Әхсән, баш
ал
җ
ган а
ала
я
да, бан
тан алган кр
н к
ә генә т
де. Д
ар к
еп китеп, Әхсән
еп калд
, а
кен т
ка ю
ач
. Б
алала
да
да д
нан фа
ала
п калды
Кибет
әр ач
п җ
әр. Х
зер Әхсән т
та
бай
ше. Г
зә
шу
ба
йлык
та балда­ма
да й
зә т
ор
ган б
ал
а.
Әтисе ку
чак к
бек ч
бәр кыз
бе
ән б
к тә гору
рла
на. К
и­
гә бирер в
т җ
зе к
бек бай г
ә бе
ән т
шу т
да хыял
на. Т
к ав
лда а
ай т
нәр юк а
р ч
ап та г
йк булд
. Г
олы
зә
лә
ре к
з алд
ын
нан к
тм
де. Оза
ка
да да ан
ы�
ч
ренн
реннән к�зен а
а алм
. К
ыз
ы�
бе
ту
та
әг
нен к
рә –
ше
, ху
пл
ап баш селкегәндәй
тә, т
т
ын
да с
з ба
га
а�
лы
й алм
й. У
ан
ы�
ренн
ренә
окла
п ту
. С
на
улы
к
нику
к
нн
ре к
з ач
п й
га
у
. К
тәр к
н дә ки
еп җ
ит
те. Г
зә
бе
ән бе
чә
кат урам әй
әр, т
к З
еп Г
к
ул
ына да
. Егет
әр бе
ән кочыш
гә бу бер дә
, ач
н чыга
. Эченнән генә
залдына т
: «
? И
са бер коча
са!
чен генә д
п б�ген биек
кч
е ак с
к
дем, бер к
пл
имент әйтсә... Бозау. Ю
ган б
кән!» Ай
тыс
ын
да т
н да се
рл
ерәк к�ренгән
реннәргә З
ир
ы�
аз гына булса да к
гы
ла
, т
мен т
ый
к
ил
ә. Үз у
йла
нан б
әй
әнә: «Юк, к
лм
йм, рә
те
мен йә
пкә
те
мен. У
б
ал
а гына б
т ә
е,
ке
че в
ыт
та кай
кач...» Ин
де б
г� булган, к
ка
нап т
ган егеткә
з те
әп тору җи
т�ге
де, ә
бәттә, ш
а к
рә т
ху
п к
яг
н к
– Яр
й, сау бу
, бә
әкәч! М
де җә
сез ка
та а
мам,
оч
з ә
е, – д
п елма
к
бе
ән а
а яб
: «Ә
ә ш
ул
ай гына,
коча
кла
ый
ча да к
тмә
че б
ула
? К
тәр дә
ныт
р. Йә
Ходай, у
к
алы
н к
ра ка
ар, у
к
ра м
тур к
әр, у
м
тур чок
р... Елма
са,
ке б
да чокырая.
Мо
�ын
у
бе
гән бе
кем бе
ән дә т
и�л
әп булм
й. К
зан
да а
а х
җа т
з т
бы
р». Г
а
да ч
әргә генә хас
бә
рл
ек к
�р
де. З
р ка
ыр
га бор
лд
,
ке­
ч ад
м а
тл
ап
лгерм
де, Г
ан
ту
та
– З
р, ту
та, к
м
Егет а
н гына кире бор
. К
з ан
җ
еп к
ренә к
– Менә ш
ул
ай китеп б
�м
, бер
�п
дә? М
н с
и­
зә
бар бе
гән
ос
ал
ыг
н эшкә җ
ик
те. Се
рл
е е
л­
еп, к
ра мыек а
ын
м
тур
реннәргә ба
мак
бе
ән генә к
п алд
. Мон
һ
ч тә к
тмәгән З
р ба
әй
дән к
ка
га тер
еп калд
. Ә
ә н
�ч
кичермәгән
әззә
тл
е
ермә б�т
реп әй
дерә,
аяк а
нан җ
р убы
а. У
к
е кул
бе
ән Г
кыс
п коча
кл
ап алд
, н
чә к
н хыял
ган кыз
ыл
реннәр
не с
ыр
п­с
ыр
п
�п
те. «
ый
ы�
,
ый
ы�
, ак
лдан
», – д
п пыш
. Мо
а кадәр Г
дә
е ш
й к
е кул
га э
не юк
де шу
, у
да
ир
ы�
к
�чл
е х
әр
ерм
сенә к
реп э
те. К
�п
ме егет
әр бе
шеп тә м
й рәхәт кичерг
не юк
де ә
ыш
салк
н ура
да ян
п­п
шеп яр
ыш
ты
ар. З
тур, та
тлы
реннәрдән к
чкә а
ры
лы
п, б
хе
тл
е елм
еп,
енә т
ба а
тла
зә
зур таш й
ы�
к
тәрм
сенә м
неп, аш
ык
ый
ча
гына а
тла
ган З
р а
нан «менә х
зер с
н дә мин
ке»,
диде, к�зен кыса т�шеп. У
зен җ
и�
�че
теп т
ой
. У
һәр
т ш
ул
ай те
лә
генә
шергә, җ
и�
әргә яр
та. Б
рыс
ын
нан
да
�с
те
нл
ек а
у ан
ы�
к
нына с
е�
еп б
ра. «Менә ш
ул
ай б
ул
, х
зер с
н мине
гәндә дә
!» Г
б
кан
гат� б
улы
п кул
ла
н
скә к
реп ба
мак шар
тл
да
га к
реп к
р К
га к
гәч тә э
ке д
н б
зак са
ка
ба
тыра алм
ый
ча җ
фа ч
ик
те. Уе
да ге
Г
зә
булд
. Бергә
ткәргән к
ннә
не
һәр м
из
ел
ен й
геннән
тк
реп, ут
улы
п я
. Үзе дә с
змәстән к
рен йома да «а­ах» д
куя. Үз
не
б
те­ша
тл
ыг
х
ын
да кем бе
ән булса да
әш
се к
лде. М
он
й се
не җан ду
Р
шан бе
ән
генә у
та
кла
ша а
лы
р
де шу
. Р
шан С
ов
та «
че
ка
да.
Ар
ал
ар ә
лл
ә н
ерак та т�ге
, ха
тл
ар
ке ар
да й�реп кенә т
о­
ра. З
р т
ор
я
тсә, Р
шан к
н дә пра
тик
да ча
. А
ар,
хә
ллә
реннән к
ил
гәнчә бер­бе
не
р
н к
рергә тыр
ы­
п, с
лдат т
ор
мыш
ын
нан кыз
к­кыз
к хә
лл
әр т
ын
да
яз
ыш
ты
ар. Бергә тәгәрәп
скән җан ду
сл
ар, ч
ткә т
ралгач,
бер­бе
сенә нича
к
рл
рен н
рак т
ар б
ал
а ча
тан хә
хезмәт, хә
кием т
ын
да хыял
әр. Р
шан, ук
га керә алм
са да, ба
та с
лдат,
нан пр
к, а
фицер б
улыр
га д
з а
дына ма
сат ку
. Яз к�не хат бе
ән «а
, уче
о�
Че
га а
лырл
ар», д
гән хәбәр к
лде. Нәрсә дисен дус
тына, ба
ма, д
я алм
й, у
б
т б
ула
фицер. С
тан
сорап т
ор
ыйл
ар, ка
да к
рәк – шу
да җ
бәрә
әр. Че
ня
гыш
т
ын
да ә
ә н
хәбәр
әр й�р
, ку
сан
тл
ар еш
кына
ра гәп
лә
шеп а
лал
ар. Ишеткәннәр бер дә с
де
әкмәсә генә ярар
де у
с
ка» д
гән те
әк к
н а
та гына ба
. Уче
да алт
а
дан а
к т
от
ыйл
ар
, Р
да ча
тен т
�рле
сен т
�рл
е я
ка т
«Хуш, ду
м, без Че
га к
ит
тек, б
п җ
ткәч,
зем язар
н. Әт
әргә белгертмә, б
р к
ткәч, Г
а
на­ун к
н эче пош
п й
де дә,
ку
се
де, т
ке к
сепкә тот
. И
реп ка
га да,
га да к
ытлы
к булм
, ә
е бе
се, ә
ке
се. Берәр я
гына й
ргән па
рл
га ачу
к
ар
н боза
га да к
п сор
Г
. Ар
ала
на к
реп ае
да та
шла
, к
�п
ме к
ызл
ш
ул
ай
теп
. Чал
ыдан да, Ә
мәттән дә к
нак егет
лә
ре ка
кына тора. Ничек яшәсә, ш
ул
ай яш
б
ир
де, усал
ыг
да,
да а
та гына т
. Ан
т
да егет
генә т�ге
, к
ызл
ар да б
к к
п
де шу
. Г
зә
к
бек я
к
и­
неп, тә
мл
е аша
га те
ә�че
әр дә аз т�ге
. Үз
не
киеп туй
ган киемн
рен биреп, шу
ка
бе
сен
з ко
әй
дерә ба
шла
. Г
зә
н
ку
са, ш
ба
ыр
га әзер
ган к
ар бер бә
әкәй генә ш
ка
рен х
Җәйгә Г
зә
З
ир
ныта да ба
шла
ган
де
ин
де. К
и­
чен к
ка З
р бе
ән Р
стәм ки
еп кергәч, к
з с
ит
те. З
р к
гән фу
лк
ы�
к
крәк
лә
ре, җи
е әнә­менә
ты
ам д
п тора. Оз
н м
тур гә
әл
е З
к
бе
ән
ызл
ы�
ба
шла
зеннән­
зе шу
я
ка бор
лд
, к�б
се
ав
р с
ул
ап ку
. Ч
�н
Г
зә
бар җ
рдә ба
ал
га ур
юк, а
а ка
чыга
га бе
ке
дә й
ге җ
. Г
зе дә с
окла
п к
рап т
ор
. Шәп
де шу
егет. З
р к
ре бе
ән к
е к
сен эз
де, к
оч
кач, бер­
бе
сен елм
еп с
әл
ам
лә
де
әр. Г
зә
ба
мак б�геп кенә
зенә
ыр
, З
р б�тен за
бу
йл
ап а
а ка
а
тла
. Б
ккән
ба
мак а
ын
нан б
ру Р
стәм
чен ә
теп б
те
сез ху
рлы
де, ә
ма г
йк егет к
ызл
ы�
хир
ыслыкла
ын
нан ерак
де шу
. Аб
ый
сына «ту
та!» д
п к
ыч
кыр
к
лде, юк
, к
те. Р
стәм бо
к
рмәс
чен боры
п к
тан
ук чыг
п к
те. Р
зендә дә Г
пр
н й�гергә
че а
ар й�ге
сен д
п, б
к к
п к
ба
н әй
дерә. У
бу җәйдә т
н да
сеп, м
еп к
ит
те.
Ка
р ап­ак баш куе җитен т�сенә ке
де, м
тур к
әр... Гомумән, ан
н
дидер с
ке
е с
ге бар
ар бе
ән шу
й т
з у
так те
т
ба, ә
се
, д
ргән җ
ткән егет, ю
са, а
а б
у
җиде яш� кенә. К
ы�
эч­б
вырына
теп керә, ә
лл
ә к
ян м
тур с
әр т
ба
бе
ә. Бу я
тан а
ар Г
бе
ән «
пец
де. Кем ке
ген к
брәк в
та, ә
те
се
, яр
ш
�л
ан
ткәннәр. А
ар
бер­бе
сен к�ралм
ды
ар, к
ас
та да ге
э
лә
шеп кенә т
ар – кем­ке
не н
рак рә
җетә. Р
– Аб
га К
да да к
ар җ
рл
ек, – д
гәч, Г
п к
– К
з, ба
мак б
гәм – абые
аяк а
да т
ула
чак, к
р дә т
Менә б�ген ш
д
де дә
Аб
кай
кач, Р
стәм к
ме ан
ко
тен аш
– Ба
ма ба
мак
зәп ч
га, е
ан б
т у
Юк, к
те. Мәхәббә
к�зе с
р д
п белм
әй
гәннә
дер шу
. З
р бе
ән Г
зә
т
н а
лм
ды
ар.
тән егет
әр ч
ткә та
п т
ар. Г
зе дә а
лы
й: ба
ал
ар бе
ән кы
ган к
бек З
р бе
ән кы
ла
га яр
й, у
ан
зенә дә
й. Ан
к
е коч
реп ч
ма да б
н югалта. З
р а
а б
к сак, б
к яр
п,
р с
ка к
лган к
бек к
әп кенә к
а. Кай
нар т
н а
бе
ән б
н әй
кл
га т
н к
ыс
ка булган к
бек, к
ннәр дә б
к т
�т
те. З
ир
га т
н к
тәргә к
рәк. К
се к
�н
не к
ич
ке я
та
�р
ше
лә
ре С
ирл
ар да ке
де. Ир­ат х
н­к
ыз
дан ч
ттәрәк,
тенә утыр
п д
н�я хә
ре бе
ән у
та
бер сорау б
– З
р у
лы
м, Р
ша
нан к
птәннән хат юк, н
әп яз
– С
р аб
й, м
н ка
р алд
нан гына хат алд
бар да я
, д
– Белм
м, б
алал
ар, бер дә к�
дә т
юк, Че
гына китеп ба
са ярар
де д
м. Әнә к
птән т�ге
р
ын
да кай
, к
�р
ше ав
лдан с
лдат а
лы
п ка
мгәннәр. Ал
ам са
кла
н, й
рәк б
ор
чы
лы
п т
к тора, ә
лл
яман т
әр дә к
реп й
– Б
лма ә
е, С
р аб
й. Без б
т ав
м
ал
бе
ше егет
не бо
ай гына б�геп булм
– Әй б
алал
ар, у
ыш
ка әнә шу
не
ше т
улы
ав
ыл
б
ала
н җ
бәрә
әр дә
ин
де. С
ш б
т у
... бе
ке
не
дә а
й. С
н яз а
а, Че
га китеп ба
н. Ан
бе
не
хсә
сез алм
р б
т, әйт, әние
б
а, д
ген, хат я
– Яр
й, яза
н, С
р аб
Илдус с
згә к
ыш
й т
ап кына ут
ыр
. Ан
ы�
де к
птәннән җ
да т
к юк. Кем кемнән сорап
н д
де у
с
ка бир
гез д
п, кем сорап
лсен дә, кем б
сен д
з б
ала
со
нан у
да ә
теп ку
– З
р, с
н дә у
йл
а, ана�н
б
ор
га салма. З
ман т�ге
, кемгә к
тер бу с
әр ар
да т
к у
р К
га к
гәндә а
а бер хат ята, у
Р
де. Бер тын
ч п
оч
мак т
п, ук
ыр
га ут
ыр
, укыган с
ен
генә н
рак ш
м тулд
«Эх, ду
ем, – д
п ба
на хат, – җәннәт ка
да дисә
әр, у
бе
не
т
ган я
та, Т
тар
та
да дияр
дем. Т
муг
тла
н к
гез к
сә, Че
ня җиренә ки
еп к�р
гез. Кая
ма, к
га т�ренгән х
алы
к. Бе
кем елма
й, бе
кем
, а
га к
рап җан
. Җим
рек шәһәр, ав
ар. Кая к
ма, к
ра к�мер
�е
ме. Ә
е с
ыш
ка да керм
дек,
н дә ча
тыр
ал
ар,
йрәтә
әр, т
к ш
ул
ай да,
ят булса да әй
м, н
ик
тер ку
кын
ч. Ве
ту
ал
ар к
н дә бе
не
егет
әр
не
�л
е гә
дә
лә
рен Р
ос
сиягә т
ыйл
ар. М
он
да к
ргәннә
не
яз
п а�
ла
ырлы
к т�ге
,
за
кла
й бе
не дә к
рл
ар. С
ка к
рер алд
ын
нан хат яза
га яр
й
кән, йо
ла
шу
й.
Хат к
лм
т
ор
са, а
тыр
ма. Эх, ду
ем,
сән к
алы
п, т
бер генә та
р булса да бер утыр
п с
се
Ай яр
де З
га Р
нан хат к
де. Б
дан к�зенә йок
керм
де. Я
дан х
н алгач с
нечтән
кул
ла
калтыр
, к
он
вер
а
кач, х
реф
әр а
рлы
­б
ирл
те, укыг
миенә б
п җ
де. Ш
ул
ай да
кулга а
п, я
тан ук
й ба
«К
ыс
н гына язам, б
ре
че бо
й кр
ниедән с
о�
ч
чем ага
, тәм
ке та
га, ар
эчәргә
м. Шу
з, аек ак
бе
ән, м
д
а
ап булм
й, ак
лдан яз
уы�
бар. Егет
әр ач
к к
з бе
ән й
ар, т
н буе с
п, с
п чыг
ал
ар. Үзе
бе
се
н яза
га яр
сән кай
сам, к
теп с
Эх, З
р дус, т
зрәк ка
оч
, ту
к
коч
де. Бер х
з т
п та к
ган ки
тсә
, н
к т
се
р ду
н ничек ю
ыр
га да бе
де. У
б
ула
чак
фицер, ан
ку
а
тына Р
шан к
бек шу
й к
ме яш�
ше я
та
чак. У
р уй к
шан т
н
ке а
га хәбә
сез юг
алы
п т
ор
. З
�п
ме генә я
н, җ
вап булм
,
ке ай
ке е
к
бек
то
ел
а ба
шла
. «С
р аб
ыйл
ар б
к б
ор
чы
а,
ке ай
де хат юк», диеп Р
стәм дә сорап я
. З
р ничек кенә
сен, у
да хә
ку
сант кына б
т, нәрсә э
а с
а е
алд
ын
нан ан
КП
га ч
ты
ар. З
р әнисе
ил
гә
дер д
п у
йла
, ч
�н
у
К
за
га эш бе
ән к
ил
гәндә
ул
ай к
реп ч
ык
алы
й
де. Т
к ан
ы�
ка
шыс
ын
да
бу
йлы
, т
ка т
ган бер егет б
п тора. Бер к
са
, За
ирл
ар яшендә генә, ә н
ыкл
ап к
са
, ч
гә чәч
лә
ре ага
ган,
рендә ару, талчыгу, кай җир
дер б
к ав
та к
бек. За
р ан
ка
нен берс
сез а�
ап алд
. Егет:
– М
н – С
ша, – д
п, ку
биреп к�ре
те. – Әйдә, әнә
ге ск
га б
п утыр
п с
ар к
ше к�зеннән ч
ткәрәк б
п ут
ыр
ды
ар. С
ша
ы�
кул
ла
калтыра
,
зе к
ом
ызла
п тәм
ке с
уыр
р ан
х
ен а�
ап, аш
, сора
улы
к
нан алм
й, с
з ба
н с
р гына к
те. Н
чар хәбәр
шет
дән ку
п, эч­б
выр
кысы
лы
п ку
. Т
н да а
лы
га ку
п утыра б
– М
н си
а Р
ша
нан хат а
лы
п к
лдем, азак ук
ы�
– д
п, к
крәк кес
сеннән хат чыг
п б
ир
де. С
ша кап
кан тәм
сен т�бенә ча
тар
да
ке
сен к
а с
з ба
ау б
к тә ав
де. – Без Р
шан бе
ән к
ннән б
ирл
е т
ш, – д
п с
әп к
ит
те. – У
к
ил
гәндә м
де «дед»
дем. Т
тар
та
нан к
гән егет
бе
га җыя
га тырыша
дек, а
й җ
рдә я
ы�
т
ы�­
нан да як
н. Р
шан б
к ак
лы
, с
р егет. Без ан
ы�
бе
ән
к т
з у
так те
та
к. Минем ка
р в
т җ
тә, у
ә
пор
х
се т
п к
ган. К
ыс
, м
н ан
ян
ым
нан
бәрм
земчә са
га тыр
м. У
сине
т
к к
п с
де. М
н сине нәк� у
с
әгәнчә к
з алдыма
ките
дем һам к
бе
ән т
ныд
м. Без Р
шан бе
ән
ке­
та
р ут эченә к
реп ч
ык
к, минем с
�гыс
де, ка
чак җ
ткән. Т
к моныс
к
тмәгәндә ба
шл
– С
ша
н тәм
ке к
ыз
, ан
й
отл
ыг
п­й
отл
ыг
п с
уыр
сенә т�шеп, баш селкеп ку
. – Мәхшәр, св
ло
�л
ар, кем дә булса
сән к
ал
у м
�м
н т�ге
де а
да.
Без бу б
ешкә әзер дә т�ге
, бе
не бе
кем к
де дә.
Өстән ут я�г
р б
улы
п я
. Кемнәр диген ә
е,
бе
не
ке
бе
не к
р ялг
ме д
– Ничек, н
с
�йл
исе
, а
ай б
ул
м
�м
н т�ге
?! – д
неп ә
теп ку
– Юк, м
н б
ел
еп с
�йли
м, с
ыш
та а
й хә
лл
әр дә
булг
алы
й. Д
ма
нар бе
бие
не т
ба да без б
улы
ко
ор
дин
та җ
бәрә. А
ар б
рыс
н да б
ел
еп тора. Ә бе
лә
се
�­
ме, а
ар н
чен к
�чл
е? А
да а
ча, а
да
р­я
а те
ника.
Бе
не
я
а корал
с
п а
лал
ар да безгә
к ат
ал
ар.
Бездә чыга т
я
а корал
ар а
да. Ә бездә н
бар?
я
да юк. – У
ә
шеп б
к к
неп ку
. – Г
фу
т, м
зем с
ннән Р
шан т
га д
п к
– Ничек м
ннән? Минем
зе
не
бе
лә
сем к
ил
ә, кая Ру
шан? – З
р с
ырл
б
теп ут
ган җиреннән сик
– Без бу с
мәхшәрдә
без дә яр
ал
к. Минем
ая
ка тиеп чәрдәк
лә
де, ә Р
шан... М
н ан
та
ка
да т
лы
к т�ге
де, ф
гас ан
ы�
ян
ын
да гына шар
тла
ган. У
шун
й к
теп к
. – С
ша с
алм
й т
отл
калд
, урт с
ре а
рлы
ирл
е й
де, к�зенә яш� тулд
, к
бат к
з алд
де, к
теп тәмә
сен с
уыр
. – М
н ан
ы�
бот
ин
ала
н к
рм
дем,
зе
гән
т к
ре, ат
п т
ган кан елг
... Ә
ә яр
дан, ә
ку
дан, ан
коча
ап е
гына х
рли
м. Ак
дан яза
га да к
п к
. Бе
бе
ке я
ка
зат
ка
нар, м
н бер ай г
ос
пита
�дә я
ка
нан с
о�
кире кай
м,
та
м. Р
шан бе
бе
ә
бер
әр бергә
ул
җыеп а
п кай
м, ар
да язы
п бетмәгән
хат... М
н ка
ту бе
ән сине
я
га к
лдем. Әгәр
�л
гән булса,
ка
ырл
ар, с
н бе
гән б
улы
р
де
. У
сән а
са, ка
да
да булса г
ос
пита
�дә ят
р. Яр
ав
р булса, хат яза а
де у
. А
й ча
та вра
ар да б
к т
з генә белгер
тергә аш
й. С
ч
ккә т
ем сер
теп са
ә, йә к
ал
– Ан
ы�
Че
да
кә
нле
ген
йдә бе
кем белм
, хат ю
ка
лал
ар. У
ми
а ә
тергә ку
– Эз
әргә к
рәк, ав
р яр
ал
йә Мәскә
гә, йә В
ол­
ог
ра
ка җ
бәрә
әр. Өч ай в
т
�т
те
ин
де, н
ин
дә булса
хәбәр б
улыр
га тиеш, әт
илә
ре хә
ком
ис
риат а
кы
лы
сеннәр. Менә минем а
рес,
й т
, к
рәк булса,
шалтырат. М
н Зәйдән б
ул
ам. Б
си
а – ха
тл
ар т
ге,
язы
лы
п бетмәгән хат та шу
да. М
н укыд
м, г
фу
т. Мон
ач
ык
тан­ач
к җ
бәрә алм
ган б
улы
р
де, а
рыс
, минем
де
бе
л�
не к
ткән. Яз
лга
на
га ко
ак са
, у
ха
клы
– С
ша
к ав
ырлы
к бе
ән тор
п ба
да са
бул
га к
улы
су
– Яр
й, я
таш, м
н кит
м,
йдә дә булган юк. С
н м
не э
емтәдә т
т. Бер­б
безгә к
рәк б
улу
ыб
з бар, эз
әргә
Яр
алы
с
лдат, т
ая
гына н
к т
ая
п, ка
га т
ба б
о­
. У
, бе
кемгә дә к
еп к
з у
п а
тлы
й б
ир
де. А
рыс
, к�
�ел
е бе
ән ерак Ка
каз
та
ула
ар
ын
да калган ду
сла
янына әй
лә
неп кай
тан кот
лса
да, а
нан а
у ав
р, д
әр. Ә
се
, яш� с
лда
ы�
к
и�
җ
ил
кә
лә
ренә ав
р й
к а
ка
нар.
р ан
к
бе
ән к
здән югалга
п калд
Ишеткәннәрдән
сә
герәп
зак кына к
ым
ша
й б
ор
. Й
ген ш
м һәм б
ор
чу ба
. Ба
та бер сорау:
әргә, ка
дан эз
әргә? К
улын
ха
а
рлы
­б
ирл
реп к
, э
ке к
бек к
ала
п ук
га тот
. С
ша да б
м яс
, бу г
хат т�гелдер. З
р та
н С
ша к
ткән я
ка к
, у
олы
ка
чыг
ткән
де. З
р ар
­бире к
ра
һәм к
ше й
�р
т
ор
ган
ргәрәк, к
ма б
ага
ар ар
сына к
реп утыр
не а
ра ба
. М
да ха
тл
у
я
йдән к
ре дә бар. К�б
се Ләйсәннән к
гән хат
ар һәм ш
ул
ар ар
да яб
ган бер к
алы
н к
верт. З
р ан
б
к дулк
п, әй
, к
дер
әп с
ый
пап, б
лә
рен т
рай
, н
ик
тер ук
ыр
га
. Ш
ул
ай да н
ә
тергә те
кән җан ду
«Исә
ме, З
р ду
м?! Әгәр к
бат
оч
ра
сак, ат
на җ
тмәс, к
н­т
н с
лә
шер
дек. С
�г
в
ыт
та гына
ргән­кичергәннәрдән с
бу җәһәннәм тау­таш ар
сән к
алу
ыма ш
әнә ба
шла
м. Ку
как дия
се
ин
де,
әйе, ку
кам, ду
м. Минем бу
ке ай эчендә к
дә гоме
рл
еккә җ
тә
рл
ек булд
. Бу без сине
бе
ән хыял
ан
ган а
я т�ге
. Бе
не
ил
е�не, халк
�н
са
кл
га к
рәк
п тә
бия
лә
де
әр. М
он
да да тә
би
ялил
әр. Үзе м
лт
бу
йлы
– у
да
ил
ен са
клы
й м
лт
к тот
п. Без м
он
да «б
лу
чы
ар». М
он
да, к
ше
ил
ендә, н
калган безгә? Бе
не
бек м�селма
нар бе
ән н
б�
еш
без, н
х
кына кан коя
з? А�
ла
йм. Бе
не
б
ба
йл
ар а
ы�
б
ба
йла
бе
ән
ка ка
с
ка
нар, бер
к
ре булга
хә
та а
ы�
кар
тла
да бе
не
ав
ыл
б
ба
йла
рына
ох
ша
га
нар. С
– б
ула
чак
фицер, ә с
н бе
лә
се�ме с
о�
а
ы�
ор
мыш
н? Н
г
аилә
се, н
тор
р җире юк, не
вы
ла
как
шап беткән. К
чә к
ил
гән у
сигез­у
з яш
�л
ек егет
не
гр
обл
га с
алы
п,
ртәгә Р
ос
сиягә
ал
ар. Бу а
га да җ
и­
д
п бе
се�ме ә
ә? Э
ек, әф
к – м
генә юк. С
ка к
ча к
чен бер эч
се
сән ч
са
, т
н бер,
скә а
п, т
н бер
не... Мон
да, кыр
е да юк. Кан
сенә
сергән җан
ва
рл
ар без. М
н дә х
зер с
н бе
ялчан Р
шан т�ге
эчәм, тәм
ке та
там,
ч ка
тл
ап с�генәм. М
тур буй
хә
ил
әргә генә хас д
п, сп
рт зал
ла
ын
да тимер т
п,
без сине
бе
ән к
�п
ме му
ку
�с
те
дек. Бу
т�ге
, ба
чын
ык
тыр
калган. Аяк­кулс
з калган у
сигез яш
�л
ек
әр
не к�реп, ба
чәч
әр
рә тора, у
егет
не
к
ыч
кыр
ган т
к
ннәр буе ко
тан к
. З
р дус
м, аяк­ку
сән кай
са да, без
де э
ке к
ше т�ге
. Бу
ям
сез,
ку
ч я
н к
ргән к
ке к
ше б
улы
п к
ал
а алм
й. Дус...»
Хат ш
ур
да ту
талган
де. Ду
т
н н
әй
тергә те
әгән? З
ир
ы�
да б
ын
да чәч
лә
ре
рә т
ор
гай. Н
әргә? Б
алалы
к хы
че
пәрәмә к
ә т�гелме
о�
? Ха
тан а�
ла
лга
ча, у
ук
уы
н та
шл
га, һ
рен
га тиеш б
ул
а т�гелме? Ярар, аныс
н к
з к�рер,
зен ка
дан т
га с
р, у
лы
н эз
лә
теп, хә
ком
ис
риат
шек т�бен
п та
. Й�р
т
гач хәбәр к
лде: Ма
п шәһ
ос
пита
�дә д
ала
на,
за
кла
й К
за
га ка
ча
кл
ар,
к�т
гез, д
гән к
газ� т
от
тыр
п ка
та
ды
ар. Өй эче баш
ва
: яр
ал
са да,
зе хат язар
де, ә
ә х
е хат та язар
лы
к т�гелме
кән? К
н дә, у
тлы
т
к
бек, н
ин
дә булса хәбәр к�теп с
ырл
ыг
беткән С
р
зе эз
әп
тәргә булд
. Т
з сы
зен с
еп са
да юлга
. А
ка
ав
халкына да к
те, һә
кем
н с
ен кыз
ык
сын
п, ка
гыс
н у
та
кла
п т
ор
, хә
еннән к
ил
гәнчә ярдәм
тәргә тыр
ыш
. С
ир
ы�
юлга
т
да б�тен ав
хәбә
де. Су
ал
тыр
п м
та
ка
да
шек ш
кыды
ар. С
�г
к
ннәрдә
шек яб
лм
га
га а
тыр
ды
ар да, т
к
шектә к
ызла
ы­
ы�
укыт
чыс
Ләйсән к�ренгәч, б�т
се телсез б
улы
п а
әр. К
з кы
з гына:
– К
рергә яр
?– диде.
р бе
ән Тә
ә б
раз эндә
т
гач, у
еп, «к
гез, кер», д
кырына ч
Ләйсән бәй
әм ба
шл
ыг
н с
алы
п б
тә
рли
­б
тә
рли
дән с
з ба
га белм
җ
ал
, а
нан ка
рла
р п
ке
тан нәрс
дер с
йрәп чыга
– Зур су
ка э
зл
исез д
п
ше
тем, ю
й
ргәндә менә
бу җа
ырак б
улы
р, бу с
лдат рю
... а
з... А
менә, минем әзрәк җ
ый
ган а
чам да бар
де, юлда к
ге ч
ы­
гар, – д
п, кес
сеннән а
ал
ар чыг
п
стә
гә салд
да н
тергә белм
т
н тын
п калд
. Кар
тл
ы�
к�зенә яш�
елде. С
р т
мак т�бенә ут
ыр
ган т
не к
чкә йот
п,
не чәйгә к
й ба
– Ут
р, б
ал
янына. Әнисе, ки
ен к
гән, чәй
ә, – д
п ка
чыгына дә
Аныс
а
к дулк
ынла
дан бе
э
шли
алм
ый
ча е
ап
де. Ләйсән урын
нан сик
реп тор
п, тын
га аш
– Сез е
ла
з, а
ай яр
й, у
б
т
�л
мәгән, яр
ал
ган
гына. Яр
д
ал
ап б
ул
а,
�л
гәннә
не генә т
релтеп булм
й.
Исән генә кай
н, ә м
да без а
әргә б
рм
без.
р да сик
реп т
– Ие шу
, ан
, бу б
ал
а ха
клы
б
т, ч
ынл
ап та, н
лый
з с
о�
ә
е? Исән б
т у
ыб
з,
сән! Ш
ул
ай булгач,
мет бар.
де б
ш ай б
уе
на е
ап та, ка
п та арыган
нар
де. Ш
яш� кенә к
ыз
ы�
с
лә
ре к
ч б
ргәндәй
булд
– С
н ха
, кыз
м, а
п кына ка
йк, д
ал
Иртә та
бе
ән Илдус, Чал
ыга а
п б
п, С
тобу
ка ут
ыр
п җ
бә
де. Поезд к
чкә генә булса да, к
юлн
б
ел
еп булм
й д
п,
ртәрәк ку
галды
ар. С
р к
�­
�ел
е бе
ән ә
лл
ә ка
йл
га, у
лы
янына а
ын
. Ә
лл
ә ка
чан
әп ч
п та ку
. Б
се
ектә
к�теп утыр
дан да ав
р нәрсә юк. Поез
га ут
ыр
гач та, б�тен
на т�бенә ту
тап ба
ган поез
алд
нан ч
улы
п ба
. Ничек кенә а
ын
н, поезд
ке тә�
ектән
к ба
. К
рә
кл
е җиренә сор
ша­сор
ша а
тобус бе
ән
еп җ
де т
де. Иртәнгә ча
к�т
гез д
ол�
га кертм
әр. К
чен к
ханә б
әйтсә
әр дә, а
да б
п т
ор
. Т
зрәк у
лы
н к
се к
лде,
та
ату бе
ән янына к
ре
мен д
п,
шек алд
ын
да а
рлы
­б
е й�реп т
н
ткә
де. Иртән та
алд
ын
нан бер
олы
гына апа
шеп алд
– Н
к к
ханәгә ба
з? Кем янына к
гез?
– М
н
йдә дә к�теп арыд
м,
ин
де м
он
да ки
еп җ
ткәч,
ә кая китеп ут
– Ярар, к
гез, менә м
да утыр
п торыг
з. Ка
гез?
– М
н К
нан, у
м м
да ята, диде
– Ялг
сам, К
бер а
на э
– Ничек? Ка
– На
тя, к
ал
е, – д
п к
ыч
ыр
апа к
ше, –К
зан
егет
ар т�гелме с
ар янына аш
й гына бер яш� к
з к
– Оза
ты
ар. Се
не
ф
ми
гез ничек? Х
зер ка
ыш
тан ша
й
шеп кергән С
р т
әп ч
ык
. С
нечтән ф
сен дә
– Ка
п к
ит
те дисе
ме, а
са, бар да я
, а
мы
лы
булга
– Ту
та, аб
й, ф
се ничек?
– Як
в Р
шан,
н гына бу
йлы
б
к ч
бәр егет,
– д
и­
де с
�е
чен яшерә алм
ый
ча елм
еп б
п т
ор
ган әт
ке
ше.
– Яр
н
ин
де с
о�
? Б
ш ай бе
ин
дә хәбәр
булм
б
т.
з а
а тек
әл
еп к
рап т
ор
да а
н гына к
ая
р ке
реп к
те. Б
раз т
гач, б
к җ
кыяфәттә ки
еп ч
– Әйе, се
у
К
га к�чергәннәр.
– Н
к «к�чергәннәр» дисе
зе ка
п к
– Ан
ы�
ә
е т
н да д
ала
бар, ш
у�
а к
рә сез ан
зан г
ос
ал
еннән эз
гез.
ыш
та
ин
де та
а
кан, к
ше
әр а
рлы
­б
ирл
е й�ренә баш
ган. С
р я
дан в
залга аш
. Т
зрәк би
ет а
ка
п к
тәргә! Т
к к
ул
ай поез
ке к
н к
тәргә т
лде. Бер а
на д
гәндә С
р кире К
за
га әй
лә
неп ка
�ш
те. К
зан д
гәч тә, К
зан да бә
әкәй т�ге
. Бергә й
рсәк
зрәк б
улы
р д
п, З
ир
эз
әп к
ит
те. У
ан
ы�
ка
да
нен бе
де. З
р КП
га чыгу бе
ән аш
тыра баш
. Т
к хә
х
алык
а
улы
к
газ�гә бә
е шу
әргә ку
ку
п ч
ка
я
к
те. Та
ял
ап, хә
ил
әр г
ос
пит
ал
енә к
ит
те
әр. С
ир
ы�
с
ырлы­
беткән
де шу
де, т
п сорап ку
– Ә ка
п к
ткән булса?
– Юк, минем я
га ке
чә к
тмәс, м
да б
улыр
га т
– д
п тын
га тыр
З
– Я
, та
сак, бергә ка
п к
без.
р бе
ән З
р корид
да й
ргән, б�тен
әй б
ка
уралган егет
к
генә ша
ка
– К
ра, к
�п
ме яр
алы
, т
ным
ый
ча
теп к
ит
к т
н,
Р
шан да шу
Ка
оч
ган һә
бе
сенә җе
тек
әп к
. К
рә
кл
ала
ге ач
де. Ка
к
да я
кан яр
ал
бер
олы
гына х
н к
ык
тан аш
та. А
ар кыяр­к
ый
мас
кына эчкә
�т
те
әр, к
лә
ре бе
ән Р
ша
эз
лә
де
әр. Тәрәз
ян
ын
ой
да бер а
тездән кисе
гән егет б
н ас
ы­
п утыра. Т
ш к
ше к�ренмәгәч, С
р юг
алы
калд
, у
лы
н т
бу с
�е
че ч
ткә китеп, ан
ы�
урынына ку
ку
реп у
на
. Бер З
ир
дан, бер ая
з егеттән к�зен а
л­
ча, а
тырап б
п тора б
де. А
нан я
кан к
ба ки
– Р
шан Як
к
рм
ге
ме? – д
п сор
Тәрәзә б
да ут
ыр
ган егет, б
н к
реп б
раз а
га
рап т
да п
оч
ма
к
Ә а
яр
алы
т
шәмгә к
рап ничек я
кан – ш
ул
ай се
л­
ке
чә дә ята б
рә. С
р ашыг
п шу
к
ой
ка янына к
лде
дә б
к
зак к
рап т
ор
. З
р бер к
рау бе
ән чыб
к к
бек
та
лд
, чыр
нан кан ка
. К
ой
да ап­ак чыра
йлы
ап­ак
ре
нл
е, н
чә яш�тә
нен дә а�
рлы
к т�ге
, чәч
лә
ре
аг
ра ба
шла
ган адәм ята. Я
�а
ын
б
ал
а ча
җ
е генә
ша
х
тер
әтә. С
р у
лы
н ба
як к
рап ч
ык
бар да урын
да к
бек, т
к нәрс
дер җ
– У
лы
м, Р
шан, с
ин
ме бу, н
к дә
мисе
? Бу м
н –
Егет к
лә
рен й
ом
, яб
к я
кла
бу
йл
ап к
з яш�
ре тәгәр
де, шыг
п теш
рен к
. З
р к
ак җәймә яб
лган ая
га к�че
де. Ач
п к
дан к
ты
елы
п калд
. С
р, ярдәм
т д
гәндәй, З
ир
га боры
лы
. З
да ап­ак чыр
ен к�реп, у
к
раш та
ган җ
ргә к
гач, к
улын
рю
ап
теп
дәнгә
т�шеп ут
. Калтыра
ган кул
бе
ән а
н гына ак
не к
реп к
. Тездән т
ке аяк та юк
Тез ба
ак ма
рля
га уралган, б
раз кан са
п ч
кан.
«Йа Ал
ам,
зе
ярдәм
т!» – диде дә у
лы
ян
ын
нан ч
ткәрәк
та
п, кул
бе
ән битен ка
Салк
н к
ш у
ын
да С
ирл
ы�
тәрәзә т�бенә
ашыг
ч ярдәм м
шин
ки
еп ту
. М
шин
дан С
бе
ән
ке с
лдат т
�ш
те. Тә
ил
ә,
ке с
лда
ы�
бе
се ан
ы�
лы
б
улыр
га тиеш, ка
сыс
с
о�
, д
п, т
ыр
га тыр
ыш
чә ай к�теп арыган җан т
ка, ка
а
га та
. М
шина алд
ын
да ка
на
кан к
ше
әр янына й�г
реп
– И у
лы
м, у
ык
ем, кай
�м
? – д
п, ка
сыс
н кочак
га белм
чә ә
е бе
се, ә
е
ке
се ян
ын
да б�т
ре
гәндә,
не
яш
�л
е к
лә
рен к�реп,
рә к
п калд
,
сенә ки
еп,
н гына м
шина эченә к
з та
шла
. М
шина эчендә
бә
әкәй генә б
улы
п я
кан к
ше гә
сен к
ргәч, чырае ап­ак
булд
. Оз
п к
гән т
б егет ан
коча
ап бер ч
п к
– Апа, апа, к
ыч
кыра к
рм
гез, әйд
гез,
йгә к
реп ур
рли
– А
а н
булган, у
т
ме? – д
п сор
Тә
ил
ә, ка
л­
н тыя
га тырыш
– Т
ре, апа, т
ре! Бар да я
б
улы
р, сез б
т ана к
ше,
ырлы
к к
ша
ялга с
алы
п, д
рт п
оч
ын
нан тот
п а
лы
ке
әр. Өйд
ге
чен бу бер ку
ч ка
тина к
бек
де. Т
�п
ке б
�л
не
ә
бер
лә
рен б
п, ур
н­җ
ир
не
б ку
ка
ча әзер
лә
де
әр. Р
шан һ
ман бе
кем бе
ән
дә с
әшм
де. Ан
ы�
х
әл
ен урт с
як
лә
не
а
рлы
­б
ирл
�р�
еннән генә а�
га б
ул
а
де. Әнисе у
ына к
к н
булг
н һ
ман да а�
ап б
терм
де. Кемнән җ
вап
га да белм
чә, ку
ку к
ш сора
улы
к
бе
е бе
сенә, ә
ке
сенә к
. Б�т
се к
ткә б
ар. Тә
ә, ниһ
зен кулга а
п, у
рак ки
еп, ан
аг
ра ба
ган чәч
ренә, к
кач
кан ап­ак чыр
ае
на
иел
еп к
, к
ган с
ен
не
дә й
�­
зеннән кан ка
. Ана к
ше я
а т
ган с
ый
б
ал
а т
дыру
нан а
п кай
кач ничек с�теп к
са, у
да ш
ул
ча, а
н гына б
ала
ге
с
е с
зә, нәрс
дер булган. Й
ге к
әк урынына
пе
, ку
кын
ч. Юан
теп уралган
ке тез б
н к
бе
ән к
нәт с
ск
неп калд
, к
ыч
кыр
п җ
бәр
дән ку
п,
авыз
н кыс
п ка
пла
, б
әй
лә
неп, к�
�ел
е б
ол
гана баш
гач, т
ка та
. Өй эчендә ч
бен
рлы
к т
. Оз
та к
гән т
б та ан
а
нан чыг
п к
галд
у
да, бер кат к
мәктән, ә�ге
тора б
– Бу н
хә
, без б
т ан
битен дә сыд
й сак
ап кына
�с
те
дек. М
н б
т а
га м
он
й б
ал
а б
рм
дем,
әп ми
а я
гына б
ал
а б
әр? Йә Ал
ам, кая ан
? А
миягә м
н сау­с
р­егет
реп б
әр минем б
ал
Өзгә
әнә­
згә
әнә е
ла
с
лдат ан
. Ка
да, кем бе
ән
те, ә
егә
зе дә а�
ла
. К
ыш
ы�
ач
салкын
н да
ой
. С
р х
тынын
ы�
б
шына шә
я
,
�с
тенә курт
н киде
де. Бу к
ннәрдә у
да яб
. Йокыс
тан
арыган к
рен х
тынына тек
де. А
а к
п е
ма
ка,
зен кулга а
га тыр
– Ан
, ан
д
м, әйдә,
йгә к
к, китерә к
ил
гән ке
ше
не аш
п
йк. Т
к б
ал
а алд
ын
да кычыр
п е
лы
гына к
рмә, н
к б
улы
Ике к
ше ар
т
ка
дан Илдус к�ре
– Исә
ме, к
ше, кай
– Кай
к, к
ше, кай
к. Менә к
та, а
нан с
лә
ше
без. Әйдә, ан
, к
к... – Т
ыш
та тәмә
ке та
п т
ор
ган с
лда
тл
га к
рап алд
да ав
р с
ул
ап
ку
Илдус к
ренә к
улы
н с
алы
– Ту
та, к
�р
ше, бе
не
му
ча да яг
лган, аша
га да
пешкән, безгә ке
сеннәр, х
зер Әлфиягә әйтәм, – д
п я
�а
дан
ала
рына тор
п й�ге
– Ә
е дә к
әр бар, – д
п у
ап ку
С
ы�
б�геннән я
а т
ор
ш ба
шла
на, н
гә тот
ы­
га да белм
а
ган ка
ча
. Т
ма
ту
п, му
ал
ар ке
теп, с
тл
к
ке я
та гына
ир
и�
б
ор
чыг
– у
ын
ы�
с
әшм
ве. Ә
бер ав
з ач
п с
әшкәнн
ре юк. Г
ос
пита
�дә
лә
ренчә
а�
кан булга
нар
де а�
ла
уы
н,
йгә ка
п әзрәк тын
гач, с
лә
шер у
, диде
әр. Кем бе
гән – х
зер н
әргә?
Д�р
сен әйткәндә, ан
ы�
б�тен
те Әлфиядә
де. Бер тап
р к
от
ка
б
т, бәлк
т
н к
от
ра а
р. Ая
рыбер
әячәк, акы
ына гына з
йф
�л
ек к
ил
сен.
әшә ба
шла
ый
ча мон
б
ел
еп булм
й. И
сам, кай
җире ав
н әй
сен
де. Йә Ал
ам, с
ырлы
к б
р. Тән
ә дә к
п в
н асы
п, бер н
тек
әл
еп утыра. Ав
ыл
халк
, к
�р
ше­т
рә яш�
әр хә
б
ел
ергә
п ка
ка т�бенә җыелга
де дә, Илдус ка
ч
– Б
з, ә
егә бе
кем бе
ән дә с
рл
ек т
ге
, х
әл
е ав
р, әзрәк в
т
�т
сен, – д
п к
ше
не т
ра
к бе
сен генә
йгә у
п җ
Ишек ач
лган т
ыш
ка С
р бе
ән Тә
ил
ә к
ел
еп
– Исә
сез, ми
а к
рергә яр
– Әй б
ал
а.. – Тә
ә ч
ткә боры
п е
ап җ
– Кер, кыз
м, кер, – диде С
р урын
нан тор
ил
, ут
р, с
лә
к. С
н
ин
де, б
ал
ам, б
ор
чы
лы
п й
рмә,
рмәг
не
хәе
рл
ерәк. Он
т с
н ан
,
т. – Т
гына т
ер
еп тыг
, к
де у
н шу
й ч
бәр к
. Н
хә
кы
х
– С
р аб
й, у
б
т ая
з гына, ба
з т�ге
, ә аяк
ка протез яс
ар. Сез нәрсә ка
гыга б
п утыр
з? Бар
да я
б
улы
р. Минем б
бам да с
тан ая
з кай
кан,
әбием б
ш б
ал
а та
кан. А
ар б
к м
тур яшәгәннәр.
ә гаҗә
неп, яш
е к
рен с
теп, Ләйсәнгә
текәлде, а
нан як
рак ки
еп, ко
гына ук дия
рл
– Ан
б
ке а
да юк, – д
п пыш
– Б
улы
р, яр
ала
гына т
зәлсен, бар да б
улы
р. М
янына к
реп чыг
– У
с
, – диде а
та т
ган С
– Б�ген с
әшмәсә,
ртәгә с
лә
шер, б
к с
р б
улы
га к
рәк. – Ләйсән ә
рен генә Р
шан я
кан б
мәгә к
те дә а
не я
ә бе
ән С
р, ф
дер бу к
з д
п, т
н да
алм
ча, у
к
реп б
шеккә к
рап калды
әнисе бе
ән әтисе, менә х
зер Әлф
я к
тәр, д
п к
�т
те
әр, ә у
к
рергә аш
ык
. С
р
зе а
ар
га к
рергә булд
. Кергәч, Әлфиягә к
да, с
з ба
ча, чыг
п к
тәргә булд
– С
р, – диде Әлф
я, – аш
ык
ыр
ма мине, в
т җ
кәч, м
зем к
мен. М
н ан
м
нан да я
к
– С
б
т, с
сен
де хет.
– С
шер, С
р. У
шетә. В
т к
ап та, ке
с
ал
н к
не бар, кем
й а
а а
й яр
ал
? А
ар ничек тотын
п бәй
ничек ук
ар к
га да белм
де, яр
й ә
е ярдәмгә
Ләйсән к
лде. К
ян
йрәнгә
дер, кул
ла
ки
ле
шеп тора.
ша
ы�
зак ят
дан я
баш, а
ка
зәк
лә
рендә с
ула
гән тишек
әр зур ч
яр
га әй
әнгән. Бо
С
да ч
да к�реп тә ша
ка
кан
де. Әлф
я н
ру биреп чыга
, Ләйсән ә
лл
ә н
ин
зә
гәр
ал
ар
п к
лде. Р
га ки
еп к
лса
, ап­ак б
улы
п к
та да
ал
стәм бе
ән Әлф
Р
нан с
ш т
да с
ра
тыр
сы
ла
, с
әш
се
лә
ре к
ил
ә, т
к ән
илә
ре кермәскә
ку
. Р
шан һ
ман с
, т
к урт с
як
лә
рен генә чәй
. Аш
р
те юк.
...Әлф
я т�нен ке
де. Йокыга к
ткән Р
ша
ы�
ма
�­
на к
улы
н ку
, кот
а
п ч
ткә та
, шыб
ргә ба
. А
зендә к
ч т
п, к
бат
Еге
не
зиһ
не ку
кын
ч бер к�р
неш алд
ын
да ту
тап ка
л­
ган. Н
к
кыра алм
й, н
е
й алм
й җ
фа ч
гә. Әлф
ан
ы�
�с
тенә
елде дә, н
ин
дидер с
әр пыш
лд
й­пыш
ыл­
й, к
генә кыс
п коча
. Р
шан к
нәт к
ыч
кыра ба
шла
: «Ду
ма
нар х
зер б
рыб
ыз
да кыр
терәчәк, С
ша, С
ша, с
н ка
да?» Р
шан к
теп с�ген
де, кем бе
дер с
ыш
ка
дай
ит
те. С
р да й�г
реп к
реп
ын
ы�
кул
ла
н кыс
п т
от
. Б
к
зак бәргә
әнгәннән
, ар
п, тын
п, т
рән йокыга талд
. Әлфи
не дә
ренә а
п чыг
п к
– С
ырлы
к к
рәк, С
р, бу с
ышл
ар б
к
за
ка б
ра
чак. М
н ан
к
п калган нер
вла
н гына уя
ынл
ап та, Р
шан б
к еш к
ыч
кыр
п у
на ба
шла
йд
ге
не
б
рыс
н ая
ка ба
тыра. Сик
реп тор
п ая
гына б
сам д
п егы
лы
п т
шә дә, тора алм
ый
ча, акыр
ган ча
кла
да к
п булд
. Ата­ан
ы�
й
ген ә
неткә
не
– б
алала
рына бе
ничек тә ярдәм
тә алмау. Ег
лган с
ен
кисек аяк б
к
нап чыга, ан
к
ргән Тә
ә ку
коса­коса ч
ирли
шан а
ына ки
еп Ләйсә
не к
ргәч, н
дә булса әйтә
алм
ча к
п калд
. Ә Ләйсән бе
булм
дай янына
ки
еп ут
ыр
да шу
й як
н
теп елма
. Үр
ел
еп егет
к
улы
з кул
рына алд
– Бар да ар
та калд
, бар да я
б
ула
шан к�зенә т
гән яш�
не к
рсәт
дән ку
нәт б
н ч
ткә б
– Ба
ка ки
еп й
рмә, м
н х
зер си
а т
т�ге
– А
са, м
н карт к
з б
улы
п утыр
п к
ал
ам
ин
де.
Ярар, менә яр
ала
гына д
алы
йм да к
тәм. – Ләйсән
ка
с
әшм
де. Җен
дермәскә, ач
уы
н чыга
ма
ка
– Кая, бор
, яр
ала
а д
ру с
– Юк! К
лма ми
а, ка
п к
т, к�земә к�ренмә! М
земә дә к
м, м
н б
т г
п, с
н ш
а�
? Бар, д
м, бар!
Ләйсән эштән с
к
н дә к
лде һәм бу т
ал
н дә к
ба
тл
. Ләйсә
не
с
ырл
ыгына
ис
тә
рл
ек
– Оза
й яз җ
ргән бәрә�ге к
бек ята
? Т
ка чыг
з, к
ар са
н т
з, – диде
з а
а берк
Ә егет әтисе бе
ән с
– Кертмә б
тән. Н
к к
ил
ә у
м
он
да, «к
тәм» д
гән
чен
ген
ме? Нәрсә б
рә а
ам м
н а
а? Әт
, бер ст
кан гына ара
с
алы
п б
р ә
– Юк, у
м, нәрсә­нәрсә, т
к э
ек бе
ән бе
кем
дә ч
не җ
не юк ә
е, сор
ма да.
– Ух, әт
, б�тен җирем ав
ыр
та, а�
лый
�м
? А
кам
й, ә
ә ка
да ят
п калган аяк т
м яна, й
. Эх, әт
, а�
шу
с
н минем х
Әтисе т
зм
де, берс
�з
сез я
ст
кан ар
с
алы
– Т
п са
лы
бер ст
кан ар
кын
к
з дә й
ом
й эчеп ку
рер дә й
ар», д
п у
әтисе. Т
к у
Ч
нан кай
кан
рек с
н
кы
н ә
белм
де шу
. К
й эчендә «с
ш ба
Егет ят
ын
да
�рл
е­к
ырлы
бәргә
де, с�ге
де, к
ая
р м
ыл­
ык
тан а
, к
ын
нан егы
лы
п т
�ш
те, ш
ыш
п
шеккә
ба
. «
та б
р, па
н б
р», д
п к
ыч
ыр
. Т
ыш
ка
й�г
реп кергән әнисе ку
п ст
га се�де. У
бе
ке
не к
, бе
ке
не т
ным
й,
залдына котыра
де. Тә
ил
ә бе
ән
р тыеп ур
га с
ал
а алм
й аза
да, бер ч
әк су
реп, Әлф
я ки
еп ке
де. Салк
н к
е с
уы
н
дәндә а
нап
кан Р
ша
ы�
�с
тенә сибеп җ
бә
де. Өйдә к
нәт т
ынлы
– М
лдем, – диде дә Р
шан тын
п калд
. У
ар
ап к
те. К
әп к
реп ан
урынына салды
– Б
рм
гез ар
, у
а
а ярдәм
Ике
че к
не Әлф
я ап
т
н ке
де, й
ом
шак кына
теп ма�г
на к
улы
н салд
– Си
а һ
ч эчәргә яр
й, э
те�ме, с
н к
бат с
ыш
ка
ка
, мон
е булм
чак. Сине
б
ә
алда. Ая
кл
ар к
бат
әячәк, ә ба
, ак
лн
са
кл
га
рәк. Әние
нә
не
бо
ай да ка
гыс
җ
тә
рл
ек. Ян
�да
м
тур к
з й�р
, у
сине б
к тә яр
та.
– Әлф
я апа, м
н б
т а
а бе
дә б
рә алм
йм, шун
й м
тур к
га минем к
бек
али
д н
к к
рәк дисе
, у
мине к
на гына. Әлф
я апа, берәр нәрсә эш
әт, к
сен. М
н ан
ы�
алд
ын
да ш
яр
ала
м бе
ән шәрә ята
алм
йм,
з­
зе
не к�ралм
йм. М
ннән к
ил
гән ч
рек
әр,
ки
еп керсә, т
н да бор
ын
яр
п керә. Н
к
�л
еп кенә
калм
м
кән, бер е
рл
ар да
ныт
ырл
ар
де. Бе
гә ярак
з б
улы
п ят
дан да ав
р нәрсә юк.
– Менә к
р дә т
р, б
хе
тл
е б
улы
р к
ә
е алда,
н әй
те дия
се
Юк, Р
шан ка
чан да булса б
хе
тл
е б
ул
ырына да,
яр
ына да
. Өйд
ге
б
на да ә
теп ку
: «Кертм
гез!» Ишектә Ләйсә
б
к�рен
бе
ән к
ул
ына б
ре
че э
әккән мендәр бе
ән т
он
, «к
мә, кермә!» Ан
а
нан с
улы
ст
кан да
оч
Оча с
�я
генд
ге ч
яра з
ра
га
нан з
ра
, һ
ч кенә дә
әл
ергә у
йла
. А
нан к
ил
гән б
к тә әш
ке
с бор
ын
га
лл
ә ка
дан ук ки
еп б
ре
ә. Игә
бе
ән
гәгәндәй, к
н­т
ызла
да т
ор
. «Т
ге
әй
�л
мәсәм, ч
реп
�л
әм б
гай»,
п у
. Ләйсә
зе к
зе ан
к
се в
ал
ап,
шеккә ко
ак с
алы
п к
тә ба
шла
. «К
рә
н а
а» д
зен к
ме генә к
рергә тыр
т�рендә ке
кенә генә
мет уч
с
рыг
п к
ткән ям
�л
е яз к
лде. Р
шан я
кан б
�л
мә
не
тәрәз
сен ач
п җ
иллә
тергә булды
ар. Т
ыш
та эрегән
кар с
ула
да ч
к, ту
ар ч
р­ чу к
әр, к
ченнәр г
р­г
р ки
еп к
ыш
ал
ар. Кояш к
ыз
дыра, д
н�я
на. Мәктәптән ка
п к
гән Р
стәм бе
ән Әлф
с ач
тәрәз
не к�реп, бер­бе
сенә к
п ту
тап калды
ар.
де к
птәннән Р
шан бе
ән к�р
шеп с
се
ре к
ә, с
ш т
да сор
сора
ула
б
к к
де. Т
к ән
ре, «
ав
р в
, ка�г
п, яр
з с
алы
п й
рм
гез», д
п тыеп к
лде. М
он
да, әнә, тәрәзә
ач
к, с
лә
шергә б
ул
а, д
п с
де
әр. С
ирл
ар ба
сына
реп, нигезгә б
п, тәрәзәдән ба
шла
н т
ык
ты
ар. Тәрәзә
ян
ын
к
ва
та я
шәрә гә
дә ята, ан
ы�
ян
ын
да шәф
кат� т
ка
ша, яр
ала
н бәй
әргә к
ил
гән. М
ал
йл
ар
н гына кире ш
уы
п т
шкәнн
рен с
из
дә калды
ар.
стәм ч
ткә китеп коса ба
шла
. Әлф
с нигезгә ничек
т�шеп ут
, шу
ки
еш аг
п к
п селке
дә ут
ра б
де. Ә
е б
чын
ган бу м
ал
га д
ку
кын
ч яг
бе
ән ач
лд
. А
ар
се дә бер­бе
сенә
ма
ка тыр
ыш
ты
ар. Ад
м с
ен «м
н Че
га к
тәм»
п к
ыч
кыр
п й
ргән Р
стәм, к
нәт кысы
лы
п, б
әеп
калга
дай булд
. Ан
ы�
к
бек к
ка
нап т
ор
ган я
па
ы�
шу
Че
да гына к
бек
де. Менә к
тер
де у
га, у
б
т бернәрсәдән дә к
й. К
крәк т
к, м
әр т
п ка
де, с
шеп к
з сез
нан ан
ы�
бе
ән! А
ча да
еп б
рә
әр, д
, м
шина да а
лы
бәрсә... Бу ан
алд
хы
к ә
ле
ге к�р
неш б�тен хыял
че
пәрәмә ките
де.
я
гә
сен к
бат к
з алдына кит
реп, т
ая
п ку
. К
птән т�ге
генә
ал
йл
ме
ком
ис
я
ткә
де
әр. Сау­с
әл
амәт, «годен»,
диде
әр. Әгәр дә мон
э
егрәк к
ргән булса, ә
лл
ә н
ин
әр у
ап т
де дә, х
зер с
шу
де. К
згә ан
да а
ла
ча
кл
ар. Ав
лда Р
шан кай
ка
нан б
ирл
е
меш­м
и­
әр генә й�р
де, хәлне
бу ча
ку
з к�зе
бе
ән к
�р
чә б
ел
еп булм
й
кән. Әлф
с Р
стәмгә
те, Р
стәм хә
та с
неп к
– К
? – диде, б
раз эндә
т
гач. – М
м. З
р аб
да а
п к
тсә
стәм эндәшм
де, ә
егә у
з ха
лә
тен
зе дә а�
ла
к н
тер а
а да б
к ав
Ге
бер т
�сл
е
ткән к
ннә
не
згә
тергә те
әгәндәй, к
о­
яш тырыш
п тәрәзәдән ну
рла
н су
. Р
ел
еп тәрәзә р
н ач
п җ
бә
де. Т
ыш
тан саф һ
ва к
реп
тулд
, хә
та б
әй
лә
неп ку
. К
крәк т
тыр
п саф һ
ва
ула
. Терс
генә т
п, гә
сен калк
ыш
ка к
. Ә
е кар да эреп бетмәгән, тәрәзә т�бендә
скән ага
та ч
р­чу ки
еп ту
ар к
у
й. Н
ай к
ра�г
у
йл
да я
кан Р
шан к
ар ш
ына к
рап
еп ку
– Сез ш
ая
з, сезгә рәхәт, салк
н к
ыш
та
сән калган
га ша
тла
дек, җ
�дек б
т, дисе
дер. Ә м
тла
на алм
йм, бу
де минем с
яз
р. – Р
н гына б
н мендәргә салд
, ка
нар к
з яш�
лә
ре
мендәргә т�шеп се�де. – Эх, н
к бо
ай мәрхәмә
сез бу т
ш? Ләйсә
не
дә бер а
на
ин
де к
ил
не юк. А�
ла
га
минем к
бек
али
д бе
ән яшәп булм
н. Яр
й, б
хе
тл
булс
– Аб
й, кем бе
ән с
әш
се
? – д
гән булд
се�
ле
се.
шан а
н гына к
з яш�
лә
рен с
�р
теп, битен мендәргә
де. – Б
салк
н б
т, яб
йк тәрәзә�не.
– С
н н
әп к
н дә
се
– Бе
не
я
к
нику
б
т, аб
й,
ыт
�мын
? Озак
ла
й
им
тиха
на
га әзер
әнә ба
шлый
з. Ләйсән апа да
ренә ка
п к
шан эндәшм
де, т
к җ
нына н
ин
дидер җы
лы
к й
�­
ге
лә
век
әр аг
п й
рәк
не җ
лке
дергән мә
дә ан
ы�
�л
не
ген ш
кыды
ар. Р
шан
шеккә т
ба б
ор
. Ишек ачы
лу
га хә
та терсәк
лә
ренә т
ая
п б
тә
де:
шек т�бендә З
р бе
ән
н бу
йлы
С
ша ду
тора
де. Р
шан бер мә
гә юг
алы
п калд
, а
нан тор
ыр
га
талпын
п ку
– С
н
сән, С
ша! С
н
сән! – Р
шан
ренн
рен кыс
ша а
н гына ки
еп к
ват кырына тез
де дә
коча
ап алд
– С
н дә
сән, без
сәннәр, ду
Егет
әр к
бат­к
бат коча
кла
п е
ла
ды
ар. Ба
ал
ар
алд
да а
ар к
з яш�
рен к
ал
ар да, с
ут
н кичеп
сән калган ду
сл
ар бу ю
лы
с
�е
нечтән к
з яш�
рен яшерм
де
әр. Кем әй
те
әр е
ла
й д
п? С
р, баш
ка мон
к
рап тора алм
ый
ча, б�р
ге бе
ән битен ка
пл
ап,
ыш
ка ук чыг
п к
ит
те. З
ир
га да б
к ав
р
де мон
к
рап
тору. У
да, ду
сл
га ком
ча
ула
йм д
п, б
�л
не
ген
. Шу
да гына а
да б
п т
ган Р
яш
лә
ре бе
ән
оч
ра
. З
р е
ла
ма
ка тыр
ыш
, шыг
ыр
да
п теш
рен генә к
да тәрәзәгә боры
п ба
– Менә, брат, т
ш ш
ул
ай да б
ул
а, – д
п ку
Егет
әр а
рак тын
ычл
гач, б
�л
мәгә җы
ел
ыш
п,
кен
әп утыр
п с
те
әр. З
р бе
ән Р
стәм т
ап
кына ут
ар. С
тан кай
кан егет
скә а
да, х
ре дә җ
рл
– С
ша, м
н сине
сән к
алу
а шулча
клы
ша
н.
сән к
алу
ыма гына бер дә шат т�гелмен, шу
ай да м
н с
ч
ккә т
ем сине
әйтк
семнән
чыга
м. У
к
�н
не бе
не ут я�гырына т
от
ты
ар, әзер
нергә дә
лгерм
дек. У
ут эчендә кем дә булса
сән к
ал
�м
н т�ге
де. Я
с
гат� эчендә бер рот
к
ыр
ды
ар
да салды
ар. М
н ба
та ав
да т
м, т
к җа
м ә
ә кая чыг
оч
кан к
бек кенә булд
. С
ш ничек
са, ш
ул
ай ту
, т
та т
к у
. Т
ка ба
, ду
ма
нар т
телде, а
калган яр
алы
с
лда
тл
ат
п й�р
ил
әр
де. Минем ян
ткәндә с
н: «
җу
ма,
гәнгә с
ш», диде
дә алга тәгәр
де
. Минем я
да гына я
кан Па
ка г
ырлы
де, кай җиренә т
гә
дер, ан
да ду
ма
нар ат
п к
ит
те
әр.
Минем я
га да ки
еп ба
, с
зәм: к
рап тора. М
н бар к
�­
чемә т
н алма
ка тырышам. Шулчак ке
дер т
ге ду
ман
ала
з янына ч
п алд
. Калг
н х
н асы
п т
ап ут
ган С
ха
тен я
ак с
як
ре й
еннән генә а�
га б
ул
а. Ничек кенә
тын
ч к�р
нергә тыр
ыш
н, нер
вла
ка
ган
де шу
ра т
к у
– С
ша, с
н с
ничек
сән калд
ша ав
р с
ул
ап ку
– Минем ба
та аяк яр
ал
, а
нан я
с
ый
пап
те. Б�тен җ
р ка
га ба
, н
к
з к
, баш кына г
ли
. К�зем ч
ык
мә
лл
ә д
гән
дем. Ат
ул
ар ту
тау бе
ән,
ге
не
«
ва
ка, зд
ва
ся» д
гәнн
рен
шет
бе
ән
хәлне
м
�ш
ке
нен а�
ап алд
м. Ярдәм ки
еп җ
тм
де,
без к
алыш
та калд
к. Сер�г
ы�
р
ци
се эш
лә
, а
да
ка
да юк – эч
ге
ре аг
п чыг
ем бе
та
п ята
де. М
н дә ка
п я
м да
гәнгә са
ыш
м. Сер�г
а
ты
ар. Бе
се минем я
га ки
еп
елде
дә ко
ла
ым
нан тот
п ба
к
тә
де. Ко
ла
ым
кисеп а
п торам, м
н б
т,
зе
бе
лә
се
, т
не җептә генә й
ртәм,
да ба
кире та
шла
. Ничек к
ыч
ыр
м, баш
п ав
та
де. Аз
н м
н дә х
м, әбие
се са
кл
ап калга
р д
п у
йлы
йм. А
ар бе
не бе
не
то
тл
дан ат
ал
ар. Ә кемнәр диген: унике­унд
рт яш�
ек м
ал
йл
ар. А
ар б
рыс
да кора
тот
п
сә
әр. Үлм
калган яр
алы
с
лда
тл
реп, алт
н ч
лб
ырла
н,
гат�
рен салдыр
п й�р
әр. Ш
кал
ре. С
ш ке
не я
шы
лык
ка
йрә
. Иректә к
ше
тер
җин
ят�кә
ал
а, ә м
он
да кан
сенә
реп, ак
лдан ш
п, к
ше
бер­бе
сен ч
бен урынына кыра. Берә
дә бе
кем алд
вап та б
. Кемгә к
рәк бу с
ш? К
се
, кемг
рәк булган. Һәрхә
дә, ми
а к
Өй эчендә т
н т
ынлы
к у
на
. С
ша тәрәзә т�бенә
п бе
ту
та
з тәм
ке тар
– Минем б
бай, сез б
хе
тл
е, с
ш к
рм
гез, д
я
де.
Бу с
не
мәг�н
сен х
зер генә а�
ла
м. С
ыш
ы�
бер
к�нен к
дә җ
тә, гоме
рл
еккә
ныт
лмас т
�сл
е. Ш
ул
ай да,
сән калга
з
кән, безгә, ду
м, яшәргә к
рәк. Ходай
безгә т
н бер т
ор
ш б
�л
әк
ит
те,
шет
се�ме, яшәргә
шан эндәшм
де, б
н а
ка
еп утыра б
ир
де, б
раз
дан сорап ку
– Ничек
теп? Кем б
улы
п? Минем бо
ай яшисем к
лм
реп б
теп б
– Яшәргә к
рәк, Р
шан, бире
к, к
к ә
е. Үз
без
чен, С
га бе
ән П
ал
ар
чен дә. Ду
ма
на
с
дер
теп яш
Егет
әр
ртәнгә кадәр с
лә
шеп ут
ыр
ды
ар. З
бе
ән С
ша ура
га ч
ка
я
й
ар да йокыга
на, сызы
п кына та
ат
п к
де. Та
а
ка
бе
реп, гайрәт
неп, әтәч к
п җ
де. С
ша елм
ку
– Б
хе
тл
е дә с
әтәч!
ар т
н гына кояш чыг
я
ка к
рап т
ар.
– З
р, м
н б
т кире к
тәм, – д
п ку
С
– Н
к, ка
– Че
га. А
нан кай
ка
на
, бе
лә
се
к
ил
сә, м
да эшкә а
лыр
га а
кын
п т
ор
ыйл
ар. А
да булг
�н
бе
сә
әр, эшкә алмас
чен й
з сәбәп т
ал
ар. Ә
те
се
, м
да
з те
лә
гем бе
ән ба
га
н. Минем й
ргән к
з да баш
га кия
гә ч
, ә
ә ан
яр
п, ә
ә м
ннән ку
– С
ннән н
к ку
ка?
– Эх, ду
м, с
ыш
тан нер
вла
ка
шап кай
кан
егет
әргә кия
гә чыга
га берә
дә а
п т
й шу
зе риза булса да, ата­ан
ка
к
ил
ә. Һәм а
ар ха
клы
да.
н ар
эчсәм, ба
та мәхшәр ба
на, н
кы
зем дә белм
м. А
да ба
ма, ду
м, ба
са
, кай
ма
х
ен а�
йм, ан
урын
да булсам, м
н дә
ул
ай у
дем. Ак
җи
у
, ничек яшәмәк
рәк... Эх, әрәм булд
яш
�л
ек. Т
к с
н Р
ша
га әйтмә м
и­
нем к
не. Кай
кач
зем ки
за
кач, З
р
йдә т
н бер к
нгә калд
да к�
ендә нәрс
дер с
ке е
укыган хә
га ба
ка ка
да, ук
да к
де. Б
та
р «д�рес ю
са
йла
ым
с
о�
?» д
гән уй б
ор
чыд
ке а
ка ба
ал
ар ка
п җ
тмәгән ар
да, әнисе бе
генә к
алы
п, б
раз т
н гына ут
– У
лы
м, к�реп торам, җ
ы�
тын
ч т�ге
. У
йла
ган
да
е к�ре
. С
н, у
м, н
п а
ма, ә м
да т
н н
юл
ар бар, бо
сам, ничек б
улы
р
кән, д
п у
йл
а. Эз
әсә
, һә
чыгар ю
т
а. Ә
е бе
дә югалм
ган, с
н яш�, эз
ка ю
– Ән
ке е
м әрәм б
ул
а б
т.
– Нәрсә у
ке е
, алда б�тен бер т
ш к�теп тора,
си
а шу
т
рыда у
йл
га к
рәк. С
н
зе�не ку
ка
клык
та
исе�ме?
– Әйе, аныс
да бар.
– Т
н нәрсә бар?
– К�
�ел
ем кай
, б
м да, ук
ый
м да к
лм
ән
. К
ил
әчәктә н
әргә белм
м, э
ек бе
ә
дем, х
зер
белм
– С
н э
ек, хә
с
лдат б
улы
п, ш
ил
гә хезмәт
тәм
п у
. С
н кем булса
да ш
гә хезмәт
се
н дә, калга
рыб
з да ш
ил
гә хезмәт
без т�гелме
о�
? В
кыт
ын
да а�
ап, бер һ
нә
не
ке
чегә а
лыш
тыру – бу
ку
ка
к т�гелдер д
п у
йм. У
а, ә
е с
т�ге
р к
ке я
та т
н Р
шан янына ке
де. А
ар б
зак кына бер­бе
сенә к
п т
ор
ды
ар. С
�з
сез дә бер­
бе
сен а�
ар к
бек. Ик
дә к
да бер сорау:
зер ничек яшәргә?
Ишек ш
кыга
га З
р а
тына боры
лы
п к
Ишектә б
к ч
бәр генә к
б
к�ре
– К
рергә яр
? – диде.
шан калкын
п кына к
да б
н ч
ткә бор
. З
р урын
нан тор
п ба
, ур
бе
ән бер
ткә та
зе к
дан к�зен алм
– К
гез, – диде, б
к й
ом
шак кына
– Исә
сез. М
н менә, Р
шан, си
а ук
га кита
дем, т
к яту к�
елсез б
де, ук
п ят.
Ләйсән кита
пл
стә
гә ку
. А
н гына Р
шан
ы�
к
ул
ына к
лд
, т
к егет к
улы
н к
нәт та
п алд
з ку
я
кан ур
ын
га к
п­кыз
ыл
зур алма ку
. Берс
�з
сез
к
зәткән З
р к
ыз
ы�
зен шулча
клы
тын
ч тоту
ына а
– Тын
ч йок
, сау б
ул
ыг
з, – диде дә чыг
п к
ит
те. К
п к
шектән З
зак к�зен а
а алм
– Дус, ш
де сине
Ләйс
к ду
эндәшм
де, теш
рен генә шыг
– Б
к м
тур к
з, ху
шан к
ват б
ын
да э
ле
неп т
ор
ган с
лг
не алд
да
битен ка
, «
х­х...» д
шу т
ч
Ду
н к
ыз
дан З
ир
ы�
й
ге кысы
лы
п ку
. Т
лык
Р
шан
зе б
оз
, Ләйсән калд
ыр
ган алм
к
улын
да
– К
се�ме, н
м
тур,
лгергән, у
да ш
алма
бек. Бу алм
зе
ке
тәргә минем х
м юк. А
а с
и­
не
к
бек
не
генә х
бар. Исән ча
та минем дә х
де, т
к х
зер м
н бу алм
га к
рт б
улы
п кына ябыша
ам һәм в
з сулдырам гына. А�
й әйткә
не, һа
ман к
алм
бар к�ченә ка
ст
га тот
п ч
де. К
ы­
ыл
алма, вак к
сәк
әргә чәрдәк
лә
неп,
дәнгә ко
елы
п т
�ш
те.
шан тын
п калд
. З
р а
н гына янына ут
– Н
к б
ә к
, с
н б
т ан
дә яр
та
, с
т
да к
ме яза
, у
да сине ш
ул
са, н
сен, к
– Яр
там, бер а
на к
де, ак
лдан яза яз
п к
ам, е
лы
йм, к
рышам. Бе
т а�
ар да б
тән к
ил
мәс,
е бе
ән б
хе
тл
е б
улы
– Ә с
н? – диде З
– М
н
�л
мен, дус, й
рәк урын
ын
да да б
т, ая
кл
ар
юк. С
гынам, З
р дус, ая
сән ч
с
нам. А
нан тор
п й�г
дем, а�
х
Гоме
рл
еккә мин
ке д
п
зе�не бер к
�н
дергәч, баш та
ту
р ду
к
улы
н кыс
п т
от
. Н
д
п ю
да бе
де. К
шегә ак
җи
дә у
н
де
бу хә
дә?.. Р
шан терсәк
лә
ренә т
ая
п гә
сен к
тәр
де, яш
е к
рен З
га терәп, к
нәт кыр
с т
с алд
– Ба
йм д
п с
з б
р, коты
у җ
ен эз
ә. Без бу су
та ке
не�дер уен кор
алы
гына. Минем к
бан б
улуы
да җ
р дәшм
де. А
се дә я
а�
ке е
ук
ыт
кач, х
мәт т
з генә
з с
лд
н
з
ге бе
ән чыга
п җ
р К
за
га ка
ту бе
ән, к
ил
әчәктә Р
ша
га һәм ан
ы�
бек ярдәмгә м
ох
таҗ егет
әргә фа
дам к
брәк тияр д
мет бе
ән, хә
м
дицина ак
ми
сенә ук
ыр
га к�чер�не
сорап р
рт я
Әлф
я
ртә
ге чәйгә
стә
әзер
лә
де. Кем мәктәпкә, кем
эшкә җы
на. Илду
ка эш б
ча Чал
ыга б
ыр
га к
рәк.
ә әтис
алдына м
неп, ко
гына нидер пыш
– Әд
ә ә
бер сор
да безгә дә сора ә
е, – д
– Ә си
а н
к
рәк? – д
се�
се, бе
ка
тлы
җан.
– Ә безгә у
й т
ор
ган ка
ал
ар к
рәк, әт
, а
лы
кайт ә
Менә ш
ул
ай, Илдус
олы
шәһәргә җые
дым
, к
рәк әй
бер
әр к
�б
әя дә к
тә. «
й­яр
й, яз
п бир
гез», – д
п баш
кына селкеп утыр
к
ал
– Әнисе, әзрәк
де, финанс җ
тмәс к
бек.
– С
о�
, әтисе, шу
Чал
ыга ш
м гына б
п ка
п бу
л­
? Б
еп тор
җ
ә утыр
ә әнисе
сен д
ке к
улы
бе
ән әтис
ко
кла
н ка
й. Илду
ы�
б
те т
й а
й в
та, кыз
әр дә яр
та
де, а
нан да та
тлы
к
ше юк
бу д
да. Өй эченд
ге м
й ч
р­чу б
де а
ә б
к тә яра
ка
га, б
алал
ар сор
ган нәрсә
не җ
р ас
ын
нан булса да т
п бирергә әзер. С
�г
в
ыт
та тын
калган Р
стәмгә дә а
рак й
ом
ра т
– Ә си
а н
а
п ка
йм, н
к дә
мисе
– М
н Әд
ил
ә т�ге
ә, ми
а бе
к
рә
, – д
п к
рт
Чал
ыга Илдус еш й�р
, т
к ан
к
бе
ән ка
ә ба
й. Шәһәр шау­ш
н бер дә яра
й. Х
эше беткәч, б
алал
ар сор
ган ә
бер
не эз
әп б
га к
те. Әд
се ә
ә н
бу
яул
ар сор
ган. У
Ба
ку
җ
я, менә т
н ш
я
ган, т
к у
зә
гәр к
булс
н, д
гән. Б�тен б
за
әй
лә
неп ч
ык
, б
рыс
йә
, йә а
к
е, зә
ре юк. Т
н бер җ
рдә ту
тап,
ге уе
дан к�зен алм
ча гына:
– Ба
зә
гәр к
се ю
? – д
п сор
– Илдус, – диде ке
дер б
к й
ом
шак кына.
Илдус
не
ка
шысына ки
еп ба
кан с
чыга к
ре
еп к
. Н
ик
тер й
ге дерт
әп ку
, ку
алы
п к
тмәк
че булд
, ку
ал
а алм
. Ә
се
, аяк ки
ме ш
п ка
– Исә
ме, Әд
ил
ә, – т
выш
ка
шап ч
ык
. – Менә
ыз
га ку
чак э
зли
дем, шу
Ба
ку
ча
кла
н яр
та
т,
– д
гән булд
ә к
бе
ән яб
кан, к
рен һ
ч тә ч
га җые
. Илдус т
әп ч
, ага
ган чәч
ый
пап ку
. Ка
ча
р яра
кан б
ре
че мәхәбб
тенә ка
рап­к
рап алд
. А
згәрмәгән, әзрәк т
рак кына
ткән. Илдус, ан
к
а
да чыдап тора алм
китеп ба
ма
булд
– Ту
та, – диде Әд
ил
ә, – ту
та, к
т бер минут, м
н х
зер
стәлне генә җыям...
ә ашыга­ашыга уе
з ур
рына ур
на
тыр
п ку
, ашыга­ашыга ки
я
. А
тыра
шлы
н а
а т
бәгән Илдус ан
у
лгергә
ә ан
җи
еннән тар
– Әйдә, м
н м
нан ерак т
йм. Кире ка
ма, я
гат� в
к
ма.
Илдус н
у
йл
га да бе
де, зиһ
нен т
к бер сорау б
о­
ра
ул
ап т
ор
: н
к
рәк, г
аилә
се ба
р б
т? Ба
йм д
сә,
пкә
лә
тер к
бек тоелд
. Әд
ил
ә ан
б
зар ка
шыс
ын
з ка
тлы
й
ка,
з ф
тирына а
п ке
– М
н менә ш
ын
да торам, са
�с
те�не, х
зер чәй
генә к
шек т�бендә та
та
– Уз, к
ма, м
н м
да ялг
з гына яш
Илдус кы
з гына
шек т�бенд
ге ур
ын
к п
оч
ы­
на ут
Әд
ил
ә ка
да
рл
, нәрсәгә тотын
ыр
га бе
де. Б
дулк
де б
гай, т
калтырап ч
– Н
тер сине
ш
ул
ай бер ки
еп чыг
бе
дем к
бек. М
н сине гомер б
уе
на э
м. Б
да ме
алы
к
тә, ш
ул
ар ар
ын
нан да э
зли
дем м
н сине, т
ы­
ма
п яш
дем. Ходай
шеткә
дер, ш
у�а
р, с
н б�ген
ка
шыма ки
еп ба
Тәрәзә кырына а
бе
ән ба
кан җиреннән, к
нәт б
п, Илду
ы�
алдына ки
еп ба
. Ан
к
ре т
улы
де. Илдус бу к
не я
х
рли
. Менә у
, ан
че мәхәбб
те, шу
й як
н, бе
булм
дай яш�
ал
аш елм
еп ка
шыс
да тора. Шу
ук ке
кенә Әд
ил
ук к
әр... Әд
ә, Илду
баш ки
мен салдыр
ал
ган чәч
лә
рен с
ый
пап алд
. Тез
лә
ре д
релд
ба
шла
ган
т
к
те. Өне
ме д
гәндәй, ав
ач
п бер с
з әйтә алм
ый
ча утыра. К�
т�реннән ә
лл
ә н
ст
әл
ек
әр а
ры
лы
п, калк
п чыга
га м
ша. «Юк,
яр
й, к
тәргә к
рәк», д
п калкын
п та ку
, т
к тор
тәргә к�че җ
. Н
әп утыра с
у
м
да – у
ан
да а�
рлы
к хә
дә т�ге
. Әд
ил
ә ан
ы�
б
н әй
дерә,
н ч
алта б
– Эх, Илдус, Илдус, гоме
рл
еккә ялг
з
ит
те
с
н м
и­
не,
– д
п, м
ык
тай й
ом
шак кул
ла
бе
ән Илду
ы�
м
нынан коча
ап алд
Иргә ә
лл
ә н
булд
, кергәннән б
ирл
е алд
ын
да тот
ор
ган б
зар ә
бер
лә
ре
дәнгә коелды
ар. К
лә
ре
оч
ынл
ан
, д
�я
н
ыт
, ә
те
се
, еге
ме елга кире яш
�ле
генә
кай
. У
а
тл
ет т
ге бе
ән урын
нан сик
реп тор
Әд
илә
сен кыс
п коча
кл
ап алд
, тын
беткә
че ш
п­ша
те. Әд
ә ка
к
де, җ
, т
не на
га, с
ган х
н к
е кул
да к
р б
улы
п әвә
де. Яш�
ли
с
йг
не «Илдус, Илд
м!» д
п пыш
лд
ган с
ен
н югалта ба
. Мә�ге дә а
ры
а алмас к
бек
де, т
р «Илдус!» д
п Әлф
я эндәшкән к
бек тоелд
һәм
Әд
зеннән ч
ткә этеп җ
шектән аты
п к
– Йә Ходам, бе
тем, Әлф
я к
ме, с
Илдус ю
б
да калд
ган м
сына ча
й�гер
де. К
реп ут
ыр
гач та тын
ычла
на алм
. Үз­
зен с
�к
те:
«Карт җ
әр, н
дем? Әлфи
ка
шысына ничек кай
п б
сам х
зер? Ту
та, н
гә к
ил
гән
дем с
о�
ә
е бу б
зар
га?» Т
рә­ягына к
ра
: җ
ый
ган ә
бер
лә
ре ка
да с
о�
? Эх,
ку
как, б
алал
га алган б
�л
әк
лә
ре Әд
ил
ә ф
тир
ын
да тор
калган б
т, б
да ке
да юк. Б
раз утыр
п тын
ган к
бек булгач, кире Әд
й
тына к
те. Ишек
әнмәгән, Әд
ил
ә
дәнгә т
ралган уе
ыкл
җыеп
алган да ш
ул
коча
ап е
ап утыра. Илдус а
н гына
ә алдына тез
де, ту
гыган чәч
рен ч
ткә сыпыр
ку
, к
ренә тек
еп к
һәм, ат
б
ала
н юат
ка
дай, б
теп с
з ба
– Минем кыз
м бар, ә
е сигез яш
�л
ек кенә, м
н а
а с
и­
ме�не б
дем, у
хә
та әзрәк си
ох
ган да.
ә дә җ
– Илдус, ми
а б
ал
а к
рәк. Гом
рем буе
не сине
чен генә д
п са
кла
м, т
к с
ннән генә б
ал
а т
м к
ил­
де. М
н б
т т
ге к
ке елдан с
кире әй
неп кайт
м, хыян
те�не кичерә алм
сам да, с
ннән ба
ка яш
дә
алм
м. Ч
ттән генә к�реп яшәргә дә риза
дем, т
к с
оч
– С
н мон
ми
а ун е
э
ек
оч
рап әйткән булса
ннән б
хе
тл
е к
ше булмас
де, т
к х
зер с
шу
– С
ннән ми
а бе
к
, у
б
ала
ам, к
ма бер киче�не, ка
, б
т бер б
ал
а, гомер
уе
на рәхмәт ук
– Г
фу
т, Әд
ә, м
зем дә б
алал
ар яр
там,
з б
ал
м
зем к
– Те
, ки
еп й�ре
се
, м
н ка
т�ге
– Юк, җ
м, б
ала
ы�
ат
да, ан
да б
улыр
га
тиеш, б
ал
а
ке у
да ят
п
сәргә тиеш. Рә
җемә ми
а,
тап.
– Т
ге в
ыт
та, яш� ча
та, яра
гач, н
к алд
ы�
, н
мет
де
де
? Минем ялг
з к
алуым
да с
н генә г
пл
е, с
а�
– М
н бе
ке
не дә алд
м, минем
не алд
ар, ә с
н, мине т
ап та т
ор
ый
ча, та
шл
ап чыг
п к
ит
те
н бе
сә
кән у
ча
та минем н
ил
әр кичергә
не. Сине
юга
лт
кач, ка
гыдан бәлк
са
ы�
т�бенә т
шкә
ме
дер.
м, с
н мине ка
дан эз
се�дер, кыз
әнисе
мине б
зар алд
ын
да ут
ыр
ган су
ба
йл
ар ар
ын
нан т
алд
, м
н а
а хыянәт
тә алм
– Ничек, с
н ш
шәһәрдә, т
ге п
ыч
рак
рек
әр
ар
ын
да булд
�м
? Юк, юк,
ша
йм. Мон
ы�
б
ул
н т�ге
– М
н, Әд
ә, ә
е ничек кенә м
н. Я
ш н
чек кенә сын
й бе
не. М
н к
ргәннә
не си
а к�рергә
н. Яр
й, кит
м, мине
йдә к
әр. Сау бу
Илдус ю
буе б�ге
ге
оч
га ка
та­ка
та й
ом
гак ясар
га тыр
. Ан
да б
т эчтән генә, бер к
де шу
не, д
п хыял
ган ча
еш б
ул
де. Т
Әд
ил
ә бе
ән генә т
улы
, Әд
ил
ә бе
ән генә б
хе
тл
е б
улы
р
де
бек. Әд
ил
ә – ан
ы�
яш
�л
ек мәхәбб
те, й
не
и�
ерак т
�­
ренә яш
реп са
кла
ган бер
че. Н
генә әйтсә
дә, Әлф
ир
нык
, а
ар
се дә мон
я
а�
ап яш
ил
әр. Ю
са,
ге в
ыт
та, Т
ирл
ы�
уе
на Әд
илә
не а
лы
п кай
кан бу
л­
са, бәлк
а
ар бергә калган б
улырл
де. Менә шу
ча
та
бу т
ш д�рес б
ула
де дә б
т, юк шу
, Ходай нәрсә
дер б
, б�т
сен бер к
за
га с
алы
п ка
на
да
я
зенчә хә
те. Эх, Әд
ә, Әд
ә, м
ин
де сине к
птәннән кия
гә ч
ык
ка
�д
р,
тәк т
улы
б
реп, ке
не б
хе
тл
кән, д
п у
дем. У
хе
тл
е к
ше м
н б
ула
ч. Кичер, Әд
ә, с
ал
ам б
н бе
ә тор
п, ничек яшәр
дем м
н? Яш
ектә
211
ке й
рә
не
т
рәнгә яш
реп са
кла
ган
мет­хыял
ла
б�ген
менә шар
тл
ап
зелде. Й
рәктә т
рән бу
к калд
Илдус к
ра�г
ю
у
ын
да м
шин
н ту
та
, тәмә
ке к
п к
ом
п с
. Ялг
йдә е
ап калган
ялг
з Әд
ил
ә к
з алд
ын
нан к
тм
де. Ка
п җ
тәргә дә к
калм
, й
рәк я
н б
са
га, тын
га тыр
крәк т
тыр
п с
улы
ш алд
. К
ра�г
б
да с
ал
ам э
ке
те
яна, т
ге җ
лсез һ
да ә
келтем т�тен, яз
се. К
ктә я
ай т
ган, й
лд
ызл
ар җ
мелд
. Илду
ы�
к�зенә яш� тулд
ә тәм
ке т�т
неннән, ә
ә... К
ктә й
з ат
– Йа Ра
бем! Ялг
тмә ан
. Үз яр
з п
н тап
н, б
хе
тл
е булс
н, бәлк
ә
е с
т�гелдер...
Яз җ
ит
те. Чыг
ры
лы
ш с
ый
ф ук
чы
ла
рын
ы�
им
и­
ха
га әзе
рл
ре ба
. Р
б
к т
з э
а т
тле
ге бар. Яр
алы
Р
к
ргәннән б
ирл
ан
ы�
б�тен к
ык
а
я
де. Ук
га ә
ллә
к
�чл
е т�ге
уку й
тына к
реп, к
п коты
н д
п у
ма.
«Шу
берәр шофе
рл
ар ку
н б
терсә
генә
ин
де», д
п ф
и­
кер й
зәлне
дә, ничек кенә я
б
лге
әргә та
п к
ра
нар, б
ме «
е»гә генә та
та
де. Ан
б
ва
лм
, у
әтис
не
а
ала
рына
на. «
­укыма
– ба
рыбер а
ча т
�лә
чә бе
кая б
ра алм
ый
ы�
,
и�
я
и­
тут мин
ке б
ула
чак», – д
п, ба
мак кына шар
тл
. Г
зә
гә
н дә бәйрәм генә булс
н. Һә
ыт
гыча к
ас
ка сы
ша
алм
ар, Р
стәм бе
ән э
шеп кенә т
ар.
– К
з ә
е, а
н
тер к
риге ш
гән д
ме, – д
п, җай ч
кан с
ен бәй
Ә берк
н Р
стәм м
ал
йл
ар ян
да аб
З
ир
ка
п к
е т
да с
де. Мон
шеткән Г
, ка
п китеп:
– Алда
ма, кай
са, мине к
чә к
у
, – диде.
– Беткән д
К
да сине
к
бек
әр. Аб
й әйтә, а
ен д
ис
кот
ка
тыр
ал
ар, к
на
ка т
рә­як
титу
тл
дан
ч
ал
ар, д
Һә
ка
бер­бе
сен н
ыг
рак ч
га
га тыр
ыш
. Н
б�
ешә
әр –
лә
ре дә а�
ла
ыйл
ар. Ч
ынл
ап та, бу ю
лы
кай
ын
да З
р ә
лл
ә ан
ы�
янына б
ыр
га
лгермәгән,
ә ан
ка
булм
оч
ша алм
й калды
зәлне
ачу
ч
ык
, г�на
з т�ге
б
т, Р
стәм берәр
нәрсә җ
ит
кергә
дер ә
е, д
п, а
нан
ч а
у җ
ен эз
лә
де,
ку
ча
нык
к
бек м
тур зә
гәр к
әр зәһәр
лә
неп ут чә
те.
стәм бе
ка
чан да җ
ва
з калм
. Җ
тмәсә, па
да
Алмаз да кот
п утыра:
– Р
стәм, әйдә,
ртә ә
е Г
зәлне, як
нан к
йк ә
ге
тә к�ренм
е ә
бе
сен, б
әр дә м
тур
де, бер
мәгән җире юк.
– К
ге
б
грәк к
ка,
н а
га Әхсән
а
җ
тмәгән а
стәм ш
ул
ай ач
н китерсә, Г
пр
га ба
кан
к
бек ка
шысына ки
еп б
са да
з аг
уы
н чәчә ба
шлы
й.
ар те
лл
әшкән ар
да Алмаз к
бе
ән к
ыз
«чишен
дерә». С
з бе
ән җ
и�
ә алм
са, Р
стә
не
б
шына китап
бе
ән т
дыра Г
, йә булм
са, те
к
дә,
тур а
н б
алы
алы
й китеп б
– Булдым
, к
де�ме
де? – д
Р
стәм т
кан ду
– К
�р
де�ме
ке к
ра т
гәрә
не,
тә к�ренә
де, –д
А
л­
маз ма�гай тирен с
– Ә с
н к
де�ме, ба
ка китап бе
ән биреп к
те, с
дә утыр
, ч
ирл
е. Кайт та шәрә к
ар т
шкән җу
ра, бу җен п
риен к
. Нәрс
сен т
р шу
– Юк нәрсә у
к
газ� битенд
ге к
ызл
ар. Бу б
т т
ре,
бәр. Тот
ар к
к
лде, к
чкә ты
п калд
Бу ю
Р
стәм Алма
б
шына китап бе
ән бә
– Тот
п к
ке к�зе�не чок
п чыг
Эх, яш
�л
ек... Яз б
т, яз! Б�тен җ
рдә мәхәббәт ду
л­
й
зә, яш
к
ре ялтыр
й, х
әр т
ергә генә тора. Һәр җан
се мәхәббәт к
тә. Б�ге
он
, бу я
, бәлк
ка
р як
ын
да гына й�ридер,
кем
кән, н
ин
кән у
мәхәббәт? Аһ, тот
п а
ла
да коча
, с
�я
се, с
лә
се к
ил
ә. Җ
тмәсә, егет
не
ка
нап т
ор
ган
н т
н да ка
п, к
ар чишенә, бе
сеннән­бе
се
ыс
ка
тәк
әр, м
тур ялтыр
ган тез
әр егет
не
зиһе
нен ч
алдыра... К
н дә к�реп
әнгән к
ызл
ар ә
лл
ә н
гә
әй
әнә
әр: бе
се чәчкә, бе
се к
бә
әк. Т
гәрәк
әнгән м
тур
әр т
ге
ай б
ала
ал
б
ел
еп ч
ытлыкла
ал
ар, к
да э
ке к
бек г�на
т�ге
, ә
лл
ә кая, ә
лл
ә н
ин
б
кл
ек
әргә а
лы
п менә
әр,
ә н
әр вәг�дә
әр. Егет
әр т
зә алм
ча, ух,
п ба
шла
рына ябыш
ал
ар. Ә
е к
�лә
се, ә
е е
лый
к
ил
ә,
крәккә генә сы
ша алм
й ба
шла
ган й
рәк с
гат� к�ке
седәй т
ыш
ка чыг
п са
ра
га гына тора. Эх, яш
�л
ек! Бу я
да
�п
ме к
ше д
н�я бу
ап ч
ел
ер. Кем ук
ыр
га, кем з
од
ка
эшкә, кем б
хет эз
әп к
тәр. Х
зергә ә
е яз – д
�гез тездән,
те
ш
эш
Һәр ав
лда, һәр мәктәптә б
ртә яр
п й
па
рл
ар б
ул
а. Р
стәмнә
не
дә к
�р
ше к
ын
да шу
р бе
ән З
һрә бар. А
ар һә
т бергә, ч
не ара
ла
рына як
н җ
бә
ил
әр. А
га с
окл
ган к
ше юк.
та ке
дер: «Вәт мәхәббәт к
әрдә!» – д
п ку
тер Г
шу
с
згә бәй
– Мәхәббәт,
меш, әйдә, т
реп к
йк, – диде у
енә т
– Н
ин
э
тл
ек эш
әргә у
йла
ы�
, т
мә, й
�р
сеннәр, – д
и­
де бер егет, – кермә ар
ала
– Н
к? Мәхәббәт
ре ч
н булса, бе
кем дә керә алмас.
реп к
та у
кан к
ка т
Алмаз б
– Булм
й, у
Н
сен генә яр
та, – диде.
Бу с
гезгә кыз
ч
прәк к
бе
ән бер булд
асс
кегә б�
де. «Булдыра – булд
ыр
й, а
ра – аер
– Ике к
ннән к�ре
сез, эт к
бек а
реп й�р
ячәк, – диде Г
, гад
тенчә ба
мак шар
тла
к
лга
р,
че
че к
�н
не а
ар к
ч к
ка җ
тәк
шеп ки
еп ке
де
әр. Г
зә
, җ
и�
�че кыяф
те бе
ән т
рә­
ягына к
рап, дус к
рына к
з к
. Бише
че к
тан
ирл
е бер­бе
сен яр
тыш
п й
ргән Н
аил
ә бе
ән А
да
ы�
ар
сына к
ра т
кан б
улы
п ке
де. К
нәт б
рысына да читен
улы
п к
ке як та мо
а с
де. К
ч, н
бе
бетәр
кән? Те
лә
генә
ре
те, б�ген та
шла
са,
ртәгә таш
лая
чак. Мәхәббәт бе
ән ш
ыйл
ар, ан
ялг
ш та сына
га
рт к
гә ая
тан ега
дай хәбәр к
лде: Н
аг
ул
ган, Чал
лы
ха
хан
сенә а
лы
п к
ткәннәр, х
әл
е ав
р.
рыс
бер
�юлы
Г
зә
гә к
ды
ар, ә у
бе
булм
га
дай
п салд
– Нәрсә ми
а текәлд
гез,
гез кот
тыг
з, сез
рен т
дай, к
асс тын
п калд
. Б�тен ке
шедән
�с
те
нл
ек а
лыр
га
йрәнгән Г
зә
бу т
ынлык
сына б
– Ч
н мәхәббәт булса, м
н ба
мак б
ккәнгә ки
еп
де, яр
ту
шу
ча
гына булган, д
– Бә
әкәй эт, кәнтәй с
н, Г
, – диде ар
па
бер егет. – К
�п
ме к
не
ар
н б
оз
ы�
, ч
прәк­ча
ра
ка
ты
лы
п, к
�п
ме к
ызл
ар си
а
ия
реп, әш
ке
лә
неп бе
те
әр.
як
ке ба
шлы
,
ыт
ма! К
лган г�на
һла
�н
юа
га бер
а
ал
ар да җ
зинур шулча
ак
, т
нак егет, ан
бе
кай
чан, бе
кемгә к
п эндәшк
не, ялгыш
п та ав
р с
әйтк
не юк, ә
лл
ә ш
у�
а б�т
се а
тырап к
ит
те
әр. Г
зә
дә б
раз ка
шап калд
. Ә
е мо
а ча
а
а бо
ай к
бә
ре
гән к
ше юк
де. Г
зә
б
т у
! Т
з ушына ки
еп ат
га
– Ш
бай, т
ч
мә
ә, с
н кем мине м
– Б�тен к
ше бе
ән ку
чак у
у
ый
ы�
. С
н кем у
ча
клы
к
ше мәхәбб
тен сына
га? Н
аил
ә бе
ән А
да
ы�
н с
тихан б
рә алм
ар, ук
керә алм
ыйл
ар, бергә дә б
ул
а алм
ыйл
ар. Н
аил
ә
сән калс
п Хода
дан сора, ә
е б
лг
сез н
бе
ән бет
се. Менә
нәрсәгә ките
де сине
юн
се
зле
ге
. – Г
зину
бе
кем
лдерм
де, ан
ы�
бе
ән б
рыс
да риза
де. – Җа
з таш
ку
чак с
н, – диде дә к
тан чыг
п к
п тә
тм
де, к
асс
гендә А
да
ы�
б
к�рен
– Г
, ч
к ә
е бер мину
ка.
урын
нан селкенм
де. Б
раз т
гач А
дар я
шеккә б
н т
– Г
, ч
зә
ач
улы
җен
лә
неп чыг
п к
ит
те. Ач
к
шектән Ай
га к
– Җ
�л
әр, м
н б
т ш
яр
м гына, се
не
мәхәбб
гез
не
ч
ынл
ыг
н бе
лә
сем к
лде. Без к
асс бе
ән бәхәс
тек.
рмә, сине
а
да ми
а к
н бе
те. Бар, әнә Н
аил
ә�не к
кар, ми
а к
ге
юк. – Г
к
ген шап
теп я
да урынына ки
еп ут
дар бу мину
тл
да н
кичергә
дер, т
к егет
бе
­бер ан
урын
да б
ула
к
Ка
чак к�те
мәгән бер хә
б�тен к
ор
ган хыял
че
пәрәмә кит
реп, к
ше я
ышла
н б�тен
әй
ке
че
юлдан а
лы
п к
реп к
тә. Бә
әкәй генә җ
ил
дән ба
шл
ган
зур
ерм
з у
сына э
не ка
да, ка
чан, н
лтеп та
н бер Ал
а гына бе
ә. Бу т
�пл
е фикер й
рт
чен бу ук
б
алал
ар б
к яш� шу
, т
да к�
т�рен б
у к
бек нәрсә т
нап алд
Ә ч
�г
ыл
ин
де әй
әнә ба
шла
ган
де. Н
аилә
не
х
әл
е шәптән
т�ге
. Ү
әргә д
п аш
ган д
ру
терм
де. Т
ибл
ар акы
лы­
на зыян к
ил�
их
тим
алы
н әй
те
әр. А
дар
им
тиха
н да
чә ав
лдан чыг
п югалд
. Г
бер а
на мәктәптә
к�ренм
де, с
�г
им
тиха
га гына к
лде, бе
кем бе
ән
, а
а ә
ә н
булган...
м
тур бер к�нендә С
ирл
га җыелма к
ват
йрәп Ләйсән ки
еп ке
де. Л
па
тан тирес чыг
п м
таш
кан Тә
ә бе
ән С
р с
сез генә Ләйсәнгә текәлде
кал
а, ә
ә тор
га к
де – н
с
нергә, н
к
нергә бе
әр. Ә к
з май ко
шыдай балк
– М
н белдем т
ге ч
яр
ал
ничек д
ал
га
нен.
лсез, м
тур гына бер
к ур
н т
п, Р
ша
шу
да
п с
ала
з,– д
п т
зеп к
Тә
илә
не
гаҗәп
ән
дән к
лә
ре з
еп т
гәрәк
де,
әл
е б
теп ч
рәмгә ут
ыр
. Ләйсән ан
тын
ычл
дыр
ыр
га
– Тә
ил
ә апа, минем әбиемә ту
сан яш�, бу ан
ы�
це
. С
ыш
та яр
ал
ган б
ба
ы�
т
не с
яккә т
ем тиш
ел
еп ч
регән булган. К
за
да т
ибл
ар әбиемә:
ул
ар юк, чыгу ю
бер генә –
т ч
не генә д
алы
– д
гәннәр. Әбием ш
ул
ай эш
әгән дә. Бер ай д
яр
ала
т
н­к
з с�зенә ка
на
й гына эш
әгән С
р, м
о­
гә к
улын
сән
ген тирес
менә к
дап ку
да, коя
та җы
лын
ган с
да б
т­кул
ла
н сыпыр
п, а
ар
янына к
лде. Озак кына дәшә алм
й т
ор
га
нан с
о�
т
гә к
лде С
– Яр
й, ан
, укыт
к
ше безгә к
й к
брәк бе
улы
р, – диде дә Ләйсәнгә к
. – Әйдә, кыз
м, әйт, н
Ләйсән әйткәнчә ур
н әзер
лә
де
әр. К
�р
шедән Илду
да ч
ар. Елга як
н т
ш һ
к
рмәгән Р
н җы
ысына чыг
п, яр
алы
ур
ын
н ач
п, кояш нур
ла
а
тына й
зт
бән я
кыр
п салды
ар. А
ка
гендә
баш с
як
лә
ре
�с
тенд
ге ч
яр
ал
ар к
ра
га ку
кын
де. Т
зсә т
кән адәм б
ала
де н
генә д
ул
кул
п к
ар, фа
юк. Кем н
ку
са, ш
эш
әргә әзер
әр, т
к ярд
ме генә тисен. Р
ша
к
сез
дермәс
чен Ләйсән ба
та к
рак т
. Җа
ап
нан с
, б
да
з эш
ре бе
ән т
алы
беткәч кенә, Р
ка
шысына ки
еп тез
де. Р
неп к
– Н
к к
де т
н, минем шәрә арт са
к
се
к
ме? Н
к әйткә
не а�
? Ух­х, тора алсам
, Чал
ыга җ
че к
дем, кире әй
неп к
Ләйсән й
ом
шак кына
теп ан
ы�
кул
ла
рына кул
ла
салд
да б
н Р
шан я
кан мендәргә тер
де, к
лә
ренә
– Т
а, з
һар, тын
ч кына, м
н си
а бер ә
бер с
ли
м. Минем әбием бе
ән б
бам
лә
шеп бер ай
гә,
ш ба
ган. Әбием к
тәргә с
з биреп тор
п калган.
Кыр
к д
�р
те
че елн
б
бам б
к к
яр
ал
ган. Ба
та
ин
да д
ала
га
нар, а
нан Мәскә
дә, а
нан К
за
га
ка
та
нар. Әбиемә бер с
нита
ка хат я
ган: «
гез
ке
ая
з бе
не
г
ос
пита
�дә ята. У
зен х
зер бе
кемгә к
рәк
, бернәрсәгә яра
з д
п с
й. К
рәк д
гез,
ге
еп а
з», – д
гән. Әбием бер балта
ос
нан ку
яс
п алган да К
за
га б
ба
а
лыр
га к
ткән.
бе
оч
кач,
коча
п ту
е
к», – д
. Со
нан б
бам: «Та
а, н
к к
рәк м
н си
ая
кл
ын
да т
ба
ы�
»,– д
кән. Т
к әбием: «Т�ремдә генә
утыр
ыр
ы�
, коча
кл
га кул
ла
ы�
сән, с
лә
шергә т
ел
бар, б
урын
да. Б�тен
гә к
гән афәт, бергә к
без. Ке
ендә х
зер сау­с
р бар? Бе
кемдә
юк. Аяк­к
улы
сән булга
рын
ы�
й
ге, т
не яр
алы
. Бе
не
т я
зе к
ган, с
н мин
ке, м
н син
ке д
ыш
кан
дек б
т! – д
гән. – С
н б
т ә
е с
ыш
ка к
ткәч
ган у
да к
рм
. Ай, та
тлы
да с
ан
с
ге
сине
ох
ган», – д
гәч, б
к�зендә яшә
те
лә
ге т
ган, т
зрәк т
ган
ил
енә ка
п, б
ала
н к
кр
генә
п с
се к
гән. «С
н ха
, әнисе, без яшәргә тиеш,
н б
тән е
ла
мам», – д
п, ка
ыр
га риз
ал
кан. К
зан
бе
ән Чал
ар
н ка
ав
ырлыкла
н әбием с
алм
й, е
де. Те
ника юк, ә
оч
м
га, ә
ат а
сына, ә
е ку
а
сына ут
п, с
а
кай
кан. Минем әбием
де карт. У
, бе
се�ме, нәрсә д
ынл
ап яра
са
, б
рыс
н да җ
и�
әргә б
ул
а, мәхәббәт
зе к
рә, д
. А
ар яр
тыш
п яшәгәннәр, б
ш б
алала
булган.
бай к
лх
оз
да хиса
б
улы
п эш
әгән, ба
ка ав
ыл
лә
ре
бек х
н­к
з эше д
п б�
ле
шеп т
ор
ган, әб
гә б�тен
эш
лә
рендә б
улыш
кан: б
алал
к
ра
кан,
салган. Әб
и­
ем укыт
булган. «Б
з б
к ак
лы
, ч
н
р з
де,
бер генә
ргә дә а
мас
дем», – д
Ләйсән Р
к
улы
з к
улын
ча, бер с
улыш
та с
әп б
де к
бек. Й
бән ка
кан Р
ша
ы�
да к�
�ел
ендә ә
лл
ә н
ин
җи
ел
ек у
наш
ка
дай булд
. А
се дә тын
п калды
ар. Бу мину
та
нидер әйт
а
к тоелд
. Ки
ек б
й т
шкәч, Ру
шан сорап ку
– Ләйсән, м
н
зем дә а�
лы
йм, ав
р ми
а. – У
бу ю
лы
е к
рен а
нан яшерм
Ләйсән шу
й як
н, ба
бер мендәрдә, к
згә т
– Ә
егә шу
: мине т
га, ая
ка б
са
га, а
нан
ин
де
н сине т
– Сине б
хе
тл
е
тә алмам д
п ку
кам б
т м
н. Бу Б
ек
тан с
т�ге
, т
та сау­с
амәт егет
әр җ
ек, со
нан ш
а�
ап китеп ба
са
, м
н н
– Ә с
н к
тмә
сл
ек
т, яра
кан я
рдән берә
дә к
. Бу д
та
ап к
тәргә бе
ка
чан с
т�ге
. С
з алды
а гына китер, н
м
тур к
ар, ул
ла
з! «Д
н�я б
т б
к м
тур, м
тур
теп яш
бе
сә
», – д
әбием, м
н ан
бе
ән ки
шан Ләйсә
не
к
ул
ына
ренн
ре бе
ән к
лд
, к
ку
с
да ка
нар к
з яш�
ре т
– Е
а, Р
шан, ту
е
ялма к
з яш�
Ләйсән б�ген ш
к
п с
кә
әл
е т
ор
ыш
ы�
бер
кыт
ыр
шыс
н тигез
әп
тәргә, яра
кан к
сен яшәргә,
ор
ыш
ка ка
ыр
га тырыша
де. Э
кечә яшәп булм
й,
ме генә е
са
да, я
а юл
н эз
әргә к
рәк. Ш
ка
ма
рлы
т
ор
ыш
ы�
ям
�л
е яг
н т
п, я
а хыял
ар бе
ән
яшәргә к
рәк. Әбисе, т
ор
ыш
ы�
ачыс
н­т�ч
сен т
ы­
ган
и�
з
рәк,
и�
г
де
к
се: «Ю
ка аһ
ор
з, с
ул
ыг
з», д
я к
ил
ә. Ләйсән шу
ак
лы
әбисе к
уе
ын
да
те. Ту
са
га җ
тсә дә, х
ре шу
й шәп, акы
т
Ак
ыл
җ
тмәс нәрсә
не дә г
генә
теп а�
ла
та бе
ә. Ру
ы�
ш
хә
гә калг
н бе
гәч, әбисе янына ка
згә
әнә­
згә
әнә е
ла
, әбисе дә к
шы
лы
п е
ла
, ш
ул
ай да
га ак
с
әр та
б
т. Әбисе б
ргән к
Ләйсәнгә Р
шан алд
да җ
беп­е
ап т
ма
ка,
зен кулда
к тота
га ярдәм
те. Әт
­әнисе бер дә ша
тл
р б
ула
чак, ая
егет
әр дә бетмәгән, ю
ка
дермә к
ше б
ала
н», – д
гәч, әбисе: «К
з б
ала
зе хә
сен. Ая
р бе
ән яшәгән ка
бер х
й, ая
з ат
з бе
ән м
н к
пкә б
хе
тл
ерәк
дем». Әй
се
, әбисе Ләйсә
к
ул
ына ф
аг т
от
да «алга!»
диде. Х
де а
а бе
ку
ч т�ге
Ходай б
т бар нәрс
не бу д
�я
га б
ел
еп яра
кан,
рәкмәгән бер нәрсә дә юк. Хә
та ш
ч
беннәр дә, ч
�л
әнн
ре дә н
ин
дидер в
зифа
. Ит ч
не дә
з эшен эш
: яр
ал
га йом
ка с
ал
у бе
ә, ә йом
ал
ак к
тл
ар чыга һәм б�тен
не ч
та
п, я
рергә м
ек т
тл
ар к
әеп, шыб
р й�р
ба
гач, б
да ку
п калды
ар. Сыпыр
п а
лыр
га да у
йла
га
нар
де,
бер а
дан Р
ша
ы�
тән кызу
т
шкәч, к
тәргә булды
ар.
Ләйсән т
н әбисенә ка
п к
лде. «Шу
җ
рә
геч нәрсә
әр
з эш
рен б
еп э
әр, т
гез», – диде әбисе.
Өч а
на д
гәндә Р
ша
ы�
яр
ала
зә
ә ба
шла
. Бу
олы
бер җ
– яр
ал
ар т
сә, утыра а
а д
гән с
де ко
ка, протез т
да да у
га б
ул
тиха
нар биреп б
гә, Ләйсән ән
ренә ка
ит
те дә ю
ка ч
ык
. Р
шан к
н дә
шеккә к
рап к
�т
те,
ткән к
ннәр елга т
и�
булд
. «Ба
ка к
ил
мәс» д
гән уй
рә
не
б�тен нечкә к
ла
н та
п
�т
те. Н
әргә, н
и­
чек яшәргә? Тән яр
т
зә
ә д
гәндә, й
рәк яр
ач
лд
х
зер к
брәк й
ка я ба
га чыг
п с
алал
Ан
ы�
янына хә
б
ел
ергә егет
әр дә, к
ас
таш к
ызл
ар да
ба
. С
әр, к�
әр. С
р да мо
де: к
лсеннәр, к
некә бер�зе к�
е бо
п я
ка
к әйбәт. Үз
лә
ре к
н буе эштә. Рәй
ә к
ызла
им
тихан
– ук
га к
рергә әзер
әнә. Оза
й К
га к
к яш�
не
а
ул
ка җы
елула
я
шыга булм
. Хә
ергә к
гән бе
се
зе бе
ән я ар
, я сыра к
ил
ә. Берк
�н
не эштән ка
ула
рына Р
шан җ
рдә а
нап ята,
бе
белм
рек. С
р ку
п у
ына та
. Б
ын
яр
п кергән ар
се
зен дә с
скә
реп җ
бә
де.
«Бу к
ннән ба
шл
ап
йдә утыр
ы�
, янына бе
кем дә й
рмә
сен!
– диде х
тынына. – Э
чегә әй
ән
се генә калган. Бак
б�тен к
п
оч
шешә бе
ән тулган».
Бер ки
еп
йрәнгәннәр к
н дә к
ил
ә ба
шла
, баш т
зә
тергә җ
ен та
ты
ар. Р
шан,
серсә, с
ыш
да е
лы
й­е
лы
Ләйсән бе
ән а�
. И
алид
жә
әп, ар
к
гән ду
ар ата­ан
бар тыр
н аяк а
тына са
лы
п та
ды
ар. С
р бе
ән Илдус к
�п
ме генә а�
ла
нар, егет
кендә т
– Нәрсә
де, С
р аб
й, ә
ә бо
ай яту җи
д
бе
се
ме? Әз булса да
п тор
Илдус берк
ртән ки
еп ке
– К
ра ә
е, к
ше, агач т�бендә м
к тот
п ут
са
да, эч
се к
сә, ая
ар да җ
ен т
ба, м
н бу юлн
ткән к
ше. Аша
га
т
ба алма
ка м
�м
н, ә менә эчәргә
һә
т т
п б
ул
а. М
н әйтәм, т
ге ки
ен б
ула
к
т
га к
рәк. У
б
т ш
юга
ка
га т�ше
бирелде. Х
н­к
ызл
ар м
ог
җиза т
дыра, ду
м, э
ч�
е�не
дә, ба
н да
. А
н а
да б
п ка
ап э
еккә та
– Рәхмәт, к
зем дә у
ап й�р
дем дә... Читен
т ә
е шу
й яш� к
з б
ала
җ
сенә м
й й
асу. Үз кызыма м
й я
кия
те
– Ш
ула
ен ш
ул
ай да, к
ше, н
булд
кән с
– Әт
­әнисе риза булм
га
р д
п у
йлы
йм, б
ыр
га
да ку
кам.
– С
р к
ше, н
булса да б
улы
р, б
еп ка
Иртә та�нан Чал
ыга к
әр. С
р ничек с
сен у
ап, я
да к
де. Әт
ре к
п чыга
ал
шына бер генә юн
�л
е уй к
ил
де. Хә
та к
�гырау т
ймә
сенә ба
ка
да кул
ла
калтыр
, ма�г
нан т
р б
реп
ык
. Ише
не Ләйсән
зе а
. С
ир
к
бе
ән чырае
ап­ак булд
– С
р аб
й, Р
ша
га бер­бер хә
булдым
лл
ә? Ән
, к
ә
е м
Ләйсән а
тына м
тур гына х
н ки
еп ба
– Ән
, бу – Р
әтисе С
р аб
й б
ул
– К
гез,
шек т�бендә т
р м
тур х
н­к
ызл
ы�
я
к
ын
нан т
да юг
алы
п калд
, кыяр­к
ый
мас кына эчкә у
, т
рә­ягына
– Менә, Ләйсә
не юга
лт
к. Р
шан да б
к т�ше
ке
еккә бир
еп утыра, м
де а
тырап к
әнисе кызына к
рап алд
– Сез г
фу
гез
ин
де, хәбәр
тә алм
к. Ба
та әбие
без
�л
еп к
ит
те, ан
җ
лә
дек, а
нан әти
без
ин
фаркт бе
ән
ег
лд
. М
н эштә, б
рыс
Ләйсән
�с
тенә калд
. Б�тен я
лы
шу
б
ол�
ница ю
лын
да
тә. Р
шан
чен дә
згә
әнә,
зе м
да, к�
е а
да. Яр
ала
ничек, та
р ә
лл
ә ша
тлык
тан, ә
лл
ә а
к дулк
ынла
дан, т
п калд
– Я
, я
, х
зер Ал
ла
га ш�кер, бар да я
гән булд
– Сез бер дә б
ор
лм
з, бар да я
б
улы
р. Т
зәлм
са, яр
ала
рына әрекмән су
сыг
п с
ал
з, у
да ярдәм
– Се
не
ка
гы
лы
в
кытыг
з
кән, б
ор
п й�р
м.
Ләйсән б
ал
ам, Р
ша
га бер­
ке генә с
з яз
п салма
�м
кән? У
сине б�тен
әйгә та
ап к
те д
п у
й, – диде,
зе шыб
р т
ргә ба
. А
а мон
әйт
җи
булм
ын
ы�
д
рт с
т
гә
ч
булса, к
ык
ый
ча с
лә
шер
де дә б
т... Ләйсән сик
реп т
ор
да
ке
че б
�л
мәгә к
реп
– Бер к
и�
әш б
рсәм, ач
ул
ма
ыз
? – диде м
тур ха
м. С
р та
п ку
: ки
еп й
рм
гез, диячәк.
– Юк­юк, м
н т
лы
йм се
не, – диде,
зе эчтән к
ыл
бек та
– М
н т
б та, психо
ло
г та. Се
не
хә
дә калган
аил
не дә я
бе
әм. Бер ялг
ышлык
тан са
кла
ы­

ин
али
д д
п а
к к
ыз
га
з. Бу бер дә я
шы
лык
ка
китер
әячәк. Сез а�
лы
р
вештә ан
алга, к
ил
әчәккә п
нар
кор
гез. А
а х
зер ук
га к
з м
геннән чыг
п эшкә у
ыр
га, г
аил
ә ба
шл
ыг
б
улыр
га,
ор
ш а
лы
п б
ыр
га
йр
нергә к
рәк. У
бо
ай да
з­
зен
дан ар
к
тә алм
й, ба
ка к
ар да т
лы
р, менә а
дан ерак тор
ыр
га к
рәк. А
й к
ыз
чы
ар
са
га гына б
тыра. Сезгә х
зер к
е, к
рәксә, к
кул
ата б
улыр
га к
р ка
шыс
ын
да ут
ыр
ган х
ым
ы�
к
лә
ренә к
тә
ел
еп к
. К
ч җ
тмәс тоелган пр
обле
ал
г
генә
теп а�
да б
де. У
ха
, а
рен, ул
дан а
к бе
дә у
ар. Ә б
т к
әчәк ту
да у
га к
р бе
ән Илдус Чал
ыдан ка
п кергәндә, Р
ке егет утыр
ал
ар, кул
да сыра шешә
ре. Ру
шан
рек к
лә
рен әтисенә к
реп к
. Әтис
не
й
рә
ге кысы
п ку
, ш
ул
ай да
зен т
з кулга алд
. Жә
тор
р в
т т�ге
– Тәк, егет
әр, хә
б
ергә к
гез
де... У
м, си
ый
с
о�
ш
ул
ай к
ыз
ч б
улы
п утыру? Ә без к
ыз
т�гелме с
си
а? Без әние
бе
ән к
ме тыр
к сине
�с
рер
чен. Ү
те
дек, к
ше б
ала
ын
нан к
м булм
н,
дидек. К
рәм, кар
тлык
та терәк б
улы
р д
тергән у
сез й
ргән ду
сла
бе
ән шеш
не н
ыг
рак яр
та. Сине
безгә к
й ду
сла
ы�
н
ыг
рак жәл
лил
әр шу
, без ка
га
рдә а
нап ят
. Менә бе
не шу
ча
та кем жә
сен?
яны
а утыр
п е
ган ана�н
кем жә
сен? Ә шу
та яра
кан, сине
чен җ
н бирергә т
ган Ләйс
– Әт
, ба
ка
семә т�шермә ан
– Н
к т�шермәскә, т�шерәм. Менә бу ду
сла
ы�
, с
кегә с
алыш
кач, с
йг
не�не а
лы
п к
тәргә һә
ка
шат
ула
чак. Менә
з­
зе�не жә
лл
әп е
ап утыр
ы�
, ә Ләйсәнгә
булд
кән д
п у
йла
ый
ы�
, бәлк
ан
ы�
да ка
гыс
р, бәлк
а
а да ав
– Әт
, н
булган Ләйсәнгә?
– Менә а
ба
та, т
ор
ыш
ка аек ак
ыл
бе
ән к
ра,
нан ә
те
мен н
булг
н. – С
р б
тән с
з к
, бор
да чыг
п к
с
алын
, н
дә булса
ме? Р
шан к
н дә
әтисе бе
ән с
лә
шергә
ом
лд
, т
к әтисе
шетм
меш бу
п чыг
п к
тәргә аш
. Ш
ул
ай да эч
ту
. А�
ор
ыш
ка һә
кем
з а
�ы
бе
ән ки
ергә тие
тер. С
р
ке
на т
де, у
ялв
улы
к
шына җ
вап б
рм
– Нәрсә, у
м, с
бе
шан б
н селк
– С
к, әт
– К
ил
әчәккә н
у
йлый
ы�
– ш
бе
лә
сем к
ил
ә, с
т ба
з егет т�ге
. Сине
ф
рештә к
бек Ләйс
не
бар,
а т
пар б
улы
чен тырыш
га к
– У
ки
ер дисе�ме, әт
– Ә н
гә к
ил
мәскә тиеш ә
е у
, т
к менә, у
лы
м, к
ил
гәч,
к�рер с
? Т
гән яр
ала
ачы
п бе
те, эч
се
, ке
ше кыяф
теннән чыг
п а
. Кемгә к
рәк а
Сау­с
әл
амәт к
ше
әр дә мәхәббәт
чен к
рәшә
әр, ә с
булг
н аяк а
тына с
алы
п та
– Әт
, т
ала
ма җ
, н
м – әйт.
– Әйдә, у
м, у
йк. Си
а ук
га к
рәк. С
н б
мәктә
не б
к я
б
те
де
. Кем б
ула
ы�
к
ил
ә? Без хә
дән
б
н да э
ибез. С
н с
р­егет,
беп утыр
ыр
га х
ы�
юк. Б
�н
шешәгә т
ык
ма, у
е
ан
ын
ы�
бе
ке
не дә б
хе
тл
е
тк
не юк ә
е, у
йл
а, у
лы
м, с
и­
я
сине
к
улы
�да. Мә, менә, Ләйсә
х
шан хат укыга
да, әтисе ч
ттән генә к
зә
те. У
лы
рән с
ул
ап, к�зенә т
гән к
з яш�
лә
рен йота
га тыр
ыш
ха
та н
яз
лган булга
р – елм
еп, к
газ� битен
ренә тиде
Чыг
ры
лы
ш к
чә
лә
ре бет
гә, яш�
әр ашыга­ашыга
зур шәһәр
әргә ю
алды
ар. Р
стәм к
бек
әр кая б
белм
чә ав
лда калды
ар. «
бездә генә шофе
рл
ку
сына к
реп ук
п чыга
з, б
рыбер к
згә а
миягә к
тә
се». Р
шан янына да б
к еш к
рергә тыр
ыш
й. У
ан
ргән с
ен алда
зен дә шу
к�теп тора сыман. Ку
да җ
и�
ә алм
й, коты
у ю
лы
н да белм
. Иптәш
лә
ре я
а т
ш ба
шл
га д
п т
алы
п бетсә
әр, Р
стәм җ
р бе
ән к
да асы
п калд
. Н
әргә? З
р да кай
им
тиха
ба
шл
ган. А
а хә
м
дицина к
фе
сына
чәргә р
хсәт б
ргәннәр. У
кай
са, с
шеп к
улы
зә
дә док
мен
тла
н Чал
ыга
титу
ка
лтеп
ир
де. Аб
ый
сын
ы�
т
ышла
шу
да э
шли
кән. Ярдәм
тә
без, д
гәннәр. Кер
им
тиха
ын
да Г
зә
ничек т
сә, ш
ул
ай утыр
п ч
. Әзер җ
ва
ре ки
стә
гә. «Ин
титу
ка ке
де» д
гән к
газ
не к
ул
ына а
л­
гач, Г
зә
җ
и�
се бе
ән ав
лга кай
. А
ы�
ав
лд
ке ка
тлы
лә
рендә шәһәр ф
тирына к
й к
пкә рәхәтрәк,
б�тен у
да бар. Эш тә к
п, бай булс
ал
да, әтисе бер б
ала
н да э
сез т
от
. Па
да, бак
да, зур
да – эш җ
рл
де. Чикерткә к
бек
ырл
ап­биеп яшәгән Г
зә
с
�г
в
ыт
та ә
лл
ә н
ин
гә
де, к
брәк бер п
оч
ма
ка с
еп, у
га б
п т
к утыра.
Юк кына с
згә дә к
п к
тәргә генә тора. Иртәдән әт
се бе
ән әнисе К
га к
ка җые
йдә җ
се
бе
ән
се генә калды
ар. К
ч аб
ый
ка
га а
ар аш
әргә тот
– Г
зә
ск
нем,
ит
не генә т
ра ә
е, м
н т
ок
мач
сәм.
– Җ
и�
се Г
зәлне б
к тә яр
та. У
зе
ялчан, кыю
рак к
ше, ә Г
ут к
бек ян
п тора, т
һәр
еннән ям�­тәм т
ба бе
кен тота.
не а
п т
й ба
гач, ә
ә н
булд
, ав
н ка
да чыг
п й�ге
де. Ба
га чыг
п, а
че к
ос
да к
ос
. Җ
се дә а
нан й�г
ык
, ч�меч бе
ән су ките
де, б
т­кул
ла
н юд
ыр
алм
гач т�бенд
ге кре
ога ки
еп ут
– Үск
нем, к
ме бу х
– Н
ин
х
әл
ем? – диде Г
зә
се к
ит
генә б
тот
– Бо
ай кос
п ч
ирл
исе
– К
ртән дә ш
ул
ай булган
се яра
– Б
ула
чак б
ал
әтисе кем
җ
сенә тек
еп ка
, ак чырае т
н да ага
п к
– Н
б
ала
? – диде к
чкә т
ен әй
– С
н б
т к
са
нем, н
әргә җы
тор
п ба
да к
п җ
– Н
б
ал
а, җ
ме ә
ә с
нан
ап
теп кире урынына ут
ыр
. Җ
и�
се ан
коча
ап алд
– Ч
, к
ма, к
сен. Тын
ан, тын
ан, бар да я
б
улы
б
шына с
сә�герәткән к
бек к
п калган
– Апа, н
м, ми
а бе
дә б
ал
а к
– Б
ула
булган, б
ал
а яралган, т
ба
га,
ск
нем, т
бар
га. – Җ
се Г
зәлне коча
ап чәч
те, тын
га тыр
– Юк, апа, юк, у
мине к
лә
де, к
рә
б
ала
да,
зе
дә. – Г
сеп е
га тот
. Куе б
дрә чәч
рен й
ол­
й е
, «юк­юк!» д
п к
– Г
зә
, – д
п җ
и�
се
и�
реннән тот
п селке
те, – м
и­
не т
а, с
лә
к
кә
генә ча
та. Сине ке
дер к
әгән
не әт
әр бе
сә, кем
нен та
ар. Н
бе
ән бетә
сен к
з алды
а китер
се�ме? – Я к
ый
п
терә
әр, я
суд алдына ба
ал
ар. С
н ш
т
исе�ме, б�тен д
алдына б
са
га әзе
– Юк, м
ч а
ам а
нан. Ба
та б
ала
нан к
га к
– Г
зә
, минем хә
гә к
ала
ы�
к
ил
мәсә, т
мә б
ала
га. Ба
г
бе юк, т
земә бире
се
– Апа, бе
лә
се�ме, әт
нәрсә диде? «Әгәр бер г�н
�н
зсәм, й�земә кыз
лы
к китерсә
, бер кат к
�л
мәк бе
ән ч
ы­
п к
се
», – диде. Ничек
теп к
з алды
а китер
се
– Ат
кем, әйт,
сен.
– Ү
гәндә дә! У
мине м
те, к
де, м
н м
ы�
б
рыбер
чен а
ла
ча
н! Әйт, кая б
п б
ала
дан кот
ы­
га? Аб
рт яс
га к
– Ба
та мине т
а, ми
а к
ра. Яш� ча
та, а
ча юк ча
да, абые�н
с�зен т
ап, аб
рт яса
м, без ә
е у
ыт
та
лә
нешмәгән дә
дек. Т
те
мәс х
ал
ар б
ул
а.
Менә х
зер а
ча да бар, ба
еп ята – без ан
бер
кызыг
н к
�р
мибез, б
ол�
ница ю
лын
нан ка
п ке
мибез.
Ка
га гына ба
к, б
ш б
ал
рл
ек а
ал
ар бе
дек – б
ал
а юк. Без б
без
дек б
ала
, менә
шу
б
ал
а ка
га
р
ин
де. Минем б�тен к
ык
берә
сенә б
ал
а ясар да мине та
ап к
тәр. А
а бу
ба
йлык
калдыр
ыр
га б
ал
а к
рәк. – Х
зер
ин
де җ
и�
се
– Абые
ми
а ку
се
де, ч
ттә й
ргән к
се
н да сизеп торам. «Бе
әм б
т й
рг
не�не» дияргә дә
ку
кам. «С
н б
ал
а та
га
га», диячәк. Кем б
ал
а т
ба, шу
б�геннән х
җа б
улы
п ки
еп утыр
чак, ә м
н гомергә ялг
ала
ча
н. Сине дә шу
к
тә. Я
й җиһ
к
бек, кем
не�дер т
ор
мыш
н б
зә�че с
яркә генә б
улы
п к
алыр
ы�
а с�зе
не. С
н бе
ничек яшәгә
не белмисе
шу
Һәр я
а т
ган ай
мет бе
ән ба
на, ай буе Ал
га т
п м
җиза к
се
, ә у
м
җиза юк та юк. Ю
к�теп
яшә
дән дә ав
р нәрсә юк. С
н б�ген б
хе
тл
е, с
н мон
а
�­
ла
ый
ы�
гына. Сине
к
ил
әч
ге
бар, ә минем у
к
ил
әчәккә
тем
ин
де
ел
еп б
ра. Әт
ил
әр дә кыр
н к
ыйл
ар, а
га
к к
рәк. Абые
б�ген кай
чак, й
з сәбәп т
се ян
да к
ала
чак. С
н б
т ак
, к
ю к
з, у
ап
тап чыгу ю
зә
юг
алы
п к
ал
а т
ор
га
на
дан т�ге
шу
. «Чыгу
лы
н эз
әргә к
рәк» д
гән уй б
н борау урынына борау
. Б
ала
з к
алыр
га яр
й. Аб
ый
т
ге к
не ч
ынл
ап
та кай
,
ке
че к
�н
не
ртән та
алы
п, ш
неп б
теп
кай
да й
окл
га я
. Җ
и�
се бе
ән мәг�н
әл
е генә бер­
бе
сенә к
п алды
ар. Г
бу т
та б
н да
бе
ә к
бек
де, юк, бе
дә белм
кән б
т, шу
бе
аб
ый
сын
ы�
т
ор
мыш
н да белм
. Ч
ттән к
рап т
ор
га
да бар
да я
к
бек. Җ
се к
ч б
улы
п к
те. Юк, Г
зен яра
ка
яр
та, м
он
й са
ызлык
ка т
әячәк.
Егет
не пе
ча
ка урынына а
лыш
ыр
, бе
сен дә яра
ма
, бе
се
чен к
з яше дә т
км
де. Б
рыс
ар
ын
да бер За
ир
га гына
�с
те
нл
ек б
ир
де. Ан
да яр
там д
п җан а
Ав
лда н
ин
бәр егет бар – б
рыс
анык
улыр
га тиеш
де, у
й�реп та
гач, те
әсә кем й
сен. Б�тен кызыг
да – й
т�ге
, ба
н әй
реп та
ау. Мон
ку
ч уен
нен б
шына да китерм
Һәр
им
тиха
нан с
о�
җы
елы
п к
ыр
га чыг
ал
ар, уен­к
лке,
ач
ал
ар, а
нан к
ка д
кот
га керә
әр. У
к
зәлне н
булм
, арыд
да ка
п к
ык
к б
н боры
лу
га, та
шл
к
ис
ке й
рт утыра.
гә, Г
зәлне
б
шына нәрс
дер ка
пла
ды
ар да б
и­
еннән к
реп, а
лы
п к
реп тә к
ит
те
әр. Нича
клы
гына к
кыр
ыр
га тыр
ыш
н, тибенм
сен, к
�чл
е кул
ар
ыч
ын
. Б
шына ка
ган ә
бер б
к к
алы
де булса к
ыч
ыр
ган т
выш
зеннән дә к
тм
де. Һ
ва җ
тмәгән
ектән у
б
ын
ә
бер бе
ән та
ыш
, ә к
�чл
е кул
ар
з р
вештә
тәк а
тына кул
н тыг
п, э
ке ки
та
п ер
. Г
зә
к
�п
ме генә к
рәшм
сен, х
әл
е к
ит
те.
тенә а
ган ав
р гә
битен т
мап е
, та
. Шәрә т
нен ав
р гә
дә р
сез р
вештә җ
ргә с
алы
ыс
. Эч а
ын
нан к
ав
ыр
ту кисеп җ
бә
де. Әгәр й�зе
ач
к булса, ан
ы�
к
ыч
кыр
ына б�тен ав
ыл
у
р
де. Г
зә
ә к
ав
дан, ә
ә тын
бет
дән б
әй
генә х
рли
. К
ме я
ка
р, салк
ча т
ге һ
ва а
ките
де. Ба
та т
рә­яг
н ка
шап к
, а
рыс
, яше
бәбкә
�л
ән. К
чкә ку
алы
п тор
п ут
ыр
. Б
шына ка
пл
ан
ган ә
бер бер
ис
ке ф
фа
ка б
улы
п ч
ык
. Т
рә­ягына әй
неп к
, б�тен җ
р к
ке й
рт
. Т
чыг
п к
тәргә д
гән уй бе
ән к
чкә тор
п ба
, ая
кла
б�тен т
не калтыр
й. К
ыс
ка
ге е
лган, э
ке ки
ме б
�­
әй юк. Ш
та
к к
й
та яр
м шәрә
тор
уын
нан ку
п, а
бе
ән ка
га чиге
де. К
се
булса,
шек а
да да к
се
, д
. Ике й
рт аша т
лә
ренә бар к�ченә тор
п й�ге
де. Кай
да
з б
�л
сенә
реп б
де. Үз
к
се
геннән, ху
рлык
тан гар�
неп, б
зак е
. Бу А
дар б
улыр
га тиеш, д
п у
, шу
гына Н
се
ч алд
. Б
рыбер т
бам, гомер
буе ч
ттә к
п й�р
алма
! Үч а
у те
ге а
а яшәргә
ч б
де. Г
шу
т
рыда к
н у
, т
н у
, т
е шу
хәшәрәт б
ал
а ясап к
тәр д
п б
шына да китерм
де.
зә
к
ор
ын
да яралган б
ала
н к�ралм
. К
ил
әч
ген дә
ыт
. Әтис
не
мәрхәм
теннән ба
ка бу т
ор
ыш
з алдына да китерә алм
. Б
ала
кия
гә чыг
п т
нан у
е – а
р да ничек те
әсә, ш
ул
ай яшәр.
к кия
гә чыга
дай к
се дә юк б
т ә
е, кем риза б
улы
мо
а? Б
эш
әт, Г
, б
эш
Ка
да Алс
б
к�ре
– Г
зә
, с
н н
әп б
лә
неп ят
ы�
? Б�ген бе
не
ке
әр, д
кот
га ча
к
б
уе
на җы
п, а
рак утыр
лыр
га, д
ил
әр. Б�т
не
эче т
улы
я
�алы
к, кем кая ур
кан.
ан
юн�
әп т
да,
кен у
– Яр
й, к
се
, бергә б
з, – д
п калд
ч яш�
әр бер җы
а т
ган ур
га җыелды
ар, ма
тур гына я
га
стә
кор
п җ
бә
де
әр. Өстә
дә ар
кыс
да, сыр
да җ
рл
де. Х
зер а
е, кемнә
п эч
се т�ге
, укыт
чы
ар, д
рес д
п баш в
юк, а
л­
да
ре
кл
е т
ор
ш. М
он
й к
чә
не к
ыз
дыр
п җ
бәр�че
һә
т Г
зә
булга
га, б�т
се а
а к
рап­к
рап алды
ар.
Ә у
авызына су ка
ка
дай, у
йла
бе
ән ә
лл
ә ка
йл
да
п й�р
. Б
ан
әм
ренә, ту
гай к
бек ч
йрәнгән, ә у
б�ген ч
т к
ше к
бек утыра, кыз
к та
т�ге
с
к
ше б
улы
п к
– Нәрсә, мине к
се
ме ә
ә, н
әп утыр
з, егет
әр, с
ал
ыг
з. Г
зә
, т
лс
ымлы
т
ая
ы�
йдә калга
ә
лл
ә,
к кома
доват�
мисе
? Да, сине
әме
сез ка
берә
ничек яшәр
ин
де, ә с
н
зе
н
се
? Хәер, а
�нан
нкә тот
п й�ге
тергә т
ке
не дә булса.
Бу с
әр Г
баш
нан гына
те. Шу
ай да Р
стәмгә зәһәр генә к
рап, бер яшен у
п алд
– Р
стәм, си
а б
рәм т
т
, әйдә, р
– диде.
Эчкән сыр
дан а
ынл
ап к�
ллә
ре к
релде, ш
п­к�
ле
шеп утыра т
ор
гач, к
ч җ
ит
те. Г
зә
дә сыр
хәй
ран гына э
те, хә
та к�
е б
ол
п, к
ка й�ге
Янәшәдә т
ган Р
не дә к
чә, коса
га тот
– Әрәм
шу
й я
пивон
– А
баш, н
әп м
н ка
да – с
н шу
да? – д
п к
Г
– Юк, ку
ча
ем, с
н к
лде
минем я
га, яр
й ә
скә ки
еп яб
– А
баш! – диде Г
җен
неп, тот
га берәр
нәрсә эз
– Ярар, ярар, җен
әнмә, әйдә, әнә т
гендә бә
әкәй генә
су аг
п ята, бите�не ю
п к
ил
. Әйдә, б
р к
улы
�н
, я егы
лы
уе
с
зә
берс
�з
сез Р
стәмгә к
улы
н б
ир
де, с
зәк бие
кл
ектән
ка й�г
реп т
– Уф, б
м әй
әнә, – диде дә Г
зә
агач т�бенә ут
. Р
стәм уч
бе
ән су ките
– Мә, ю
стәм су т
п ю
ын
ыр
гач,
зе дә у
чл
ап­у
чл
ап су
– Мә, с
н дә эч, су
тә
мл
е
кән, – д
п Г
зәлне
ка
ы­
сына ки
еп ут
. Г
б
раз ан
уч
с
га к
рап
да й
отл
п эчеп б
де. – М
н дә
се
дем б
баш әй
әнә, бо
ай к
п эчкән юк
де ә
е. Әзрәк а
йк та
ка
ыр
з, –д
п, у
да к
га а
н терәп ут
ыр
. Бу
б
че та
р бер ква
рат мет
га сы
п ут
ула
– М
м, салк
н м
да, – диде Г
, д
– К
ил
, ми
а тер
әл
еп ут
р, те
әсә
, к
�л
мәк эченә
кер,
– д
п, Р
стәм к
мәк т
. Г
, к
мәк эченә йома
рла
п к
реп ут
, а
җы
лы
, рәхәт б
улы
п к
ит
те. «Кояш б
п б
ра, ка
ыр
га
– д
п у
Г
, т
к селкен
се к
де, ш
ул
ган ки
шеп й
ап к
ар уя
да салкынай
кан, к
ктә й
ар к
де. К
ра�гыда уя
гач,
се дә тын
п калды
ар, бер­
бе
сенә н
ә
тергә белм
чә, селк
нергә дә ку
п ут
ыр
ы­
ар. Ик
сендә дә бер уй: бер­бе
сен бе
гәннән б
ирл
е
ке
ман бер к
мәк эченә ничек сы
п утыр
ал
ар? Г
гә к
– К
ра, әнә т
гендә, су б
да
ке к
з ялтыр
й, н
кән? – д
п пыш
– Б�ре
әр к
ил
гән, х
зер бе
не ашап к
тә
әр, – диде
стәм. Г
Р
стәмгә н
рак сые
– Әне
әем, безгә к
рап тора, селке
дә!
– Х
зер ур
п а
лал
ар
ин
де. – Г
зәлне
сы
ну
н
ик
тер
к
шап к
ит
те, ан
к
тырак коча
кла
. – С
н ми
а н
ыг
рак
яб
ш, т
ге кыр
ый
дан та
та ба
шла
ал
ар... – К
�лә
се дә к
ил
ә,
зәлне дә коча
га т
ели
. Р
стәм к
�л
ге бе
ән бергә к
ыз
ыг
рак
зенә, к
кр
генә к
ыс
. Мо
�ын
м
ал
йл
ы�
гә, ан
ч
рле
генә у
к
ткәнгә а
а
а бе
ка
чан ба
ка к
га к
ган к
бек к
к менә х
зер н
тер б
к рәхәт б
улы
п к
те. – С
н нәрсә
гә
се
с
о�
, чалба
, ә
лл
ә т
ге к
ыс
ка
ге�н
ме? – д
– Ш
к, ә н
– Шәрә ая
кла
�н
теш
әсә
әр, ям
сез б
улы
п эзе к
ал
де. Ә
ә минем алга м
неп утыр
зә
ч
ынл
ап та ан
ы�
алдына м
неп ут
ыр
. Р
стә
не
әй
лә
неп, ә
лл
ә н
ил
әр э
шл
исе к
ил
ә ба
шла
. Т
к к
нәт
р аб
сенә т
те, э
б
улы
п к
те. Бу
сихе
че ба
ал
дан к
�л
гән к
бек,
ртәгә м
ннән дә к
чак! Ба
ка берәр к
з булс
, а
та­тәгәрәтә яр
де, юк, яр
й. К�
елне ә
лл
ә н
ин
дулк
ын
нар кыт
ыкла
са
да, а
га, уе
ту
га булд
– Бу б
т бе
п
, мине а
га к
гән. Я, т
р, кай
– Н
п
с
исе
– М
он
да б�ре
әр й
�р
, ав
ыл
п
илә
ре генә т
ыч
кан т
о­
та
га чыга. Алд
ым
да
зак ут
ыр
са
, я минем дә тот
п аш
ки
ер, м
н дә т
ре к
ше б
т.
– Ну а
баш, м
ннән к�
еп утыр
кән ә
– К
ыч
ыр
ма, җеннә
не
уя
ган ч
, а
лы
п к
алырл
ар
зе�не. Мә, минем к
не к
. – Р
ге к
ген с
алы
п киде
де дә к
җ
скә т
рмә
Ав
лга кергә
че берс
�з
сез җ
тәк
лә
шеп к
лде
әр. Урам буй
ап яш�
әр й�р
, п
оч
мак с
ен па
рл
ар утыра. – Ар
�я
гына
зе
генә ка
�м
, ә
лл
ә
? Т
к м
н сине
бе
ән к
ка ке
м, те
кер.
– Юк,
зат мине, м
н ку
кам!
– Ка
нан ку
ка ба
, с
н б
т бе
дән дә ку
?! Бо
п й
не З
р бе
ке
бе
не
дә м
с
ын
дыра. – Р
стәм Г
зәлне
тын
ч кына,
б
ына а
, һә
т ач
тел
е Г
лл
ә н
булган. Берәр э
тл
ек у
йл
ап б
р ә
е, к
ше ш
ул
ай
нәт
згә
. Яр
й ә
е мәктәптән кот
лд
к,
ртәгә
юк, к
асс алд
да ә
ә н
әр ә
теп м
де... – Са
к
не, ки
еп җ
тек, – диде т
зрәк китеп
коты
га те
әп. Г
генә н
тер аш
– Иртәгә к
се�ме? – диде Г
а
н гына.
– Н
к, н
калган ми
а м
– Бо
ай гына, – диде к
не с
– Яр
й, сау бу
, әбие
ә с
әл
ам әйт, – диде дә к
рт бор
ы­
лы
п китеп тә ба
. С
ыз
гыра­с
ыз
гыра к
ра�г
т
ык
ык
ка
реп югалд
– Иртәгә к
з, с
н дә м�ге
е т�ге
к к
ген Г
зә
ә
егә
зе дә а�
ла
. А
баш
а
а бе
ка
чан да
юк, ю
са, у
к
п к
й. Б�ген менә нәрс
дер
згә
де, ә
лл
ә ба
ал
ар к
бек
сез
ве...
и�
се й
окла
ый
ча ан
ы�
кай
н к�теп утыра
де,
ар ш
м гына Г
зә
б
�л
сенә к
реп б
де
әр. Җ
и�
гә
се ан
к
тына ут
– Шу
нан, с
– Кем бе
– Б
ала
ат
бе
– Апа, м
н ан
кем
нен дә белм
м, бер к
шедән
генә ш
әнәм. – Г
зә
т
ге т
�н
не булган хәлне с
әп б
де. Җ
се е
й т
– Минем ба
та бер п
ан т
, т
а ә
е мине. Сине
�г
а
йл
да берәр җ
ргә яш
реп тота
з да с
н бә
гә, б
ала
безгә а
з. Бе
кем дә бе
мәс, б
ал
бе
ке б
улы
р. Үзе
дә коты
лыр
ы�
, бе
не
г
аилә
не дә к
п к
алыр
эндәшм
де. Ан
ы�
б
ын
да
з п
бар шике
е. Әтисе бе
ән әнисеннән җиде ай б
уе
на ка
да к
п я
мак
рәк? Әтисе яра
кан кыз
н к
чә та
ор
ган к
ше т�ге
. Кия
гә чыг
п кына
з
ир
кендә яш
а
чак. Җ
се бе
ән дә ки
ешә, у
әйткәнчә дә б
улы
к әтисе бе
сә, бернәрс
сез к
ала
чак. Ә хәе
ел
ек ан
ы�
чен т�ге
әтисе, аб
чен генә бә
ркә ку
к у
аек ак
, к
хо
к
з. Әтисе аб
ыйла
кыт
ын
да ая
ка б
са
га б
улыш
. А
ар х
зер, җ
и�
се
әйткәндәй, б
ала
га гына м
ох
таҗ, ба
йлыкла
ба
тан аш
кан. Әтис
калган ба
б
да Г
гә тиеш. У
рә­я
та па
кә б
ула
чак. Ук
ыр
га кер
дә әт
­әнисе
чен
генә, б
рыбер укым
ая
чак. Т
зрәк
ре
кл
е б
улы
п,
з ба
йл
ыг
зенә к
ае
ра ба
шл
га к
рәк. Мон
ы�
чен кия
гә чыга
га
рәк. И
не ничек те
әсә ш
ул
ай бор
р, әтисенә генә ка
чыга алм
й, а
з ая
ка б
п к
тә алм
чак. Менә ке
зенә
рергә с
о�
? Т
ге егет бозау, моныс
ям
сез, те
се э
не пошыра... З
р ерак, а
нан, а
й к
е егеткә
бу
п кына яш
т
ган х
н к
рәк, ә у
бе
кемгә дә
бу
сын
ыр
га җые
й. Бә
әкәй генә б
дрә ба
та зу
дан­зур
нар ка
. Тәрәзә ка
шысына ки
еп ба
. Т
та
п та
ата, Г
дә к
әчәккә сыз
к сыза.
Ике
че к
ртән т
н Алсу к
реп җ
– К
чә кая югалд
ы�
, без сине к
ыч
кыр
п та эз
лә
дек,
м гына ка
п та
�м
ә
лл
ә? А
баш та ә
лл
ә кая булд
ка т
ә генә ки
еп ке
де. Т
ге Ли
не
ав
з­борын
алын
ган
де, Р
стә
не к
ргәч, май ко
шыдай елм
еп җ
бәр
де. Яр
та
де шу
а
я бе
ән Г
се дә бер­бе
сен к�ралм
Ли
ли
я дә бай кыз
. К
�н
ел
ек тә,
ра узышу да бар. Кием
не әйткән дә юк.
– Ту
та, ә
ә ар
ала
да бер­бер хә
ба
– А
баш
за
алы
й б
гай, т
не
к�зе­б
т
он
ган, га
йк булг
ә
лл
ә ка
дан к�р
неп тора. К
чә коча
кла
бергә чыг
п к
Бу н
ик
тер Г
зә
гә бер дә
. К
ч к
ка чыгу
бе
ән к
Ли
иягә, а
нан Р
стәмгә яб
ыш
. Ли
ли
уб
геннән ки
еп кер
бе
ән Р
янына ки
коча
п ба
ар. Бергә й�р
т
ган пар
ар ш
ул
ай коча
п тор
ал
ар, мон
бе
е дә юк. Т
ар Г
җен ач
н чыга
. У
ба
мак шар
тл
да Алс
га а
н гына:
– Бар, а
ка әйт, м
н ура
да к
тәм, – диде.
– Ә ч
са?
– Ә с
н чыга
рлы
т. Минем т
ге к
ра к
ки
се
сә, – диде дә ура
га чыг
п к
х
зер ялг
з й�рергә дә ку
ка
де, ш
ул
ай да б
т�бенә, ут я
тысын
рак ба
. Алсу бе
ән Р
стәм ан
ы�
янына к
– Алсу, с
н бе
не калд
р, с
әш
се бар, – диде. Берс
сез б
п т
ган Р
– Әйдә, мине
зат, шу
да с
без.
– Нәрсә т
да? Ба
йм, м
да гына әйт, мине Л
я к
– М
да с
әшә т
ган с
з т�ге
, әйдә.
стәм те
лә
генә Г
зә
гә
де. Г
зә
лә
не
кап
ка т�бенә ки
еп җ
– Әйдә, кер, ба
да с
әш
без, – д
п, ка
ки
реп
. Р
стәм, бер дә кер
се к
ил
мәсә дә, ан
ы�
ку
как д
еннән к
ык
, зур
га
�т
те. Ан
ы�
ә
е м
он
й зур,
б�тен җ
рдә м
тур п
ли
тә
әр с
алын
ган й
та булг
да юк
де. Г
раж
ге дә ач
к, эчтә я
б
улы
п ут яна, шу
у
та
елк
лдап
р­я
а
ке м
шина тора. Г
зә
егет
не
нәрсәгә
се к
нен б
еп тора. – Әйдә, як
нан к
рсәтәм.
стәм д
, як
н ки
еп с
пап к
– Ух, шәп! – диде.
– Ә с
н эченә к
реп утыр
п к
ра, – д
ген а
стәм ку
ка­ку
ка гына ру
� а
тына к
реп ут
– Ну, шәп, – диде х
неп, к
ре ут я
– Әт
ми
а б
рәм диде, менә ук
п пр
ва алсам... Әйдә
Ба
ча эчендә т
н бер ба
ча, а
да
стә
лл
әр, н
ыклы
ар. Г
гә тә
е ә
бер
әр, я
сыра ч
п ку
. Аш
й гына б
к тәм
әп э
– Шәп м
он
да, – диде Р
стәм, т
рә­ягына к
п. Б
сед
вин
рад к
уа
ур
п алган, у
да ут яна.
– Р
стәм, с
н бе
кая да җые
, ав
лда к
ал
– Ук
ыр
га кер
дән фа
да юк, к
згә а
миягә. Син
ке
бек бай әт
булса, бәлк
м
н дә
титу
ка к
реп к
алы
дем дә, бездә а
й а
ал
ар юк шу
– Т
исе�ме, м
н сине а
миядән а
п к
ал
стәм б
раз Г
дән к�зен алм
й к
рап т
– Н
х
кына? Бу
ка бе
дә булм
– Өй
ән ми
а, бер­
ке е
яшибез дә а
стә
не
к
улын
нан сыра ба
т�шеп к
ит
те, к
ол
, к�те
мәгән хә
оч
к тот
п ку
– Си
? Си
әнгән к
б
ке б
улыр
тиеш, ә мин
ке берә
генә, аныс
да буш, –диде пыш
лдау
га к�чеп.
– Ә с
н шу
�нан ко
ак к
дан к
ык
ый
�м
Я к
�р
ше
х
әл
енә к
алу
дан?.. Әнә т
ге м
шин
ал
ар син
ке
бе
ән мин
ке б
ула
– С
н бе
лә
се�ме, мон
ы�
чен әт
мине
йдән к
уы
чак. З
р аб
й бе
ән н
б
ула
чак? Әнә, а
а әйт, у
сен, у
сине яр
та.
– М
н ан
яра
йм. А
нан, у
мо
а риза булм
а ук
га к
– Та
җ
не, ә м
н н
к риза б
улыр
га тиеш с
– Ч
с
н ми
, – диде Г
к�зенә туп­
к
рап.
– Әнекәй генәм, м
ннән дә
ос
та алд
й! Ту
та, си
а н
рәк булд
с
ә
е бу к
т, ке
не алд
ма
б
ула
ә бе
ән А
ар
н б
, х
зер Ли
я бе
минем ар
б
ма
– Боз
лд
ин
де, ә
лл
ә ка
чан е
ап ка
п к
ит
те у
. М
а ки
тәк
тәм: с
се
, м
н сине а
ядән а
п к
ал
– Минем а
миягә дә б
м к
лм
, си
а
ән
дә ах
ма
к. Т
ге в
т З
р аб
га ба
мак б
кмәгән булса
е у
га б
улы
де. Ми
ртә ә
Шулчак б
се
ка
ге т�бендә җ
ил
сенә с
лге са
л­
– к
се
, ә
е генә му
дан ч
кан – Г
әтисе
да булд
. Ә
ә т
ап т
ган, ә
ә с
җ
не ях
шеткән. С�з
шергә җые
ган
гездәй, ә
е Р
стәмгә, ә
гә к
рап алд
. Р
стәм чите
неп тор
п ба
– Исә
сез, Әхсән аб
й, – диде сыр
н ч
ткә этеп.
– Так... Нәрсә т
ын
да с
з б
ра м
он
да,
ән
т
ын
да
? Кем кемгә
нергә тиеш?
– Бе
кем дә, Әхсән аб
й, бо
ай гына с
шеп утыра
– Г
, с
ннән сор
йм, – диде б
к к
гына
– Р
стәм с
ннән минем кулн
сора
га ку
ка. Әт
, безгә
шергә к
стәм т
з к
п калд
– Н
к а
ай ашыг
ч, ук
п б
рергә к
рәк т�гелме
та?
стәм, т
н н
те
мен
кән д
п, Г
зә
гә тек
әл
еп
ка
– Әт
, бе
б
без б
ул
стәм нидер а�
га да
лгерм
де, к�зеннән у
тл
ар чә
челде, вин
рад я
ар
нан чыг
п та
оч
, ә
әр в
лган, кыр
лган т
– К
сәм, атам
ге
не дә! К
ра с
н а
ке
ке
дек н
әп й�р
әр б
т, ә?! Х
зер м
н се
стәм б
к т
з ушына к
лде. Ничек, н
ин
т
изл
ектә
дан чыг
п
ыч
ын
н с
из
дә калд
. Өй
лә
ренә та
ба й�герә­й�герә:
– В
т җ
�л
әр, в
т сте
ва, н
әр ба
м
ия
реп?! Уф,
не чыг
ра я
б
т! – д
п с
де. Ка
п ю
да
реп я
. Я
кач та тын
ычла
на алм
. Бу Г
зә
берәр
нәрсәдән ку
ка бе
ә м
кән? «Бе
б
б
ул
а», д
. Та
р нәрсә. Ә
е дә к
лге
дем, м
н си
ме
ин
де, сте
ва? Р
стәм бо
ай гына кот
лг
нына с
�е
неп,
йокыга к
ит
те. Ә
е генә я
кан к
бек булган
де, әтисе
рткә
әгәнгә тор
п ут
– Н
булд
,
ртә б
т ә
е, – д
п тәрәзәгә к
. Т
ыш
та
– Да­а, шәп б
зәгәннәр кия
ег
тен. Әйдә, чыг
йк ә
да сине к�теп тор
ал
стәм с
еп калд
, н
тер әтис
т
бер дә
. Ишек алдына чыг
га, Г
зәлне
әтисен к�реп, ш
ту
тап калд
– Ч
к, ми
а т�ге
, си
а к
Әхсән аб
й ба
н к
– Менә нәрсә, ег
тем, сине
ми
ч тиенгә дә к
ге
юк, т
к бер б
�р
тек кыз
ым
п
ыч
п та
шл
га да ю
куй
мам! К
п та коты
а алма
, а
нән дә т
Менә шу
, Илдус, б
ула
булган, ки
еп сор
ый
з да туй
з. Үзе
не адәм к
сенә калдыр
га б
рмәм!
стә
не
б
ын
да чәч
лә
ре селке
де, к
чкә т
ел
енә
– Сез нәрсә, м
н а
а як
н да ба
м юк, алд
й у
п к
ыч
ыр
. У
ч
итл
еккә яб
лган җа
ва
дай бәргә
де.
Үч
ткәндәй, әнисе к
чә К
за
га к
ткән
де, кай
р ян
да тор
п калга
де. Р
стәм н
әргә дә
бе
де. Илдус әтисе дә, ә
се
, а
нан коты
га ш
гына к�теп т
– Сор
йм да, туй да яс
йм, әнә б
ра ю
лы�
. Бу
рт ка
ча
р сине дә, мине дә сые
ыр
. З
р т
да у
йл
ар
де
, н
к ан
ы�
ю
ына а
кы
лы
т
�ш
те
? С
н... с
н,
б
ала
, к�земә к�ренмә, чыг
п к
т й
тан, эзе
дә
булм
н, бе
ка
чан да ка
п кермә! – Илду
бо
юк
де ә
е, ач
нан шар
тл
ар хә
гә җ
те, кыза
ын
, б
�р
те
де. Т
ыш
ка Әд
ил
ә бе
ән Әлф
с тә тор
ар. Дер­дер калтырап т
ган Р
не коча
ап:
– Аб
й, әт
н
к ач
ула
на, с
н н
? – диде Әд
йокы
лы
к
лә
рен уа­уа. Әд
илә
не
шу
с
лә
ре к�
елне
реп т
те. К
ренә яш� тулд
– С
н м
ннән һә
т коты
га те
! Ән
булса, с
н бо
ай к
кыра алмас
. М
н чыг
п к
к б
ел
еп т
р, минем бер г
ае
бем дә юк. С
н м
ннән әнине
чен а
. М
н б
т бә
дем. – Р
стәм бәргә
йгә к
реп к
ит
те дә к
�л
мәк­чалб
н киеп ч
ык
. Е
ап т
ган Әд
не коча
ап
– Ут
р м
га, – диде Әхсән аб
Ка
ка яб
лд
, м
шина да ку
алы
п к
ит
те. Й
та ч
бен
оч
кан т
ш
ел
еп т
ор
. Илдус н
әргә белм
чә ар
бире к
ра
. Б
алал
ар алд
ын
да у
з б
улы
п к
ит
те. Ан
ы�
бо
ай бе
ка
чан да к
ел
еп к
ыч
ыр
юк
де ә
е. Иртә
та�нан Әхсән ки
еп, «
улы�
минем к
ыз
к
әгән», д
гәч,
ачу
ч
. У
к
га б
т З
р г
де. Аш
ган т
гына т�кергән нәрсә. Нәрсә к
се
, М�н
рә та
кан б
т у
ала
... К
дулк
ынла
да
, б
кыс
п ав
крәк т
я
. Җ
тмәсә, б
алал
ар тек
еп ка
ка
Илдус му
ча к
тәрм
сенә б
п ут
ыр
. Әлф
я генә т
зрәк
кай
н. Б
еп тора, х
бу кыз
ул
н ху
тмәгәндә Р
я
хә
де дә ку
. Әхсән аб
й б
ула
чак кия�не
енә а
п кай
бе
сен дә
а
тына ут
– Х
зер мине т
ла
з. Бу к
лган г�на
та ка
сыг
ыг
рак г
пле
дер, белм
м, т
к «Әхсә
не
кыз
җ
ил
дән б
ал
та
кан» д
гән ям
м чыга
га тиеш т�ге
. Кыз
м, с
ндә
дә г
еп юк т�ге
, к
ыс
ка
тәк бе
ән к
п б
ор
ала
п й
. Әйтә к
лдем, т
. М
ндә дә г
еп бар – а
реккә ку
зе�не. Бе
н
се
дә бер генә
һәм бер генә кия
гә чыг
ал
ар. Ирдән
ргә й�рергә ю
ку
ма
ча
н. К
ыш
тырам, яшисез. М
н те
әгәнчә булм
зер м
н ку
ка
ча б
улы
р. С
н, кия
б
ула
к
ше, б
р, ба
ба
та
клык
ка ю
ку
ая
ча
н. С�земнән ч
ык
са
ге
әнә шу
й ф
бе
ән й�ре
се
стәм эндәшм
де, б
н
еп т
к ут
ыр
. Өйдән
ды
ар, ка
р
е, б
р к
се юк. Кем с
о�
у
а
ар
– бе
кем дә т�ге
. Ка
чан да булса ш
ул
ай бетәргә тиеш
де шикел
е. Ш
ул
ай да әнисе
йдә булса, ю
ку
мас
де
бо
ай гына. Р
стәм б
ула
чак б
ба
юн�
әп т
ла
да. Г
зә
з те
лә
генә
ре
те, ба
мак б
ккәнгә к
ил
мәсә
од
к бе
ән китер
те. Үте
шли
генә к
�з
гегә к�зе т
шкән
де
– хә
ран зур ф
ин
га
, к
з юн�
әп к
�р
. Б
ула
чак ба
к
улы
к
б
улы
п ч
... Г
гә н
к
рәк булд
кән? Ике е
,
ке генә елга, диде. Әтисе
сә гоме
рл
еккә д
Әйе, нәрсә ку
кын
ыч
ра
р: Г
зә
гә
ән�ме, ә
лл
ә Че
ня
? Ик
се бер к
бек. Г
бе
ән яшә
дә гр
та
тендә утыру бе
ән бер.
стәм бу я
а т
ничек к
бу
тәргә дә бе
де. Әлф
я ән
ренә т
ге в
та ки
еп кергәч, шу
й
рт
тан ч
ык
мас
чен н
ил
әргә генә ба
, ә м
он
нан к
гына к
ил
ә. У
йла
рын
ы�
чына чыга алм
. Г
зәлне
әнисе
не б�тен
әй яра
. «Н
к Т
р м
ал
ае т�ге
, н
рә м
ал
ае, к�зе
кая, ке
не са
?» д
п кызын
ко
тен аш
. Г
Р
б
сенә а
ке
– Б
ор
лма, нәрсә кот
ы�
а
ын
п утыра, б
ула
булд
ку
ар
та калд
. К
, әт
т
да риз
ал
– Г
, м
н а�
йм, н
к
рәк си
а м
ннән, н
ал
а у
ап та
– С
н бе
лә
се
, м
н алд
ша белм
м, бе
не
ки
еш
чест
б
улыр
га тиеш. Минем ч
ын
нан да б
ал
ам б
ул
а, т
к м
ат
кем
нен белм
м. Мине т
ә д
кот
кай
ка
да ке
дер к
лә
де. Алд
сам, ба
ка б
ал
а булм
бар, әнә, җ
�гин
ке юк б
т. Менә шу
, с
н а
миядән коты
, м
н – бу ху
рлык
тан. У
к
не м
н б
р т
мен, м
н бе
әм ан
ничек эз
әргә. Ике е
– а
нан с
е. Әт
Чал
ыга к
те, ан
т
к
п, б
да т
п б
улы
р. К
чә ми
а да к
еш э
те, б
отл
ар яна.
бе
булм
дай с
де, ә Р
стәм ша
утыра б
– Мине әт
йдән к
п чыга
– К
ма, м
да ур
н җ
рл
ек, а
нан әт
бе
не ба
рыбер Чал
ыга к�черәчәк. Ми
а ук
га й�рергә к
рәк. Без
те
әсәк, ш
эшләячә
без, т
з. Т
к, к
ра ан
, бе
кем
дә б
ергә тиеш т�ге
се�ме?
стәм а
н ст
га терәп, ая
кла
н коча
кл
ап,
дәндә а
тырап утыра. «Н
ишли
м м
н м
он
да, ән
кай
са,
дияр, у
лы
м кая, дия
ме
кән? Ә
лл
ә
ин
де у
да: «К
ит
сен,
ю
ына а
т
шкән», дия
ме? Юк, ән
б
н да бе
ә, у
а
ай д
мәс. Кайт, д
п, ки
еп а
р, бәлк
е т
ш тә җ
тмәгән, к
реш. Өйгә ка
к
ә дә е
ап калд
чкә ча
к
тәргә булд
. Әнисе к
ке җидегә кай
п җ
тәргә тиеш. К
ше
ендә кая б
ыр
га да белмисе
, бак
га чыг
п, т
ге б
се
да ут
, к
ше к�зеннән ера
улыр
га тыр
. К
ч Г
әтисе кай
, т
к әнисе
генә к�ренм
де. Әтисе к
уы
п чыга
са, б�т
сенә т�к
реп,
ка
п та к
тәр
де, әнисе генә ч
ыр
н. У
ән
т
да да у
, ә
ә ш
ру, ә
ә яман т
ш. Бу уе
бер
генә я
яг
бар – а
миядән коты
у. Ли
я әйтсә,
ке дә
ча риза б
улы
де. З
р н
дияр?.. У
белм
шу
кем
нен. З
р шу
й җ
дан к
от
ка
чен бәлк
бе
т рәхмәт ук
р... Р
стәм
з эчендә ка
на
. Ә
лл
ә н
ин
бай, м
тур й
рт булса да,
йгә ка
к
ил­
де. К
ше й
да кыен
кән. Р
у
н б�
янына Әхсән аб
й ки
еп ут
– Нәрсә б
шы
а яб
ыш
ы�
, ут
ыр
п ку
га
га рәхмәт
әйт.
– Н
– К
к
әп, к
сак яс
– Кем, м
ме? К
ге бар
– Т
н те
, м
уе
с
дырам. Па
ка
да? Иртәгә Чал
ыга б
п, г
риза б
без.
– Ми
а к
згә а
– С
р м
ал
ае б
п кай
кан да җ
ткән. Да­а, б
йммәткә т
сез. Вое
ик
ы�
к
�п
ме т
ор
н бе
лә
се�ме
н? Белмисе
. Бер я
м
шина тора у
. Яр
й, к
з к�рер,
ртәгә Чал
ыга к
без. Эшкә
йрәтәм м
н сине,
олы
м
ай
бе
ән эш
се
стәм бер ур
ын
нан ку
галм
ый
ча утыра б
ир
де, ка
ка
ач
лган с
ен с
еп калд
, х
зер Әлф
я әнисе ки
еп к
�сл
е тоелд
. Т
к
ин
де к
ра�г
т
�ш
те, к
ил
�че булм
генә ан
янына бер к
лде, бер к
– Әйдә, м
н си
а ур
н җә
ртән
рт
к к
без,
диде әт
. – Р
стә
не Г
зә
з б
�л
сенә а
лы
п ке
де,
дәнгә
ма
рас с
алы
п, ур
н җә
де. – Х
зергә шу
да й
ап т
Үзе к
ва
ка м
неп я
Әлф
я З
ир
ы�
эш
лә
рен б
терг
нен к
�т
те, ш
у�
а т
бер к
нгә т
от
ка
рл
. З
уку
ба
га ә
е ат
дан а
к в
кыт
бар. Ав
лга ка
п, я
теп, Р
ша
к�реп ки
ергә б
ул
а. Г
зәлне дә с
ын
. Ка
да ук
ыр
га ке
де
кән? Бәлк
К
га ки
нар, хыял
ар бар да без те
әгәнчә булса... Ә
л­
я й
ка ка
п кер
бе
ән н
ин
дидер б
ор
чы
у т
ой
тәрмә
әр с
реп й
ргән Әд
ил
ә әнисен й�г
реп ки
еп
коча
ап алд
– Ән
, ән
, Р
стәм аб
к
чә бер б
бай м
п а
п к
те. Ән
, аб
й е
, к
га да кай
ма
– Ту
та, әтие
ка
– Әт
ч
ирли
, ән
. Әт
аб
га шу
й к
ач
ул
й е
Әлф
я
йгә к
реп, йок
б
�л
не
ген а
. Й�зе
ап­ак булган Илдус йома
рла
п ята.
– Әтисе, н
булд
си
а, Әд
ә н
с
у
, Р
кая а
п к
– Әлф
я, ә
е дә кай
ы�
! Эттән эт т
й н
т
н.
чә
ртән Әхсән к
лде, у
лы�
к
ыз
к
әп к
ор
сак яс
ган,
дер, я ут
там, д
– Г
ме? – диде З
р а
тырап. У
шек т�бендә
п тора
– Шу
нан? – диде Әлф
я б
к сак кына.
– М
н ан
к
уы
п чыга
м, б
тән бу й
ка аяк та бас
ма, дидем. Кичер, З
р у
м, н
д
п тә ә
тергә белм
«Ки
еп сор
з да туй яс
йк к
ше бе
гә
че», д
Әхсән.
йм да, яс
йм да. А
п к
те, те
әсә н
сен,
к шу
да бот
нан ас
п ку
й – к
ге юк.
р а
н гына ар
ка чиге
де, нидер ә
п авыз
н а
да ты
елы
п калд
. Ишек т�бендә т
ор
ган
су
н алд
да ка
дан чыг
п й�ге
де. Әлф
я ту
ма
. К
сен, х
зер к
не хәе
рл
Илду
ы�
х
әл
е шәптән т�ге
де, Әлф
я ашыг
ч ярдәм
шин
һәм шу
да ук бергә
әп б
ол�
ниц
га к
те
әр. Илду
ы�
й
генә
ин
фаркт булган
де. Әлф
я
ре ян
нан к
де. Ан
й
ге т
ге
әй дә, бо
да яр
алы
. К�
�ел
е тын
ч т�ге
, эчтән яна, к
нәт кан б
сым
еп к
тә. Әлф
я т
зм
– Әтисе, с
н ю
ка б
ор
чы
ла
ы�
. М
н х
зер б
п, х
әл
ен
еп к
әм, – диде.
– Юк, ба
ма, с
н ан
жәл
исе
дә т
н а
лы
п к
ала
ы�
р кая к
кән – ш
бе
. Кыз
улы
к бе
ән ә
ә н
а к
рм
сен...
– Яр
й, яр
й, с
н тын
ч кына ят, м
н
�с
те
не генә
п ки
Әлф
я т
Әхсәннәргә к
ит
те. Кыз
ыл
к
ир
печтән
ке
ка
тлы
теп с
алын
ган й
тыш
гына т�ге
, эче дә б
тур б
улы
п ч
. Бар җ
рдә тә
п, г
әр бе
ән м
тур
теп б
зә
гән
та. Әлф
я ка
шеккә к
рергә д
п т
га
да,
й х
се
зе ка
ч
ык
. Я
й
з бе
ән
ка
алд
– Әйдә, Әлф
я, уз.
ар зур аш б
сенә к
реп ут
– М
н Р
не к�рергә д
п к
дем, ка
да у
– Б
алал
Әхсән к
к Чал
ыга а
п к
те. Загс
ка г
риза бирергә, эшкә у
на
тыр
ыр
га к
рәк, диде. Әлф
я,
ач
ул
ма, м
н мо
а бер дә шат т�гелмен. Сине
З
булса, б
ш кул
ап риза б
улы
дем дә, т
к бу М�н
рә ма
ен бер дә
нәп б
м. Әхсәнгә дә әй
тем, те
әсә кая
куй, к
з алд
да ут
н, дидем. Чал
ыда а
п ку
ч б
�л
әл
е ф
тирыб
з бар, шу
да тор
ырл
ар. Белм
м, н
к�реп яб
ыш
ка
р, Г
әл
е дә кире ка
й б
т. К
ор
ке а
йлы
к,
за
кла
й б
�лт
әеп чыг
чак. Ш
у�
а т
з ар
да туй
ясап, язы
га к
Әлф
я берс
�з
сез т
ап ут
ыр
. Нидер
й,
стәм бе
ән
оч
п с
чә булм
й. Илдус ав
хә
дә. Нәрс
дер эш
әргә к
рәк. Әлфи
не
бер нәрсәгә ачу
ил
ә: тот
ал
ар да М�н
рә м
ал
ае д
ил
әр, у
ин
де к
птәннән
я м
ал
ае, Р
зе дә ан
еп тора. М�н
шулча
клы
яман эз калд
ыр
з а
ын
нан, х
алы
к һ
ман
ы­
та алм
й. Р
стәмгә к
ар да М�н
не к
әр. Әлф
чә е
шу
б
ала
тә
бия
әп, кан ан
салган
ткәннә
не
га тырыша. Я
гына бар, н
чар б
ал
а т�ге
б
. Әлф
я урын
н к
– Ми
а к
тәргә к
рәк, Илду
ы�
х
әл
е ав
р. С
н минем
ал
а
ай б
реп та
шла
ма. Ми
а ан
к�реп с
лә
шергә
рәк. Г
дә б
әк т�ге
, бәлк
г
еп а
да да ба
йгә кай
н, к
з к�рер, – диде дә ашыг
п чыг
Бу н
хә
, Р
стәм Илду
ы�
я
мыш
н к
ба
тлы
й т�ге
л­
ме с
? Н
бәй
неш бар с
м
да? Әлфи
н
к
ил
де. Яр
й ә
е к
ый
га
нар, к
әп
ән
дерә к
рм
сеннәр. Илдус
чен дә б
к б
ор
лд
. Әт
бе
ән
ар
да а�
ган җеп
әр с
Ике к
ннән с
к
ч бе
ән Әхсән ки
еп ке
– Исә
ме, Әлф
я, менә сине ту
га ч
га к
ом
га к
ч бер ре
тора
да утыр
п а
лыр
з. Илдус бе
ән
сез. Бу минем эш т�ге
дә б
т, менә й�р
м ч
ул
ап.
– Ту
га ча
клы
у
лым
к�реп с
әш
сем к
ил
ә. Н
ик
тер
н бу хә
лл
әргә
ша
йм, Г
әл
алд
ый
кән?
п к
сен дә. Кыз
к
әр я
бе
ән ш
га яр
та. Х
кыз
бе
ән дә ш
ке ай пс
ху
да ят
п ч
ык
. З
р бе
ән й
ргәч, н
әп Р
стәмгә
– Бире
мәгән, Р
стәм к
әгән ан
. Нәрсә ә
е б
минем к
? Х
кызын
чирендә Г
н
ка
бар?
– Кыз
ы�
ф
рештә т�ге
, Әхсән аб
й. М�н
рә кай
ча
р Илду
ы�
я
мыш
н с
ын
ыр
, м
н мо
а ш
т.
не М�н
рә м
ал
ае д
п к
з, у
минем у
– Ту
та, Әлф
я, н
к кыз
ы�
ә
е, м
н н
н
ча
рлы
эш
әгән, м
н дә шу
б
алал
ар д
п ч
п й�р
м т�гелме с
о�
Илдус к
уы
п чыга
са да, м
н ура
да калд
ыр
м б
т. Т
минем дә х
емә кер, с
ндә дә к
сә. А
ар б
к т
сеп
кән шу
. Ми
а ничек к
рергә бу
? Н
н х
зер вое
комат бе
ән загс ар
да ч
улы
йм. Г
лы
й, әт
, а
миядән а
лы
п ка
, д
. Мине бай д
гәч тә, м
ндә
дә а
ча с
гу ст
ут
й. Бе
се
к
сә, м
н дә м
й кия
т
да хыял
дем, алмаш
да
юк б
т.
– Б�тен ә
бе
се дә бар ан
, китер б
алал
– Яр
ртәгә кит
Әхсән аб
й б
алал
ту
ке к
н к
ал
а гына а
лде. Р
стәм ке
де дә берс
сез,
а�
де д
н
еп тора б
ир
де. Әлф
я к
н Г
зә
гә к�че
де,
да к
п калд
– Н
к
йгә кай
ы�
? Әтие
ав
р хә
дә. К
ыз
ган ча
та
олы
к
ше н
әйтмәс.
к�зенә яш� т
елде, й�зе к
булд
да аты
п чыг
п к
те, ан
а
нан Әд
ә дә
де. Г
ку
ку
й�зенә ч
кан
– Мине алда
га яр
га
бе
лә
се�ме, Г
зә
, бу н
ин
уен? Р
стәм бе
ән сез һә
т д
ош
ман
гез, х
зер ки
еп
мәхәббәт у
з. М
н к�реп торам, к
са
, хә
та
кем т
уа
н да бе
әм. Кем б
ала
– минем ш
гына бе
сем к
к
ре т
неп к
– Р
ке, – диде калтыр
– Яр
й, Р
стәм б�ген
йдә ку
н, калдырыг
– Юк, калд
ыр
ый
з, – диде Г
зә
калтыр
п һәм
ялв
п әтисенә к
. Әхсән аб
й да юг
алы
п калд
. Ә
л­
фи
не
т
лс
ымлы
к�ченә бе
ин
а
ча бе
ән дә ка
тор
п булм
– К
з, м
н ан
те
генә ка
б
га җ
йм, у
ничек те
әсә, ш
ул
ай б
ула
чак. Кия
к
шегә ту
га
к
з й
да яшә
ки
зә
чыг
п к
тәр алд
ын
нан Р
стә
не
к
�л
мәк
из�
енә
– С
н с
з б
ма. Кире ю
юк.
стәм эндә
б
п калд
ар к
ткәч, Әлф
я Р
– Әйдә, у
лы
м, т
ге алм
гач т�бенә утыр
п,
кә
генә
к. Сине н
чә к
н к
нем юк, әтие
дә а
к б
п, й
ге к
тәрм
де, ав
р хә
дә. З
р да кай
кан
бу хәлне
шет
бе
ән кире к
ит
те. С
н бе
дән к
ык
ма, т
сен с
ә. Кем г
е бу эштә, с
ме, Г
– диде.
– Ән
, бе
кем дә. Ән
, с
н ч
ынл
ап та мине а
лыр
га
– К
ил
гән
дем, с
н б
т ә
егә минем у
лы
м. Т
к бернәрсә
й: сине х
з к
теп к
сем к
, бу
ят нәрсә.
– Юк­юк, ән
, м
н а
к эш
– А
са, б
ал
а ке
ке?
– Белм
м, Г
зе дә белм
. Ән
, сор
ма, с
шырак бе
лә
се
бар нәрс
не. Әтине
мине т
лый
ил
де, к�ралм
й у
мине. Ән
, т
ге к
�н
не м
н сине т
нгә
к
тем, ки
еп а
дидем, с
н к
, минем
р җирем юк. Ән
, минем г
ае
бем юк. Г
зәлне
дә ш
ул
ай
ки
еп ч
ык
кан, ке
дер к
әгән ан
. Ән
, с
н ми
а
на
? З
р аб
га әйт, минем г
бем юк.
– Н
к риз
ал
а
са?
– С
н к
мәгәч, си
а да к
дер д
п у
стәм бә
әкәй б
ала
дай е
ап җ
бә
де. – Минем шу
йгә ка
м к
ил
ә, м
н б
ре
че кергән к
ннән бу
�й
не
яра
м. Ән
, м
н а
да аш
й да алм
йм, сине
а
м к
– Әй б
ал
ам, сине
я
мыш
ы�
хә
те
ә, ә с
н аш т
да у
. Б
гына
скән шу
ә
е, б
алалык
тан да ч
п бетмәгә
се
. Яр
й, н
хә
кы
– Минем аш
ый
м к
ил
ә, әйдә, тәм
әп чәй эч
к ә
е.
әнисе шу
й ям
сез
теп к
й, т
ма
ка аш та
я н
к
әргә, н
е
га бе
– Әй б
ал
а­б
ал
а, – диде дә у
ын
ы�
я
�а
ын
нан
�п
те.
стәм дә әнисен коча
ап алд
– Ән
, м
н б
т бе
дән дә к
ык
йм, се
не югалту
дан гына ку
кам. Минем б
т бе
мем дә юк.
– А
са, Г
гә н
дибез
– Ән
, м
н с
з б
ир
дем, бар да я
б
ула
чак. Эш тә бу
л­
, а
миягә дә б
юк, ф
р да бар. Әхсән аб
й мине
эшкә
йрәтәм, д
, Илшат аб
й да, к
мп
�ю
те
да эш
әргә
се
, д
. Бар да я
, ән
. С
н генә мине а�
а. Әт
янына ба
сак, н
дияр
– Ә
егә к
рәкмәс, у
м. С
н Г
т
да бе
дә
әйтм
де
, яр
та алм
са
, н
се
? Я
у
йла
�м
Әтие�не
я
мыш
н әние
с
ын
ыр
. М
н с
лә
м, берәр
т әтие
зе с
– Без ән
бе
ән әт
гә к
п н
ча
рлыкл
ар эш
лә
дек, әт
мине ш
а к�ралм
й. Ән
, әт
гә әйт, г
фу
сен, м
н б
бә
әкәй
дем, ән
н
ку
са, ш
эш
лә
дем. С
н мине т
ге
та а
п калм
са
, м
н б
к әш
ке к
ше б
улы
е дә с
н бар, ән
. Г
Г
де у
, ән
не дә
п ут
та. Яшәп к
я к�
еннән бер дә риза булм
, т
к х
ке
не
дә д
т
ралд
, ав
лда бе
дә яш
реп булм
й.
Әхсән аб
ыйл
ар да н
чар г
аил
ә т�ге
, бәлк
я
мыш
шулд
р.
Әт
­әнисез
скән урам б
ала
т�ге
, булгач, к
шечә булс
п, Чал
ыга а
п б
п, кия
ег
теп кие
реп кайт
. Т
з ар
да чәкч
ген, пар ка
зла
н әзер
лә
де, ав
лда я
гына бер м
шина да та
. М
тур
теп б
гән м
п, к
з а
га ка
ка т�бенә ки
еп ту
ар. Әхсән
ар мон
к
де, а
– Рәхмәт, Әлф
я, м
н мон
мә�ге
мам, – диде.
– Рә
җетм
гез минем б
ал
, бу да минем у
лы
м.
н се
бе
ән б
ра алм
йм, әтисе к
тә. Р
стәм, у
н бер дә Г
дән к
м т�гелсе
. С
н ч
бәр, сау­с
амәт,
әчәк сине
кулда. Б�геннән с
ртәгә б
ула
чак әт
Он
ыт
ма, с
н г
аил
ә ба
шл
ыг
, х
ын
нар ч
н
не генә
яр
ал
ар, б�ге
гән­е
ла
га
яра
ыйл
ар. – Әлф
я
олы
юлга
п, у
н к
бат коч
гына алд
. – У
м, зур
, ка
ган юлн
м
сез,
генә д
вам
т, – диде дә
ре янына
ол�
га к
ирл
ар, тырыша т
ор
гач, т
ге афә
не җ
и�
гән к
бек
булды
ар,
рек
не дә к
уы
п б
те
де
әр. Бер н
ок
га текә
еп ут
ган у
ка
шысына әтисе
олы
к
ге кит
ку
, к
ул
ына а
миягә ча
гер к
реп т
шкән фотос
п т
от
– К
ра, н
ин
җ
ил
кә
әр, н
ин
му
кул
ар! Ә х
зер
гегә к
ра – кем утыра? Та
шалган э
че б
бай утыра.
ишл
ибез
ин
де,
за
кла
й Ләйсән ки
ер в
т җ
тә. Менә,
ра ә
е м
да, д
н�я че
, ә
ке а
да юк. Ә
нан шу
й б
улы
п кай
кан. Мә, ук
һәм у
йл
а: н
әргә
ул
– д
п, сп
рт жу
алы
т
от
шан а
ра кыз
п ук
й ба
. Са
р у
тендә нот
к ук
п б
п тор
га яра
ул
ай да а
й ча
та ч
ттән к
зәтә. Ә
й тәрәз
сеннән
реп к
, ә
е ба
ча яг
ын
нан. Кыз
ык
сын
п укыса,
мәк, ә
е к
мет бар д
гән с
з. Т
к т
ма
ка, н
дә булса эш
әргә, к
шергә к
рәк. Ан
ы�
ба
ка у
лы
юк,
булг
н са
кл
ап к
алыр
га к
рәк. Берк
�н
не Р
шан әтисен
п алд
– Әт
, ми
а га
те
әр а
лы
п кайт һәм менә м
он
да к
ра
ват
тенә ту
к ясап куй ә
р ша
тла
– Б
ул
а у
, у
м, менә бу
әрчә. Яшибез ә
е, у
яшибез. Исе
ә т�шер, у
чла
рыг
з к
ба
га
З
р бе
ән т
и­
мер с
гез. Сезгә с
ган к
ше юк
де б
т. К
сора
га ба
га
да, ух, н
ин
му
кул
лы
егет б
улыр
га тие
се
н вое
кома
ка ко
ка сорап ба
м, ярдәм
тә
без, д
и­
әр. А
нан, у
м, в
әрәм
к, ук
га к
дә зыян
тмәс, кем б
ула
к
ә? – диде.
шан а
ынл
ап әтисе яс
ган ту
ик
та та
ты
лы
п ка
, а
ап га
әр дә к
де. Ая
ар булма
гач, тер
әл
ергә ав
р
де, гә
дә т
ла
й. Э
ек эш
әгән
к�нег
�л
әр х
зер к
ч җ
тмәс нәрсәгә әй
де. «Ләйсә
не
га ба
да», диде әтисе... А
й б
хет бер ки
кән с
о�
? Әтисе б
ргән җу
налн
к
бат­к
бат укыд
. Ук
ы­
ган с
ен, к
мет бар б
т, м
н кемнән к
м, м
н б
ш
ткән, мон
гына җ
и�
мен д
гән
җә
тл
ек бе
ән,
шеп, шу
к
әчәккә вак­вак ад
нар яс
густ аза
кла
ын
да Ләйсән ки
еп ке
де. Р
ша
ы�
ге сик
реп чыга я
. Ә
е генә к�нег
әр ясап, т
п утыра
де. У
э
ке к
бек җен
әнм
де, ач
к й
бе
ән ка
алд
, м
тур
теп елма
. Ләйсән а
н г
на ан
ы�
янына ки
еп ут
ыр
, а
зг
ре
не с
зәргә,
тоя
га тыр
– М
н док
мен
тл
а
лыр
га к
лдем, әт
ка
ыр
га ку
ша, м
н а
га к
рәк. Әбие
сине б
к тә к
се к
лгерм
де, китеп ба
шан Ләйсә
к
улы
н кул
рына алд
– Ләйсән, с
н мине т
н бер е
к
тә а
? М
бу ки
еш бернәрсәгә дә яр
йм, ә
ма м
н х
зер н
әргә
ген бе
әм. М
н әзер булгач, сине а
лыр
га
зем ки
мен.
Ышан, с
н минем к
кт
ге ко
м, минем си
а т
и�
б
ула
– Р
шан, с
н
згәргә
се
, м
н сине
ко
ы�
да, ае
да б
улыр
н. М
н к
тә
мен. С
н к
ил
гән к
н
и�
б
хе
тл
к�нем б
улы
сенә дә б
к рәхәт б
улы
п к
те. У
да т
ган б
се
ек җим
релде. А�
п яшә
гә н
җ
тә. Ләйсә
ерак к
енә дә Р
шан б
. Б
зен жә
се
дә, жәл
исе дә к
де. Иртән у
ну бе
ән т
теп су
лы
ш алд
да булдыра алган ча
клы
з гә
сен я
�а
ча яшәргә
те. Рәй
ә се�
се К
га ук
га ке
де. Шу
нан хат
: «
й, әйдә, бергә ук
з, м
да ч
ттән тор
п та
ук
ыр
га б
ул
а. М
н әд
бият укыт
чыс
б
ул
ам, сине
кем б
ул
ы�
ил
ә?» Р
шан б
н к
шыд
: «Тәк, әд
бият м
тур к
га гына хас, ә м
н т
х яр
там. Ә н
гә, я
– Әт
, минем док
мен
тл
Чал
ыд
титу
ка
п б
п б
р ә
е, укыт
б
улы
п тә эш
әргә б
ул
а б
т.
– Н
к булм
н, у
лы
м, бер д
гән эш. Ләйсән бе
ән
бергә
әп мәктәптә рәхәт
лә
неп эш
сез. М
н т
н т
ге
ко
б
шеп ка
йм ә
ын
нан й�р
т
ор
гач, әтисе т
а
лы
п кай
т
ге
ко
. Р
шан егы
а­мәтә
ә а
а утыр
ыр
га
йрә
де. Бер
йрәнгәч, аныс
да я
гына м
шина б
улы
п ч
. Ге
ге
әтисе бе
ән әнисеннән к
тә
теп й
дән ту
ган
де.
е б
улу
га н
җ
тә?! Ая
ар мон
н
нен а�
ал
кән. К
ше к
ул
ына к
рап ят
дан да ав
р нәрсә юк.
– Эх, әт
, яшибез, к
ра, ничек шәп ч
ба! – Шу
а
бе
ән
стә
янына ки
еп ут
ыр
са да ән
илә
ренә бер эш җи
л­
әя. Ише
не ач
п,
зе т
ыш
ка чыга
га
йрә
де. З
ир
дан хат
лде. «Дус,
и�
я
протез яс
й т
ор
ган к
иник
га чира
ка
м, Я
а елдан с
ки
еп к
се
де», д
гән. Бу
хәбәргә б�тен
й эче бе
ән ша
тла
п бетә алм
– Менә б
т, у
м, к
ме к
ше ярдәм
тәм д
п ку
су
п тора, рәхәт
неп яшәргә б
ул
ә дә у
к�зендә ша
тлы
к, нур к�реп, ша
тл
п туя алм
. С
ке генә м
н дә Р
к
ге се
га й
те. У
алдына ма
сат
ку
гач, й�зенә нур к
реп, т
п, м
еп к
ит
те. Чыга
ры
лы
ш к
сенә алган к
ос
яр
, җ
ил
кә
әр ч
әрчә к
әйгән, с
е кул
ар да к
ча к
тотына.
ттән тор
п ук
ыр
га к
ил
гән х
алы
к ар
ын
да ге
н­
з гына дия
рл
ек. Гру
да егет
әрдән Р
шан бер�зе генә
улы
п ч
ык
. Яш� х
н­к
ызл
ар, ш
нар, к�б
се ав
ыл
мәктәп
лә
реннән. Бер б
�р
тек еге
не с
�е
неп
з ар
ала
рына а
л­
ар. К
ше бе
ән ар
ал
кач, Р
д
га к
�әеп, кыз
сыну а
п, к�
сеп к
те. Ук
дан ч
ка
да к
ар Р
ко
н дәррә
этеп чыг
ал
ал
ар, к�
әр. Бе
кем дә
али
д д
п й
з ч
рес
әрдән ч
кач та т
ал
га аш
ар, С
шин
янына җы
ел
ыш
ал
ар, д
рестә с
лә
шеп бетмәгән
не ура
га ч
ык
кач д
вам
тә
әр. Р
ша
га да нидер а�
ла
ал
ар.
р а
ша
тла
п к
зәтә, эченнән генә ш
х
н­
га рәхмәт ук
Менә б�ген дә Р
м
га ут
п, ку
алы
ткә
че т
алыш
ды
ар. К
ызл
ар ку
б
лгап калды
ар.
р да елм
еп ху
– Менә б
т, у
лы
м, т
улы
бер кә
н чәчкә у
ын
да ут
ы­
ы�
. Минем дә шу
да к
реп ук
ый
к
ил
ә ба
шла
, б
ы­
бер к
н буе сине к�теп утырам. – Р
шан да
залдына нидер
ап елм
еп б
ра. – Ә
ә, у
м, м
н әйтәм, Ләйсәннәргә
реп чыг
? К
се
к
дер б
т.
– К
ил
ә, әт
, б
к к
ил
ә, т
к м
н ә
е мо
а әзер т�ге
Т�з
к к
илә
се к
згә т
икл
ем. Ә к
ызл
ар шәп
әр, әт
. А
ар
шу
й ш
нар, ка
ча
та ко
ка т
икл
ем кыза
ал
ар. К
�­
е а
ар бе
ән, әт
, м
н хә
та
али
нытам.
– Ш
ул
ай, у
лы
м, бу д
�я
да к
ше
әр бе
ән ар
ал
ый
ча
гына яшәп булм
й, т
к кем бе
ән ар
ал
б
рәк. Яма
нан ерак т
р, б
ал
ам. К
е бу
зе�не к
га б
рмә.
р т
ге к
�н
не ав
лдан чыг
п к
ткәч, кире кай
за
га ки
еп җ
ткә
че тын
ычла
на алм
. Т
к
з­
зе
нән
п булм
й шу
. К
зан ура
ын
да к
�п
ме генә й
рсә дә,
тын
ычла
п булм
, н
з­
зенә б
ргән сора
ул
га җ
вап
ба алм
. К
бат­к
бат б
ала
ча
ка әй
лә
неп кай
. Р
стәм
не у
с
йм
де, а
ы�
мәкт
бенә ук
ыр
га к
ил
гәч, ба
ал
ар
да яра
. Я
па
чл
ыг
гына җ
тмәгән, ә
лл
ә н
ин
б
алал
ар
бе
мәгән
ол
ар с�зе с
әп а
тыр
та
де. Бе
кем дә ар
ал
рына у
на
га кертмәгәнгә, ач
уын
нан те
әсә кемгә бәй
лә
неп
гыша т
ган м
ал
де. Үз
ренә ки
еп тора ба
гач,
р ан
ы�
бе
ән бер
йдә яшә�не к
з алдына да китерә а
л­
. Р
әнисе
не бе
гәч кенә ан
к
ничек тә к
бу
тәргә тыр
ыш
. Әт
­әнисе
зл
не я
а�
лы
й, б
ала
ничек кенә а
ар
чен тыр
ыш
ын
нар,
­әнисен бе
кем дә а
тыра алм
. Р
әтисен
алга
га да
зендә н
дидер г
еп бар к
бек. У
зенә а
олы
аб
й б
улыр
га, ба
ка бе
кемнән дә к
ый
на
ма
ка д
з б
ир
де. Р
стә
не а�
ау кыен
де. Әнисе еш кына
сен
п, нәрсә яр
а�
та
де. З
га да:
г
е т�ге
, ан
әнисе д�рес тә
әмәгән. К
т
зен, я
па
чла
ыр
га ю
ку
ма, сине н
ыг
рак яр
та, с
кы
са
, ш
кы
ла
на, с
н генә тә
би
яли
а
ла
ы�
», д
и­
де. Менә тә
де. Ан
яра
кан кызына
ба
ка к
ызл
ар беткән
ме? З
р
чен х
н­к
з әнисе
бек
и�
из
ге зат, Г
зә
дә ке
кенә ф
рештә б
т у
. Р
стәм
не
шу
ке
кенә ф
решт
не к
әгә
не к
з алдына китерсә,
шына кан й�герә, ка
п ку
н с
п ат
ил
ә. Ав
лга ка
ыр
га ху
рл
. Р
стәм б�тен г
аилә
не
ху
рла
. Н
тер әнисе ан
т
да бернәрсә дә я
Хә
та Я
а елга да ка
к
ил
де,
лә
ре бе
ән укыган
бер
ренә Апа
ка к
ка ч
гач, ш
ка
п к
ит
те. Яш�
әр ар
да б
к к�
теп Я
а е
ка
шы
ла
ды
ар. Нича
клы
к�
ел
е булса да, к�
�ел
е к
бат­
бат т
ган й
ка әй
лә
неп кай
, әнисе к
дер к
бек
тоелд
. Т
к ка
п ничек к
ка чыг
йдә дә к
п булм
й. Й
рәкт
ге
олы
т
не ка
чан ничек ч
сен
дә бе
де, ав
р
де. Р
стә
не к
рсә, тот
п яр
п,
мг
теп
ат
дан да к
. Ш
а к
рә ера
рак тор
га булд
. Б
ай да г
әгә к
ра тап т
те, у
да ка
стәсә, мон
чиге булм
а елдан с
о�
С
р Р
ша
К
за
га протез яс
й т
ган к
иник
га а
лы
п к
лде. З
р ду
тын
ы�
згә
р�
енә ша
ка
п к
рап т
ор
. Ә
те
, а
а бе
булм
ган. К�
�ел
е к
р,
ә, с
әшә. Ан
к
бек
әр м
да аз т�ге
де, чира
та
к�теп ут
ган ар
да, бер­бе
се бе
ән т
п, һә
кем
рих
н с
әп алд
. Алдан к
реп к
ткән егет б
к
зак к
ы­
на т
нан с
, эчтән к
ган т
телде. Б�те
се дә с
еп калд
: н
булд
, кай җирен ав
ыр
ды
ар?
Ишек ачы
га, ко
бе
ән чыга чыг
– К
�п
ме т
зәргә б
ул
а, к
�п
ме к
сәргә б
ул
а? Кә
тә е
ла
т�ге
дә м
н, к
скән с
у
, – д
п, ко
да ут
ган, к
рап тор
га сау­с
амәт егет е
й корид
р буй
ап китеп ба
. К�теп ут
ган х
алы
к к
лдай та
әр дә ту
. Ир­егет
әр бер­бе
сенә к
ра
га чите
се
де
әр, а
ы�
да к
лә
ренә яш� тулган
де. А
ар ар
да ут
ол
ырак яш�т
ге бер а
й ке
– Егет
әр, әзер б
ул
ыг
з, ә
лл
ә н
ин
к�те
мәгән хә
лл
әр
ки
еп чыгу
бар. М
н Ә
га
нан ая
з кай
м, ә
лл
ил
әр к�рергә т
к
лде. К
сәргә д
ил
әр
кән, к
сәргә.
ма, ба
ка ч
юк, к
ше к
ул
ына к
рап утыр
мәсә, т
с
кыс
да риз
ала
ы�
– Н
к, бо
ай да кисе
гән б
де, – д
п ку
берә
– Әй, бра
тл
ар, а
да да я
хирур
гл
ар җ
ит
, к
сә
әр
дә ат
ал
ар, менә м
да кай
кач ба
на у
. Мин
кен, д�рес
кисе
мәгән д
п, я
�а
дан к
ис
те
әр. С
як д�рес кисе
мәсә, т
и­
не тишеп чыга, бе
дә к
я алм
. Т�з
гез, егет
ан
ы�
к
, ш
нәрс
не киеп алса
, с
н б
т т
улы
к
ше
бек х
се
зе�не. Чалбар б
ала
а
нан к�ре
ә у
, м
н менә
ке
не ту
дырам, я
�а
к
рәк. У
йл
ап
та
кан к
шегә рәхмәт, те
әгән җире
ә б
п,
з йомыш
ы�­
йом
ышлый
ы�
, б
п к
ызл
ар коч
ы�
. Кая т
ел
исе
да б
. М
н шу
ая
з ки
еш тә
ч б
ал
�с
терәм, х
н за
рл
й бо
ай. Бе
лә
се
ме, егет
әр, м
н н
и­
дем? Бер к
з бе
ән т
м, й�рибез­й�рибез,
ә ая
кл
ар юк
кә
не әй
м. Туй к�не җ
ит
те, туй
�т
те, ур
бе
не генә калдыр
п чыг
п к
әр. Чалба
алы
п ята
га к
рәк, м
н к
п т
к торам. Кыз
м к
згә
рап с
их
т
н к
тә. «Н
әп тор
ы�
?» – д
. «Минем
ар юк, с
та
зелде, г
фу
т әйтмәгәнгә»,
– д
м. Ә
ми
а, бе
се
ме, нәрсә д
: «Т
ге
ке аяк у
да
зе
мәгә
дер б
т, ая
кла
ы�
юг
н бо
ай да бе
лә
дер
дем
де», – д
. Менә ш
ул
ай, егет
әр, х
з халк
бар да
тә, юк та
тә. Сез, егет
әр, э
ел
еккә генә бире
гез.
бе
ән кай
ка
к�б
се юк
де, ая
ар да
те шу
э
ек а
да, ә м
н менә һәр т
ган к
рәхмәт
әр ук
йм, ша
тла
п яш
м. Н
ишл
исе
б
т,
р­
егет
әр я
мыш
шу
й булгач. Ая
ызлы
к ә
е у
я
а. Бе
егет
ку
дан ба
п, кай
бер
лә
ре һ
ман с
ыш
та й�р
ил
әр, я с
й б
ала
га әй
де
әр.
Менә ка
да у
б
хе
се
ша
ы�
ф
ми
сен
шеткәч, С
р с
ск
неп к
ит
те.
бе
ән бер­бе
сенә к
п алды
– Хәе
рл
е с
гат�тә, у
Карт с
м
да б
ул
я
булд
ә
е, б
не аз булса да әзер
әп, тын
п ку
– Бар­бар, энем, к
ма, м
да да с
к
бек,
кемгә пове
, кемгә юк. Я
шыга гына
шан
олы
гына яш�т
ге врач алдына ки
еп ут
ыр
к җе
әп к
нан с
– Б
, ег
тем, я
хирург эш
әгән. М
да к
проте
га ки
се
, х
зер
�л
чәмнәр а
лырл
ар, – диде
әр.
Карт т
с
ре к
лдай та
лган нер
вл
с�теп
бәргәндәй булд
. Р
шан елм
– Рәхмәт, сез мине ша
тл
з, – диде.
– Ми
а т�ге
, по
ле
й хирур
ка рәхмәт ук
, әз генә
менә бо
ай к
скән булса, я
дан к
сәргә т
ки
– М
н а�с
з
дем шу
, кем
нен дә х
тер
лә
м. Шу
ай да рәхмәт а
шектән чыг
га, елм
еп, карт с
ка ку
б
– Рәхмәт, ми
а пове
, – диде.
р да:
– Я Ход
ем, – д
п, т
рән с
улы
ш алд
. Р
шан чират к
�­
теп ут
га к
рап:
– У
ар, егет
әр, – диде дә чыгу ю
ына бор
ы�
З
р бе
ән с
әш
се с
лә
ре дә б
к к
п
де. Т
р аш
ык
ыр
, ка
ю
ерак, м
шина
ис
ке, т
нгә
калм
йк, диде. Өйдән алган риз
н ка
ала
ар да
ка
га ч
ар. – З
р дус, к
никулга кайт, с
н бе
се�ме, м
н б
т ук
ыр
га ке
дем. Ох, с
н бе
сә
, к
ра җ
ил
әк
ре ар
ын
да утырам! – З
ир
га җ
бәргән к
чтәнәч
не ка
л­
п, ка
га ч
– Кай
чак, к�р
неп тора – к�
е яр
алы
. Бу Р
б�тен э
не х
рап
те. Г
не у
га б
лде. Илдус та Ә
я бе
ән х
зер у
так те
т
ба алм
й. Әлф
я Р
не як
й, ә Илду
се дә к
. У
да З
жәл
Д�р
сен әйткәндә, Р
шан ду
тын
ы�
х
әл
ен әйтмәсә дә к
�­
реп т
ор
, ә
лл
ә н
ин
м
�су. С
з ку
п, яр
сына к
гы
к
ил
де. М
он
да нидер а�
ла
лм
й, Р
стә
не
Г
зә
гә
гы
лу
ына у
да
ша
й. Ә
ма Г
зә
ин
де б
ил
әгән.
ул
ай булгач,
нешкәндә у
к
са
булган.
стәм бе
ән Г
Чал
ыда яш
ба
ар. Бу
ке
ман бер т
бә а
да ничек яшисе
рен дә белм
зә
б
�л
мә
не б
лде, бер
олы
йок
б
�л
се
зенә,
кен
се – Р
стәмгә. Г
зә
әтисе б
ргән а
га
�й
не з
к бе
ән
җиһа
зла
. Р
стә
не
ртән Илшат аб
ый
эшкә ки
еп а
а,
зә
ук
ыр
га
титу
ка к
тә. Р
стәм к
ч эштән с
о�
шофер
ар ку
сына да ук
га й�р
. Д�р
сен әйткәндә, т
ә генә
дия
рл
ек
оч
ал
ар. Бергә утыр
п аш
ыйл
ар да һә
кем
сенә к
реп ята. Мәктәптә э
шеп, бер­бе
сен
ртәп
кенә б
ал
де, м
генә калгач, с
шер с
з дә,
рап­
ртәп тор
пу
бл
ика да юк. Ук
й ба
шла
ган б
ре
че
ннәрдә ә
е к
а
ай б
де, ш
а ян
да чу
алган егет
әр җ
рл
ек. Г
н
хә
нен б
ал
ап б
те
де б
гай, егет
әргә к
з ат
п ш
ая
уы
белде. Ан
ы�
кия
дә
нен бе
кем дә бе
де. Г
зә
зе
зен кия
теп с
. Бу в
ытлы
уен гына. Үзен
ка
га да ка
к
де. Ба
ал
ар а
п к
реп к
алы
йм д
п, С
се
е б
к ч
бәр бер егеткә
бер­
ке г�на
з к
раш та
ау да җ
те Үзе ч
бәр, м
да я
. Бу гру
да шу
нан да я
шырак егет к�рен
. У
ан
к
н дә
йдән а
п китеп, ка
п куя т
булд
, д
рестә дә бергә ут
ыр
ды
ар. Гру
па я
а җыелган,
е ст
тл
ар бер­бе
сен юн�
әп белм
әр дә. К
ннәрдән
берк
�н
не бер егет ш
ая
п кына Г
зәлне
би
еннән коча
кл
һәм к
нәт у
п кул
н та
п алд
. Г
�с
тенә м
од
й гына, к
и�
генә бәй
әнмә б
ала
н киеп й�р
а к
к�ре
де. Ә м
да алт
а
к к
са
яш
реп булм
й шу
ин
де, б
ил
кулга с
ый
й. Т
ге егет ку
л­
н к
– Г
фу
т, ка
чан б
исе
? – диде. Г
ач
клы
­к
�кл
е булд
. Үз
не
к
ор
са
клы
нен бе
кемгә дә
белгерт
се к
лм
де. У
б
т
и�
я
еге
не э
те
де,
к�реп тора – к
ар С
дан к
рен а
алм
ар, кыз
ал
ар, к
әр. Г
чен бу
м�һиме. Б
н горур
реп, ш
к б
п, шу
й егет бе
ән я
м
га утыр
п к
ре а
де. Ав
лда егет
әр ан
зәһәр к
нан ера
рак тор
га тырыш
ал
де дә, т
шәһәр егет
лә
ре ба
ка б
улы
п ч
ык
шу
. Г
зә
ач
уын
нан
а я
, н
ә
тергә белм
чә, т
ге еге
не
я
�а
гына с
де. С
ша шу
дук а
ар янына ки
еп ба
. Т
ге егет
тырап битен сып
– Н
булд
, н
? – д
п к
С
– Г
фу
т, С
ша, м
н б
т бе
дем сине
х
тын
ы�
не, б
ка
чан туа д
п кенә сор
м, мон
н
на
рл
бар?
– Н
с
исе
, н
х
н, н
б
– Н
гә, у
б
т к
са
, син
ке т�гелм
ша к
нәт ан
ге б
ала
хон
н та
п җ
де. Бу ар
да б�тен гру
па сыр
п алд
. Бу ю
лы
С
ша да
клы
­к
�кл
е булд
. Г
зә
дә бу ху
рлык
тан зә
гәр к
лә
ре
гәрәк
лә
неп, н
әргә белм
чә юг
алы
п калд
. Ке
дер х
и­
лдап к�
еп җ
– Менә си
а мә, ку
ча
ы�
эченә ку
чак кергән. С
ша,
ра ан
, берәр м�ге
е ки
еп, с�зеп к
сен
бу ху
рлык
ка чыдап тора алм
, ә
бер
рен к
ча
кла
да
титу
тан чыг
п й�ге
де. Т
ыш
та к
�з
ге я�г
ява, салк
ын
ча. Бу я�г
р бер а
на ява
ин
де. Ба
ал
ар к�ш
ге
шеп кай
ка
да, у
җы
лы
м
шин
да гына ка
та, ә
е ка
й берәр к
га к
реп, тә
е риз
ар да ашап чыг
ал
де. Х
зер нәрсә, а
а да ш
салк
н я�г
р а
ын
да җәя
?.. Ух, эт җан, б
рыбер т
чен а
к�ш
геп, с
я
т
бә, ту
алыш
ка т
тла
. Ге
м
шин
да гына й
ргәч, з
нт та алм
ган
де. Ав
тобу
ка кергәч, җы
лын
га
дай булд
, ч
ык
кач, т
н к�ше
те,
де, калтыр
на ук ба
шла
. Өй т
рына җ
ткәч кенә
шек
т�бендә С
ы�
м
шин
н к�реп, ад
ым
н а
рынайт
. С
ша м
дан чыг
п ан
янына к
– Бәлк
а�
? Әйдә, ут
р м
– Юк, м
н керәм,
– Ут
р, м
да җы
. – Г
б
н гына
селк
де. – А
са, а�
ат, н
к кия
не�не әйтм
– Кем әй
те ә
е мине кия
дә д
п, кия�сез генә т
булм
й м
– С
н б
т ә
е б
к яш�, н
к к
рәк булд
с
бу б
ал
– Ш
ул
ай ки
еп ч
– А
са, с
н кия
дә т�ге
– Юк, – диде к�зен дә й
ом
– Сезгә н
к
рәк? Ю
ыг
ыз
да б
ул
ыг
з, – диде С
ша
зәлне
б
аша к
рап. Г
зә
к
нәт а
тына бор
лд
та Илшат аб
бе
ән Р
стәм б
п тор
ал
– Безгә бе
дә к
рә
, менә сезгә н
к
рәк а
дан?
әп бу я�г
ыр
да
теп тот
ы�
? Г
зә
, н
к
рәк бу
егеткә?
– Белм
м, – диде җ
сен җы
– Сез к
ме б
ула
з бу к
? – диде С
ша нидер а
га тырыш
– М
н аб
, бу –
ре б
ул
– Ах, менә ничек! Әгәр к
ор
са
клы
булм
са
, м
н с
и­
не менә ш
а
ка арт с
бе
ән ут
Хыянә
че х
н­к
ыз
дан да
з к
ше юк, «м
н кия
дә
т�ге
», диде ә
е генә. – С
ша Р
стәмгә к
. – К
ма,
н х
а т
нак бе
ән дә к
м. Ч
та, м
тур,
ав
кыз
д
п у
м. Б�ген гру
да бер егет
не а
са, һ
ман ш
ул
ай й�рер
дем ә
стәм Г
зәлне җ
тәк
лә
де дә п
езд
генә юнәлде.
Илшат та а
де. С
ша м
сына ут
да бар
к�ченә га
га ба
стә
не
к
ка
. Өйгә кер
бе
ән Г
зә
гә к
– Бу еге
н
г
бе бар
де сине
алда, ә
ә а
а да
гә чыга
га җые
? К
к
ра. С
н ке
хур
тәргә җые
ы�
, аным
,
зе�н
ме? Сте
ва да
ин
де
зе
Сине шу
гад
чен к
әгәннәр дә
де, ә бәлк
се�дер.
– А
баш, нәрсә ә
е м
да кома
доват�
ткән б
ула
н кем с
ә
е ми
а к
п утыр
га? К
м чыгар
– С
н ките
де
м
он
да, с
н мине
�й
сез, т
га
на
калд
, х
зер м
н м
нан бе
кая да к
м. Т
к бер
не бе
. Сине т
ге ю
к
әгәннәр генә, ә м
да бу
реп тә к
әр. Ав
т�ге
бу си
Илшат аб
ый
шек т�бендә генә т
ап т
ор
да
боры
лы
п чыг
п к
ит
те. Яш�
әр ар
сына к
ыш
ма
ка бу
л­
. Т
шеткәннәр с
. Б�ге
ге к�р
неш б
к у
з хә
гә калд
ыр
. Яш� булса да,
зе са
йла
ган
ре б
т.
Бә
әкәй с
е�
ллә
ре а
к
ркә,
ир
кен
�с
те, б�т
се ан
ркә
лә
де
әр,
се
де
де
әр,
�т
ке
рле
генә с
окл
ды
ар. Ка
ка
т�бендә к
�т�
е бе
ән й
ргән егет
әрдән рәхәт
лә
неп к
лде
әр.
Өйгә кай
кач х
– Нидер а�
ла
йм м
н м
он
да, бе
не
Г
зә
без у
йла
ган
ча ук бә
әкәй т�ге
б
гай, – д
п, б�ге
ге к�р
не
не с
әп
де. Х
ав
р с
ул
ап:
– Әйе шу
, а
к
ркә
лә
дек. С
н м
н бе
гә
не бе
л­
мисе
. Ан
ке
дер к
зе дә белм
. У
б
ала
т
шермә
де дә, бе
хә
гә калм
н д
п, м
н ка
тем, т
га к
дем. «Б
ала
т
бу бе
ән безгә б
бе
кем дә бе
мәс», дидем. Т
к ан
ы�
з п
ла
бар. У
а�
ыйл
ар д
п у
йлы
й, а
рыс
, у
йла
ым
ча, а
а
ре
кл
е т
ор
кына к
рәк. Ба
йлык
әт
б
рәчәк, ук
уы
н да укым
ая
чак,
мәктәптә укым
га
. Р
стәм н
чен риз
ал
ка
менә аныс
н а�
– Ту
та, х
н, б
ал
а ке
ке б
ул
а с
– З
н б
ча Р
ке б
ул
а, ә т
ге
әй кем бе
ке
ке
– Ах, эт җан... – Илшат б
шына яб
ыш
. – Ке
дер к
әгән дә х
зер ав
лда бездән к�
еп й�р
де. Кем б
улы
кән? Вәт ху
рлы
к... М
н мон
б
рыбер эз
әп т
бам, мон
ы�
ч
й калмас.
Илшат
ке
че к
�н
не
ртән к
ил
гәндә Р
стәм
ин
де
шек
алд
да к�теп тора
де. Ик
се дә к
ге хә
т
да с
ку
ар. Илшат Р
ке к
н с
ка,
ке к
мп
�ю
те
га ут
. Р
стәм җ
�л
әр т�ге
, т
з а�
лы
й э
не,
й да.
– Р
стәм, бер к
әш бир
м ә
ә. С
н яш�, ш
ул
да к
тырак кул
бу
, җ
беп т
са
, эштән ка
га ба
ка
ар ки
еп утыру
да бар. К
на д
п әй
м, х
ый
на
га яр
й, ә
ма к
хо
лыклы
б
ул
у к
рәк. У
сине
х
, ш
ул
ай булгач, х
а х
җа бу
стәм эндәшм
де. Те
әсә н
лә
сен,
ке е
т
зсә...
лл
ә ш
у�
а б�тен
җә
тле
ге бе
ән э
не
йр
неп к
алыр
га т
ы­
ыш
. Эш
й
де а
а, к
ызл
ар да к
п, к�
ел
е. Илшат уй
ча, се�
сен х
зер тәртәгә кертә
рдән­
й�риячәк. Бер баш б
се б
ула
чак. Ш
ул
ай булгач, М�н
ал
ае а
тан к
ше яса
га к
ук
га т
ке к
н ба
. Кыр
н к
ил
әр дә. С
ша ар
ка к�чеп ут
ыр
ган. Ка
ыр
га ч
ка
да, Г
к
з алд
да, С
ша б�тен к
т
ыч
рак су чәчр
теп
теп к
ит
те. Г
зә
д
ре
не т
ла
да, т
к утыра
ин
де шу
да. «Д
рес
не калд
ыр
са
, ничек
тә та
ыр
з», диде
әр а
а, менә ш
ы�
чен генә й�р
дә
ин
де. Т
к бу ху
рлык
ка т
зә алм
. Ба
ал
ар м
шин
га ут
ы­
п к
әр, ә ан
тенә п
рак ат
әр. Җ
ки
еп кер
бе
ән п
оч
мак с
ен ан
т
әр, хих
дап к�
еп к
алал
ар. К
ге се
я җ
те. М
да баш в
утыр
ыр
га, диде дә б
тән ук
ыр
га ба
. Әтис
не
ук
ыр
га
ке
тер
чен, укыт
р
чен т
�л
әгән а
ала
җ
илл
әргә
оч
ш
м гына
йдә ут
ыр
, ук
ыр
га й
рмәг
нен дә бе
кемгә
дә әйтм
де. К
н дә
зен к
гедән к
. Мәрхәмә
сез рә
вештә
скән к
ор
н к�ралм
, а
да
сеп к
ил
гән җан
сен б
грәк тә. Ан
у
ча, А
дар б
ала
б
улыр
тиеш, т
гач та
зенә
ил
тә дә б
рә, те
әсә н
сен. А
нан
баш бе
ән дә а
ыша. Һәм бу д
н�я анык
а е
ка
шы
га б
рыс
җы
елы
п ав
лга ка
ыр
га т
и­
еш
әр. Әхсән аб
ый
ы�
к
– м
н
сән ч
ын
да б
рыг
да т
п й
ка җы
з, бу бердә
бер бәйрәм б�тен г
бер т
н а
тына җы
ел
а т
ор
ган. Р
стә
не
ав
лга ка
ил
де. Ч
�н
б
к тә
лә
рен с
ын
. Әнисен дә, Әд
ил
бе
ән Әлф
ис
не дә, хә
та әтисен дә. Ка
п к
ка да чыг
булм
й, Г
зә
бе
ән култ
ыкла
п чыг
п к
ше к
лд
рергә...
Ли
ли
я дә б
ткә т�к
реп к
тәр. Шу
й я
гына й�р
де б
т т
ге ча
та. Илшат аб
, әзер
гез, к
реп а
ам, диде. Ничек
теп «кай
йм» дияргә?
Илшат аб
й х
җа б
ула
рак Я
а е
алд
ын
нан б
рысына да
�л
әк
әр, эш х
б
ир
де. Р
стәм эш х
кына н
а
лы
йм
кән
п у
п т
да т
н киб
тенә к
те. К
хыял
ла
п й�р
де, к
йммәт булса да,
ке кесә т
еле
фон
алд
. Үзе б
к кан
гат� б
улы
п елм
еп ку
. Т
н Әд
ил
әгә
дә б
әк а
га булд
. У
б
к шат б
улы
п ка
п ке
– Әйдә, җыен, х
зер Илшат аб
ыйл
ар а
лыр
га керә. – Ин
де к
чкә к
н сыпыр
п й
ргән Г
гә к
рап т
Хе... ге
шар к
бек булга
, әйдә, кие
дерәм, я тәгәрәп
тә
се
, – д
п,
тек
лә
рен киде
де. А
нан
с киемн
рен дә
киде
де. – К
ас
та
шл
ар сине бу хә
дә т
ныма
сл
ар да. Ан
ы�
, с
яш� ән
б
ула
зә
ач
ә
бер ка
ка
дай чыр
ен гына с
ыт
. К�р
неп
тора,
се дә к
а елга г
шеп ка
п ке
әр. Г
бә
аб
ый
Илсур да г
аилә
се бе
ән кай
кан
де. Г
лә
шеп
бәйрәм
ит
те
әр. Бер­бе
сенә я
те
әк
әр те
лә
де
әр. Унике
тулгач, кем кая т
ралгач, Р
стәм ә
рен генә ка
дан чыг
ит
те. Ура
га ч
ык
кач,
ир
кен
теп с
улы
ш алд
. Г
зәлне
әнис
не
к
ын
нан ту
, борау урынына бора
улы
й, к
�­
ралм
к�р
неп тора. Р
стәм а
н гына
з ура
рына
ба а
тла
. Т
ыш
та б
к салк
н
де. Аяк а
ын
да кар шыг
й. Ура
да ә
е ка
п бетмәгән па
рлы
яш�
әр й�р
. Бә
Әлф
оч
рар, ә З
р кай
кан булса? Р
й
ге
дәп т
бә ба
. А�
кән? Ка
ка т�бенә
якына
ган с
ен н
ыг
рак дулк
ынл
. Ут э
ке б
�л
мәдә генә
яна, я
ка
р. Р
стәм ка
ка т�бенд
ге эск
миягә ки
. «
, ч
са
де, б
не биреп, Әд
дем». К
ме генә ут
са да, чыг
булм
лы
п к
ил
гән б
�л
әк
лә
рен кая к
га
ин
де? Ка
этеп
– терә
мәгән, а
н гына к
тәрмәгә к
лде дә
бына п
н элде. Ничек керсә ш
ул
ай а
н гына чыг
п,
ка
я
. Нәрсәг
неп, к
бат ка
ка алд
. Бу й
рт ан
н
тер ге
зенә тар
. Б
че тап
р й
рт ка
н ач
п кер
бе
ән бор
га яр
п кергән
а пешкән
сен у
�л
гәндә дә
ыт
мас. Н
к с
о�
у
һә
т шу
ис
не с
гына, шулча
клы
ач булд
м
кә
ба
гач, аш
й гына Г
әр й
тына т
ба ат
. Б
раз ба
гач, к
бат а
тына, к
рл
е й
ка әй
. Бе
кемгә к
рәкмәгән ча
та, б
рыс
этеп­т
�р
теп
ый
га
да, ш
й
рт ан
зенә сые
ыр
. Р
стәм
згәр
де, к
тмәгәндә ч
т к
әр ар
да ялг
з тор
п калд
К�реп тора, я
а г
аилә
не
ан
бер дә к
бу
се к
лм
, б
п кына т
зә. А
е а
да ч
т, ч
ган к
нак. Өстә
дә н
генә юк, сыгы
п тора, ә т
ма
ка
аш ба
й, б�т
се ан
ы�
аш
н к
зәтә
дер к
бек.
әшкәндә дә ан
бер ма�ка м
ал
ай с
нап, те
кенә с
әр, б
грәк тә әб
тие
е к
ше. Ә
ә ш
т
ма
аш
н ту
аш
к
ә. Б
мәлне Г
бе
ән бергә тора ба
гач, бай к
шегә т
з дә әйбәт к
бек
де. Юк, әнисез, т
з кыен
кән. Әнә, б�ген бе
га
нар җыелгач, а
ар к
ч, а
ар г
аил
ә.
зен б�тен д
да ялг
теп х
те. Т
се дә
ан
ы�
й
ор
т�ге
, а
га да у
бе
кем т�ге
. Әтисе дә ә
лл
анык
, ә
лл
ә юк. Ка
чан да булса ан
ы�
да
з г
аилә
се,
з й
б
улыр
а е
бәйр
те, к
бат Чал
ыга кай
ар. Ә
ун к
н я
, бе
кем дә эш
лә
, ш
у�
а к
рә Р
стәм
зен кая ку
га бе
де. Г
б
әр к�не җитеп к
ә, т
�гыр
ша ба
шла
са, Р
стәм ан
ы�
б
�л
сенә керә. Берк
зе т
теп уя
– Әйдә, ба
б
гай, скор
й ч
рт.
ч ярдәм т
з к
лде. Б
п җ
че Г
к
п ч
ирли
ба
, м
дан т
мам б
неп т
стәм т
з генә к
реп алд
да
шеккә й�ге
де. К
бу
сенә кергәч:
– Х
тыныг
ыз
ы�
с киемн
рен салдырыг
з да а
лы
ка
п кит
гез, – диде
лл
ә ку
дан, ә
лл
ә дулк
ынла
дан, т
әп ч
ык
с киемн
рен салдыр
п алд
. Ничек
теп ю
да бе
де. Я
ын
да гына т
н берә�не ките
де
әр. Ире
н коча
ап
бә, ә
ә н
м
тур с
әр бе
юа
. Р
стәм бер Г
зә
гә, бер т
ге х
ын
га к
рап алд
бе
ән к
рәшә генә бе
ә, у
яр
га да, жә
гә дә
ох
таҗ т�ге
де б
гай. Менә х
зер дә ч
т к
шегә к
бек к
рап тора.
зәлне а
лы
п к
реп к
ит
те
әр. Б
ил
ә�че
не китерә
ор
ды
ар. Х
ын
чен б
ор
лган
әр
лә
рен кая
га белм
чә а
рлы
­б
ирл
е й�ре
де
әр, ка
се шу
да
гына к
тәргә булд
. Р
стәм ә
бер
рен к
реп ка
га
ык
. Т
�н
ге
ч, бер тран
рт й
�р
. Яр
й, у
йла
на­у
йла
на
ка
р. «Б
әр ничек б
лал
ар, ә ми
а б
рыбер.
Минем б
ам булса, бәлк
м
н дә б
ор
чы
лы
р
дем, ә бо
ай...
з, д
әр, н
х
н булс
де у
, к
улын
да т
от
юк, т
ге елга б
да коча
кла
п й
окла
га
зәлне б
ол�
дан ка
а
га б�т
се җы
п к
әр. Б
чыг
к
– Әт
к
ше, кызыг
ыз
ы�
т
ыкл
ыг
н а
ыг
з. С
бир
о­
ва Г
лназ Р
на. Кая әт
к
ше? – диде.
стәм б�геннән з
әт
б
улуы
н ә
е һ
ман а�
ап
де. Б
бай к
ше җ
се бе
ән э
– Нәрсә тор
, әт
к
ше, а
Ба
та т
ыклык
б
ир
де
әр, а
нан б
ала
т
от
ыр
ы­
ар. Б
да т
ш к
бек. Өйгә кай
кач,
хәстәр
т
пиен чәй бе
ән юды
ар. Җ
и�
се бе
ән әбисе б
ала
п к
– Ә
е дә Г
ох
ган, а
ка
ох
шар д
п к
кан
и�
се эндәшм
де. С
�г
к
ннәрдә у
т
уа
чак б
ал
га ко
ка бе
ән к
ват а
лы
п, к
рәк­яра
хәстәр
лә
де.
зә
гә бе
рәкм
де, ә
лл
ә ге
әзергә
йрәнгәнгә, ба
мак
та ка
. Б
бай к
ше а
тан гына кия�не к
– Кия
, й�зе
дә бер дә ша
тлы
к к
м, к
ра ан
, к
рә
җетә к
рмә!
стәм эндәшм
де. Г
зәлне
й�зендә дә бер дә ша
тлы
. Ка
ту бе
ән ва
га к
реп б
де, ә б
ал
а кайт
ка
нан б
ирл
е е
лы
й. К
ч б
рыс
да т
алы
п бе
те
әр. Өйдә
чә
генә тор
п калды
ар. Б
ал
а т
н е
га тот
ын
стәм т
зм
де, а
ар б
�л
сенә ке
де. Б
ал
а акыра, Г
зә
се дә к
т
әп утыра.
– Н
к ак
б
ала
зергә к
тер б
– Ак
н, минем с�тем юк, – диде
се к
чә генә.
– Бәй, ә б
ол�
да н
аша
с
– М
н аша
м, ба
ал
де, минем с�тем юк,
дидем б
т.
стәм б
ала
га к
рап т
ор
, шу
й ке
кенә, е
лы
й­е
лы
п беткән.
– У
б
т а
ка
ә, с
н с
т булса да эчер.
– Үлсен, ми
а к
ге юк. М
н дә ак
ыр
м, мине
шет
�­
че дә булм
, х
зер ш
ы�
а
ын
да п
га т
шкән к
бек
– С
н нәрсә, б
ал
сә, сине т
рмәгә ут
ал
стәм б
ала
к
ул
ына алд
, б
ал
а я
уын
нан ты
ел
алм
ча, за
рл
дай, авыз
н б�ре
реп б
га тын
ор
, а
нан т
н е
га тот
ын
. Бу т
ыш
ка чыдап
тор
ышлы
т�ге
де. Т
н у
, б
ал
а н
чә с
гат� я
лы
й. Г
зә
б
н мендәр а
тына тыг
п я
, селке
дә. К
шектә звон
к булд
. Р
стәм «к
з»дән ка
шек т�бендә х
ал
тан гына бер х
н б
п тора.
не а
– Г
фу
гез, б
ала
з н
к шулча
е
й? Ян
т бу ча
клы
акыр
га. Без менә сезгә тер
әл
еп кенә тор
з.
н булса, бир
гез ә
е, к
йм, – д
п кул
н су
стәм б
ала
к
ше х
тынына т
от
– Ан
аш
к
ә, әнис
с�те юк.
– Мо
лоч
й ку
дан а
з. Р
хсәт
тс
гез,
– Рәхмәт
н б
ала
алдына а
п ут
да, чите
неп тә
, чыг
ка
. Б
ал
а к
чкә тын
мә ба
. Ту
гач, тын
ап й
ап к
– Бездә ав
лдан к
ил
гән с
т бар, ш
җы
ыт
п эч
рер
мен д
– Юк, юк, яр
й, бә
әкәй б
ала
га сыер с�те ав
р б
ул
а.
н сезгә х
зер бер шешә б
рәм, б
лг
п эч
гез. Әнисе
кая, а�
– Й
оклы
й, арыд
, – д
гән булд
Р
стәм. Т
ге х
тырап к
– Ничек й
окл
га б
ул
а д
б
ал
а ш
ул
ай е
ла
га
да? Ан
нан,
че
че к
нгә
к с
т т
шә б
т, бәлк
мез
се к
ил­
мидер? Х
зе
ге яш
әр к
крәк ф
ор
н са
кл
ар
чен дә
– А
н гына б
ала
кире Р
к
ул
салд
– К
рәксәм, к
шеккә ш
з. Е
з, ке
ртән эшкә б
т.
стәм б
ал
а й
окл
ап к
бе
ән
з б
�л
сенә к
реп ег
ыл­
. Эшкә тор
ке с
гат� в
т калд
. Кул
н баш
тына с
алы
п т
шәмгә текәлде. Вәт ка
ка
ма
ка э
әккән
алы
к к
бек, тып

кына алм
. Ару
кен
те, к
йокыга талд
Ике
че к
�н
не с
кл
та эш
әргә т
к
лде, з
пас част�
ар б
п, а
к
га ке
теп, к
те. Ан
бе
ән ә
е т
ке к
ке егет э
әр. Үз
ра к�
н
тк
не дә сизелм
к
ал
а. Б
грәк тә К
тя
се
мл
е к
стәм ян
ын
нан к
ит
, к�реп тора,
й у
а
а. К
мп
�ю
тер
да да к
брәк шу
йрәтә. Р
дә к�
ен кыт
стәм генә К
тя д
, ә бо
ай у
Ек
рина Ма
сим
ов
на, баш
эконом
ст. Яшен ә
теп булм
й, а
ай да а
дан
ол
ырак
де. Ба
та ук
га й
де –
га в
т булм
, х
ал
а т
. Н
де бу б
ал
а бе
ән? Б
шына бер кур
кын
ч уй к
лде. Әгәр дә Г
зә
б
ала
берәр нәрсә эш
лә
теп
терә калса, к
р дә т
р, а
а с
лтап к
уя
чак. Б
т
рмәгә
реп к
ткә
не с
из
дә к
алыр
ы�
. Әнисе дә к
лм
ич
са,
а елга ча
клы
бер ки
еп к
ткән
де. Сорар
де, н
әргә,
алда н
к
тә ан
? Эх, ән
, ки
еп к
че, ба
м б
т са
Янына К
тя ки
еп ба
кан
– Ру
к, н
у
, ә
ә б
ал
а е
, йок
да
ту
ган? – д
п а
н гына бе
геннән с
– Е
шу
, ә с
н к
ян бе
се
– Минем дә б
т б
ал
ам бар,
ч яш
– К
т а
нан, сине
б
т бе
ка
чан да әйтк
юк! Ә
кая?
– Ирем юк, а
стәм б
ре
че та
р к
ргәндәй к
рап т
ор
. Н
ик
тер
кия
дер, б
алал
р д
п б
шына да китерм
де. К
тя
ан
ы�
ян
ын
нан к
тәргә аш
ык
, к
лә
рендә нәрсәг
дер
мет, ялв
ру
де. Р
стәм
зе дә ан
ы�
зә
гәр к
лә
ренә к
реп
га әзер, т
к кы
юл
ыг
җ
ит
миме... Х
н­к
з т
юк, мо
а ча
эш к
ар бе
беш
дән ар
тм
де. К
тя бе
ән бер­бе
сенә б
к
зак кына к
п т
ды
ар. Р
стәм т
зм
де, т
рә­ягына к
п алд
да К
коча
ап к
генә к
– Ух, м
н сине... ә
лл
ә н
ил
әр эш
әт
се к
ил
ә, – д
гән бу
л­
. К
да б
т алм
ала
алс
ула
п к
– Эш
әт, әйдә, к
ч безгә ка
з, м
н б
ала
ән
ил
әргә
лтеп к
стәм м
он
й ук кы
юлык
ка
мет
тмәгән
де. Ш
ул
ай
да ан
да б
т к
әрчә х
з т
п к
рар яше
ткән, те
ге ба
тан а
кан.
– Яр
й, м
н шалтыр
н, – диде елм
ч эштән кай
да Г
зәлне
җ
и�
се а
да
де,
ка
п к
тмәгән, б
ал
а т
к
чен урынына г�релд
Илшат аб
ый
т
ыш
та к�теп утыра, җ
�г
т
з генә җые
да ка
п к
ит
те. Б
ал
а тын
ч кына й
окл
ап калд
. Р
стәм ван
га к
реп ю
ын
. К
ы�
к
б�ген б
к к
п нәрсә
әр
вәг�дә
ит
те. Бу к
�н
не
к
илә
сен б
к
зак к
�т
те, у
гыз
ту
а б
т
ин
де. Эх, К
тя­К
рина д
п, ав
з эченнән генә җ
лә
де. Алда ә
лл
ә н
ил
әр вәг�дә
ткән т
лс
ымлы
т
н к�теп
тора. А
нан­м
он
нан ка
ала
да чыг
п ча
. Г
зә
б
�л
мә
сеннән дә ч
, т
н б
яп утыр
п калд
ял
ы�
й
ор
ә
лл
ә н
ерак булм
, җәя
генә
ышлы
. Ю
у
ае бер шоко
ад бе
ән бер вин
да алд
Ашыг
п п
ез
га ки
еп ке
де,
зе дер­дер калтыр
. Шу
яшенә җитеп х
з бе
ән булм
н бе
сә, К
тя
ят
п к
�л
әр м
кән? Яр
й, н
булса шу
б
улы
р, д
п, т
ймәгә
. Ише
не а
кач, зиһ
нен җ
я алм
й т
. К
�с
тендә
н зә
гә
су а
тл
ас х
ал
ат, ан
ы�
эчендә берәр нәрсә
лл
ә бар, ә
лл
ә юк. С
чәч
лә
ре м
тур
теп
и�
ренә т
ра
л­
ган. К
тя ан
шектән та
п кына алд
– Кер, н
к а
тырап ка
– С
н шу
й ч
бәр, – диде к�зен а
а алм
ый
ча. – Менә,
чтәнәч, – д
п п
н су
– О, с
й к
ал
ер, бе
се
нәрсә а
п ку
га к
реп к
ит
те. Бу с
әр а
а а
рак кы
юлы
к
стәп
– Н
конец, Ру
к, с
н минем бе
ән! К
ил
гән к
ннән
йк м
н си
Калг
кинод
к
бек булд
. Ка
чан чиш
неп а
ка
н да х
. Ә
ә яш� х
н тә
е булд
, ә
стәм б
к тыр
ыш
, һәрхә
дә, җ
бегән т
н д
п к
�л
�че
булм
. Тор
п вин
э
те
әр, а
нан т
н бер­бе
сенә таш
ар. Ә
теп а�
әззәттән мә�ге ту
мас к
бек
де, т
к х
з ак
ырак шу
– Си
а ка
ыр
га к
рәк. Сине
т
ы�
бе
сә, мине
эштән к
уа
чак, ш
а к
рә бе
кем дә бе
сен. Бу эштән ку
ал
ар, м
н с
ин
сез ничек яшә
мен? А
нан, ми
а а
да эш
дә б
к
й. Без сине
бе
ән эштән с
о�
я я
к�не
оч
з. Х
б
еп калм
стәм ка
га ч
ка
да ун т
улы
п к
де. «Ух,
н дә
р булд
м б
т!» д
залдына елм
еп, т
тан
к кан
гат� б
улы
п, аш
ык
ый
ча гына а
тла
. М
ал
йлы
та калд
, ч
әр т
ба
на. Й
генә ту
ган х
әрдән а
рак б
әй
әнә, б�тен т
нендә та
тлы
ару,
рәхә
тл
ек. Ан
ы�
к�
�ел
е шу
й й
ом
шак, бар к
ше я
, ма
тур... Л
тан чыг
га,
шек т�бендә к
�р
ше х
тын
н к�реп,
п к
ткәндәй булд
– Б
ала
з е
ап
�л
ә б
т
ин
де, а
да к
ше ю
ә
лл
ә?
Шалтыр
там – ач
юк. Үпкә
ре шар
тлы
й б
б
нан бар булган та
тлы
х
ре чыг
оч
. Җ
тмәсә, т
н бер к
ше чыг
п к
– Ми
иц
я ч
ыр
ыр
га к
рәк, б
алала
н к
ган
рен с
тәргә к
рәк! Н
к та
з ан
к
гач?
стәм ашыг
не а
да Г
б
сенә таш
. Г
зә
ко
ла
гына нау
икл
ар киеп жу
на
а
утыра, б
ал
а яры
а яз
п акыра. Р
стәм а
нан к
дә к
реп җ
ит
те
әр. Г
зәлне бу хә
гә
к б
п җ
тәр д
б
шына да к
де, ач
дан нау
н й
ол­
п а
лы
п а
. Г
зә
мон
к
тмәгән
де, н
булд
д
гәндәй
тырап, ка
да т
га к
рап тора б
– Әй
тем б
т, ми
я ч
га к
рәк, – д
п к
к
ше х
– Ап
ал
ар, г
фу
гез, без х
зер
без б
рыс
н да җай
з, – д
п, Р
стәм этеп д
гәндәй к
рен чыг
бә
де. Ө
тенд
ге кур
н с
алы
п а
да Г
зә
ка
ы­
сына ки
еп ба
. – Х
зер
к б
ала
а
лы
п
мезмәсә
, я
гат�тән м
да ми
я ки
еп җ
тә. Х
к а
б
ала
ул
берс
сез а
бе
ән әй
– А
? Х
зер м
н си
а к
рмәг
не�не к
стәм б
�л
мә у
сына ар
тлы
ур
ын
к кит
реп куй
. М
уе
ын
ша
н к
ул
ына урап т
от
да Г
зәлне
ур
ын
ык
ка ут
ыр
п, кул
ла
н ар
ка к
ае
п, бәй
әп ку
тиб
шеп акыр
га тот
. Бер п
ка бе
ән ав
н да та
п бәй
лә
де. Г
зә
ая
кла
бе
ән
дәнгә д
п­д
бә ба
. У
да булм
, ә
ә а
тан, ә
стән, б
та
га ш
й ба
ар. Ку
ня с
лге
ре бе
ән ая
ур
ын
к а
гына к
п бәй
лә
де. Үзе дә т
әп­п
шеп ч
ге к
ген дә с
алы
п а
, б
дән юг
шәрә
калд
. Г
зәлне
кот
а
лын
, к
лә
ре т
гәрәк
де. Р
стәм
раз к
рап т
да Г
к
алы
н х
ала
н ач
п җ
де. К
ре к
алы
н п
ка бе
ән кыс
п бәй
– Я
шы
лы
к бе
ән әйткә
не т
ла
�м
? М
н си
т�ге
теп тор
га. – К
крәкт
ге ч
не к
чкә с�теп алд
. К
п­кыз
ыл
б
улы
п т
улыш
кан м
тур
крәк
әргә к
рап т
ор
да
мине
б
ын
нан тот
п к
ыс
т ки
еп ч
. – Әһә, с�те
бар!
стәм й�г
реп й
�р
де, к
р ә
лл
ә н
ин
ч
прәк
п чы
да к
крәк
не ашыг
п­ашыг
п с
�р
теп
алд
– Ән
йдә ю
та сые
м
н с
ва
дем, с
вар алд
нан ю
п та
йм, менә ш
ул
ай. Тәк, Г
м, к
ә
стәм я
п е
ла
ган б
ала
к
реп алд
, б
ал
а тын
ла
на алм
. Р
стәм ан
к
улын
да селк
де. А
рак тын
ычл
ан
гач, Г
к
генә кит
реп т
те. Б
ал
а бә
әкәй генә
авыз
бе
ән
б
н эз
әп ка
да сулк
лд
й­сулк
ыл­
й
мәргә тот
ын
. Р
стәмгә бу мину
та б
ал
а шу
ыз
ч булд
. Ту
гай ча
клы
гына нәрсә, у
да бу д
�я
га
зе те
әп т
р, х
зер т
гач н
сен с
к�зеннән яш� ага, б
н б
лгап е
й, т
н
шет�че генә юк. К
крә
не
ке
сеннән дә с
т т
ма
ба
шла
, Р
стәм б
ала
га
ке
че
мине ка
ыр
. Тот
п т
о­
п кул
ла
талд
, ш
ул
ай да
йдә у
на
кан т
ынлы
к җа
га
рәхәт б
– Б
те
, м
н б�ген б
хе
тл
е, ач
улы
ч
гыма э
әксә
, т
о­
п яра
дем. Он
ма, м
н б
т сине
з
, менә
ке е
м
н д
гәнчә булм
са, әтие
ә д�р
сен с
әп б
Шу
нан бе
те си
а а
ча да,
рек тә. Б
ала
а
ка
терг
не
�­
не бе
ме, гар
�ле
геннән
зе�не
терә. К
�р
де�ме к
�р
ше ха
н – б
ала
т
гына ч
н, х
зер ми
ал
стәм с
әнә­с
әнә б
ала
ме
де
де. Б
ал
а
мине
ыч
ын
ыр
да ар
п й
окл
ап к
ит
те. У
ан
а
н гына ур
ы­
лтеп салд
– Й
окл
а, ту
гай, – диде. – Әние
дә й
оклы
й, м
н дә
стәм Г
бәй
рен с
де, ян
теп к
те дә б
сенә к
реп я
. Г
нича
к
прәк а
кы
лы
к
�р
ше
әргә
те
де. Иртәгә Илшат
аб
ый
сына ә
әк
ме
кән?.. Яр
й, к
кул
лы
бу
, диде б
зе дә. Р
стә
не
йокыс
йок
булм
. Г
зәлне
е
ла
еп т
. Т
зм
де, тор
п бәй
рен с
– Кые
? Ту
га
га да кыен, с
н ан
к
ннәр буе ач
ак
ыр
ы�
. Бер т
выш
ы�
гына ч
ык
н,
ртәнгә ча
клы
әп к
ям. Бар, ят.
зә
е
лы
й­е
лы
й урынына б
п я
,
ят һәм гар
�л
ек
де. Шу
а
җ
ә алм
стәм
ртән йокыдан у
ну бе
ән Илшат аб
ый
сына
шалтыра
, җ
бе
ән а
п к
ә
е, б
ал
а е
Ике
че к
�н
не к
тмәгәндә эшкә әнисе ки
еп ке
де.
стәм бу к
�н
не к
ос
тюм­чалба
дан к
мп
�ю
тер а
ын
да
– Ән
! – д
п сик
реп тор
п ка
шысына ч
– Исә
ме, у
м, с
н мине ч
– Ән
, ән
, ч
м! К
тя, минем ур
га да утыр
р ә
е. Әйдә, ән
, м
да бер ур
га к
реп с
к ә
стәм әнисен җ
тәк
әп дия
рл
ек бер тын
ч п
оч
ма
ка а
п ке
– У
лы
м, с
н шу
й ч
бә
, – диде Әлф
я а
а с
окл
п. – К
ос
тюм­чалбар сине
гә
ә б
грәк ки
ешә. М
ч тә к
ил
ә алм
м, у
лы
м. Ч
ыр
�н
да с
из
дем. Әт
и­
ә б
га, дулк
га яр
й шу
. Б
чен рәхмәт. Т
к әтие
ә белгерт
сем к
лм
, менә б�ген
п кай
м дия
мен, ә
е яш
реп ку
– Ән
, ту
та, м
н си
а ба
та чәй кит
м, а
нан с
без, – д
п Р
стәм чыг
п й�ге
стәм еш кына Әлфи
не
т�шенә керә, ярдәм с
о­
й. Т
ге к
не Я
а е
рт
сенә
ртән тор
п ч
кан
�л
әк
не к�реп калд
. Й
окл
ап к
ткән
ин
де, т
ой
ган.
ра
га к
реп е
ап та ч
ык
. Кыен булд
, н
З
һир
кайт
, г
ә у
га б�
п Р
стәм ки
еп ке
– Менә, ән
, минем чә
не дә эчеп к
т ә
– Әй, у
м, эчәм, т
м к
де. К
чә Әхсә
дем дә, м
н әйтәм, а
п б
п кайт ә
е, с
м, к
реп ка
йм. Б
б
гай, у
м, н
булд
– Ән
, м
н сине к
н дә ч
кырам. А
нан, н
әргә дә белм
м. Г
зә
б
ала
ме
дә, аша
й да,
лсен, д
. Оят булса да ә
де, ән
, к
чә Г
зәлне яш�
на к
бек бәй
әп
ме
дем б
ала
. Б�ген т
н н
ин
э
тл
ек
эш
әр, белм
м. М
н ку
кам, б
ала
рер дә ми
а с
лтап
яр. Ән
, н
әргә, бу са
га ба
тан к
реп ба
я б
к җ
теп у
ына к
– Б
ал
а т
ган б
де, к
се
, Хода
га ш
ул
ай к
булган. Х
зер, у
лы
м, ан
ы�
ке
че яг
бар. Б
ал
а кем
се
– Мин
кендә, ән
– У
м, та
кан ана т�ге
тергән ана. Ш
ул
ай ук әт
ше дә. Сине
ба
ка ата
юк, анык
да юк. К�
�ел
бе
ән
бу
тсә
, у
сине
яра
кан,
ч
бәр кыз
б
ула
кир
ген б
к к
р генә с
дыра а
чак. У
я
шыга, буй җ
ә. Н
се
т, шу
й б
улы
п т
ган. Мо
а ча
з те
генә һә
ва
т
шеп к
лде. Әтисе
ркә
лә
де, аб
ыйла
яра
. А
ча
рә
ме, кием к
рә
ме, тә
мл
е риз
к к
рә
ме, мә, җ
ы�
н
. У
б�тен те
нен а
йрәнгән, ә м
да ке
әп, м
ыс
ыл
теп, ан
ы�
гору
рл
ыг
н с
ын
ыр
н ә
е.
х
ч а
у те
ге бе
ән генә яш
. Си
а, у
м, с
улыр
га к
рәк, у
б
ала
с
н я
са
, кем я
ар х
те
р�
ен ан
Әхсәннәр дә
�с
рер, Илша
тл
ар да ка
булмас, т
к бу э
не сине
дергә
че эш
әргә к
рәк
де.
зер
ин
де у
сине
з
онлы
б
ал
. Ә Г
зә
гә к
ил
гәндә,
ма, һәр ч
з д
ру
бар. А
да к
ек к
ә
бер анык
б
улыр
га тиеш. И
я
егет тә анык
улыр
га тиеш. С
н, у
м, менә шу
я
егет б
улыр
се
. У
сине
зе я
ул
ап а
га тиеш.
– Ән
, Ал
а са
кла
н, бер к
н я
улы
й,
ке
че к
�н
не
теп с
алы
п та
– Ч
н
ир
не с
алы
п та
ыйл
ар. Т
а, эшкә
йрән. Эш
бе
ән алд
с. Әхсәннәр са
ырлы
к булс
н. Т
, у
м, һәр к�не к
рәш, ш
ма. Ир
әрчә т
йл
га
йрән, бе
ка
чан да алдан к
ыч
кыр
п ч
ык
ма, ах
с
з с
ннән булс
– Ән
, эх, ән
, м
н кызу шу
. Т
ге к
�н
не әт
куа д
п ч
ы­
п к
се калм
ган. К
р, с
гәр дә тын
е. М
н а
дем дә җен
неп чыг
п к
тем. З
аб
ый
да юга
лт
м. М
н, ән
, ав
лга кай
кач, т
ә һәр
т ка
ка алд
да утыр
п к
тәм. Г
әнисе мине
к�ралм
й, м
н ан
. К
чкә т
зәм ав
лда ял
. К�
�ел
ем
бе
ән ге
се
я
да. Әд
не шу
й с
м, берәр
гәндә а
п к
ә
– С
н, у
лы
м, бер дә б
ор
лма, м
н б
т сине
бе
ән.
ер бер к
н, һәрнәрсә
з урынына б
сар. Т
та һәр
т җай ч
ык
ый
ча калм
й у
. Әтие
бе
ән һә
гез
чен гору
рла
сыб
з к
ил
ә. Ух, н
ин
шәп бо
ы�
ул
ла
дисеннәр!
– Б
рыбер юн
сез М�н
рә м
ал
ае диячәк
– Кем әй
те а
ай д
– Г
зәлне
әнисеннән
ше
тем. Ән
а
га н
н
ча
рлы
дер, мине к�ралм
й у
– К
се�ме, у
лы
м,
�л
еп кенә коты
лы
п булм
й шу
к
ыл­
ган кы
дан. Үзе
, б
алала
а к
ал
а ям
а к
рә яш
не м
тур
теп, к
ше т
е яшәргә к
н си
а һә
т ак
, тә
е б
ул
з д
я к
ча
та б
да «эх, шәп тә с
бу М�н
рә м
ал
ае!» д
– Юк, Әлф
я м
ал
ае диген, ән
– А
ай да булс
н д
. Т
к б
т, у
м, сине шу
й ма
тур, сау­с
әл
амәт
теп у
т
ыр
ган, ан
да
ыт
ма, у
лы
м.
исе
, х
ала
к
п булд
мәрх
. Ходай
зе к
че
сен. Без х
зер Әхсән бе
ән сезгә б
з,
ык
к�реп
м. У
б
т х
зер бе
к
Бу ялда ав
лга кай
ча калды
ар, эш тә к
п булд
Илшат аб
й б
рысына да эшкә чыга
га ку
. З
од
тан
к к
п з
пас част
�л
ар ка
ыр
га тиеш, ш
у�
а ча
клы
с
кл
та
я ясап, ур
н әзер
әргә к
де. Ш
мбә с
гына
кай
ты
ар, җ
тмәсә, я
к�не дә чыга
га ку
. К
н буе т
и­
мер т
п, ар
п ка
п ег
. Т
ә бе
ән б
ал
а е
га уя
. Ка
чан тор
п а
кән д
п т
ап я
. Б
ал
нәт е
дан ту
. Р
стәм ба
та Г
зә
к
ул
ына алд
п у
, а
нан тор
п, а
н гына
шек т�бенә ки
. Б
мәдә зә
су т
ге
оч
ка яна, ш
а бар да
ач
к к�ренә. Б
ал
а к
ян
да Г
б
п тора
не к�реп а
га, ар
ка ст
га се�де, к
олы
бу
лы
п ач
лд
. Р
стәм нидер тоеп б
ал
а янына к
лде. Б
ал
а юк,
мендәр генә ята. Н
тер у
к
реп к
га булд
. Мендәр
да б
ала
к�реп:
– Ах, җ
әр, – д
п к
п җ
де дә б
ала
ку
ына а
лы
п селкетә ба
шла
. Б
ал
а авыз
н зур
теп ач
п,
теп т
н алд
. Р
стәм ку
зе дә калт
на ба
. Б
ала
к
генә к
еп селкеп й�р
т
гач,
ал
а е
лы
й ба
шла
, а
нан гына тын
ычла
на т
�ш
те. Г
зә
ничек ст
га се
гән, ш
ул
ай к
п тора. Ку
ку
дә
й�зенә ч
кан. – Н
к
а�
с
н? Х
лде д
бу б
ал
а, шу
нан нәрсә, ә
лл
ә бу б
ал
а�н
тергән
п, я
а т
ш ба
н д
п у
Гомер б
уе
на к
з алд
�нан к
тмәсә, б
ал
а ка
т�шеп,
тән б
ал
булм
са н
се
? С
н у
йлый
�м
, б
ал
бе
ән бер хә
булса, сине
бе
ән мине шу
с
гат�тә
к ут
п к
уял
ар. Ә
ә а
да м
нан да я
шырак д
п бе
се�ме?
н ничек т
исе�дер, минем а
да б
м к
. Ут
ала
мез, ка
ки
еп кенә к
ра, т
н бәй
әп к
стәм Г
алдына ки
еп ба
– Чыгар
мие�не. – Г
селкенм
де, бар ачу
бе
стәмгә к
. – Чыгар да
мез д
м, е
са
, х
зер к
әр к
реп җ
Г
зәлне ст
га кит
реп к
ыс
ыкла
да б
ала
к
и­
реп тер
– Б
р д
м аша
га, ю
са
, х
зем та
п чыг
шап к
ме минем к
у? – д
п к
улы
н с
за баш
– Т
мә, – д
п Г
к
п җ
де. – Ав
та, н
чек а�
?! К�ралм
ге
не дә!
– Минем менә б
к к
сем ки
еп тора сине. Имез
– д
п к
п җ
ал
а ку
ып
, т
н к
ыч
кыр
п е
ап җ
бә
де. Р
стәм
ч
ченнән кыс
п т
от
– Я чыг
ы�
, я т�беннән умыр
п а
ам. – Г
зә
ав
га т
зә алм
й а
н гына к
ген чыга
. – Ка
ал
а
әп кенә
мә ба
шла
. У
меп ту
гач кына
стәм Г
– Иртәгәдән б
ала
аш
рына булс
стәм б
�л
сендә бер к
ват һәм бер шиф
ер гына.
зә
б
�л
сендә м
тур га
нитур. Р
стәм корид
ор
да т
ор
ган
ко
з б
�л
сенә с
йрәп кер
те дә б
ала
шу
да
салд
Иртән т
н җ
�г
к
лде. С
лә
шергә к
рәк б
улы
р,
бәлк
б
ала
а
га
лтерг
дер... Д�р
сен әйтсә
ин
де...
й, әй
тор
йм», д
п у
әт
к
ше. Әти
ек хисе
уя
са да, бу ке
кенә ту
га
к
ыз
ну да, са
кл
ап к
ал
ге дә юк т�ге
Эштән кай
ка
да, б
бине к�реп чыгам, д
п, Илшат
й да ке
де. Б
бине к
ар, җ
б
ала
к
улын
да т�шерм
де. Р
стәм ва
дан ч
ык
ка
да а
ар
се дә
а
да, нидер с
шеп утыр
ал
де. Б
че бу
п Илшат аб
й с
з ба
– Р
стәм, ут
р ә
е, с
лә
к. Менә Г
зә
әйтә, б
ала
гезгә а
з, м
н к
й алм
йм, д
. С
н ничек у
стәм ба
та юг
алы
п калд
, м
й с
гә әзер
т�ге
де. К
нәт к
з алдына әнисе ки
еп ба
. Т
ге к
«б
ал
а син
ке х
зер, си
а яз
лган», диде. Ш
ул
ай булгач, м
и­
ке!.. Ә
лл
ә с
о�
, әйдә, а
ыг
з, ди
ме? У
ч
ын
да минем
кемгә к
гем бар? «С
с
з с
ннән булс
н», диде ән
Нәрсә әйтсәм д�рес б
улы
р
кән?.. Б
ын
да ме
т
�рл
е уй
ка
– А
баш, нәрсә у
йл
ган б
улы
п кы
ла
п утыр
ы�
ар бе
де сине
б
ал
т�ге
не. М
н ан
ба
рыбер к�ралм
стәм
�с
тенә к
�л
мәк киеп к
лде, ә
те
се
, юр
в
с
за. Бәлк
әнисе әйткәнчә, ч
н
ирле
ген к
рс
тер в
ткә
дер? Зиһ
нен җыеп, ничек кенә д�рес җ
вап бирергә
о�
? Әнисе әй
те, чә
чемә, я
па
чл
ма, а
й к
не
бе
кем дә т
ла
й, диде. Р
стәм бе
ка
чан булм
га
ча
– Т
ибез
кән – к
нап
без, т
ибез
ала
а
лы
п ура
га к
уы
п чыг
з, ч
�н
у
юн
сез
рә м
ал
ае... Әб
әйткәндәй, ху
рлы
к, кызыб
кемгә
дек... Менә бу б
ал
а да
сәр, юн
сез Г
бе
ән юн
сез
стә
не
та
шла
ган б
ала
дияр
әр. Б
бай т
н бер ки
еп
нап к
з б
ал
к
ча, н
к к
шегә б
дияр. Ав
ыл
халк
оч
ган с
ен м
ннән сорар, н
к б
ал
а�нан
баш тар
ы�
, дияр. Б
ба
га а�
ла
, ав
ыл
халкын
Бу б
ала
ы�
ка
дан ки
еп ч
ык
нына а�
ма биреп,
�л
ан
лим
ме? Ә Г
зә
ке
че б
ала
н да яра
са, аныс
н да
сезгә бире
ме? – Г
зә
нидер к
ыч
ыр
ма
де, Р
стәм
нәт шу
й уса
теп: – Ир
әр с
әшкәндә т
к т
р!
– д
и­
де. Б�т
се ав
з ач
п калды
ар. – Б
ала
б
ир
м, әнә,
зәлне а
лы
п кит
гез. Үзе а�
н, б
бай ху
рл
ыг
ын
нан
�л
мәсә... Җ
�г
к
ил
мәсә, б
ал
а а
ка
�л
гән
де
ин
де. К
чә
ала
мендәр бе
ән ка
ап т
тыра я
– Бу д�ре
ме, Г
? – диде Илшат аб
, кор
г
– Юк, алд
й у
– М
н, бе
се
ме, ничек
дерәм б
ала
? – Әнисен
ст
га терәп, аяк­кул
ла
н бәй
әп. С�тем юк д
,
илә
рен
п бәй
әп ку
ган. К
әр керә
әр, б
ала
ак
кан
чен ми
я ч
з, д
ал
а у
п, е
га, м
ыш
лда
га тот
ын
. Җ
�г
б
ал
янына ба
ма
б
улы
п сик
реп т
– Ут
р, җ
! – д
п к
Р
стәм. Җ
тиеш
е к
ше ш
м гына кире урынына ут
, бер
ренә, бер
стәмгә к
. Б
ал
а н
рак е
га тот
. Г
б
ал
янына ба
. Р
стәм дә ку
галм
. – Җ
�г
, б
ала
н
бе
ән ту
, к
рсәт,
йрәт нәрсә эш
Илшат аб
ый
к
ыш
, урт с
як
лә
рен чә
­чә
�з
де. Х
зер б
ран ба
шла
к�р
неп тора. Г
зә
гә әтисе
, аб
к
к
юк. Илшат аб
ан
га тиеш, б
грәк тә б
ала
б�ген
к а
п к
тәргә т
еш
әр. А
нан Р
стә
не дә к
уы
п чыг
гына к
ал
а. М
он
да
бер нәрс
се дә юк. Аб
ба
н к
– Менә нәрсә,
ртәгәдән б
ала
ртән безгә китер
се
и�
гә
бездә к
й, к
ч эштән ка
ышлы
й а
лы
п ка
ы�
Ә с
н, с
е�
лк
әем,
титу
ка ук
ыр
га й�рисе
. Се
сия
лә
ре
�­
не б
ир
де�ме я
а елга ча
клы
, с
ннән сор
йм? – Г
зә
б
ка
де. – Яр
ртәгә б
п т
реп ка
н. К
, укым
й да, эш
дә, б
ал
а да к
йдә т
реп утыр
н д
п у
ма. Ка
п к
се
ав
ртәгә к
з к�рер.
Ике
че к
�н
не
ртән
рт
к Р
стәм б
ала
к
реп ч
, җ
лтеп калд
да эшкә к
шан да бу җә
не бу
ка у
. Б
к к
п китап
укыд
, ан
ы�
ар
ын
да әтисе яс
ган ту
ик
та та
лд
бә
әкәй га
те
әр бе
ән му
ку
�с
те
де. Ләйсән бе
ән хат
лыш
ты
ар. Ләйсән ш
ул
ай те
лә
де, ю
са, шалтыр
п с
шергә дә б
ул
а. Юк, ха
тл
ар языш
га н
җ
тә. Э
ке
әр бе
л­
генә хат я
га
нар шу
. Ха
ка б�тен җан җы
лы
�н
б
и­
реп, м
тур с
әр яза
га б
ул
а, а
нан ан
к
бат­к
бат ук
ге
ә кыс
п е
га, к
әргә б
ул
а. Р
зе дә
ха
тл
ар ук
га яр
та. Укыт
б
ула
чак к
шегә м
тур с
бе
ән хат язу, хат уку
зе бер әд
кән б
т. Ләйсә
шиг
р� бе
ән я
ган ха
тла
рына ка
ан
ы�
да шиг
р� бе
ән
вап б
се ки
еп, кита
ар а
та
, шиг
әр эз
Оныты
лы
п­
ныты
лы
п шиг
р�
әр укыд
. Үзе
чен я
а ш
и­
р� д
�я
н а
. У
э
ек бо
дан ерак тора
де. К
�р
че,
р�дән дә м
ула
п е
ап б
ул
шан Ләйсән бе
ән проте
зл
ар к
гәч кенә
оч
ыр
гән хыя
бе
ән яш
де. Ту
бу ко
дан да, т
зрәк
ничек тә ая
ка б
са
га к
рәк... А
густ аз
ын
да әтисе бе
ән
бат К
за
га к
лде
әр. К
�п
ме дулк
ынла
ну, к
ил
әчәккә к
ме
мет! Т
ор
ш т�бе­т
мыр
бе
ән
зг
рергә тиеш к
бек.
к у
т
че бу тимер ая
га т
ше�не к
п к�н
гергә к
рәк
кән шу
ә
е. У
ын
ы�
ин
те
г�
ен к�реп,
әтисе ю
та:
– Яр
й, у
м, монысына гына калгач, җ
се
Ба
та т
кл
ар бе
ән й�рергә
йрә
де, а
нан т
й�рергә тыр
ыш
. Б
релде, ег
лд
, ш
ул
ай да а
ынл
ап
й�рергә тыр
шан тәвәккә
лл
әп
зе генә Чал
ыга к
ит
те. Т
ыш
та к
з,
әб
ил
әр ч
уа
. Шәһәр ура
ын
чәчкә
не
м
тур
ыг
к
з яв
н а
а, б�тен к
не с
әл
ам
әп утыр
ал
ар к
бек.
шан да а
га елм
еп к
рап т
ор
. У
б�ген зур эш бе
ән
шәһәргә к
лде. Б�ген, ниһ
ят�, Ләйс
не бе
оч
ыр
га тиеш. Ту
алыш
җ
р а
тына т�шеп, чәчкә
әр
йл
ап а
лыр
га к
рәк. Ләйсәнгә а
кла
ыг
рак т
илә
дер,
б
т
зе ак роз
ал
х
тер
әтә. Р
шан б
к са
клы
к бе
ән
генә а
ка т
�ш
те, б�тен к�
�ел
ен биреп са
йла
чәчкә
әр
не. Б�т
се дә м
тур, ш
ул
ай да н
тер ал
н са
оч
к
з алдына китергән с
ен дулк
Аш
ык
йм д
сә дә, аш
ык
тым
, ба
ыч
тан менгәндә ян
нан б
алал
ар ч
быш
п
�т
те
әр. Бе
се к
нәт ки
еп б
ре
л�
гә,
шан тимер ая
кла
ын
да б
п к
ал
а алм
, тәгәрәп к
ит
те.
Ая
кл
ар
зе�н
ке булм
гач, гә
не дә тот
п булм
й. Ст
на
га ки
еп б
релде дә а
ка тәгәр
де. К
з ал
к
. Б
алал
ар ту
тап та т
ор
ды
ар, ан
ы�
чәчкә
лә
рен та
тап,
тор
п ча
ты
ар. Ба
ыч
тан тәгәрәп т�шеп, у
алык
ка с
ы­
лы
п я
. Ая
кл
ар җа
з к
ае
ры
лы
п, б
т т�беннән ав
ы­
ал
ар. Р
шан ав
ыр
га к
ыч
ыр
мас
чен теш
лә
рен к
ыс
рә­ягына х
алы
к җыелга
т
са да, бердән, тор
п к
алм
вына ху
рл
ке
чедән,
зенә ачу
к
– Ах, юн
сез
әр, – диде ке
дер. – Кая, б
ул
йм, мә,
ала
тот
п торыг
з ә
Ке
дер Р
ша
култ
к а
ын
нан тот
п к
тә
де.
ре ч
ка
р, ч
ал
ар», д
п с
– К
з, ая
с
ган т�гелме с
? –диде бер ха
– Юк
а, протез б
т ая
, – диде
ке
се.
Ке
дер ан
н
к кына к
реп а
гына ба
ыр
, т
к у
алы
п к
– Кая, коча
а җ
кәдән, коча
скә а
п чыгам.
шан җ
ил
сен ку
ган еге
не
м
уе
ын
нан коча
кла
ге егет ан
скә а
лы
п ме
де дә, кая к
га белм
чә, т
рә­
ягына к
. Як
рәдә бе
эск
я к�ренм
– Әйдә, менә м
да ут
там, – д
п, ба
ч кырые
бие
кл
еккә кит
реп ут
. – Я, ничек? – диде дә тын
калд
. Р
шан да а
а к
еп к
– Рәхмәт сезгә. Р
стәм, с
н т�гелме с
– Р
шан аб
й! – А
ар бер­бе
сенә а
тыр
п к
рап
ар. Р
стәм н
ә
тергә белм
чә баш ча
к�зенә яш� тулган
де. – Исә
ме, – диде дә ку
б
де. Бер
н Р
җи
еннән тар
– Б
ала
а
з, – диде.
– Рәхмәт, б�тен
әй ба
тан ч
кан. К
, кыз
стәм б
ала
а
лу
га, б
ал
а, б
н кыек с
алы
п, әтисенә
сые
. Р
шан б
ала
га к
рап елма
, ге
ку
чак. К
рән
дрә чәч, к
к й�зе к
бек зә
гәр к
әр, б
т у
ын
да к
ра
, у
мак к
бек м
тур
реннәр. И
е м
тур б
ал
– Белм
м, кемгә
ох
га
р кыз
ы�
, т
к м
он
й м
тур
ал
а к
нем юк ә
е, – д
п ку
Р
– С
н чәчкә
әр тот
п кая б
с
– Ләйсән ап
з янына б
ыр
га җые
ган
дем, се
не дә
ук
ыт
т�гелме с
о�
? Я
га
р, чәчкә
әр дә ю
ка ч
ык
с тә п
ыч
ра
. Рәхмәт
ин
де, ә
е дә с
н
оч
ы�
. Өйр
неп
теп булм
й шу
ә
е бу тимер
әргә. Ч
ын
, шу
та, кая б
п рәт
– Р
шан аб
й,
ин
текмә, рәт
әргә
кән – чалбар б
ала
тәр дә рәт
– Юк
де, читен, к
ше й�реп тора.
– Әйдә, м
н ка
ап торам.
шан чалбар б
ала
н к
тә
де. Б
т т�беннән б
уы
әнгән к
к
ргәч, Р
стәм б
н ч
ткә б
че к
ге ку
ку­кич
реш бе
кая да к
тмәгән. Ру
шан к
н рәт
әгәч, а
н гына тор
п ба
– Әйдә ми
а, х
зер
�с
те�не әзрәк тә
пкә китер
без дә
нан б
җире
ә б
. Ту
та, м
н си
а чәчкә
лы
п чыг
йм. – Р
стәм й�герә­а
тлы
й а
ка т�шеп к
ит
те.
Нәк� т
ге
ре к
бек ал
а
п ч
. – М
нан ерак
т�ге
, әйдә.
ар аш
й гына Р
стәм яш
т
ган ф
га кай
п ке
әр. Өйдә бе
кем дә юк
– Са
к
ос
. К
ге�не
як
да п
кән, с
н а
да чәчкә
не
с
уы
н т
гә т
ор
ган җ
ргә егы
лы
шу
. Кая ә
е, м
н сине х
зем кие
�л
ге�не дә са
. Тәк, менә бо
ай я
б
улы
р. К
ра, н
му
кул
се
, м
тур! – диде с
а
а ап­ак к
мәк һәм юка гына к
ра кур
ка кидер
– К
ге�не
ке
ке т
сен э
термә, ач
к т
н, менә ш
ул
ай. В
, бер д
гән егет булд
. Ту
та, х
чәй эчеп а
йк, а
нан к
се
стәм ку
га чыг
п й�ге
де. Б
ал
а ут
ыр
ган җиреннән
селке
дә а
к
зә
те. Р
шан а
н гына ан
ы�
янына
еп ут
, й
ом
шак кына
теп ч
ченнән с
– Ис
ничек, ку
чак? – диде елм
– Г
лназ, – диде Р
стәм. Б
ал
а т
з генә әтис
не
алдына
неп ут
, т
н к
уе
нына сые
– Сине б
к яр
та б
гай. Бо
ай ничек яшисе
, х
ка
– Кем бе
гән, й�ридер шу
з эше бе
ән. Бе
ке
ничек а
– Яр
, бар да
сән­са
ул
ар. – Б
раз т
к у
. – Ш
ул
ай да, Р
стәм, си
а сор
м бар, ми
әрчә
д�р
сен әйтә а
ла
�м
? Н
к с
н мон
эш
лә
де
? Әт
әйтә,
кегә б�
де, д
– Д�р
ме, д�р
се шу
: м
н бе
дә эш
әм
дем. Т
мо
а ән
дән ба
ка бе
кем дә
ша
, әт
т
ап та т
, к
п чыга
. Мине кит
реп к
ар, м
н а
м. Бе
се�ме, н
гә? Оят булса да ә
м, сине
хә
гә к
ала
м к
ил
де. К
згә а
миягә
де. Ике генә ю
бар,
, а
миядән а
п к
алал
ар. М
н сине ая
ргәч, кот
м а
лын
. Яр
й ә
е сине
з әт
­әние
бар ка
га, ә м
н кемгә
мгәк б
улы
п ят
йм? Бу с
не сине
алда с
р да, т
к м
н у
ч
да шу
су
ыш
тан коты
у т
ын
да гына у
йла
м. Ике яма
ы�
бе
сен
са
м. С
н мине ба
ка кыз
кан дисе�дер. Ба
та
м, т
к м
н бе
дә сор
м. М
н э
әп та
ка
га яш
м. Балда­ма
да й
зә д
п у
ма. М
ре
не дә, с
ыш
да ш
б
ала
га а
лыш
ыр
м. М
н га
е сине
к
бек егет
әр алд
– Р
стәм, м
н си
а суд�я т�ге
. А
нан, б�тен к
дә Че
га җ
әр. Ке
б
тенә н
чыга б
т. Ке
ше к
, ш
й к
я
р. М
м, ә
бер
ре�не кит
реп к
– Ту
та, м
н си
а чәй дә эчерм
дем б
т.
– К
рәкмәс, чәй эчәргә б
рам б
т, әб
бай бе
ән та
– А
ар сине яр
ырл
ар, Р
шан аб
й. Ләйсән апа бе
без б�т
без дә гору
рла
на
дек. Һә
кемгә дә э
а
хет. С
әл
ам әйт бездән,
ие
ме, кыз
м. Б
р җире
булм
са,
га к
, – д
п, Р
стәм ан
п калд
Ишеккә ки
еп җ
ткәч, Р
кы
юл
ю
ка ч
. Н
ик
тер
ртән тып
ыр
чын
п т
пкән й
рәк ку
п­ш
неп калд
. Ә
ә б
егы
у кә
фен к
де... Р
бер алга,
ке ар
ка та
та
га
да,
шек к
нәт
зе ач
лд
Ишектән ч
п ч
илә
ге к
тәргән х
н ки
еп ч
ык
. Чәчкә
әр
тот
п т
ор
ган еге
не ба
як к
здән киче
де, а
нан елма
– Хуш к
илә
се
, егет, т
ргә уз. Ләйсән, безгә к
нак
лгән, чыг
п ка
а
, – диде апа к
ше. Ишектә Ләйсән
– Әне
әем, с
ме бу? – диде дә ки
еп коча
ап ук а
– Ән
, к
ра
ин
де, бу б
т минем Р
м! – Ан
ы�
к
рендә яш� ялтыр
. – Р
– А�
де. К
гез.
Ләйсән Р
ша
җ
тәк
әп
йгә а
лы
п ке
де. Р
шан
ман к
б
улы
п, н
ә
тергә белм
шек т�бендә
та
та
– Әтисе, к
ра, кем к
гән, ч
к, ка
а
– Кая ә
е, кем к
ил
гән? Ох, ч
ынл
ап та
олы
к
нак к
ил
гән,
ме, у
м?! – д
п ки
еп ку
б
де. Р
шан җи
с
ул
ап
ку
. Әтисе бе
ән әнисе аш б
�л
сенә к
реп к
ткән ар
да
Ләйсәнгә к
рап т
ор
да т
з генә к
кр
генә кыс
п коча
кл
– К
те�ме, м
н к
лдем, б
к с
п к
т
тон
к кына б
улы
п й
рәк т�реннән ч
. Ләйсән ан
к
ренә к
еп к
, а
да шу
наз, с
гыну, т
н ә
ә н
– К
�т
тем, к
н дә к
�т
тем, әнә­менә ки
еп к
ре
се
к
бек
де. Р
шан, с
н б�ген
е ч
бәр! – Ләйсән ан
та
н би
еннән кыс
п коча
кл
ап алд
. – Бе
кая да җ
бә
тән, Р
шан, м
н сине шу
й
зак к
�т
тем, бе
сә
де у
ав
ырлыкла
шан да ан
коча
ап, чәч
– К
м, м
н сине а
га к
лдем. Риза булса
, м
мә�ге ян
�нан к
– Риза, Р
шан, риза!
– Б
алал
ар, әйд
гез, чәй эчеп а
йк, – д
п әтисе чыг
эндә
те. Өстә
т
әли
утыр
ыш
ты
ар. О
ы�
сынап
н Р
шан сизеп ут
ыр
, у
ызла
дан т
әп
– Ничек с
о�
хә
лл
әр? Без
ин
де сине
т
рыда б
к к
тек. Ш
ул
ай да
зе�не дә б
к к
се к
де, ки
, – диде әтисе.
– Рәхмәт, аб
й, х
зер
ин
де яр
ый
. Менә, ая
кл
ар да
ясап б
әр, к
ше к
ул
ына к
рап ут
йм, яр
, б
ай яшәргә б
ул
– Ә к
әчәккә н
п
нар, нәрсә бе
ән ш�г
нергә у
– Ә
ә н
зур п
нар кор
п булм
де, ш
ул
да Ләйсән бе
ән бергә мәктәптә э
шли
а
лыр
н д
п у
йлы
йм.
н се
га к
ке
че кур
ка.
Ләйсән сик
реп т
– С
н ук
га ке
, ми
а бе
әй
дә?!
– Нәрс
сен әйт
се
де, ә
е ук
да ук
. М
алидл
ар җә
тендә эш т
га ярдәм
без д
әнисе дә те
гә к
– Яр
й, у
м, тыр
са
, бар да б
улы
р. Ук
га к
эш
әгә
се
, мәктәп
әрдә
р­ат укыт
чы
ар җ
ит
фән б
– Т
их
са
йла
м. М
н физика­м
тик
яр
та
дем дә, т
к а
да ч
ттән тор
п ук
п булм
й. Минем әт
сендә утыр
м к
– Д�рес эш
се
, у
әр т
б
ергә т
еш, м
зем дә т
х яр
там, – д
п, Ләйсә
әтисе э
алд
. – Бу
йдә м
ннән ба
ка т
х бе
ән кыз
юк. Менә б
т, с
шер к
ше дә булд
. С
н ба
та ш
әйт: ка
чан к
сор
, сине к�теп ка
еп бетә б
– Әтисе, н
эш
ве
бу? – диде әнисе кыз
п. – Оят
– Ә н
гә
оялыр
га? Исән ч
ым
да
ыкл
ар с
еп к
ала
ил
ә, м
н б
т
йдә э
сез утырам,
ич
сам, б
ал
а к
рап ут
ы­
– Ту
та, ат
, к
ше
йгә ке
де генә б
т ә
е, к
т бе
– Юк, к
�т
м, м
н б�ген бар,
ртәгә юк,
зе
бе
се
– Ту
та, к
ыз
ма, мә, д
уы
�н
эчеп җ
бәр, тын
ычл
ан.
Әнисе д
ру с
алы
п б
ир
де. – Р
шан, ә
лл
ә н
у
йлы
й к
рмә,
бе
әти
без ш
ул
ай кызу ка
шан к
�чл
е кул
ла
н б
ула
чак б
сын
ы�
к
ул
ына са
л­
– Рәхмәт, – диде,
зе дулк
ынла
дан
ренн
рен к
– Сез риза булс
з, м
н я
җ
рер
дем. Мине я
ше д
гез, минем ая
ар гына юк...
– Калг
урын
ын
, кул
ла
ы�
сә
ме, б
ы�
ур
ы­
? Минем әт
дә сине
хә
де, а
ар ән
бе
шу
й т
ту яш
де
әр, м
н а
ы�
бе
ка
чан к
ыч
кыр
ка
н х
тер
лә
м. Эш ая
та т�ге
, эш ба
та. Кыз
ым
мас булса
, сорат, әйдә, х
к сора.
се к�
еп җ
әр. Р
шан тор
п ба
– Тез
әнә алсам, се
не
алда тез
лә
нер
дем, шу
гез
чен. М
н т
аг
н да, к
да к�реп
лге
дем. Җ
р й�зендә т
м
ту
рл
к�рергә кызыг
з
йрә
те. Минем дә се
не
әб
­б
з ке
бек яшисем к
ә. Сез ка
к
гез, м
н кызыг
улы
н сор
– Менә б
т, менә ав
ыл
б
ала
сын
ы�
тә
би
се. Рәхмәт,
лы
м, шу
й к�
�ел
ем булд
. Бар да к
шечә, ш
ул
ай б
улы
га тиеш тә. Җ
бәр я
ар, бе
чә, м�селма
ча булс
Шу
а
да ук я
чы
ар к
лде. С
р гомер буе ут
�р
ше б
улы
п яшәгән Әлф
я бе
ән Илду
алд
. Ике
ке г
ә б
ула
чак кия
ег
те бе
ән к
әр. Бә
хе
тл
е к
ннәр дә к
се бар
кән б
т, у
али
д д
з дә ку
ар, Тә
ә б
к к
кан
де. Бар
тл
е к
әр җ
р й�зендә. Үз кыз
н шу
й к
сорап к
сә, ш
ул
ай җи
генә риз
алы
к б
рә а
Бер а
дан туй д
п ки
ол
Ту
га әзе
рл
ек ба
ну бе
ән Р
шан ду
н эз
тот
. С
з дә юк, кия
ег
те б
улы
п З
р ду
ч
. С
гына т
калд
. Н
чә та
р хат я
к бер хәбәр дә юк. Н
булга
р... Зәй я
кла
ерак т�ге
т, б
п эз
әп т
ба
га булд
. Берк
�н
не С
ы�
авы
лы
эз
әп к
ит
те,
зе бе
ән
птәшкә Әлф
ис
не дә алд
. С
ал
ар
ы�
й
ор
олы
булм
ган бер ав
ыл
у
ын
да б
улы
п ч
ык
га Р
әнисе яшенд
ге бер апа ка
ч
– Исә
сез, апа, м
н С
э
– Ә, с
н т
ге Р
ша
ә
лл
ә, әйдә,
йгә к
гез. Алд
ха
тла
�н
, т
к ничек
теп җ
вап кына бирергә белм
Сине ая
з калд
д
де С
ша, а
�да б
т.
– Әйе, з
д ая
, апа.
Апа к
ше ба
як к
рап ч
да а
н гына
ба а
тла
. Ан
а
реп ке
әр. Өй эче ә
рл
ек җиһа
ган, ш
ул
ай да ч
та
теп җыеш
тыр
лган, һәрнәрсә урын
ын
да. Апа а
й т�ренә
– К
гез, кер. О
ан, си
а к
йм да с
окла
нам, җ
и�
гән
се
б
т бу афә
не. Ге
м
тур егет
кә
се
. – Апа н
ик
тер
н а
ка
з у
рына чу
. Ан
й�зе б
к ар
ган, талч
ык
кан к
не х
тер
әтә. Р
ша
ы�
әнисе м
он
т�ге
, н
тер бу апа б
к й
– Апа, м
н менә
нергә җые
м, ш
а ду
м, ту
га ч
м к
ә. С
ша ка
да с
, н
– Бе
дә эш
лә
, бе
дә, – диде
з у
йла
ын
нан
– Апа, бер­бер хә
булм
га
р б
т, сез мине ку
кыта
Апа арыган к
рен Р
га к
реп к
– Б
ре
че та
р кай
кач, эш т
балм
й ар
с
ыл­
, бире б
релде. Ав
лда эш юк, шәһәрдә тор
р җ
р юк.
ргән кыз
да кия
гә ч
кан
де. Үз­
зенә ур
н т
ба а
. Бер елга к
ракт т�зеп кире к
те. А
сән­сау
неп кай
. К
п кенә
теп а
ча да алд
. Ав
лда б
җыен э
че. С
ша ка
ту бе
ән яше­ка
к
н дә җы
кына т
. Эчеп тә ку
ар. С
ша эчеп алса, к�зе бе
�р
, с
гыша, к
ше т
ным
й, я Ал
ам! Бер ай б�тен ав
ыл
бе
ән э
те
әр. Й
ргән кыз
ре бе
ән к
на
ка кай
кан
де,
терә яз
п к
әр д
п к
кан
сән калд
. С
ша
ке
че к
�н
не а
ныд
да б
н тот
утыра. К
рәм, к�зендә бу
шлы
к. «
, кичер мине, м
н
ин
де
ше б
ул
а алмам. К
сен х
тер
лә
м, алда н
кы
ла
да белм
м», д
. Т
ге
ир
не к
ый
ган
чен ут
ыр
ыр
га
тиеш
де, т
к н
тер з
вле
рен кире алды
ша мо
а бер дә с
енм
де. Т
н кире к
ит
те
ин
де, бу ю
лы
зе
�л
ем эз
әп к
те. Бу д
�я
да
з урын
н т
ба алм
Берәр м
җиза гына ярдәм
тмәсә... Ү
гән хәб
ре к
сә дә
мам,
зе эз
әп к
н ав
р т
ынлы
к у
на
. Р
шан да н
ә
тергә
белм
чә а
тырап ут
. К
бат С
ан
сына бер к
пеп к
. Н
чен бу ан
й�зе шу
ча
й
ган д
гән сор
вына җ
вап та
к
бек. У
е хәб
ил
гә
не к�теп утыра т�гелме с
о�
? Ав
р
де, ба
шла
н
еп
кенә
йдән чыг
п к
әр. А
С
әнисе
та
, Р
га тек
еп к
рап т
да:
– С
н б
т җ
се
зе�не, н
к с
у
зен җ
ә а
й? Н
әр се
не а
да, н
к шулча
гез?
– Апа, ю
ка
те�не
се
, бу д
�я
да ә
лл
ә н
ин
ал
ар ки
еп туа б
т. М
ндә дә булд
а
й г�наһ...
– Ш
ул
, у
м, ә н
ярдәм
те с
– Мәхәббәт, әт
. Я
шыга юр
са
, я
б
ул
а, д
булса да ми
а хат языг
Ав
лн
ч
ык
кач, Р
шан м
шин
бер я
га чыг
ту
та
. Б
н ру
�гә салд
да у
га чу
. Әлф
с тә с
ку
га чите
неп утыра б
де. Р
зе с
з ба
– Бе
лә
се�ме, Әлф
с, м
н ан
а�
лы
йм. У
с
ыш
ткән к
ше шулча
клы
згәрә! Бе
не с
ыш
ма, кан к
ой
ма,
термә д
п
�с
терә
әр. У
сигез яше
ә ча
клы
ш
ул
ай д�рес
п яшисе
, ә бер к
н ки
еп, ата­ана
се�дергән ә
бе
кир
сен э
шл
исе
. С
гыш
ы�
,
тер
се
, с
н
термәсә
, с
и­
не
терә
әр. Ба
мак кисе
гән ка
нан да к
ык
кан м
ал
йл
ар
берк
не кан эчендә й
әр. От
з с
ш бу. К
н с
дыра т
ган. У
сигез яш
ек, к
ка
нап
ор
ган егет
не у
ка
лтеп тыг
ал
ар. К
ык
мас
чен эчәргә
әр, а
нан на
кот
ка к
әр. Ис
рек бе
ән на
ма
га бе
дә ку
кын
ч т�ге
. Әнисе ха
клы
, бәлк
ч
ынл
ап
та
ем эз
әп к
дер. А
т
тан с
м
ка җа
ша алм
ча кире к
әр м
н ба
да да
оч
– Р
шан аб
й, с
н б
т...
– М
н дә к
дем. Эчәргә дә
к
де
. Әт
к
т
ор
са, Ләйсән дә г
п д
п та
шла
са, м
н дә
беткән
дем. С
ы�
әтисе юк, а
ын
да я
т
ыл
булмау
ан
кире к
тәргә мәҗб
р
ткә
дер. Ю
, с
ыш
ка к
рергә
ба
га
да, һә
т «�термә, г
п калд
ыр
ма, ду
ма
га
га б
рмә», д
п, Хода
га ялв
. Шу
сән ка
гач, т
н кире к
Ту
га З
р да ка
п т
�ш
те. Иртән м
шин
ал
зәп, Чал
ыга к
з а
лыр
га к
ит
те
әр. Туй Са
ма
ы�
бер
се
да әзер
де. Р
шан туй алд
нан гына
зенә я
шина а
п җ
– Я
а т
ор
ыш
ка
бе
не
шин
да б
йк ә
е. Ут
р,
дус, яныма. К
�р
сеннәр Са
ма
ы�
ас
ыл
егет
лә
ре Чал
ын
ы�
зә
ллә
рен ничек а
лы
п кай
ка
. – Р
ша
ы�
ав
з ко
ак
та, ко
ак ера
та. – Эх, дус, яшибез ә
к
ке к�
е З
га да к
те. У
бер
ту
та
з т
ган ду
тына к
рап с
. К
рәк б
т,
не мәхәббәт н
әтә?! Ә ан
сенә т
шсә, әрем кап
ка
дай б
ул
а. Й
ом
шак к�
ел
е З
ир
ы�
к�
�ел
ен т
да, с
не дә б
к т
рән яр
ала
. Ш
ке е
авы
ына да
кай
– З
р дус, без сине
бе
ртәгә н
ап с
без. Ч
с
н бе
мәгән нәрсә
әр дә бар. Бу т
та без
ап б
термәгән нәрсә
әр дә җ
рл
ек ә
з алгач, Чал
за
сына к
реп язы
ар, а
ек ут янына чәчкә с
алыр
га к
әр. Шулчак ю
бу
да та
ту
, а
нан
н бу
йлы
, к
ра к
ос
тюм­чалбар
дан,
олы
б
кет к
тәргән б
к ч
бәр егет т
�ш
те дә кия
бе
ән
әш янына елм
еп ки
еп ба
– К
отлы
йм се
не, Р
шан аб
й, Ләйсән апа, б
хет
сезгә!
– Рәхмәт, Р
стәм, рәхмәт, – д
п Р
шан бе
ән Р
стәм
коча
кл
ты
ар. Р
шан бе
ән Ләйсән ан
ы�
к
отл
ула
тла
п к
бу
әр. Р
стәм а
ар ян
да б
п т
га бор
– Исә
ме, аб
й, – д
п ку
су
. Т
к З
р б
ргән сә
не алм
, берс
�з
сез ч
ткә бор
лд
. – Яр
й, т
н бер
кат к
отлы
йм. М
н эштән генә к
лдем, та
к�теп тора, – д
и­
де дә кызу­кызу а
тл
ап та
сига т
ба к
ит
те. Б
п җ
тәрәк
Әлф
с к
п җ
те. Ку
биреп к�ре
әр, б
к елм
дер с
әр. З
р урт теш
рен чәйнәп а
зә
те. Бә
әкәй эн
се дә с
лган. Р
стәм н
к
згәргән.
тенә к
гән к
ра к
ос
тюм­чалб
да, м
тур
теп алдыр
ыл­
ган к
алы
н җитен ч
че дә б
к ки
шеп тора. Бай ки
ве б
т.
пач, ак ба
шлы
м
ал
дан
з­
зенә
чан к
�чл
е
р­егет
сеп җ
шан З
га к
рап алд
да җ
сенә к
улы
н салд
– Я
егет у
. Сине
тә
я, ду
м, у
б
т һә
ва
т си
ох
га тыр
. Иртәгә м
н си
а б
н да
к
ртәг
се к
�н
не т
штә
к З
р китеп ба
, К
зан
га б
м
шина т
к
лде. Т
н у
га с
алы
п с
шеп булм
. З
ир
ы�
з эченә б
лә
неп, яр
алы
й
рәк
бе
ән й
рг
нен әнисе дә к�реп тора. А�
ла
ыр
га
ом
ты
лы
. Т
ап тора, т
к й
ге бе
шу
стәм та
сига утыр
п к
ит
те, ашыгам, д
гән булд
са, у
да ту
га ч
де б
т. К�
т�рендә кеч
кенә
мет д
гән нәрсә ята
де. З
р аб
ый
ку
б
ргән
булса, у
да а
реп к
тә а
де б
т. Юк, а
бе
боры
лы
п ба
. Ә а
а З
ир
ы�
ду
сл
ыг
һ
ва к
бек к
рәк.
мак т�бенә т
ер ут
ыр
. Р
стә
не
дә а
ар ар
ын
да б
ул
к
де б
т. Ура
да шу
й м
тур алт
н к
з. Яр
булм
де. Г
а
п, берәр җ
ргә б
п ка
га к
рәк. С
�г
в
ыт
та җ
�гине
дә кә
фе юк, ә
лл
ә н
булган. Илшат аб
әткән ә
ә... Илша
тл
йм
сенә ба
. Э
ке я
та «
, әт
к
лде, ач­ач» д
гән
телде. Яш� әт
залдына елм
еп ку
. Җ
не а
да т
з генә ва
га к
реп к
те. Б
ал
а й�г
еп әтисен ая
нан коча
ап алд
– Әт
, әт
лна
га
за
кла
й
ке яш� т
ул
а, у
шу
й м
тур
теп с
әшә. Әтис
не
м
уе
ын
нан кыс
п коча
клы
й да
бә. Шу
ке
кенә к
ше к
ге д
б�тен бер
сенә әй
сен ә
– Әйдә, кыз
м, ка
з, берәр җ
рдә к
се
�дә
без, к
н м
тур. Кая киемн
, әйдә, киен.
дан җ
ч
, бите дә, чәч
ре дә юеш,
чырае ап­ак.
– Я
, Р
стәм, а
п к
т, бер дә х
ем юк, ка
й алм
стәм т
ыш
шектән чыг
га, Илшат аб
й ка
ту
– Н
гә, ту
га ба
? Б
ала
н
гә бо
ртә
п к
се
? М
н б�ген с
дем дә б
т ә
е, – д
п б
ал
– Җ
�г
ч
әп тора, к
ор
клы
, а
рыс
. – Р
стәм мон
й г
теп әй
те. Ә
се
, е
с
ен б
ал
а т
ал
– Н
диде
? – диде Илшат а
тырап.
– Ва
да коса
де б
гай, чырае б�тен
әй к
ткән, к
са
р д
Илшат б
раз авыз
н ач
п к
рап т
ор
да
й
геннән
ре
ә­с
гы
а к
реп к
ит
те. А
нан
шектән б
н тыг
– Юр
ы�
юш к
ил
сә, м
ннән м
шина! – диде дә
шектән к
реп югалд
– М
ме Г
стәм ка
п кергәндә
йдә бер к
к
ар­егет
аш б
�л
сендә бәйрәм
теп утыр
ал
ар
де. Р
стәм ки
еп
кер
гә ша
ула
дан ту
тап, б�т
се а
га текәлде
әр.
стәм бе
булм
га
дай к
ыч
кыр
п
сән
те. Яш�
әр
н шау­шу ки
еп, ан
да
ре янына ч
– Г
зә
, бу сине
ре�ме? Абау, н
ин
ч
бәр! Ә кыз
ы�
ге
ох
зә
н
ә
тергә белм
чә юг
алы
п калд
. У
б
ала
бер
ка
чан к
ул
ына алг
да юк. Р
стәм бе
ән дә к
�р
ше
әр генә
улы
п яш
әр. Т
ал
ар да, кыр
ар да. Р
ала
ы�
с ки
мен салд
ыр
ган ар
да к
ызл
ар, д
�яла
п, Р
не к
– Г
зә
, ч
р
ин
де
ре�не, бе
не
бе
ән ут
ыр
н! Ях
т�ге
б
т х
җа ут
гач.
ә ч
т к
әр булга
га, б
ал
а әтис
м
уе
п коча
й да. Р
стәм бер ур
п а
ар янына ки
еп ут
– Я, н
бәйрәм
– Н
к, белмисе
, Г
зәлне
т
ган к�не б
т, ә
лл
– Ә, а
кән, без т
ган к
мибез б
т.
– Н
мисез?
– Ка
тая а
са. Т
н яш� ки
стәм бе
ән Г
зә
б
к мәг�н
әл
е генә
теп бер­бе
сенә
п алды
ар. Г
кән – г
ә д
п у
– Ә сез а
а б
әр дә алм
– М
н б
не к
ше ю
та т
ә генә б
– Ой, а�
а! – д
п к�
әр к
стәм Г
гә ка
чан к
н, у
к
к
де. Ә к
ызл
ы�
к
лә
ре а
да. Р
стәм дә а
га к
рап
елма
, м
тур­м
тур с
әр әй
те. К
ыс
, к
ызл
ы�
ген я
ула
. Г
генә кә
фе н
тер кыр
кыр
лд
. Сыра эчеп к�
ллә
ре к
ре
гән к
ызл
ар Р
стәмгә
га бе
әр. Г
дән генә б
раз ш
гай, н
әйтсә
дә, х
тын
б
т. Г
зә
бе
т сик
реп
– Яр
й, җ
тәр б�генгә, сыра да бе
те. Безгә б
ала
й
га к
рәк, б
з, ка
з, – диде.
ала
к
мәсә дә, тор
п җы
на ба
– Ой, к
ызл
ар, сез б
грәк ч
бә
сез, т
н ки
ле
гез, – д
ху
Р
алы
к чыг
п к
ткәч, Р
стәм б
ала
ут
п аша
п
р ки
җые
– С
н н
әп минем алда к
ызл
га ка
мак с
алы
п ут
ы­
? С
н минем
ма! – диде Г
– Кем диде
, н
булд
си
– Иртәгә
титу
та м
ннән к
�л
әчәк
әр,
ре х
тын
алд
да ба
ал
га бәй
неп утыра д
– Ә
ә к
се
де? А
ай к
, а
п кай
ма
й ч
бәр к
ызл
ар. Он
ыт
ма, м
н дә к
птән
ин
де мәктәптә
ге а
баш м
ал
ай т�ге
, м
р к
ше. Ка
н те
– шу
н са
йм да,
п та к
ям. К
га а
калса
да яр
де ә
е бе
сен.
к�зе ма�г
на ме
– Калдыр
п кына к
ра! Үз
булгач, те
әсә нәрсә
ә, бу ә
егә минем ф
– Әйе, менә у
йл
ап торам ә
е, бе
не
к
ракт бе
те б
ке е
булд
. Б
га д�р
сен ә
теп б
рсәк тә б
ул
р. Г
лна
ы�
�ле
шен б
�лә
без дә а
ры
ыш
з. С
н ми
ала
, я
ф
б
се
– Юк, әйтмә әт
гә, у
риза булм
– Мине
зе
ә
дер
ю
лы
н та
ы�
б
т, коты
н да тап
де. Ми
а х
н, б
ала
га ән
к
– Өй
– Н
к
әнмәскә, м
н б
т пе
ре
гән а
ла
ша т�ге
сау­с
әл
амәт егет. Б
ала
да к
рар к
ше к
рәк, җ
�г
зе
к
тә, б
ала
к
й алм
– Кем әй
те б
к
тә д
– Үзем к
дем. Ш
ул
ай булгач, ми
нергә к
Һәм т
з ар
– Кемгә?
– Т
р ә
е. Һ
Ли
к
рт ча
ка
дай к
, т
к н
ә
тергә бе
де, ч
ген тот
п а
да аш б
сеннән чыг
п к
стәм кызына елм
– Булд
, т
җ
нен кот
к, – д
п ку
д�бер­ш
р к
лде, нәрс
дер к�че
де, п
ал
уы
, ку
га к
реп
дәннәр юа ба
шла
. Эш
әсә, э
не
җиренә җ
ит
реп, п
хтә
теп э
шли
. Те
лә
ге булса, аша
га да
шерә. Р
стәм б
ал
а бе
сенә
зе п
– Х
н, н
булд
си
а, н
к җен
ән
се
? – д
п, к
бар
ган ач
уы
н т
н да к�пе
теп җ
бә
де. Г
зәлне
зә
гәр к
оч
н у
, б
к к
теп нидер әйт
се к
неп тора.
– А
баш, к
т, ком
ул
ап т
ма.
стәм к�
еп ку
– Си
а а
баш булса, ба
ал
га алт
н у
баш.
– Кемгә генә к
кән у
буш баш?
– Бар
де ан
х
. Т
ге, бая сине
я
да ут
еге
не әйтәм, син
ке
– Әйе, мин
ке, менә д
гән егет.
– Т
к ан
б
мин
кеннән дә а
рак. С
н, а
а
яр
дәнгә аяк тибеп к
п җ
– Үртәмә мине, берә
сен а
лы
п ка
ыр
н да тор
– А
лы
п кайт
не бер
�юлы
,
ч
р бе
ән яш
дисеннәр.
н б
т ба
ал
дан а
п тор
га яр
– Әт
, әт
, – д
п, б
ал
а Р
стә
не
а
ын
нан коча
кл
ап а
л­
. Б
ала
ку
ку
й�зенә ч
кан. Р
стәм б
ала
к
ул
реп алд
. Б
ал
а әтисен м
уе
ын
нан кыс
п коча
кла
, ән
и­
сенә
рен ту
са
п, ач
ула
п к
. Р
стәм бе
зә
бер­бе
сенә к
п алды
ар. Мо
а ча
клы
а
ай
теп
ка
юк
де, а
нан, ан
ә
е бә
әкәй, бе
й д
п у
де б
т. К
се
, а�
– Әйдә, кыз
м, й
ар в
т җ
те, ән
дән юа. Т
ч йок
, диген. – Б
ал
а эндәшм
де, б
н гына ч
ткә б
. А
ар ар
да бе
җы
к та юк
Ике
че к
�н
не я
,
ртән йок
ту
дыр
п т
ор
ды
ар. Г
зә
ин
де нәрс
дер әзер
әп й�р
де. Р
стәм дә б
ала
га б
от
ка пе
рергә ку
. Икә
с
�з
сез генә
з эш
лә
ре бе
ән м
та
ы­
ар. Р
т
шалтыр
, у
алд
да:
– С
әл
ам, м
м, хәе
рл
е
ртә! – диде. Г
зә
ә
лл
ә юр
лл
ә ач
дан,
олы
кәстр
лне к
улын
нан т�ш
реп җ
бә
де.
стәм с
әшә­с
әшә
ке
че б
�л
мәгә чыг
п к
ит
те.
й, ки
без, – д
ке я
та ки
п, б
ал
а бе
чыг
п та
әр. Р
стәм буш в
ытла
да К
тя янына ба
алы
де, б
ала
да а
а. Б�ген дә К
тя шалтыра
, а
ар б
ал
ар к
на б
га с
әр. А
ар б
к еш булм
са
да, б
алал
ар бе
ән бергә ч
алыйл
ар. К
у
Миша
лназ бе
ән б
к т
ту у
ыйл
ар. А
да б
алал
га у
на
га ка
ба
лган б
к м
тур та
ул
ар, ба
ычл
ар бар. Б
алал
ар шу
да
ар, ә а
се кулга ку
тотыш
п булса да утыра
ар. А
га ш
ул
ай да рәхәт.
Б�ген дә шу
да к
лде
әр. К
тя з
ма
ча м
тур
теп
киенгән,
к
лә
рендә ша
тлы
к балк
й. А
ар
се к
о­
ча
кла
п к�ре
те
әр. Миша да й�г
реп ки
еп Г
лна
коча
ап алд
. Р
стәм б�ген
н юка к
ра па
эченнән ап­ак к
мәк к
де. К
тя ан
ам
нец д
Яр
та
де у
Р
стә
не. К
ил
әчәк
лә
ре б
лг
сез. К
тя ан
ы�
алдына бе
та
әр дә ку
й, бе
дә сор
стәм ан
ян
зен ч
теп т
я. Ч
К
тя а
ул
теп к
й. Эштә дә а
ар бергә. Т
�рл
е ча
ар ки
чыга, Р
стәм кыза ба
са, К
тя ан
к
бе
ән ту
та
та, ба
ал
га с
генә баш селк
. У
а
а к
ше ю
та
– К
ше
не
к
�ч
се
зле
геннән к
ыч
кыра, ә с
н к
�чл
е,